Rekabet İhlali Şikayeti: Rekabet Kurumu’na Nasıl Başvurulur?
28 Haziran 2026

Rekabet İhlali Şikayeti: Rekabet Kurumu’na Nasıl Başvurulur?

Rekabet Kurumuna yapılan bir şikâyet, sıradan bir tüketici başvurusu değildir. Kurum bireysel uyuşmazlıkları çözmez, zarar gören kişiye para ödetmez; piyasadaki rekabet düzenini korur ve ihlal edenlere idari para cezası uygular. Bu ayrımı bilmeden yapılan başvurular çoğu zaman işleme dahi alınmaz.

Bu yazı süreci madde numaralarıyla ele alır: 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un yasakladığı davranışlar, şikâyet usulü, Kurumun elindeki süzgeçler, ön araştırma ve soruşturma süreleri, 7246 sayılı Kanunla gelen taahhüt ve uzlaşma kurumları, de minimis eşikleri, yaptırımlar ve şikâyetçinin sonrasında kullanabileceği üç kat tazminat hakkı.

1) 4054 Sayılı Kanun Neyi Yasaklar?

Kanun üç ayrı yasak koyar ve şikâyetin hangi maddeye dayandığı, sürecin tamamını belirler.

MaddeYasakTipik görünümü
m.4Rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliği kararlarıFiyat tespiti, pazar veya müşteri paylaşımı, arz miktarının kontrolü, ihalede danışıklı hareket, eşit durumdaki alıcılara farklı koşullar uygulanması
m.6Hâkim durumun kötüye kullanılmasıRakipleri dışlayıcı uygulamalar, yıkıcı fiyatlama, sözleşme yapmaktan kaçınma, bağlama, sömürücü fiyat
m.7Rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran birleşme ve devralmalarEşikleri aştığı hâlde Kuruldan izin alınmadan gerçekleştirilen işlemler

Üç önemli not:

Hâkim durumda olmak yasak değildir. Yasak olan bu gücün kötüye kullanılmasıdır. Bu nedenle m.6 şikâyetlerinde önce ilgili pazarın tanımlanması, ardından hâkim durumun tespiti, en son da kötüye kullanma davranışının gösterilmesi gerekir.

Muafiyet rejimi değişti. Kanunun 5 inci maddesindeki muafiyet, 7246 sayılı Kanunla getirilen yaklaşımla ağırlıklı olarak kendi kendine değerlendirme yöntemiyle işler; teşebbüsler anlaşmalarının muafiyet şartlarını taşıyıp taşımadığını kendileri değerlendirir.

Yatay ile dikey ayrımı sonucu değiştirir. Rakipler arasındaki yatay anlaşmalar, özellikle kartel niteliğindeyse kural olarak muafiyetten yararlanamaz. Üretici-bayi gibi farklı seviyelerdeki dikey anlaşmalar ise belirli koşullarda grup muafiyeti şemsiyesi altına girebilir.

2) Neyin Rekabet İhlali Olmadığı

Rekabet Kurumuna yapılan başvuruların önemli bir kısmı, aslında başka bir merciin görev alanına girer. Doğru kapıyı seçmek, aylar kazandırır.

SorunDoğru merciDayanak
Kartel, hâkim durumun kötüye kullanılması, izinsiz birleşmeRekabet Kurumu4054 m.4, 6, 7
Rakibin kötülenmesi, iltibas, ticari sır ifşasıAsliye ticaret mahkemesiTTK m.54-63 (haksız rekabet)
Fahiş fiyat artışı, stokçulukHaksız Fiyat Değerlendirme Kurulu6585 Ek m.1
Aldatıcı reklam, etiket-kasa farkıReklam Kurulu, Ticaret Bakanlığı6502 sayılı Kanun
Bireysel tüketici uyuşmazlığıTüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi6502 sayılı Kanun

En sık karıştırılan ikili, rekabet hukuku ile haksız rekabettir. Rekabet hukuku piyasa yapısını korur ve idari yaptırım üretir; haksız rekabet ise rakipler arasındaki dürüstlüğü korur ve özel hukuk davalarıyla işler. Ayrıntı için haksız rekabet davaları ve fahiş fiyat denetimi yazılarımıza bakabilirsiniz.

3) Kim Şikâyet Edebilir? (4054 m.42)

Kanunun 42 nci maddesi ihbar ve şikâyeti düzenler ve kapıyı geniş tutar. Rekabet ihlalinden etkilenen veya bilgi sahibi olan herkes Kuruma başvurabilir: tüketiciler, rakip teşebbüsler, tedarikçiler, bayiler, meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşları.

Burada bireysel başvuru yollarından önemli bir fark vardır: doğrudan zarar görmüş olmak şart değildir. Kurum kamu yararına hareket ettiğinden, ihlale ilişkin ciddi bilgi ve belge sunan herkesin başvurusu değerlendirilebilir. Kurum ayrıca re’sen de harekete geçebilir.

Ancak bunun bir bedeli vardır: şikâyetçi, sürecin tarafı değildir. Soruşturma açılıp açılmayacağına Kurul karar verir ve şikâyetçinin talebi Kurulu bağlamaz.

4) Başvuru Nasıl Yapılır ve Ne İçermelidir?

Başvuru, Rekabet Kurumuna yazılı dilekçeyle, posta yoluyla ya da Kurumun elektronik kanalları üzerinden yapılabilir. Şeklî bir dilekçe şartı yoktur; belirleyici olan içeriktir.

Bir şikâyetin işlem görme ihtimalini artıran unsurlar şunlardır:

  • İlgili pazarın tarifi: hangi ürün veya hizmet, hangi coğrafi alan? Rekabet dosyaları burada kazanılır ya da kaybedilir.
  • Teşebbüslerin kimliği: iddia edilen ihlale katılan teşebbüsler tek tek gösterilmelidir.
  • Davranışın somut anlatımı: “fiyatları yükselttiler” değil; hangi tarihte, hangi ürünlerde, hangi oranda, hangi teşebbüslerde eş zamanlı hareket gözlendiği.
  • Hangi maddenin ihlal edildiği: m.4 mü, m.6 mı, m.7 mi?
  • Piyasaya etki: davranışın rekabeti nasıl kısıtladığı.
  • Belgeler: yazışmalar, fiyat listeleri, bayilik sözleşmesi hükümleri, ihale dokümanları, tanık bilgisi.

Eş zamanlı fiyat hareketi tek başına delil değildir. Piyasada aynı anda benzer fiyat artışı olması, girdi maliyetlerindeki ortak değişimden de kaynaklanabilir. Uyumlu eylem iddiasının, ek bir irtibat emaresiyle desteklenmesi gerekir.

Şikâyetiniz de minimis süzgecinden geçer mi? Birlikte değerlendirelim

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

5) Kurumun İlk Süzgeci: De Minimis (4054 m.41)

2020 öncesinde Kurul, önüne gelen her iddiayı incelemek durumundaydı. 16/6/2020 tarihli ve 7246 sayılı Kanun (Resmî Gazete: 24/6/2020, sayı 31165) bunu değiştirdi ve Avrupa Birliği uygulamasındaki de minimis ilkesini Kanuna taşıdı.

4054 m.41’e eklenen fıkraya göre Kurul, rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ve arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, belirlenen pazar payı ve ciro eşiklerini aşmayan anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği karar ve eylemlerini soruşturma konusu yapmayabilir.

Eşikler, 16 Mart 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2021/3 sayılı Rekabeti Kayda Değer Ölçüde Kısıtlamayan Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Teşebbüs Birliği Karar ve Eylemlerine İlişkin Tebliğ ile belirlenmiştir.

Anlaşmanın türüPazar payı eşiği
Rakip teşebbüsler arasındaTarafların toplam pazar payının etkilenen ilgili pazarların hiçbirinde %10‘u aşmaması
Rakip olmayan teşebbüsler arasındaTarafların her birinin pazar payının hiçbirinde %15‘i aşmaması
Sınıflandırma yapılamıyorsaRakipler için geçerli %10 eşiği uygulanır
Benzer dikey sınırlamaların paralel ağları ilgili pazarın %30‘undan fazlasını kapsıyorsaEşik her iki hâlde de %5‘e iner

Tebliğ ayrıca bir tolerans tanır: tarafların pazar paylarının, anlaşma döneminde birbirini takip eden iki takvim yılı boyunca bu eşikleri iki yüzdelik puandan fazla aşmaması hâlinde de de minimis uygulamasından yararlanılabilir.

Şikâyetçi bakımından sonucu şudur: küçük pazar paylı teşebbüsler arasındaki ağır olmayan ihlallerde soruşturma açılmayabilir. Buna karşılık kartel niteliğindeki davranışlar bu süzgeçten geçmez; fiyat tespiti, pazar paylaşımı ve arz kısıtlaması ne kadar küçük teşebbüsler arasında olursa olsun de minimis kapsamı dışındadır.

6) Ön Araştırma (4054 m.40-41)

Kurul, ihbar veya şikâyet üzerine ya da re’sen, doğrudan soruşturma açılmasına veya önce ön araştırma yapılmasına karar verebilir. Ön araştırma, soruşturma açmaya değer ciddiyette bir iddia bulunup bulunmadığını belirlemeye yarar.

AşamaSüre
Ön araştırmanın tamamlanması ve raporun Kurula sunulması30 gün
Kurulun raporu aldıktan sonra soruşturma açıp açmamaya karar vermesi10 gün

Ön araştırma aşamasında raportörler, Kanunun 14 üncü maddesindeki bilgi isteme ve 15 inci maddesindeki yerinde inceleme yetkilerini kullanabilir. 7246 sayılı Kanunla bu yetkiler elektronik ve dijital veriler bakımından da açıkça düzenlenmiştir.

Danıştay içtihatlarında vurgulanan bir sınır vardır: ihbar ve şikâyet başvurularındaki iddia ve deliller ile re’sen araştırma sonucunda elde edilen bulgular, soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı yönünde kesin bir kanaate ulaşmaya yetecek ölçüde aydınlatılmamışsa, Kurulca soruşturma açılması gerekir. Yani “yeterli delil yok” gerekçesiyle dosyayı kapatmak, araştırma genişletilmeden yapılamaz.

7) Soruşturma Süreci (4054 m.43-48)

Soruşturma açılmasına karar verilirse süreç yazılı savunma turlarıyla ilerler. Burada 23/5/2024 tarihli ve 7511 sayılı Kanunla yapılan önemli bir değişikliğe dikkat etmek gerekir.

Değişiklikten önce Kurul, soruşturma kararını 15 gün içinde ilgili teşebbüslere bildirir ve teşebbüsler bildirimin tebliğinden itibaren 30 gün içinde birinci yazılı savunmalarını göndermek zorundaydı. 7511 sayılı Kanun bu birinci yazılı savunma verme yükümlülüğünü kaldırmıştır. Gerekçe, bildirim aşamasında henüz bir ihlal isnadının bulunmaması ve soruşturma raporunun tekemmül etmemiş olmasıdır.

AşamaSüre
Soruşturma kararının ilgili teşebbüslere bildirilmesi15 gün
Soruşturma raporunun tebliğinden itibaren yazılı savunma30 gün; haklı gerekçe sunulursa bir kereye mahsus ve en çok bir katına kadar uzatılabilir
Soruşturma heyetinin, savunmalar sonucunda görüşlerinde değişiklik olması hâlinde yazılı görüş bildirmesi15 gün
Tarafların bu görüşe cevabı30 gün
Sözlü savunma toplantısı yapılırsa nihai kararAynı gün; mümkün olmazsa gerekçesiyle 15 gün içinde
Sözlü savunma yapılmazsa nihai kararSoruşturma safhasının bitiminden sonra 30 gün içinde

İki usul güvencesi ayrıca vurgulanmalıdır. Birincisi: Kurul, tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak yapamaz. İkincisi: taraflar süresi içinde bildirilmemiş ispat vasıtalarından yararlanamazlar; bu nedenle delil listesinin zamanında sunulması kritiktir.

Sözlü savunma toplantısı zorunlu değildir; taraflar talep edebilir ya da Kurul kendiliğinden karar verebilir. Toplantıya, ihlal ettiği iddia edilen taraflar ile doğrudan ya da dolaylı menfaati olduğunu Kurula ispatlayanlar katılabilir. Bu, şikâyetçinin sürece dâhil olabileceği önemli bir kapıdır.

Hakkınızda soruşturma mı açıldı? Taahhüt ve uzlaşma seçeneklerini konuşalım

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

8) İki Çıkış Kapısı: Taahhüt ve Uzlaşma

7246 sayılı Kanun, soruşturmanın ceza verilmeden ya da indirimli cezayla sonlandırılabildiği iki yeni mekanizma getirmiştir. İkisi sık karıştırılır; oysa aralarındaki fark esaslıdır.

ÖlçütTaahhütUzlaşma
Dayanak4054 m.43/3-4 (7246 s.K. ile)4054 m.43 ek fıkralar (7246 s.K. ile)
Ne zaman gündeme gelir?Yürütülmekte olan ön araştırma ya da soruşturma sürecindeSoruşturma açıldıktan sonra, soruşturma raporunun taraflara tebliğ edildiği tarihe kadar
İhlalin kabulüAranmaz — ihlal tespiti yapılmazAranır — ihlalin varlığı ve kapsamı kabul edilir
KapsamAçık ve ağır ihlaller hariç; m.4 ve m.6 kapsamındaki rekabet sorunlarıAçık ve ağır ihlaller dâhil tüm ihlaller
SonuçRekabet sorunu giderilirse soruşturma ceza uygulanmadan kapatılabilirİhlal tespiti ve idari para cezası içeren kararla sonuçlanır
İndirim—İdari para cezasında %25’e kadar indirim
Dava yoluAçıkKapalı — idari para cezası ve uzlaşma metnindeki hususlar taraflarca dava konusu yapılamaz

Uzlaşmaya ilişkin bir ayrıntı önemlidir: Kanun, uzlaşma indirimi uygulanmış olmasının, Kabahatler Kanunu’nun peşin ödeme indirimine ilişkin hükmü kapsamında ayrıca indirim yapılmasına engel teşkil etmeyeceğini belirtir. Yani iki indirim birlikte gündeme gelebilir.

Şikâyetçi bakımından bu mekanizmalar iki yüzlüdür: taahhütle kapanan bir dosyada ihlal tespiti yapılmadığından, sonraki tazminat davasında dayanılacak bir Kurul tespiti bulunmaz. Uzlaşmayla biten dosyada ise ihlal tespiti vardır ve tazminat davasına dayanak oluşturur.

9) Kartellerde Pişmanlık (Aktif İşbirliği)

Karteller gizli yürütüldüğünden delil elde etmek güçtür. Bu nedenle mevzuat, kartele taraf olan teşebbüslerin veya yöneticilerinin Kuruma başvurarak işbirliği yapmasını teşvik eden bir rejim öngörmüştür. Kartelin ortaya çıkarılması amacıyla aktif işbirliği yapan ilk başvurucuya cezadan tam bağışıklık, sonraki başvuruculara ise sıraya göre indirim tanınabilir.

Bunun şikâyetçi açısından anlamı şudur: bir kartel iddiasında Kurumun elindeki en güçlü kaynak, çoğu zaman şikâyet dilekçesi değil, kartelin içinden gelen pişmanlık başvurusudur. Bu nedenle iddiayı destekleyen doğrudan belge sunulamıyorsa, dosyanın seyri büyük ölçüde Kurumun kendi araştırma araçlarına bağlı kalır.

10) Yaptırımlar (4054 m.16-17)

AykırılıkYaptırımDayanak
m.4, m.6 ve m.7’de yasaklanmış davranışlarNihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerin %10’una kadar idari para cezasım.16
İhlalde belirleyici etkisi saptanan yönetici ve çalışanlarTeşebbüse verilen cezanın %5’ine kadar ayrıca cezam.16
Yanlış veya yanıltıcı bilgi verme, yerinde incelemeyi engelleme, bildirim yükümlülüğüne aykırılıkMaktu idari para cezaları (her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir)m.16
Kurul kararlarına uyulmaması, ihlalin sürdürülmesiNispi (günlük) idari para cezasım.17
İhalede danışıklı hareketİdari cezaya ek olarak ayrıca ceza sorumluluğu gündeme gelebilirTCK m.235

Ceza miktarının belirlenmesinde ihlalin süresi, tekerrür, ihlale katılım derecesi ve işbirliği gibi unsurlar dikkate alınır. Kurul ayrıca 4054 m.9 uyarınca ihlalin sona erdirilmesi için gerekli davranışsal ve yapısal tedbirleri de bildirebilir.

11) Karara Karşı Yargı Yolu (4054 m.55)

Kurul kararları idari işlemdir ve idari yargı denetimine tabidir. İptal davası, Kurumun merkezinin bulunduğu yer itibarıyla Ankara idare mahkemelerinde açılır.

Ancak 4054 m.55’te kritik bir kural vardır: Kurul kararlarına karşı yargı yoluna başvurulması, kararların uygulanmasını ve idari para cezalarının takip ve tahsilini durdurmaz. Bu nedenle dava açan teşebbüsler bakımından yürütmenin durdurulması talebi ayrıca ve gerekçeleriyle ileri sürülmelidir.

Şikâyetçi bakımından ise ayrı bir sorun vardır: soruşturma açılmamasına ilişkin karara karşı dava açabilmek için, davacının menfaatinin ihlal edildiğini ortaya koyması gerekir. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde başvurucunun ihlalden nasıl etkilendiğinin gösterilmesi, ileride kullanılabilecek dava hakkı bakımından da önem taşır.

12) Asıl Kazanç Burada: Üç Kat Tazminat (4054 m.57-58)

Rekabet Kurumunun kestiği idari para cezası Hazineye gelir kaydedilir; şikâyetçiye bir ödeme yapılmaz. Zarar görenin tazminat alabilmesi için ayrı bir özel hukuk davası açması gerekir.

Kanunun 57 nci maddesi, rekabeti engelleyici davranışlarla zarara yol açanların bu zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu düzenler. 58 inci madde ise klasik tazminat rejimini aşan bir imkân getirir: zarar görenler, uğradıkları zararın üç katına kadar tazminat talep edebilir.

KonuKural
Dava türüÖzel hukuk tazminat davası
Görevli mahkemeAsliye ticaret mahkemesi
Tazminatın kapsamıZararın üç katına kadar
Kurul kararının rolüİhlal tespiti içeren karar, davada güçlü dayanak oluşturur
İspatKanun, zarar görenin ispat yükünü hafifleten hükümler içerir

Stratejik sıralama şudur: önce Kurumdan ihlal tespiti içeren bir karar çıkmasını sağlamak, ardından bu karara dayanarak tazminat davası açmak. Taahhütle kapanan dosyalarda bu dayanak oluşmadığından, tazminat davası çok daha zor yürür. Dilekçe formatı için 4054 sayılı Kanuna dayalı rekabet ihlali tazminat dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.

13) Kurumun Araştırma Araçları: Bilgi İsteme ve Yerinde İnceleme

Şikâyetin akıbetini belirleyen asıl unsur, çoğu zaman dilekçedeki iddialar değil, Kurumun kendi topladığı delillerdir. Kanun bu amaçla iki güçlü araç verir.

Bilgi isteme (4054 m.14). Kurum, görevlerini yerine getirirken gerekli gördüğü her türlü bilgiyi kamu kurum ve kuruluşlarından, teşebbüslerden ve teşebbüs birliklerinden isteyebilir. İstenen bilginin belirlenen süre içinde ve doğru olarak verilmesi zorunludur.

Yerinde inceleme (4054 m.15). Kurum, teşebbüslerin ve teşebbüs birliklerinin defterlerini, her türlü evrak ve belgelerini inceleyebilir, gerektiğinde suretlerini alabilir, belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir ve teşebbüslere ait her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde inceleme yapabilir. 7246 sayılı Kanunla bu yetkinin elektronik ortamdaki ve dijital verileri de kapsadığı açıklığa kavuşturulmuştur; uygulamada e-posta sunucuları, kurumsal mesajlaşma kayıtları ve cihaz imajları bu kapsamda incelenmektedir.

AraçKapsamDayanak
Bilgi istemeKamu kurumları, teşebbüsler ve teşebbüs birliklerinden her türlü bilgim.14
Yerinde incelemeDefter, evrak ve belgeler; suret alma; yazılı veya sözlü açıklama; mal varlığında mahallinde incelemem.15
Elektronik ve dijital veri incelemesiElektronik ortamdaki veriler; 7246 sayılı Kanunla açıklığa kavuşturulmuşturm.15
Soruşturma heyetinin yetkisiSoruşturma safhasında m.14 ve m.15 yetkilerini kullanabilirm.43

Bu yetkilere karşı çıkmanın bedeli ağırdır. Yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi ile yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması, 4054 m.16 uyarınca ayrı birer idari para cezası sebebidir. Üstelik engelleme, ihlalin varlığına ilişkin bir emare olarak da değerlendirilebilmektedir. Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, yerinde inceleme sırasında çalışanların mesaj veya e-posta silmesidir; bu davranış hem ayrı bir ceza doğurur hem de dosyadaki savunmayı zayıflatır.

Şikâyetçi bakımından çıkarılacak sonuç şudur: dilekçede delilin nerede bulunabileceğini göstermek, delilin kendisini sunmak kadar değerlidir. Hangi teşebbüste, hangi birimde, hangi dönemde hangi yazışmaların bulunabileceğine dair somut yönlendirme, Kurumun araştırma araçlarını doğru hedefe yöneltir.

14) Sık Yapılan Yedi Hata

  • Bireysel uyuşmazlığı Kuruma taşımak. Kurum tüketici şikâyeti çözmez; piyasa düzenini korur.
  • Haksız rekabetle karıştırmak. Kötüleme, iltibas ve sır ifşası TTK m.54-63 kapsamındadır ve mahkemede görülür.
  • Eş zamanlı fiyat artışını tek başına delil saymak. Uyumlu eylem iddiası ek irtibat emaresiyle desteklenmelidir.
  • İlgili pazarı tanımlamamak. Pazar tanımı yapılmadan hâkim durum ya da etki iddiası temellendirilemez.
  • De minimis eşiklerini gözden kaçırmak. Küçük pazar paylı ve ağır olmayan ihlallerde soruşturma açılmayabilir.
  • Tazminatı Kurumdan beklemek. Üç kat tazminat için ayrıca asliye ticaret mahkemesinde dava açılmalıdır.
  • Dava açınca cezanın duracağını sanmak. 4054 m.55 uyarınca yargı yoluna başvurmak takip ve tahsili durdurmaz.

15) Kontrol Listesi

  • Hangi maddeye dayandığınızı belirleyin: m.4, m.6 veya m.7.
  • İlgili pazarı tanımlayın: ürün ve coğrafi boyutuyla.
  • Davranışı tarih, ürün ve oranla somutlaştırın.
  • Belgeleri baştan sunun; soyut iddia ön araştırmadan çıkamaz.
  • De minimis testini kendiniz yapın: ağır ihlal mi, yoksa eşik altı bir davranış mı?
  • Menfaatinizi gösterin: soruşturma açılmaması hâlinde dava hakkı bakımından gerekir.
  • Sözlü savunma toplantısına katılım talebini değerlendirin.
  • Tazminat stratejisini baştan kurun: ihlal tespiti içeren karar, üç kat tazminatın dayanağıdır.

Konunun genel çerçevesi için Rekabet Hukuku Rehberimize, ticaret hukuku boyutu için Ticaret Hukuku Rehberimize, ticari sır ve rekabet yasağı kesişimi için ticari sır ve gizlilik sözleşmeleri yazımıza, tüketici tarafı için Tüketici Hukuku Rehberimize bakabilirsiniz.

Rekabet ihlali mi, haksız rekabet mi? Doğru mercii birlikte seçelim

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

Sıkça Sorulan Sorular

Rekabet Kurumu hangi davranışları denetler?

4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararlarını; 6 ncı maddesindeki hâkim durumun kötüye kullanılmasını; 7 nci maddesindeki rekabeti önemli ölçüde azaltan birleşme ve devralmaları.

Hâkim durumda olmak yasak mı?

Hayır. Yasak olan hâkim durumun kötüye kullanılmasıdır. Bu nedenle m.6 şikâyetlerinde önce ilgili pazarın tanımlanması, ardından hâkim durumun tespiti, en son kötüye kullanma davranışının gösterilmesi gerekir.

Rekabet ihlali ile haksız rekabet aynı şey mi?

Hayır. Rekabet hukuku 4054 sayılı Kanuna dayanır, piyasa yapısını korur ve idari yaptırım üretir. Haksız rekabet ise TTK m.54-63’te düzenlenir, rakipler arasındaki dürüstlüğü korur ve asliye ticaret mahkemesinde özel hukuk davalarıyla işler.

Kimler şikâyet edebilir?

4054 m.42 uyarınca ihlalden etkilenen veya bilgi sahibi olan herkes: tüketiciler, rakip teşebbüsler, tedarikçiler, bayiler, meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşları. Kurum ayrıca re’sen de harekete geçebilir.

Doğrudan zarar görmüş olmam şart mı?

Şikâyet için şart değildir. Ancak soruşturma açılmaması kararına karşı dava açabilmek için menfaatin ihlal edildiğinin ortaya konması gerektiğinden, başvuruda ihlalden nasıl etkilenildiğinin gösterilmesi önemlidir.

Başvuru nasıl yapılır?

Rekabet Kurumuna yazılı dilekçeyle, posta yoluyla ya da Kurumun elektronik kanalları üzerinden yapılabilir. Şeklî bir dilekçe şartı yoktur; belirleyici olan içeriktir.

Şikâyette neler bulunmalı?

İlgili pazarın ürün ve coğrafi boyutuyla tarifi, teşebbüslerin kimliği, davranışın tarih-ürün-oran düzeyinde somut anlatımı, hangi maddenin ihlal edildiği, piyasaya etkisi ve destekleyici belgeler.

Fiyatlar aynı anda arttı, bu kartel delili midir?

Tek başına yeterli değildir. Eş zamanlı fiyat hareketi girdi maliyetlerindeki ortak değişimden de kaynaklanabilir. Uyumlu eylem iddiasının ek bir irtibat emaresiyle desteklenmesi gerekir.

De minimis nedir?

7246 sayılı Kanunla 4054 m.41’e eklenen kuraldır. Açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, belirlenen pazar payı ve ciro eşiklerini aşmayan anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği karar ve eylemleri Kurul tarafından soruşturma konusu yapılmayabilir.

De minimis eşikleri nedir?

2021/3 sayılı Tebliğ uyarınca rakip teşebbüsler arasında tarafların toplam pazar payının %10’u, rakip olmayanlar arasında her birinin pazar payının %15’i aşmaması aranır. Benzer dikey sınırlamaların paralel ağları ilgili pazarın %30’undan fazlasını kapsıyorsa eşik %5’e iner.

Karteller de minimis kapsamına girer mi?

Hayır. Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ve arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlaller de minimis kapsamı dışındadır.

Ön araştırma ne kadar sürer?

Ön araştırma 30 gün içinde tamamlanır ve rapor Kurula sunulur. Kurul, raporu aldıktan sonra 10 gün içinde soruşturma açılmasına veya açılmamasına karar verir.

Kurul yeterli delil yok diyerek dosyayı kapatabilir mi?

Danıştay içtihatlarında, iddiaların soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı yönünde kesin kanaate ulaşmaya yetecek ölçüde aydınlatılmamış olması hâlinde araştırma genişletilerek soruşturma açılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Soruşturmada birinci yazılı savunma hâlâ zorunlu mu?

Hayır. 23/5/2024 tarihli ve 7511 sayılı Kanunla teşebbüslerin birinci yazılı savunma verme yükümlülüğü kaldırılmıştır. Kurul soruşturma kararını 15 gün içinde bildirir; savunma turu soruşturma raporunun tebliğiyle başlar.

Soruşturma raporuna karşı savunma süresi ne kadar?

Raporun tebliğinden itibaren 30 gündür. Haklı gerekçeler sunulması hâlinde bu süre bir kereye mahsus olmak üzere ve en çok bir katına kadar uzatılabilir.

Nihai karar ne zaman verilir?

Sözlü savunma toplantısı yapılırsa aynı gün, mümkün olmazsa gerekçesiyle birlikte 15 gün içinde. Sözlü savunma yapılmayan hâllerde nihai karar, soruşturma safhasının bitiminden sonra 30 gün içinde verilir.

Şikâyetçi sözlü savunma toplantısına katılabilir mi?

Oturumlara, ihlal ettiği iddia edilen taraflar ile doğrudan ya da dolaylı menfaati olduğunu oturumdan önce Kurula ispatlayanlar ya da temsilcileri katılabilir.

Taahhüt nedir?

7246 sayılı Kanunla 4054 m.43’e eklenen mekanizmadır. Yürütülmekte olan ön araştırma ya da soruşturma sürecinde m.4 veya m.6 kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak teşebbüslere taahhüt sunma imkânı tanır. İhlal tespiti yapılmaz.

Uzlaşma nedir?

Soruşturma açıldıktan sonra soruşturma raporunun taraflara tebliğ edildiği tarihe kadar, talep üzerine veya re’sen başlatılabilen usuldür. Teşebbüsün ihlalin varlığını ve kapsamını kabul etmesi gerekir; süreç ihlal tespiti ve idari para cezası içeren kararla sonuçlanır.

Uzlaşmada ne kadar indirim yapılır?

4054 m.43’e eklenen fıkra uyarınca uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.

Uzlaşan teşebbüs dava açabilir mi?

Hayır. Sürecin uzlaşma ile neticelenmesi hâlinde idari para cezası ve uzlaşma metninde yer alan hususlar uzlaşmanın taraflarınca dava konusu yapılamaz.

Taahhüt ile uzlaşma arasındaki temel fark nedir?

Taahhütte ihlal tespiti yapılmaz ve kapsamı açık ve ağır ihlalleri dışlar. Uzlaşmada ise ihlalin varlığı kabul edilir, açık ve ağır ihlaller dâhil tüm ihlaller için uygulanabilir ve sonuçta ceza verilir.

Kartelde pişmanlık mümkün mü?

Evet. Kartelin ortaya çıkarılması amacıyla aktif işbirliği yapan ilk başvurucuya cezadan tam bağışıklık, sonraki başvuruculara sıraya göre indirim tanınabilir.

Ceza ne kadar olabilir?

4054 m.16 uyarınca m.4, 6 ve 7’de yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüslere, nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idari para cezası verilir.

Yöneticiler de ceza alır mı?

İhlalde belirleyici etkisi saptanan yönetici ve çalışanlara, teşebbüse verilen cezanın yüzde beşine kadar ayrıca idari para cezası uygulanabilir.

Kurul kararına nereye itiraz edilir?

Kurul kararları idari işlemdir; iptal davası Kurumun merkezinin bulunduğu yer itibarıyla Ankara idare mahkemelerinde açılır.

Dava açınca ceza durur mu?

Hayır. 4054 m.55 uyarınca Kurul kararlarına karşı yargı yoluna başvurulması, kararların uygulanmasını ve idari para cezalarının takip ve tahsilini durdurmaz. Bu nedenle yürütmenin durdurulması ayrıca talep edilmelidir.

Şikâyet edersem tazminat alır mıyım?

Hayır. İdari para cezası Hazineye gelir kaydedilir. Zararınızı tazmin ettirmek için 4054 m.57 ve 58 uyarınca asliye ticaret mahkemesinde ayrıca dava açmanız gerekir.

Üç kat tazminat nedir?

4054 m.58 uyarınca rekabet ihlalinden zarar görenler, uğradıkları zararın üç katına kadar tazminat talep edebilir. İhlal tespiti içeren bir Kurul kararı bu davada güçlü dayanak oluşturur.

Taahhütle kapanan dosya tazminat davasını etkiler mi?

Evet. Taahhütle kapanan dosyada ihlal tespiti yapılmadığından tazminat davasında dayanılacak bir Kurul tespiti bulunmaz; bu da davayı önemli ölçüde zorlaştırır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Maktu idari para cezaları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir; somut dosyada işlem tarihinde yürürlükte olan tutar ve tebliğler esas alınır.


Post by Av. Fatma Öztürk