Mala Zarar Verme Suçu (TCK 151-152): Ceza, Etkin Pişmanlık ve Tazminat

Bir başkasının malına verilen zarar, Türk Ceza Kanunu’nun 151, 152 ve 153. maddelerinde düzenlenmiştir. Aracın kaputunun çizilmesi, cam kırılması, duvarın yıkılması, bir yapının boyanarak kirletilmesi ya da bir cihazın bozulması suçun tipik görünümleridir. Temel hâl şikâyete bağlıdır ve dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir; nitelikli hâllerde soruşturma resen yapılır, ceza bir yıldan dört yıla kadar hapistir ve kullanılan yönteme göre artırılır.

Bu yazı suçun ceza ve yaptırım boyutuna odaklanır: kanun metni, nitelikli hâller bent bent, cezanın nasıl hesaplandığı, zararın giderilmesinin cezayı hangi kurumlar üzerinden etkilediği (etkin pişmanlık, seçenek yaptırım, erteleme, HAGB) ve zamanaşımı. Şikâyet süresi ile uzlaştırmanın adım adım işleyişini şikâyet ve uzlaştırma rehberimizde, tazminat davasını ve dilekçesini zararın tazmini rehberimizde ayrıca ele aldık.

Kanun Metni: TCK m.151

“Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikayeti üzerine, dört aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.” (TCK m.151/1)

Korunan hukuki değer mülkiyettir; suç herkes tarafından işlenebilir. Madde altı seçimlik hareket sayar ve bunlardan birinin gerçekleşmesi yeterlidir:

Kast şartı. Taksirle işlenen fiiller ancak kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır (TCK m.22/1); mala zarar vermenin taksirli hâli kanunda yoktur. Dikkatsizlikle verilen zarar suç oluşturmaz, yalnızca hukuki sorumluluk doğurur. Teşebbüs. Fail zararı gerçekleştirmeye elverişli hareketlere başlamış, ancak elinde olmayan nedenlerle tamamlayamamışsa suça teşebbüs vardır; bu hâlde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir (TCK m.35/2). Kendi malı. Madde “başkasının” malını korur; kişinin yalnızca kendisine ait mala verdiği zarar bu suçu oluşturmaz.

Kastın kapsamı ve hata. Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir (TCK m.21/1). Failin, zarar verdiği malın başkasına ait olduğunu da bilmesi gerekir: fiilin icrası sırasında suçun kanuni tanımındaki maddi unsurları bilmeyen kişi kasten hareket etmiş olmaz (TCK m.30/1). Örneğin sınırı belirsiz bir arazide kendi ağacını kestiğini sanan kişi bakımından bu hüküm tartışılır. Buna karşılık zararın doğabileceğini öngördüğü hâlde fiili işleyen kişi bakımından olası kast vardır ve temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir (m.21/2).

İkinci fıkra kaldırıldı. Bu yazının önceki sürümünde sahipli hayvanı öldürme veya değerini azaltmanın TCK m.151/2 kapsamında cezalandırıldığı belirtiliyordu. Bu fıkra, 14.07.2021 tarihli ve 31541 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7332 sayılı Kanunun 17. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Hayvanlara yönelik fiiller artık 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun 28/A maddesinde düzenlenir: kanundaki istisnalar dışında bir ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüren kişi altı aydan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (5199 s.K. m.28/A-2). Ayrıntılar için hayvana eziyetin cezası yazımıza bakabilirsiniz.

Avukatla Görüşün: 0554 648 37 15WhatsApp Danışma

Nitelikli Hâller: TCK m.152 Bent Bent

TCK m.152/1’de sayılan hâllerden biri gerçekleşirse fail hakkında bir yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Maddede şikâyet şartı öngörülmediğinden bu hâllerde soruşturma resen yapılır ve adli para cezası seçeneği yoktur.

(c) bendi özellikle dikkat ister: “nerede olursa olsun” ifadesi nedeniyle ağacın bulunduğu yer önem taşımaz; komşunun bahçesindeki meyve ağacı da, yol kenarındaki fidan da bu bende girer. Suçun temelini mala zarar verme oluşturduğundan ağaç başkasına ait olmalıdır. Devlet ormanlarındaki fiiller ise orman mevzuatına göre değerlendirilir. (g) bendinde belirleyici olan malın niteliği değil, failin amacıdır: kamu görevlisinin özel aracı veya evi de bu bende girebilir, yeter ki fiil görevinden ötürü öç almak amacıyla işlenmiş olsun.

Yönteme ve sonuca göre artırım: m.152/2 ve m.152/3

Mala zarar verme suçunun yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak; toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmak suretiyle ya da radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanarak işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir katına kadar artırılır (m.152/2). Suçun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmeti geçici de olsa aksarsa, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır (m.152/3). Örneğin elektrik trafosunu yakarak bölgenin elektriğini kesen fail bakımından hem (a) bendi, hem ikinci fıkra, hem de üçüncü fıkra birlikte gündeme gelebilir. Artırım oranları mahkemece somut olaya göre belirlenir. Kamu malına verilen zararların araç ve trafik levhası gibi sık görülen örnekleri için araç çizme ve cam kırma rehberimize bakabilirsiniz.

İbadethaneler ve mezarlıklar: TCK m.153

İbadethanelere, bunların eklentilerine, buralardaki eşyaya, mezarlara, bunların üzerindeki yapılara, mezarlıklardaki tesislere ve mezarlıkların korunmasına yönelik yapılara yıkmak, bozmak veya kırmak suretiyle zarar veren kişi bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (m.153/1). Bu yerleri ve yapıları kirleten kişiye üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir (m.153/2). Fiillerin ilgili dinî inanışı benimseyen toplum kesimini tahkir maksadıyla işlenmesi hâlinde ceza üçte biri oranında artırılır (m.153/3).

Ceza Aralıkları Tek Tabloda

Basit hâlde kanun hapis ile adli para cezasını seçimlik olarak öngördüğünden, mahkeme doğrudan adli para cezasına da hükmedebilir. Adli para cezası gün üzerinden belirlenir; bir gün karşılığı en az yüz Türk lirasıdır ve miktar kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâlleri gözetilerek takdir edilir (TCK m.52/2). Yargılama asliye ceza mahkemesinde yapılır.

Ceza Nasıl Hesaplanır? Temsilî Örnekler

Hâkim temel cezayı, suçun işleniş biçimi, zararın ağırlığı ve failin kusuru gibi ölçütlerle kanundaki alt ve üst sınır arasında belirler (TCK m.61/1). Ardından artırım ve indirimler uygulanır; takdiri indirim sebepleri varsa ceza altıda birine kadar indirilir (m.62/1). Aşağıdaki tablo, temel cezanın alt sınırdan belirlendiği ve indirimlerin azami oranda uygulandığı temsilî hesaplardır; gerçek dosyada oranlar mahkemenin takdirindedir.

Birden fazla kişi birlikte hareket etmişse her biri fail olarak sorumlu olur (TCK m.37/1); yalnızca yardım eden kişinin cezasında indirim yapılır (m.39). Aynı kişinin malına, aynı suç işleme kararıyla farklı zamanlarda birden fazla zarar verilmesi ise zincirleme suç oluşturabilir ve tek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılmasına yol açar (TCK m.43/1); ayrıntılar zincirleme suç yazımızdadır.

Avukatla Görüşün: 0554 648 37 15WhatsApp Danışma

Birlikte İşlenen Suçlar: İçtima Kuralları

Mala zarar verme çoğu zaman tek başına değil, başka bir suçla birlikte ortaya çıkar: kapıyı kırarak bir eve girmek, kavga sırasında karşı tarafın telefonunu kırmak ya da hırsızlık için camı parçalamak gibi. Hangi cezanın uygulanacağını genel hükümlerdeki içtima kuralları belirler.

• Bileşik suç (TCK m.42): Biri diğerinin unsurunu veya ağırlaştırıcı nedenini oluşturması dolayısıyla tek fiil sayılan suça bileşik suç denir ve bu hâlde içtima hükümleri uygulanmaz. Mala zarar verme, diğer suçun kanuni tanımında unsur veya ağırlaştırıcı neden olarak yer alıyorsa ayrıca cezalandırılmaz; yer almıyorsa ayrı suç olarak değerlendirilir.
• Fikri içtima (TCK m.44): İşlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır. Tek bir hareketle hem mala zarar hem başka bir suç meydana gelmişse bu kural gündeme gelir.
• Zincirleme suç (TCK m.43/1): Aynı suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda aynı kişiye karşı birden fazla mala zarar verme fiili tek cezayla karşılanır, ancak ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır.

Örneğin rızası dışında bir konuta girerken kapıyı kıran kişi hakkında konut dokunulmazlığının ihlali (TCK m.116) ile mala zarar verme ayrı ayrı değerlendirilir. Suçlardan biri şikâyete bağlı, diğeri resen soruşturulan bir suç olduğunda, şikâyetten vazgeçme yalnızca şikâyete bağlı suç bakımından sonuç doğurur; resen soruşturulan suç için dava devam eder.

Zararın Giderilmesi Cezayı Hangi Yollarla Etkiler?

Mala zarar verme dosyalarında zararın ödenmesi tek bir kurum değil, birbirinden bağımsız beş kurum üzerinden sonuç doğurur. Hangisinin devreye gireceği, ödemenin yapıldığı aşamaya ve suçun hangi hâlde işlendiğine göre değişir.

Etkin pişmanlık: kanunun aradığı üç şart

TCK m.168/1’e göre hırsızlık, mala zarar verme ve diğer bazı malvarlığı suçları tamamlandıktan sonra ve bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi hâlinde verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir. Etkin pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra, fakat hüküm verilmeden önce gösterilirse indirim yarısına kadardır (m.168/2). Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde ayrıca mağdurun rızası aranır (m.168/4).

Bu metinden üç pratik sonuç çıkar. Birincisi, ödeme failin kendi iradesiyle yapılmalıdır; kanun “bizzat pişmanlık göstererek” ifadesini kullanır. İkincisi, zararın “tamamen” giderilmesi gerekir; ekspertiz raporundaki onarım bedelinin altında kalan bir ödeme, mağdur rıza göstermedikçe indirim sağlamaz. Üçüncüsü, indirimin üst sınırı ödemenin zamanlamasına bağlıdır: kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlar; bu andan önce yapılan ödeme daha geniş indirim imkânı verir. Mağdur “kısmi ödemeyi alıyorum ama indirime rıza göstermiyorum” derse, kısmi ödeme tek başına m.168 indirimi sağlamaz.

Etkin pişmanlık uzlaştırmadan farklıdır. Uzlaşma tarafların karşılıklı iradesine dayanır; etkin pişmanlıkta ise zararın tamamen giderilmesi yeterlidir ve tam ödemede mağdurun onayı aranmaz. Nitelikli hâllerde uzlaştırma mümkün olmadığından, m.168 sanığın cezasını azaltmasının başlıca yoludur.

Seçenek yaptırım ve erteleme

Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır (TCK m.49/2). Kısa süreli hapis cezası; suçlunun kişiliği, sosyal ve ekonomik durumu, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlık ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre adli para cezasına veya mağdurun ya da kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesine çevrilebilir (m.50/1-a, b). İki yıl veya daha az süreli hapis cezası ertelenebilir (m.51/1); erteleme, zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi koşuluna bağlanabilir ve bu durumda koşul gerçekleşinceye kadar cezanın infaz kurumunda çektirilmesine devam edilir (m.51/2).

HAGB: güncel rejim

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş ve 31.07.2026 tarihli, 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Mala zarar verme dosyalarına yansıyan yönleri şunlardır:

• Süre eşiği: Sonuç ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olmalıdır (CMK m.231/5).
• Zarar şartı: Suçtan doğan zararın tamamen giderilmesi aranır (m.231/6); sanık hemen ödeyemiyorsa denetim süresi içinde aylık taksitlerle ödeme koşuluyla da karar verilebilir (m.231/9).
• Denetim süresi: Yetişkin sanık için beş yıldır ve bu sürede dava zamanaşımı durur (m.231/8).
• Diğer kurumlarla ilişki: HAGB kararı verilen hükümde hapis cezası ayrıca ertelenemez ve kısa süreli olsa bile seçenek yaptırımlara çevrilemez (m.231/7).
• Kanun yolu: 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen HAGB kararlarına karşı itiraz değil istinaf yoluna başvurulur (m.231/12); süre iki haftadır (m.273/1). Bu değişiklik 7589 sayılı Kanundan önce yapılmıştır.
• Kapsam dışı suçlar: İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmaz (m.231/14); mala zarar verme bu istisnalar arasında değildir.

Uzlaştırma, etkin pişmanlık, seçenek yaptırım, erteleme ve HAGB birbirinin alternatifi değildir; hangi sırayla değerlendirileceği dosyanın başında planlanmalıdır. Kendi dosyanızdaki eşiği HAGB değerlendirme aracımızla kontrol edebilirsiniz.

Ceza Verilmeyen Hâller: Hukuka Uygunluk ve Akrabalık

Rıza. Kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere, açıkladığı rızaya dayanarak işlenen fiilden dolayı kimseye ceza verilmez (TCK m.26/2). Mal sahibinin izniyle yapılan yıkım bu nedenle suç oluşturmaz; iznin kapsamı aşılmışsa aşan kısım bakımından değerlendirme ayrıca yapılır.

Zorunluluk hâli. Kendisine veya başkasına ait bir hakka yönelik olup bilerek neden olmadığı ve başka suretle korunma olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak ya da başkasını kurtarmak zorunluluğuyla işlenen fiillerden dolayı, tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan vasıta arasında orantı bulunması koşuluyla faile ceza verilmez (TCK m.25/2). Yangından kaçmak için bir kapının kırılması tipik örnektir. Ceza sorumluluğunun kalkması, hukuki tazminat sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Akrabalık. Yağma ve nitelikli yağma hariç malvarlığına karşı suçlar; haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyun ya da bu derecedeki kayın hısımlarının, evlat edinen veya evlatlığın ya da aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenirse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (TCK m.167/1). Ayrılık kararı verilmiş eşin, aynı konutta yaşamayan kardeşin ya da aynı konutta yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derece kayın hısımlarının zararına işlenirse, şikâyet üzerine verilecek ceza yarı oranında indirilir (m.167/2). Bu hüküm cezaya ilişkindir; zarar görenin tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.

Delil ve Zararın Tespiti

Mala zarar verme dosyalarının sonucu çoğunlukla iki soruya bağlıdır: zararı kim verdi ve zararın tutarı ne kadar? Birinci soru için en güçlü deliller kamera kayıtları, tanık anlatımları ve olay yeri tespit tutanaklarıdır. Kamera kayıtları kısa sürede silinebildiğinden, mağdurun şikâyet dilekçesinde bu kayıtların derhâl toplanmasını açıkça istemesi gerekir; delillerin toplanmasını isteme hakkı soruşturma evresinde mağdura kanunla tanınmıştır (CMK m.234/1-a-1).

Zararın tutarı ise teknik bilgi gerektirir. Çözümü uzmanlık, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin görüşünün alınmasına karar verilebilir (CMK m.63/1). Onarım faturası, servis ekspertizi ve fotoğraflar bilirkişi incelemesinin dayanağını oluşturur. Zarar tutarı, hem etkin pişmanlıkta “tamamen giderme” şartının karşılanıp karşılanmadığını hem de HAGB ve erteleme koşulu olarak ödenecek miktarı belirler. Tutar üzerinde uyuşmazlık varsa ceza dosyasındaki bilirkişi raporu belirleyici olur; hukuk davası açılacaksa dava öncesinde HMK m.400 vd. hükümlerine göre delil tespiti de istenebilir.

Temsilî Durumlar: Hangi Madde Uygulanır?

Aşağıdaki durumlar, benzer görünen olayların farklı hükümlere nasıl bağlandığını göstermek için kurgulanmıştır. Her dosyada fiilin kasten işlenip işlenmediği ve zararın konusu ayrıca incelenmelidir.

Şüpheli Konumundaysanız: Savunmada Kontrol Edilecekler

• Kast: Zarar kazayla mı oluştu? Taksirli hâl olmadığından kastın bulunmaması beraat sebebidir (CMK m.223/2-c).
• Şikâyet: Basit hâlde şikâyet süresi (TCK m.73/1) geçmiş mi, şikâyetçi malın sahibi veya zilyedi mi?
• Nitelendirme: Dosyada m.152 uygulanmışsa, malın gerçekten kamu hizmetine tahsis edilmiş olup olmadığı veya öç alma amacının delillerle gösterilip gösterilmediği tartışılmalıdır; nitelendirme değişirse şikâyet, uzlaştırma ve ceza aralığı birlikte değişir.
• Hukuka uygunluk ve akrabalık: Rıza (m.26/2), zorunluluk hâli (m.25/2) veya m.167 koşulları var mı?
• Zarar giderme zamanlaması: Ödeme kovuşturmadan önce yapılırsa indirim üst sınırı daha yüksektir (m.168/1); tutar bilirkişi raporuyla uyumlu olmalıdır.

Dava Zamanaşımı ve Tazminat Zamanaşımı

Kanunda beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezası gerektiren suçlarda dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e); basit ve nitelikli mala zarar verme bu gruptadır. m.152/2 veya m.152/3 artırımlarıyla üst sınır beş yılı aşarsa süre on beş yıla çıkar (m.66/1-d). Şikâyete bağlı basit hâlde ayrıca altı aylık şikâyet süresi vardır (TCK m.73/1); bu süre geçirilmişse zamanaşımı dolmamış olsa bile soruşturma yapılamaz.

Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; ancak tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü bir suçtan doğmuşsa o süre uygulanır (TBK m.72/1). Bu yazının önceki sürümünde bu kural hatalı olarak TBK m.72/2’ye dayandırılmıştı; doğru dayanak birinci fıkradır.

Tazminat: Ceza Davasından Bağımsız Yol

Ceza yargılaması faili cezalandırır; zararın parasal karşılığı ise haksız fiil hükümlerine göre ayrıca istenir. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49/1). Onarım bedeli, değer kaybı ve malın kullanılamadığı süredeki kayıplar bu kapsamda talep edilebilir. Malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesidir (HMK m.2/1).

Ceza ve hukuk yargılamasının ilişkisi konusunda kanun açıktır: hukuk hâkimi, kusurun varlığı ve ayırt etme gücü konusunda ceza hukukunun sorumluluk hükümleriyle ve ceza hâkiminin verdiği beraat kararıyla bağlı değildir; ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74). Bu yazının önceki sürümünde ceza mahkemesinin tespit ettiği olguların hukuk hâkimini “genellikle bağladığı” belirtiliyordu; kanun metni bu genellemeyi desteklemediğinden ifade düzeltilmiştir. Ceza dosyasındaki bilirkişi raporu, ekspertiz ve tanık anlatımları ise hukuk davasında delil olarak sunulabilir.

Uzlaşmanın tazminata etkisi, zararın tespiti ve dava dilekçesi örneği için mala zarar vermede zararın tazmini, araç hasarlarına özgü sorunlar için araç çizme ve cam kırma cezası yazılarımıza bakabilirsiniz.

Avukatla Görüşün: 0554 648 37 15WhatsApp Danışma

Sıkça Sorulan Sorular

Mala zarar verme suçunun cezası nedir?

Basit hâlde dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası (TCK m.151/1). Nitelikli hâllerde bir yıldan dört yıla kadar hapis (m.152/1); yakarak veya patlayıcıyla işlenirse ceza bir katına kadar, kamu hizmeti aksarsa yarısından iki katına kadar artırılır (m.152/2-3).

Aracımın kaputunu çizen kişiye ne ceza verilir?

Basit mala zarar verme kapsamında dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası gündeme gelir. Suç şikâyete bağlıdır ve uzlaştırmaya tabidir; fail zararı giderirse etkin pişmanlık indirimi uygulanır (TCK m.168).

Belediye otobüsünün camını kıran kişi hangi maddeden yargılanır?

Kamu hizmetine tahsis edilmiş eşyaya zarar verildiği için TCK m.152/1-a uygulanır: bir yıldan dört yıla kadar hapis. Şikâyet aranmaz, uzlaştırma uygulanmaz ve adli para cezası seçeneği yoktur.

Yakarak mala zarar verme daha ağır mı cezalandırılır?

Evet. Suç yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak işlenirse verilecek ceza bir katına kadar artırılır (TCK m.152/2). Sonucunda haberleşme, enerji veya ulaşımda kamu hizmeti aksarsa ayrıca yarısından iki katına kadar artırım yapılır (m.152/3).

Sahipli bir hayvanı öldürmek mala zarar verme midir?

Artık hayır. Bu fiili düzenleyen TCK m.151/2, 7332 sayılı Kanunla 2021’de yürürlükten kaldırılmıştır. Ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüren kişi 5199 sayılı Kanunun 28/A maddesine göre altı aydan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Zararı ödersem ceza ne kadar azalır?

Kovuşturma başlamadan önce zararı tamamen giderirseniz ceza üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderirseniz yarısına kadar indirilir (TCK m.168/1-2). Kısmi ödemede mağdurun rızası gerekir (m.168/4).

Zararı ödeyince beraat mümkün müdür?

Hayır. Zararın ödenmesi suçun işlendiği gerçeğini değiştirmez. Basit hâlde uzlaşma sağlanırsa kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verilir; diğer hâllerde ödeme etkin pişmanlık, seçenek yaptırım, erteleme ve HAGB bakımından sonuç doğurur.

Kısa süreli hapis cezası zarar ödenerek kapatılabilir mi?

Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, zararın aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesine çevrilebilir (TCK m.49/2, m.50/1-b). Erteleme de zararın giderilmesi koşuluna bağlanabilir (m.51/2).

Zararı hemen ödeyemiyorum; HAGB alabilir miyim?

7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen CMK m.231/9 uyarınca, zarar hemen giderilemiyorsa mahkeme denetim süresi içinde aylık taksitlerle ödeme koşuluyla da HAGB kararı verebilir. Sonuç cezanın iki yıl veya daha az olması ve diğer şartlar ayrıca aranır.

HAGB kararına karşı hangi yola başvurulur?

1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen HAGB kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulur (CMK m.231/12); süre iki haftadır (m.273/1).

Eşimin eşyalarını kırdım, ceza alır mıyım?

Hakkınızda ayrılık kararı verilmemişse eşinizin zararına işlenen mala zarar verme suçundan cezaya hükmolunmaz (TCK m.167/1). Ayrılık kararı verilmişse ceza şikâyet üzerine yarı oranında indirilir (m.167/2). Tazminat sorumluluğu ise devam eder.

Komşunun bahçesindeki ağacı kesmek hangi suçtur?

Devlet ormanı dışında, nerede olursa olsun her türlü dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğuna zarar verilmesi TCK m.152/1-c kapsamında nitelikli mala zarar vermedir: bir yıldan dört yıla kadar hapis, şikâyet aranmaz.

İbadethaneye zarar verme suçu şikâyete tabi midir?

Hayır. Yıkma, bozma veya kırma suretiyle zarar bir yıldan dört yıla kadar hapis (TCK m.153/1), kirletme üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası (m.153/2) gerektirir; toplum kesimini tahkir maksadıyla işlenirse ceza üçte biri oranında artırılır (m.153/3).

Taksirle mala zarar verme suç mudur?

Hayır. Taksirli fiiller ancak kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır (TCK m.22/1) ve mala zarar vermenin taksirli hâli yoktur. Dikkatsizlikle verilen zarar için tazminat sorumluluğu (TBK m.49) devam eder.

Mala zarar verme davası kaç yılda zamanaşımına uğrar?

Beş yıldan fazla olmayan hapis veya adli para cezası gerektiren suçlarda dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e). Tazminat için ise TBK m.72/1 gereği bu daha uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Ceza hukukunda şikâyet ve kanun yolu süreleri kısadır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.