Hayvana Eziyetin Cezası: 5199’da Hapis Dönemi ve Şikâyet Rehberi

Hayvanları Koruma Kanunu’na eklenen suç hükümleriyle; bir hayvanı kasten öldürmek altı aydan dört yıla, işkence ve acımasız muamele ile cinsel saldırı altı aydan üç yıla, hayvan dövüştürmek üç aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirir. Sahipli-sahipsiz ayrımı kaldırılmıştır; bakımsızlık ve terk gibi fiiller ise idari para cezasına tabi kabahatlerdir.

Hangi Fiil Suç, Hangisi Kabahat?

5199 sayılı Kanun ikili bir sistem kurar: belirli ağır fiiller suç olarak hapis cezasıyla, diğer ihlaller idari para cezasıyla karşılanır.

İlk üç satır 2021 sonrası dönemin özüdür: ev hayvanı veya evcil hayvana yönelik kasten öldürme, işkence ve cinsel saldırı fiilleri artık hapis cezası gerektiren suçlardır. Yedinci ve sekizinci satırlar ise sınırı gösterir; terk etme, aç-susuz bırakma ve bakım ihmali gibi fiiller idari para cezasına tabidir ve bu ihlaller için savcılık değil ilgili idari birim yetkilidir.

Beşinci ve altıncı satırlar ise ayrı bir koruma katmanıdır; nesli yok olma tehlikesi altındaki hayvanlar bakımından çok daha ağır cezalar öngörülmüştür.

Şikâyet ve Bildirim: Nereye Başvurulur?

Fiilin niteliğine göre muhatap değişir; yanlış mercie yapılan başvuru süreci geciktirir.

Beşinci satır dosyanın kaderini belirler: hayvana yönelik fiillerde en büyük zorluk ispattır; görüntü kaydı ve veteriner hekim raporu iddianın omurgasını oluşturur. Sekizinci satır ise ölüm hâllerinde belirleyicidir; ölüm sebebinin ve fiilin niteliğinin tespiti için veteriner incelemesi yapılması gerekir. Dokuzuncu satır ise usulî bir imkândır; hayvan koruma dernekleri şartları varsa davaya katılma talebinde bulunabilir.

TCK ile 5199’un İlişkisi

Aynı olayda hem 5199 hem Türk Ceza Kanunu hükümleri gündeme gelebilir.

İkinci satır önemli bir tamamlayıcıdır: hayvan Türk Ceza Kanunu bakımından malvarlığı değeri olarak da korunur; sahipli bir hayvana zarar verilmesi mala zarar verme hükümleri kapsamında ayrıca değerlendirilir. Yedinci satır ise sık atlanan bir yoldur; ceza sürecinden bağımsız olarak veteriner giderleri ve uğranılan zarar için tazminat davası açılabilir. Genel çerçeve için Türkiye’de hayvan hakları ve 7527 sayılı Kanun rehberi yazımıza bakabilirsiniz.

Kamu düzeni suçları rehberlerimiz: hayvana eziyet · yasadışı bahis · kumar yeri sağlama · göçmen kaçakçılığı · kimlik kullanma ve suç üstlenme · seçenek yaptırımlar

Özetle: Artık Kabahat Değil, Suç

5199 sayılı Kanun’da 2021’de yapılan değişiklikle hayvanlar eşya statüsünden çıkarılmış ve kasten işlenen belirli fiiller hapis cezası gerektiren suç hâline getirilmiştir. Bugün ev hayvanı veya evcil hayvanı kasten öldürme, işkence ve acımasız muamele ile hayvanlara cinsel saldırı suç olarak cezalandırılmaktadır. Nesli tehlike altındaki hayvanlar bakımından ise çok daha ağır cezalar öngörülmüştür.

Sınır ise korunmalıdır: terk etme, aç-susuz bırakma ve bakım ihmali gibi fiiller idari para cezasına tabidir; bu ihlallerde muhatap savcılık değil belediye veya il tarım ve orman müdürlüğüdür.

Uygulamada en büyük zorluk ispattır. Görüntü kaydı, veteriner hekim raporu ve ölüm hâlinde yapılacak veteriner incelemesi iddianın omurgasını oluşturur; kamera kayıtları sınırlı süre saklandığından gecikmeden talep edilmelidir.

Son olarak: hayvan Türk Ceza Kanunu bakımından malvarlığı değeri olarak da korunur; sahipli bir hayvana zarar verilmesi ayrıca mala zarar verme hükümleri kapsamında değerlendirilir ve veteriner giderleri ile uğranılan zarar için ayrıca tazminat davası açılabilir.

Eşyadan Cana: Değişen Paradigma

Uzun yıllar Türk hukukunda bir kediyi öldürmenin bedeli, komşunun saksısını kırmakla aynı mantıkta — “mala zarar” ya da cüzi idari para cezası — aranırdı. 2021’de 7332 sayılı Kanun’la yapılan reform bu sayfayı kapattı: Hayvanları Koruma Kanunu’na eklenen ceza hükümleriyle hayvana yönelik ağır fiiller gerçek anlamda suç hâline geldi, sahipli-sahipsiz ayrımı kaldırıldı ve fail profili “para cezası yazılıp giden kişi”den “hapis istemiyle yargılanan sanık”a dönüştü. Bu rehber; hangi fiilin suç, hangisinin kabahat olduğunu, ceza oranlarını ve tanık olan vatandaşın etkili ihbar yolunu tek haritada topluyor.

Suç Katalogu: Hapis Gerektiren Fiiller

Kanunun suç bölümündeki ana kalemler ve cezaları şöyledir: (1) Hayvanı kasten öldürme: Bir ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüren kişi altı aydan dört yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; nesli yok olma tehlikesi altındaki bir hayvanı öldürmenin cezası ise ağırlaştırılmıştır. (2) İşkence ve acımasız-zalimce muamele: Hayvanlara işkence eden veya acımasız ve zalimce muamelede bulunan kişi altı aydan üç yıla kadar hapisle yargılanır — dövme, yakma, aç bırakarak sistematik eziyet bu kapsamda değerlendirilir. (3) Cinsel saldırı: Hayvanlarla cinsel ilişkide bulunma altı aydan üç yıla kadar hapis gerektirir. (4) Dövüştürme: Hayvanları dövüştüren kişi üç aydan iki yıla kadar hapisle cezalandırılır; organizasyon ve bahis boyutu ayrıca kumar-bahis mevzuatını tetikler. Bu suçlar şikâyete bağlı değildir ve mağdurun “sahibi” olması aranmaz — sokak hayvanı da aynı korumanın öznesidir. Ancak soruşturmanın başlaması bakımından m. 28/A ayrı bir usul öngörür: kural olarak Tarım ve Orman Bakanlığı il veya ilçe müdürlüğünün Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusu gerekir. Suçüstü hâlinde ve fiilin başka bir kişi tarafından sahipli hayvana karşı işlenmesi hâlinde sahibinin şikâyeti üzerine de soruşturma yapılır.

Kabahat Cephesi: İdari Para Cezalık Fiiller

Her kötü muamele hapisle karşılanmaz; kanunun kabahat bölümü, daha hafif ihlâlleri idari para cezasına bağlar: hayvanı terk etmek, bakımını ihmal etmek, aç-susuz bırakmak, ağır iklim koşullarına maruz bırakmak, uygun barınak sağlamamak, izinsiz satış-üretim yapmak ve sahipli hayvanın kaydını yaptırmamak bu kümededir; cezaları belediye-il müdürlüğü kanallarında kesilir ve fiilin tekrarında artar. Sınır çizgisi pratikte önemlidir: süreklilik ve kasıt yoğunluğu, dosyayı kabahatten suça taşıyabilir — günlerce aç bırakılarak ölüme sürüklenen hayvan tablosu, “bakım ihmali” etiketinde kalmaz, kasten öldürme-eziyet tartışmasına girer. İhbarcının fiili doğru adlandırması, dosyanın doğru masaya (savcılık mı, il tarım müdürlüğü mü) gitmesini sağlar.

Etkili İhbar: Kim, Nereye, Nasıl?

Tanık olan vatandaşın yol haritası nettir. Suç boyutundaki fiillerde (öldürme, işkence, cinsel saldırı, dövüştürme): derhâl 155 Polis / 156 Jandarma aranır ve olay yerine kolluk çağrılır; ardından savcılığa yazılı suç duyurusu verilir. Kabahat boyutunda: Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ihbar hattı ALO 174 ile il-ilçe tarım müdürlükleri ve belediyenin ilgili birimleri devreye sokulur; Bakanlığın mobil ihbar uygulaması da kayıtlı başvuru imkânı sunar. Delil disiplini davanın kaderidir: olayın video-fotoğraf kaydı (tarih-konum bilgisiyle), varsa güvenlik kamerası görüntülerinin yedeklenmesi talebi, tanıkların isim-iletişim notu ve — hayat kurtaran adım — hayvanın derhâl veterinere götürülüp yaralanma raporu alınması. Ölüm hâlinde otopsi-nekropsi talebi, “kendiliğinden öldü” savunmasının panzehiridir.

Yargılama Gerçekleri ve Eleştiriler

Dürüst bir fotoğraf çekelim: ceza aralıklarının alt sınırlarının düşüklüğü nedeniyle bu dosyalarda HAGB ve erteleme kurumlarının devreye girebildiği, kamuoyunda “hapis yatan yok” eleştirisinin buradan beslendiği bir gerçektir. Bu tablo, mağdur cephesinin (ihbarcılar, hayvan koruma dernekleri) dosyaya aktif katılımını daha da önemli kılar: derneklerin ve olaydan doğrudan etkilenenlerin müdahillik (katılma) talepleri, cezanın alt sınırdan uzaklaşması için somut ağırlaştırıcı olguların (fiilin vahşeti, planlılık, tekrar) dosyaya işlenmesi ve karar aşamasında HAGB’ye ilişkin görüş bildirilmesi, sonucu değiştirebilen hamlelerdir. Ayrıca fiil; başkasının sahipli hayvanına yönelmişse sahibinin manevi tazminat ve tedavi giderleri talepleri hukuk mahkemesinde ayrıca yürütülebilir.

Toplumsal Not: Şiddetin İlk Durağı

Kriminolojinin yerleşik bulgusu, hayvana şiddetin izole kalmadığıdır: aile içi şiddet ve kişilere yönelik suçlarla iç içe geçen bir erken uyarı işaretidir. Bu yüzden “kedi işte” diye geçiştirilen her olay, yalnızca bir canın değil toplumsal güvenliğin de meselesidir. Hukuk artık araç veriyor; aracın işlemesi, tanık olanın telefonu kaldırmasına bağlı. Kayıt alın, kolluğu çağırın, raporu aldırın, duyuruyu yazın — dört adım, bir canın ve belki sonraki mağdurların sigortasıdır.

Mevzuat Haritası

Düzeltme: Soruşturma Koşulsuz Başlamaz

Yazı, bu suçlarda soruşturmanın “şikâyete bağlı olmadığını” ve “tanık olan herkesin ihbarının süreci başlattığını” belirtir. İlk kısım doğrudur — şikâyet aranmaz. Ancak 5199 m. 28/A, soruşturmanın başlaması için ayrı bir muhakeme şartı öngörür ve bu, ihbar stratejisini tamamen değiştirir.

Yazıda Yer Almayan İki Artırım Sebebi

Maddedeki ceza aralıkları tek başına okunduğunda eksik kalır; kanun iki ayrı artırım öngörmüştür.

Öldürme Suçunun Kanuni İstisnaları

Yazının “ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldürme” kalemine kanunda bir istisna kaydı eklenmiştir ve bu kayıt savunmada ileri sürülür.

Bu kayıt, iddianamenin denetiminde ilk bakılacak hususlardandır. İstisna ileri sürüldüğünde, kesimin hangi maddeye dayandığı ve usulüne uygun yapılıp yapılmadığı belgelenmelidir. Buna karşılık istisnalar dar yorumlanır; “hastaydı”, “saldırganlaştı” gibi soyut savunmalar bu kapsama girmez — kanunun aradığı somut şartların gerçekleştiği gösterilmelidir.

Kim Korunuyor? Tanımların Önemi

Yazının doğru belirttiği “sahipli-sahipsiz ayrımı kaldırıldı” tespiti, kanunun tanım maddesiyle birlikte okunduğunda netleşir.

Kabahatlerin Kanuni Kaynağı

Yazının doğru saydığı idari para cezalık fiiller, 5199 m. 14‘teki yasaklar listesinden doğar ve m. 28 uyarınca cezalandırılır.

Dördüncü satır, ihbarda çoğu zaman istenmeyen bir tedbirdir. Fiilin devam ettiği veya tekrarlanma riski bulunduğu hâllerde — örneğin aynı kişinin elinde başka hayvanlar da varsa — el koyma talebi başvuruda açıkça ileri sürülmelidir. Aksi hâlde soruşturma sürerken hayvan aynı ortamda kalmaya devam edebilir. Yazının doğru işaret ettiği “süreklilik ve kasıt yoğunluğu dosyayı kabahatten suça taşıyabilir” tespiti de burada işler: m. 14‘teki ihmal fiilleri, ölüme yol açacak yoğunluğa ulaştığında m. 28/A tartışmasına girer.

TCK m. 151/2 ile İlişki

Yazının “TCK mala zarar verme” olarak andığı hüküm, hayvanlar bakımından özel bir fıkrada düzenlenmiştir ve şikâyet rejimi farklıdır.

TCK m. 151/2: “Haklı bir neden olmaksızın, sahipli hayvanı öldüren, işe yaramayacak hâle getiren veya değerinin azalmasına neden olan kişi hakkında yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.”

HAGB ve Katılma: Sonucu Değiştiren İki Hamle

Yazının “hapis yatan yok” eleştirisine ilişkin dürüst tespiti, kurumların şartlarıyla birlikte verildiğinde savunulabilir bir stratejiye dönüşür.

İhbar Dilekçesinde Bulunması Gerekenler

İkinci ve üçüncü satır, yazının listesine eklenmesi gereken iki yeni kalemdir. Olayın suçüstü niteliği, başvurunun tek kanallı mı çift kanallı mı yapılacağını belirler; hayvan sayısı ise sonuç cezayı ve dolayısıyla HAGB ihtimalini doğrudan etkiler. Yedinci satırdaki kamera kaydı yedekleme talebi ise süreye duyarlıdır: site, iş yeri ve sokak kameralarının kayıt süresi sınırlı olduğundan, bu talep ihbarla aynı anda ve yazılı olarak yapılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kediyi veya köpeği öldürmenin cezası nedir?

5199 m. 28/A: bir ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüren kişi altı aydan dört yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Sahipli–sahipsiz ayrımı kaldırılmıştır.

Hayvana işkencenin cezası ne kadar?

Bir ev hayvanına veya evcil hayvana işkence eden veya acımasız ve zalimce muamelede bulunan kişi altı aydan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır.

Cinsel saldırının cezası nedir?

Hayvanlara cinsel saldırıda bulunan veya tecavüz eden kişi altı aydan üç yıla kadar hapis ve yüz günden az olmamak üzere adlî para cezasıyla cezalandırılır.

Dövüştürmenin cezası?

Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası.

Nesli tehlike altındaki hayvanlarda ceza farklı mı?

Evet, çok daha ağırdır: nesli yok olma tehlikesi altında olan bir hayvanı öldüren kişi bir yıldan beş yıla, bir hayvan neslini yok eden kişi beş yıldan on yıla kadar hapisle cezalandırılır.

Ceza artırımı gerektiren hâller var mı?

İki artırım sebebi vardır ve çoğu ihbarda atlanır: suçların birden fazla hayvana karşı aynı anda işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır; suçun veteriner hekim, veteriner sağlık teknisyeni, hayvan koruma derneği veya vakfı üyeleri ya da hayvanlara bakmakla görevlendirilen kişilerce işlenmesi hâlinde de ceza artırılır.

Bu neden bu kadar önemli?

HAGB ancak hükmolunan ceza iki yıl veya daha az olduğunda uygulanabilir. Yarı oranındaki artırım sonuç cezayı bu eşiğin üzerine taşıyabilir. Bu nedenle hayvan sayısı ve failin sıfatı ihbarda açıkça belirtilmelidir.

Şikâyetçi olmam şart mı, sahibi değilim?

Şikâyet şart değildir. Ancak soruşturmanın başlaması için m. 28/A ayrı bir usul öngörür: kural olarak Tarım ve Orman Bakanlığı il veya ilçe müdürlüğünün Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusu gerekir.

Bu şartın istisnaları var mı?

İki hâlde aranmaz. Suçüstü hâlinde kolluk ve savcılık doğrudan işlem yapar. Ayrıca fiil başka bir kişi tarafından sahipli hayvana karşı işlenmişse, hayvan sahibinin şikâyeti üzerine de soruşturma yapılır.

O hâlde ihbarımı nasıl yapmalıyım?

Çift kanallı. Hem Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu verin, hem de il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne yazılı başvurarak müdürlüğün savcılığa yazılı başvuru yapmasını açıkça talep edin. Delilleri her iki başvuruya da ekleyin.

Olaya tanık oldum, ne yapmalıyım?

Derhâl 155 Polis / 156 Jandarma arayıp kolluğu olay yerine çağırın. Tanık olunması hâlinde suçüstü hükümleri devreye girer ve Bakanlık başvurusunu beklemek gerekmez.

Sokak hayvanı da korunuyor mu?

Evet. m. 3, sahipsiz hayvanı ayrı bir tür olarak değil, kontrol altında bulunmayan evcil hayvan olarak tanımlar. Bu nedenle sokak kedisi veya köpeği, m. 28/A‘daki “evcil hayvan” ifadesinin kapsamındadır.

“Sahipsizdi” savunması işe yarar mı?

Suçun oluşmasını engellemez. Sahiplilik esas bakımından önemsizdir; yalnızca usul bakımından başvuru kanalını etkiler.

Öldürme suçunun istisnası var mı?

Var: m. 12 kapsamındaki dinî kurallar gereği kesimler ile m. 13‘te sayılan insan sağlığı bakımından tehlike hâlleri. Bu hâllerde öldürme suçu oluşmaz.

İstisnalar geniş mi yorumlanır?

Hayır, dar yorumlanır. “Hastaydı”, “saldırganlaştı” gibi soyut savunmalar bu kapsama girmez; kanunun aradığı somut şartların gerçekleştiği belgelenmelidir.

Hangi fiiller kabahat sayılır?

m. 14‘teki yasaklar: terk etme, bakım ihmali, aç-susuz bırakma, ağır iklim koşullarına maruz bırakma, uygun barınak sağlamama, izinsiz üretim ve satış. Yaptırım m. 28 uyarınca idari para cezasıdır ve tekrarda artar.

Kabahatlerde nereye başvurulur?

Belediye ve il tarım ve orman müdürlüğü kanalları; savcılık değil. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ALO 174 hattı ve mobil ihbar uygulaması da kullanılabilir.

Kabahat ile suç arasındaki sınır nerede?

Süreklilik ve kasıt yoğunluğu. m. 14‘teki ihmal fiilleri ölüme yol açacak yoğunluğa ulaştığında, “bakım ihmali” etiketinde kalmaz ve m. 28/A tartışmasına girer.

Hayvana el konulmasını isteyebilir miyim?

Evet ve çoğu ihbarda istenmez. m. 24 uyarınca suç ve kabahatlere konu hayvanlara el konulabilir; el konulan kedi ve köpekler koruma altına alınarak en yakın belediyenin bakımevine götürülür.

Ne zaman talep etmeliyim?

Fiilin devam ettiği veya tekrarlanma riski bulunduğu hâllerde — örneğin aynı kişinin elinde başka hayvanlar varsa. Aksi hâlde soruşturma sürerken hayvan aynı ortamda kalmaya devam edebilir.

Sahipli hayvana zarar verilirse TCK da uygulanır mı?

TCK m. 151/2: “Haklı bir neden olmaksızın, sahipli hayvanı öldüren, işe yaramayacak hâle getiren veya değerinin azalmasına neden olan kişi hakkında” mala zarar verme hükmü uygulanır.

İki hüküm arasındaki fark nedir?

5199 m. 28/A hayvanın kendisini korur, sahipli ve sahipsiz ayrımı yapmaz, şikâyet aramaz. TCK m. 151/2 ise malvarlığını korur, yalnızca sahipli hayvanı kapsar ve şikâyete bağlıdır.

İkisini birlikte işletebilir miyim?

Sahipli hayvan dosyalarında evet. Hayvan sahibi hem 5199 kapsamında şikâyetçi olabilir — bu şikâyet soruşturmayı başlatır — hem de TCK m. 151/2‘den şikâyette bulunabilir. İkincisi uzlaştırma kapsamına girebilmesi ve değer kaybı ile tedavi giderlerinin ceza dosyasında gündeme gelebilmesi bakımından ayrı değer taşır.

Aynı fiil her iki suçu oluşturursa?

TCK m. 44 uyarınca fikri içtima kuralları değerlendirilir; bu husus iddianamede açıkça ele alınmalıdır.

Neden “hapis yatan yok” deniyor?

Ceza aralıklarının alt sınırları düşük olduğundan HAGB ve erteleme kurumları devreye girebilmektedir. Buna karşı en etkili hamle, ihbar ve soruşturma aşamasında hayvan sayısının ve failin sıfatının doğru tespit ettirilmesidir.

Davaya katılabilir miyim?

CMK m. 237: suçtan zarar gören, ilk derece yargılaması sona erinceye kadar davaya katılabilir. Bu sıfatın kimde bulunduğu — hayvan sahibi, besleyen kişi, dernek — somut olayda tartışılır ve talep gerekçelendirilerek ileri sürülmelidir.

Tazminat isteyebilir miyim?

Ceza sürecinden bağımsız olarak: TBK m. 49 uyarınca maddi (veteriner gideri, değer kaybı) ve TBK m. 58 uyarınca manevi tazminat talepleri hukuk mahkemesinde ayrıca yürütülebilir.

Delil olarak ne toplamalıyım?

Tarih ve konum bilgisi taşıyan video-fotoğraf, kamera kayıtlarının yedeklenmesi talebi, tanıkların ad ve iletişim bilgileri ve — en kritiği — hayvanın derhâl veterinere götürülüp yaralanma raporu alınması.

Kamera kaydı için ne yapmalıyım?

Talep süreye duyarlıdır. Site, iş yeri ve sokak kameralarının kayıt süresi sınırlı olduğundan, yedekleme talebi ihbarla aynı anda ve yazılı olarak yapılmalıdır.

Hayvan öldüyse ne yapmalıyım?

Nekropsi (otopsi) talep edin. Ölüm sebebinin ve fiilin niteliğinin tespiti için veteriner incelemesi, “kendiliğinden öldü” savunmasının panzehiridir.

İhbar dilekçemde neler bulunmalı?

Fiilin nitelendirilmesi, olayın suçüstü olup olmadığı, hayvan sayısı, failin sıfatı, hayvanın sahipli olup olmadığı, el koyma talebi, deliller ve ölüm hâlinde nekropsi talebi.

Mevzuat ne zaman değişti?

9 Temmuz 2021‘de yürürlüğe giren 7332 sayılı Kanun ile hayvanlar eşya statüsünden çıkarılmış ve belirli fiiller suç hâline getirilmiştir. 30 Temmuz 2024 tarihli 7527 sayılı Kanun ile 5199’un çeşitli maddeleri yeniden düzenlenmiştir.

Bu değişiklikler geçmiş olaylara uygulanır mı?

Uygulanmaz. Suç ve cezada kanunilik ilkesi gereği, fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olan hükümler esas alınır; sonradan lehe düzenleme çıkmışsa lehe kanun değerlendirmesi yapılır.

İdari para cezasına itiraz edebilir miyim?

Edilebilir; idari para cezasına karşı kabahatler mevzuatındaki itiraz yolu işler ve süresinde başvurulması gerekir.

Kısa süreli hapis cezası çevrilebilir mi?

TCK m. 50 uyarınca kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilir; bu, alt sınırdan verilen cezalarda sıkça gündeme gelir.

Neden hayvana şiddet ayrıca önemli?

Kriminolojinin yerleşik bulgusu, hayvana şiddetin izole kalmadığıdır: aile içi şiddet ve kişilere yönelik suçlarla iç içe geçen bir erken uyarı işaretidir.

Atıf yapılan başlıca mevzuat: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m. 3, 12, 13, 14, 24, 28 ve 28/A; 7332 sayılı Kanun (2021) ve 7527 sayılı Kanun (2024) ile yapılan değişiklikler; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 44, 50, 53 ve 151; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 231 ve 237; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 ve 58; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu. Soruşturmanın başlaması bakımından m. 28/A ayrı bir usul öngördüğünden, ihbar hem savcılığa hem il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne yapılmalıdır.