Rekabet Kurumuna Şikâyet Başvurusu Nasıl Yapılır? (4054): İhlal Türleri, Önaraştırma ve Soruşturma Süreleri, Şikâyetçiye Bildirim, Ret Hâlinde Dava, Cezalar, Taahhüt, Uzlaşma ve Tazminat
15 Şubat 2026

Rekabet Kurumuna Şikâyet Başvurusu Nasıl Yapılır? (4054): İhlal Türleri, Önaraştırma ve Soruşturma Süreleri, Şikâyetçiye Bildirim, Ret Hâlinde Dava, Cezalar, Taahhüt, Uzlaşma ve Tazminat

Rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacı taşıyan ya da bu etkiyi doğuran teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliği kararları (4054 s.K. m.4) ile hâkim durumun kötüye kullanılması (m.6) yasaktır. Meşru bir menfaati olan gerçek ve tüzel kişiler bu ihlalleri Rekabet Kuruluna şikâyet edebilir (m.9). Kurul, başvuru üzerine doğrudan soruşturma açabilir veya önce önaraştırma yapar; raportör otuz gün içinde görüşünü bildirir ve Kurul raporun tesliminden sonraki on gün içinde soruşturma açılıp açılmayacağına karar verir (m.40-41). İddialar ciddi bulunursa şikâyetçiye yazılı bildirim yapılır; başvurunun açıkça reddi veya süresinde bildirim yapılmayarak reddedilmiş sayılması hâlinde, doğrudan veya dolaylı menfaatini belgeleyen herkes ret kararına karşı yargı yoluna başvurabilir (m.42). İhlal tespit edilirse teşebbüse yıllık gayri safi gelirinin yüzde onuna kadar idari para cezası verilir (m.16). İhlalden zarar gören ise Kurum sürecinden bağımsız olarak üç kata kadar tazminat isteyebilir (m.57-58).

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

📌 Ana rehber: Rekabet Hukuku Nedir?. Bu sayfa, Rekabet Kurumuna şikâyeti 4054 sayılı Kanun m.4, 6, 9, 15, 16, 40-47 ve 55-59, 2577 sayılı İYUK m.7, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.20, TTK m.54-63 ve TCK m.235 metinleri üzerinden ele alır. Hangi ihlallerin şikâyet edilebileceği, kimlerin başvurabileceği, başvurunun unsurları, önaraştırma ve soruşturma süreleri, şikâyetçiye bildirim ve ret hâlinde dava, geçici tedbir, yerinde inceleme, idari para cezaları, pişmanlık, taahhüt ve uzlaşma, tazminat ve ispat kolaylığı, haksız rekabet ve ihaleye fesatla farkı anlatılır.

Rekabet ihlalinden mi etkilendiniz?
Şikâyet başvurusunu ve tazminat yolunu birlikte planlayalım: Hukukçular Evi Ankara.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: Yasak davranışlar: rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem, teşebbüs birliği kararı (4054 m.4); hâkim durumun kötüye kullanılması (m.6). Kim şikâyet eder: meşru menfaati olan gerçek ve tüzel kişiler (m.9). Süreç: Kurul doğrudan soruşturma veya önaraştırma kararı verir (m.40); raportör 30 gün içinde rapor verir; Kurul 10 gün içinde soruşturma kararı verir (m.41). Açık ve ağır ihlaller dışında kayda değer olmayan kısıtlamalar soruşturulmayabilir (m.41). Bildirim: iddia ciddi ise şikâyetçiye yazılı bildirim; ret veya süresinde bildirim yapılmaması → menfaatini belgeleyen yargı yoluna gider (m.42); idare mahkemesinde dava süresi 60 gün (İYUK m.7). Soruşturma: 6 ay + 6 aya kadar ek süre; 15 gün içinde taraflara bildirim (m.43). Ceza: ihlalde gelirin %10’una kadar; yöneticiye %5’e kadar; yerinde inceleme engellenirse binde beş (m.16). Uzlaşma: %25’e kadar indirim; taahhüt: açık ve ağır ihlallerde yok (m.43). Tazminat: fark bedel; kasıt veya ağır ihmalde üç kat (m.57-58); ispat yükünün yer değiştirmesi (m.59). Dava kararın uygulanmasını durdurmaz (m.55).

4054 s.K. m.9: Meşru bir menfaati olan gerçek ve tüzelkişiler şikayette bulunabilir.

Hangi İhlaller Şikâyet Edilebilir?

4054 sayılı Kanunda yasak davranışlar
İhlalÖrnekMadde
Fiyat tespitiRakiplerin satış fiyatlarında veya indirimlerde anlaşmasım.4/a
Pazar paylaşımıBölge veya müşteri bölüşülmesim.4/b
Arz kısıtlamasıÜretim veya satış miktarının birlikte kontrolüm.4/c
Rakibi dışlamaBoykot, piyasaya girişin engellenmesim.4/d
AyrımcılıkEşit durumdaki alıcılara farklı şartlarm.4/e, 6/b
BağlamaBir ürünün alımını diğerine bağlamak; yeniden satış şartlarım.4/f, 6/c
Hâkim durumun kötüye kullanılmasıRakiplerin faaliyetini zorlaştırma, başka pazara taşma, üretimi kısıtlamam.6

Rekabet Kurumuna şikâyet edilebilecek ihlaller, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunda düzenlenmiştir. Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır (m.4). Fiyat tespiti, pazar paylaşımı, arz kısıtlaması, rakiplerin piyasadan dışlanması, eşit durumdakilere farklı şartlar uygulanması ve bağlama uygulamaları bu yasakların başlıca örnekleridir. Bir anlaşmanın varlığının ispatlanamadığı durumlarda, piyasadaki fiyat değişmelerinin veya arz ve talep dengesinin rekabetin kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi, teşebbüslerin uyumlu eylem içinde olduklarına karine teşkil eder. Ayrıca bir veya birden fazla teşebbüsün hâkim durumunu kötüye kullanması da yasaktır (m.6); rakiplerin piyasaya girişinin engellenmesi, ayrımcılık, bağlama ve bir piyasadaki gücün başka bir piyasaya taşınması bu kapsamdadır. Rekabet hukukunun genel çerçevesi için rekabet hukuku nedir rehberine bakabilirsiniz.

Şikâyetiniz somut delille desteklenmeli
Başvuru dosyasını birlikte hazırlayalım: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Uyumlu Eylem Karinesi ve İspat

Rekabet ihlallerinin en zor yanı ispattır; kartel anlaşmaları çoğu zaman yazılı değildir. Kanun bu güçlüğü iki hükümle hafifletmiştir. Birincisi, bir anlaşmanın varlığının ispatlanamadığı durumlarda piyasadaki fiyat değişmelerinin veya arz ve talep dengesinin ya da teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin, rekabetin engellendiği, bozulduğu veya kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi, teşebbüslerin uyumlu eylem içinde olduklarına karine teşkil eder (4054 s.K. m.4). İkincisi, tazminat davalarında zarar görenlerin, piyasaların fiilen paylaşılması, uzun süre fiyatlarda gözlenen kararlılık veya fiyatın birbirine yakın aralıklarla artırılması gibi kanıtları sunmaları hâlinde, uyumlu eylem içinde bulunulmadığını ispat yükü davalılara geçer (m.59). Rekabeti sınırlayıcı anlaşma, karar ve uygulamaların varlığı her türlü delille ispatlanabilir. Şikâyetçi bu nedenle fiyat listelerini, zam duyurularını, tarihlerini ve piyasadaki benzer davranışları sistematik biçimde derlemelidir. Ancak yalnızca aynı yönde fiyat hareketi, maliyet artışı gibi ortak ekonomik nedenlerle açıklanabiliyorsa, karinenin çürütülmesi mümkündür; bu nedenle başvuruda bu tür alternatif açıklamaların neden geçerli olmadığının da gösterilmesi yararlıdır.

Hâkim Durum ve Kötüye Kullanma

Hâkim durum, belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücüdür (4054 s.K. m.3). Hâkim durumda olmak tek başına yasak değildir; yasak olan bu durumun kötüye kullanılmasıdır (m.6). Rakiplerin piyasaya girişinin engellenmesi, eşit durumdaki alıcılar arasında ayrımcılık yapılması, bir ürünün satışının başka bir ürünün alımına bağlanması, bir piyasadaki gücün başka bir piyasadaki rekabeti bozmak için kullanılması ve tüketicinin zararına olarak üretimin veya teknik gelişmenin kısıtlanması kötüye kullanmanın başlıca örnekleridir. Hâkim durum iddiasıyla yapılan şikâyetlerde, şikâyet edilen teşebbüsün ilgili pazardaki payının, rakiplerin sayısının ve gücünün, piyasaya giriş engellerinin ve müşterilerin alternatif tedarik imkânlarının ortaya konulması gerekir. Bu veriler, teşebbüsün rakiplerinden ve müşterilerinden bağımsız hareket edebilme gücüne sahip olup olmadığının değerlendirilmesinde kullanılır.

Kim Şikâyet Edebilir?

Kurul; ihbar, şikâyet ya da Bakanlığın talebi üzerine veya resen harekete geçebilir (4054 s.K. m.9). Meşru bir menfaati olan gerçek ve tüzel kişiler şikâyette bulunabilir. Buna göre ihlalden doğrudan etkilenen rakip teşebbüsler, bayiler, tedarikçiler, müşteriler ve tüketiciler şikâyet hakkına sahiptir. Kanun ayrıca ihbar kavramını da kullandığından, ihlalden doğrudan etkilenmemiş kişilerin Kurumu bilgilendirmesi de mümkündür; ancak ret kararına karşı yargı yoluna başvurabilmek için doğrudan ya da dolaylı menfaatin belgelenmesi gerekir (m.42). Bu nedenle şikâyet başvurusunda, başvuranın ihlalden nasıl etkilendiğinin, örneğin daha yüksek fiyat ödediğinin, pazara girişinin engellendiğinin veya ayrımcı şartlara maruz kaldığının açıkça gösterilmesi, hem başvurunun değerlendirilmesi hem de ileride açılabilecek davalar bakımından önemlidir.

Etkili Şikâyet Nasıl Hazırlanır?

Şikâyet başvurusunun unsurları
UnsurİçerikNeden
İlgili pazarÜrün ve coğrafi pazar tanımıDeğerlendirmenin başlangıcı
TeşebbüslerKimler, hangi konumdaTaraflar
İhlal türüm.4 anlaşma veya uyumlu eylem mi, m.6 kötüye kullanma mıFarklı hükümler
Somut davranışTarih, yer, belge, yazışmaSoyut iddia sonuç vermez
EtkiFiyat, arz, giriş engeliKayda değerlik
Pazar payıVarsa verilerHâkim durum değerlendirmesi
DelillerSözleşme, e-posta, fiyat listesi, tanıkEkleyin
MenfaatBaşvuranın nasıl etkilendiğim.9 ve 42
Ticari sırGizli tutulması istenen bilgilerAyrıca işaretlenmeli

Rekabet ihlali iddiaları teknik değerlendirme gerektirdiğinden başvurunun somutluğu belirleyicidir. İlgili pazarın, yani ihlalin hangi ürün veya hizmet ve hangi coğrafi bölge bakımından gerçekleştiğinin doğru tanımlanması, değerlendirmenin başlangıç noktasıdır. İhlalin m.4 kapsamında bir anlaşma veya uyumlu eylem mi, yoksa m.6 kapsamında hâkim durumun kötüye kullanılması mı olduğunun belirtilmesi de önemlidir. “Haksız rekabet yapılıyor” gibi soyut iddialar değerlendirmeye elverişli değildir; tarih, belge ve yazışma düzeyinde somutluk gerekir. Kanun, açık ve ağır ihlaller dışında piyasada rekabeti kayda değer ölçüde kısıtlamayan anlaşma, uyumlu eylem ve kararların soruşturma konusu yapılmayabileceğini öngördüğünden (m.41), davranışın piyasadaki etkisinin fiyat, arz veya giriş engeli gibi somut verilerle gösterilmesi gerekir. Ticari sır niteliğindeki bilgilerin ayrıca işaretlenmesi, bunların korunmasını talep etme imkânı sağlar.

Başvurudan Karara: Aşamalar ve Süreler

Rekabet Kurumu süreci
AşamaSüre veya kuralMadde
Başvuruİhbar, şikâyet, Bakanlık talebi veya resenm.9, 40
İlk kararDoğrudan soruşturma veya önaraştırmam.40
Önaraştırma raporuRaportör 30 gün içindem.40
Soruşturma kararıRapor tesliminden sonra 10 gün içindem.41
Şikâyetçiye bildirimİddia ciddi ise yazılı bildirimm.42
Soruşturmanın bildirimiKarardan itibaren 15 gün içinde taraflaram.43
Soruşturma süresi6 ay; bir defaya mahsus 6 aya kadar ek sürem.43
Yazılı savunmaRaporun tebliğinden itibaren 30 gün; bir kez uzatılabilirm.45
Sözlü savunmaTalep üzerine veya resen; ticari sır için gizli yapılabilirm.46-47
Nihai kararİhlal tespiti, tedbirler ve idari para cezasım.9, 16

Rekabet Kurumuna yapılan bir başvuru doğrudan soruşturmaya dönüşmez; kademeli bir süreç işler. Kurul, resen veya kendisine intikal eden başvurular üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için önaraştırma yapılmasına karar verir; önaraştırma yapmakla görevlendirilen raportör otuz gün içinde elde ettiği bilgileri, delilleri ve görüşlerini Kurula yazılı olarak bildirir (4054 s.K. m.40). Önaraştırma raporunun Kurula teslimini takip eden on gün içinde Kurul, soruşturma açılmasına veya açılmamasına karar verir (m.41). Soruşturma yapılmasına karar verilirse soruşturma en geç altı ay içinde tamamlanır ve gerekli görülen hâllerde bir defaya mahsus olmak üzere altı aya kadar ek süre verilebilir; Kurul başlattığı soruşturmaları karardan itibaren on beş gün içinde ilgili taraflara bildirir (m.43). Soruşturma raporunun tebliğinden sonra taraflar yazılı savunmalarını otuz gün içinde gönderir (m.45) ve talep hâlinde sözlü savunma toplantısı yapılır. Kurul, tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak yapamaz (m.44).

Muafiyet ve Menfi Tespit Savunmaları

Şikâyet edilen davranışın her zaman yasak olduğu sonucuna varılmaz. Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmeler ya da ekonomik veya teknik gelişme sağlanması, tüketicinin bundan yarar sağlaması, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması ve rekabetin bu amaçlar için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması şartlarının tamamının varlığı hâlinde, anlaşmalar m.4 hükümlerinin uygulanmasından muaftır (4054 s.K. m.5). Teşebbüsler ayrıca bir anlaşmanın veya eylemin Kanuna aykırı olmadığını gösteren menfi tespit belgesi için Kurula başvurabilir (m.8). Bu nedenle özellikle dağıtım ve bayilik ilişkilerine yönelik şikâyetlerde, şikâyet edilen düzenlemenin muafiyet şartlarını taşıyıp taşımadığı da değerlendirilmelidir. Şikâyetçinin, davranışın tüketiciye fayda sağlamadığını veya rekabeti gerekenden fazla sınırladığını somut olarak göstermesi, bu savunmaların aşılmasına yardımcı olur.

Şikâyetçinin Soruşturmadaki Yeri

Kurul, görevlerini yerine getirirken gerekli gördüğü her türlü bilgiyi kamu kurum ve kuruluşlarından, teşebbüslerden ve teşebbüs birliklerinden isteyebilir (4054 s.K. m.14). Şikâyetçi de bu kapsamda ek bilgi ve belge sunmaya davet edilebilir; bu nedenle başvuru sonrasında da delillerin düzenli tutulması ve Kurumla iletişim kanalının açık tutulması önemlidir. Soruşturma safhasında ihlal ettiği iddia edilen kişiler kararı etkileyebilecek her türlü bilgi ve delili her zaman Kurula sunabilir (m.44); şikâyetçinin sunduğu belgelerin karşı tarafça incelenebileceği ihtimali de göz önünde tutulmalıdır. Ticari sır niteliğindeki bilgiler bakımından gizlilik talebi başvuru sırasında açıkça yapılmalıdır. Sözlü savunma toplantıları kural olarak açık yapılır; ancak genel ahlakın ve ticari sırların korunması gerekçesiyle Kurul toplantının gizli yapılmasına karar verebilir (m.47).

Şikâyetçiye Bildirim ve Ret Hâlinde Dava

Kurul, ihbar veya şikâyet başvurularında ileri sürülen iddiaları ciddi ve yeterli bulursa, ihbar veya şikâyet edenlere iddiaların ciddi bulunduğu ve araştırmaya başlandığı yazılı olarak bildirilir (4054 s.K. m.42). Kurulun başvuruyu açıkça reddetmesi veya süresi içinde bildirimde bulunmayarak reddetmiş sayılması durumlarında, doğrudan ya da dolaylı menfaati olduğunu belgeleyen herkes Kurulun ret kararına karşı yargı yoluna başvurabilir. Kurul kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir ve bu davalar öncelikli işlerden sayılır; ancak yargı yoluna başvurulması kararların uygulanmasını ve idari para cezalarının takip ve tahsilini durdurmaz (m.55). İdare mahkemelerinde dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde altmış gündür ve kural olarak yazılı bildirimin yapıldığı tarihten başlar (İYUK m.7). Eski metnimizde ret kararının gerekçeli olarak bildirileceği belirtilmişti; Kanun, ret kararına karşı yargı yolunu düzenlemekle birlikte bildirimin şeklini ayrıca düzenlemediğinden ifade, kanunun lafzına uygun hâle getirilmiştir. Şikâyetçinin, Kurulun cevap vermemesi durumunu da ret olarak değerlendirip dava süresini takip etmesi önemlidir. Dava süresi için idari dava süresi hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Geçici Tedbir ve Yerinde İnceleme

Kurul, nihai karara kadar ciddi ve telafi olunamayacak zararların ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu durumlarda, ihlalden önceki durumu koruyucu nitelikte ve nihai kararın kapsamını aşmayacak şekilde geçici tedbirler alabilir (4054 s.K. m.9). Bu nedenle ihlalin şikâyetçiye telafisi güç zararlar verdiği durumlarda, başvuruda geçici tedbir talebinin gerekçeleriyle birlikte ayrıca belirtilmesi yararlıdır. Kurul, görevlerini yerine getirirken teşebbüslerde incelemeler yapabilir; defterleri, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü veri ve belgeyi inceleyebilir, bunların kopyalarını alabilir, yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir ve mahallinde inceleme yapabilir (m.15). Yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması hâlinde teşebbüse yıllık gayri safi gelirinin binde beşi oranında idari para cezası verilir (m.16/1-d). Bu nedenle soruşturmaya muhatap olabilecek şirketlerin, çalışanlarını yerinde inceleme sırasında nasıl davranılacağı konusunda önceden bilgilendirmesi, ek yaptırımların önlenmesi bakımından önemlidir.

İdari Para Cezaları

4054 sayılı Kanunda idari para cezaları (m.16)
AykırılıkCeza
m.4, 6 veya 7 ihlaliYıllık gayri safi gelirin %10’una kadar
İhlalde belirleyici etkisi olan yönetici veya çalışanTeşebbüse verilen cezanın %5’ine kadar
Yerinde incelemenin engellenmesiGayri safi gelirin binde beşi
Eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgiGayri safi gelirin binde biri
Aktif işbirliği (pişmanlık)Ceza verilmeyebilir veya indirilebilir

Kanunun 4, 6 ve 7. maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idari para cezası verilir; ihlalde belirleyici etkisi saptanan yöneticilere veya çalışanlara ise teşebbüse verilen cezanın yüzde beşine kadar idari para cezası verilebilir (4054 s.K. m.16). Kurul cezayı belirlerken ihlalin tekerrürünü, süresini, teşebbüsün piyasadaki gücünü, ihlaldeki belirleyici etkisini, taahhütlere uyup uymamasını, incelemeye yardımcı olup olmamasını ve zararın ağırlığını dikkate alır. Kanuna aykırılığın ortaya çıkarılması amacıyla Kurumla aktif işbirliği yapan teşebbüslere veya yöneticilerine, işbirliğinin niteliği, etkinliği ve zamanlaması dikkate alınarak ceza verilmeyebilir veya indirim yapılabilir. Rekabet ihlaline ilişkin ceza gelire göre belirlenen nispi bir idari para cezası olduğundan, Kabahatler Kanununun nispi idari para cezasını gerektiren kabahatlerde öngördüğü sekiz yıllık zamanaşımı süresi (5326 s.K. m.20/3) bu bakımdan önem taşır. Pişmanlık programı için rekabet hukukunda pişmanlık programı rehberine bakabilirsiniz.

Şikâyet Edilen Teşebbüs İçin: Taahhüt ve Uzlaşma

Yürütülmekte olan bir önaraştırma ya da soruşturma sürecinde m.4 veya m.6 kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak teşebbüsler taahhüt sunabilir; Kurul bu taahhütlerle rekabet sorunlarının giderilebileceğine kanaat getirirse taahhütleri bağlayıcı hâle getirerek soruşturma açılmamasına veya açılmış soruşturmaya son verilmesine karar verebilir (4054 s.K. m.43). Ancak rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerle ilgili olarak taahhüt kabul edilmez. Soruşturmaya başlanmasından sonra ise Kurul, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul eden teşebbüslerle soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir; uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir ve uzlaşma metninde yer alan hususlar ile idari para cezası uzlaşmanın taraflarınca dava konusu yapılamaz. Şikâyetçi açısından bu mekanizmalar, sürecin daha hızlı sonuçlanması ve rekabet sorununun erken giderilmesi anlamına gelebilir. Taahhüt ve uzlaşma için taahhüt ve uzlaşma rehberine bakabilirsiniz.

Tazminat: Kurum Sürecinden Bağımsız Yol

Rekabet ihlalinde özel hukuk sonuçları
KuralİçerikMadde
Geçersizlikm.4’e aykırı anlaşma ve kararlar geçersizdir; edimlerin ifası istenemez4054 m.56
TazminatRekabeti sınırlayan, zarar görenlerin her türlü zararını tazmin ederm.57
Müteselsil sorumlulukBirden fazla kişinin davranışıyla oluşan zararm.57
Zararın hesabıÖdenen bedel ile rekabetçi bedel farkı; rakipler için tüm zararm.58
Üç kat tazminatAnlaşma, karar veya ağır ihmal hâlindem.58
İspatUyumlu eylem izlenimi veren kanıtlarla ispat yükü davalıya geçerm.59

Rekabet ihlalinden zarar gören kişi, Rekabet Kurumu sürecinden bağımsız olarak özel hukuk yolunda tazminat talep edebilir. Kanunun 4. maddesine aykırı olan her türlü anlaşma ve teşebbüs birliği kararı geçersizdir ve bunlardan doğan edimlerin ifası istenemez (4054 s.K. m.56). Her kim bu Kanuna aykırı olan eylem, karar, sözleşme veya anlaşma ile rekabeti engeller, bozar ya da kısıtlarsa yahut hâkim durumunu kötüye kullanırsa, bundan zarar görenlerin her türlü zararını tazmine mecburdur; zarar birden fazla kişinin davranışları sonucu ortaya çıkmışsa bunlar müteselsilen sorumludur (m.57). Zarar görenler, ödedikleri bedelle rekabet sınırlanmasaydı ödeyecekleri bedel arasındaki farkı talep edebilir; rakip teşebbüsler ise bütün zararlarının tazminini isteyebilir. Zarar tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinden kaynaklanıyorsa hâkim, zarar görenlerin talebi üzerine maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel kârların üç katı oranında tazminata hükmedebilir (m.58). Zarar görenler, piyasaların fiilen paylaşılması veya fiyatların birbirine yakın aralıklarla artırılması gibi kanıtları sunarlarsa, uyumlu eylem içinde bulunulmadığını ispat yükü davalılara geçer (m.59). Tazminat için rekabet ihlalinde tazminat, dava dilekçesi için rekabet ihlali tazminat dava dilekçesi rehberlerine bakabilirsiniz.

Haksız Rekabet ve İhaleye Fesatla Farkı

Rekabet ihlali ile haksız rekabet sıkça karıştırılır, ancak farklı mevzuata ve farklı mercilere tabidir. Rekabet ihlalleri piyasadaki rekabet düzenini korumaya yöneliktir ve Rekabet Kurumu tarafından incelenir. Haksız rekabet ise rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı davranışları ve ticari uygulamaları kapsar (TTK m.54/2); zarar gören kişi fiilin haksız olup olmadığının tespitini, men’ini ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir (m.56). Belirli haksız rekabet fiillerini kasten işleyenler, dava açma hakkına sahip olanlardan birinin şikâyeti üzerine iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır (m.62). Kamu ihalelerinde ise isteklilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları ihaleye fesat karıştırma sayılır (TCK m.235/2-d) ve bu suç üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasını gerektirir (m.235/1). Aynı davranış hem rekabet ihlali hem de ihaleye fesat karıştırma suçu oluşturabileceğinden, bu dosyalarda idari ve cezai süreçler birlikte yürüyebilir. Haksız rekabet için haksız rekabet ve tazminat, ihaleye fesat için ihaleye fesat karıştırma suçu rehberlerine bakabilirsiniz.

Örnek Durumlar

Şikâyet örnekleri
DurumOlası nitelendirmeYol
Bölgedeki toptancılar aynı gün aynı oranda zam yaptıUyumlu eylem karinesim.4 şikâyeti; m.59 ispat kolaylığı
Tedarikçi bayiye asgari satış fiyatı dayatıyorYeniden satış fiyatının belirlenmesim.4 şikâyeti
Pazar lideri rakiplerle çalışanı dışlıyorHâkim durumun kötüye kullanılmasım.6 şikâyeti; geçici tedbir
Kamu ihalesinde isteklilerin fiyat anlaşmasıRekabet ihlali ve ihaleye fesatKurum ve savcılık
Rakip ürünlerimizi karalıyorHaksız rekabetTTK davası; şikâyetle ceza
Şikâyete cevap gelmediRet sayılma ihtimaliDava süresini takip

Sık Yapılan Hatalar

  • Soyut iddiayla başvurmak: Pazar, davranış ve etki somutlaştırılmalıdır.
  • Menfaati belgelememek: Ret kararına karşı dava için gereklidir.
  • Cevapsızlığı beklemek: Süresinde bildirim yapılmaması ret sayılabilir.
  • Haksız rekabeti Kuruma götürmek: Haksız rekabet mahkemede çözülür.
  • Tazminat için Kurum kararını beklemek: Tazminat yolu bağımsızdır.
  • Ticari sırları işaretlememek: Gizlilik talebi ayrıca belirtilmelidir.

⚠️ Başvurunun gücü delildedir: Rekabet Kurumu şikâyetinde ilgili pazarı, davranışı ve piyasadaki etkisini tarih, belge ve yazışma düzeyinde ortaya koyun; menfaatinizi belgeleyin. Kurulun cevap vermemesini de ret olarak değerlendirip altmış günlük dava süresini takip edin; tazminat hakkınız Kurum sürecinden bağımsızdır.

Rekabet Kurumuna şikâyet başvurusu, ret kararına karşı iptal davası, geçici tedbir talebi, rekabet ihlalinden doğan tazminat davası ile soruşturmaya muhatap teşebbüsler için taahhüt, uzlaşma ve pişmanlık süreçleri için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Rekabet Kurumuna Şikâyet Dilekçesi Örneği

REKABET KURUMU BAŞKANLIĞINA ANKARAŞİKÂYETÇİ: … Gıda Dağıtım Ltd. Şti. (Vergi No: …), Adres: … VEKİLİ: Av. … ŞİKÂYET EDİLENLER: … A.Ş., … A.Ş., … A.Ş. KONU: 4054 sayılı Kanunun 4. maddesine aykırı uyumlu eylem iddiasıyla şikâyet ve geçici tedbir talebimizin sunulmasıdır.AÇIKLAMALAR1- 4054 sayılı Kanun m.9 bakımından: Müvekkil şirket, … ilinde paketli gıda ürünlerinin perakende satış noktalarına dağıtımını yapmaktadır. Şikâyet edilen üç şirket, bölgedeki toptan tedarikin büyük kısmını sağlamaktadır. Müvekkil bu şirketlerden ürün tedarik ettiğinden, uygulanan fiyatlardan doğrudan etkilenmektedir.2- 4054 sayılı Kanun m.4/a bakımından: Şikâyet edilen şirketler, son altı ay içinde üç kez, aynı hafta içinde ve aynı oranda liste fiyatı artışı yapmıştır. Fiyat listeleri, bayilere gönderilen duyurular ve tarihleri ektedir. Şirketlerin satış temsilcileri arasındaki yazışmalardan elde edilebilen örnekler de ayrıca sunulmuştur.3- 4054 sayılı Kanun m.4 son paragraf bakımından: Fiyat artışlarının maliyet değişimleriyle açıklanamayacak ölçüde eş zamanlı ve aynı oranda olması, piyasadaki fiyat değişmelerinin rekabetin kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik gösterdiğini ortaya koymakta ve uyumlu eylem karinesini gerçekleştirmektedir.4- 4054 sayılı Kanun m.9 son fıkra bakımından: Fiyat artışları nedeniyle müvekkilin kâr marjı ortadan kalkmış, iki büyük müşterisini kaybetmiştir. Nihai karara kadar ciddi ve telafi olunamayacak zararların önlenmesi için geçici tedbir alınmasını talep ediyoruz.5- 4054 sayılı Kanun m.42 bakımından: İddialarımızın ciddi bulunması hâlinde tarafımıza yazılı bildirim yapılmasını talep ediyoruz. Ekteki fiyat verileri ve müşteri listeleri ticari sır niteliğinde olduğundan gizli tutulmasını istiyoruz.HUKUKİ SEBEPLER: 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.4, 9, 15, 40-42 ve ilgili mevzuat.DELİLLER: Fiyat listeleri, bayi duyuruları, yazışmalar, fatura örnekleri, müşteri kayıp belgeleri, tanıklar.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle şikâyet edilen teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına, geçici tedbir alınmasına ve ihlalin tespiti hâlinde gerekli yaptırımların uygulanmasına karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz. … /… /2026Şikâyetçi Vekili Av. …

Sık Sorulan Sorular

Rekabet Kurumuna kimler şikâyet edebilir?

Meşru menfaati olan gerçek ve tüzel kişiler (4054 m.9).

Hangi ihlaller şikâyet edilir?

Rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve uyumlu eylemler (m.4), hâkim durumun kötüye kullanılması (m.6).

Şikâyet doğrudan soruşturma mı açar?

Hayır; önce doğrudan soruşturma veya önaraştırma kararı verilir (m.40).

Önaraştırma ne kadar sürer?

Raportör 30 gün içinde rapor verir; Kurul 10 gün içinde karar verir (m.40-41).

Soruşturma ne kadar sürer?

6 ay; bir kez 6 aya kadar ek süre (m.43).

Şikâyetçi bilgilendirilir mi?

İddia ciddi bulunursa yazılı bildirim yapılır (m.42).

Şikâyetim reddedilirse?

Menfaatinizi belgeleyerek yargı yoluna gidebilirsiniz (m.42).

Dava süresi nedir?

İdare mahkemesinde 60 gün (İYUK m.7).

Cevap gelmezse?

Süresinde bildirim yapılmaması ret sayılabilir (m.42).

Geçici tedbir istenebilir mi?

Evet; ciddi ve telafisi güç zarar ihtimalinde (m.9).

Ceza ne kadar?

Yıllık gayri safi gelirin %10’una kadar (m.16).

Yöneticiye ceza verilir mi?

Belirleyici etkisi varsa şirket cezasının %5’ine kadar.

Taahhüt her dosyada mümkün mü?

Hayır; açık ve ağır ihlallerde kabul edilmez (m.43).

Uzlaşmada indirim ne kadar?

Yüzde 25’e kadar (m.43).

Tazminat için Kurum kararını beklemeli miyim?

Hayır; tazminat yolu bağımsızdır (m.57).

Üç kat tazminat mümkün mü?

Anlaşma, karar veya ağır ihmal hâlinde (m.58).

Hâkim durumda olmak yasak mı?

Hayır; yasak olan kötüye kullanmadır (m.6).

Her anlaşma yasak mı?

Muafiyet şartlarını taşıyanlar m.4’ten muaftır (m.5).

Haksız rekabet Kuruma şikâyet edilir mi?

Hayır; TTK kapsamında mahkemede çözülür.

İhalede fiyat anlaşması suç mu?

Kamu ihalesinde ihaleye fesat karıştırma (TCK m.235/2-d).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Rekabet Kurumu şikâyeti: başvuru, süreç, dava ve tazminat
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki 4054 sayılı Kanun, İYUK, Kabahatler Kanunu, TTK ve TCK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk