Rekabet Soruşturmasında Taahhüt ve Uzlaşma: Cezasız Çıkış ile İndirimli Kapanış
09 Haziran 2026

Rekabet Soruşturmasında Taahhüt ve Uzlaşma: Cezasız Çıkış ile İndirimli Kapanış

Taahhüt ve uzlaşma aynı şey değildir, birbirinin alternatifi de değildir. Taahhütte ihlal tespiti yapılmaz; uzlaşmada ise ihlal kabul edilir ve karşılığında indirim alınır.

Her ikisi de 4054 sayılı Kanunun 43 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Madde başlığı 16/6/2020 tarihli ve 7246 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle “Soruşturmaya Başlanması, Taahhüt ve Uzlaşma” şeklinde değiştirilmiş ve iki kurum da bu değişiklikle hukukumuza girmiştir.

1) İki Yol, İki Sonuç

ÖlçütTaahhütUzlaşma
İhlal tespitiYapılmazYapılır
İdari para cezasıKesilmezKesilir, indirimli
KabulGerekmezİhlalin varlığı ve kapsamı kabul edilir
AşamaÖn araştırma veya soruşturmaYalnızca soruşturma
Kapsam dışıAçık ve ağır ihlaller
Dava hakkıSaklıVazgeçilir

Dördüncü satır sıkça atlanır: taahhüt soruşturma açılmadan önce de sunulabilirken, uzlaşma yalnızca soruşturma açılmış dosyalarda gündeme gelir.

Altıncı satır ise uzlaşmanın bedelidir ve geri dönüşü yoktur.

2) Taahhüt (m.43/3)

Yürütülmekte olan bir ön araştırma ya da soruşturma sürecinde 4 üncü veya 6 ncı madde kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birliklerince taahhüt sunulabilir.

UnsurKural
Ne zamanÖn araştırma veya soruşturma sürecinde
Hangi ihlallerm.4 (rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar) veya m.6 (hâkim durumun kötüye kullanılması)
Kim sunarTeşebbüs veya teşebbüs birliği
AmaçRekabet sorununun giderilmesi

İkinci satır kapsamı belirler: taahhüt yalnızca m.4 ve m.6 kapsamındaki sorunlar için sunulabilir. Anlaşma kavramı için tek yanlı davranış ile anlaşma arasındaki fark incelememize bakabilirsiniz.

Kurulun kararı

Kurul söz konusu taahhütler yoluyla rekabet sorunlarının giderilebileceğine kanaat getirirse bu taahhütleri ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birlikleri açısından bağlayıcı hâle getirerek soruşturma açılmamasına veya açılmış bulunan soruşturmaya son verilmesine karar verebilir.

SonuçAşama
Soruşturma açılmamasıÖn araştırma aşamasında
Soruşturmaya son verilmesiSoruşturma açılmışsa
Taahhütlerin niteliğiBağlayıcı hâle gelir

Üçüncü satır kritiktir: kabul edilen taahhüt artık bir öneri değil, uyulması zorunlu bir yükümlülüktür.

Madde “karar verebilir” demektedir; Kurulun takdir yetkisi bulunur.

3) Taahhüdün Kapalı Olduğu Hâller

Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerle ilgili olarak taahhüt kabul edilmez.

Sayılan hâlNiteliği
Rakipler arasında fiyat tespitiAçık ve ağır ihlal
Bölge veya müşteri paylaşımıAçık ve ağır ihlal
Arz miktarının kısıtlanmasıAçık ve ağır ihlal

Maddedeki “gibi” ifadesi sayımın örnekleyici olduğunu gösterir; başka kartel türleri de bu kapsamda değerlendirilebilir.

Bu nedenle taahhüt yolu düşünülmeden önce, fiilin açık ve ağır ihlal niteliği taşıyıp taşımadığı belirlenmelidir.

Bu hâllerde başvurulabilecek farklı bir mekanizma için pişmanlık programı incelememize bakabilirsiniz.

Taahhüt kurgunuzu birlikte değerlendirelim

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

4) Taahhütten Sonra Dosya Yeniden Açılabilir

Bu, taahhüt yolunun en çok gözden kaçan yönüdür: karar kesin bir koruma sağlamaz.

Kurul, üçüncü fıkraya göre bir karar verdikten sonra aşağıdaki hâllerde tekrar soruşturma açabilir: a) Kararın alınmasına temel teşkil eden herhangi bir unsurda esaslı değişiklik olması, b) İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin verdikleri taahhütlere aykırı davranmaları, c) Kararın taraflarca sunulan eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgiye dayanılarak verilmiş olması.

BentSebep
aEsaslı değişiklik
bTaahhüde aykırılık
cEksik, yanlış veya yanıltıcı bilgi

İkinci satır, taahhüdün bağlayıcı niteliğinin yaptırımıdır.

Üçüncü satır ise başvuru aşamasında verilen bilgilerin doğruluğunu kritik hâle getirir: eksik bilgi, dosyanın yeniden açılması sonucunu doğurabilir.

Ayrıca ceza belirlemede

Kurul, idari para cezasına karar verirken dikkate alacağı hususlar arasında “verilen taahhütlere uyup uymaması”nı da saymıştır.

Dolayısıyla taahhüde aykırılık iki yönlü sonuç doğurur: dosya yeniden açılabilir ve verilecek ceza ağırlaşabilir.

5) Uzlaşma

Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.

UnsurKural
KimlerHakkında soruşturma açılan taraflar
BelgeUzlaşma metni
İçerikİhlalin varlığı ve kapsamının kabulü
SüreKesin süre
Geç bildirimDikkate alınmaz
SonuçNihai karar ile sonlandırma

Dördüncü ve beşinci satırlar birlikte okunmalıdır: süre kesindir ve geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz.

Bu nedenle uzlaşma kararı, verilen süre içinde netleştirilmelidir.

6) İndirim Oranı

Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.

UnsurKural
Üst sınırYüzde yirmi beş
Nitelik“Kadar” — sabit değil
KararKurul

İkinci satır önemlidir: oran otomatik değildir, üst sınırı gösterir.

Toplam indirim hesabı için destek alın

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

7) En Az Bilinen Kural: İndirimler Birleşebilir

Bu madde uyarınca idari para cezası tutarlarında indirim uygulanmış olması 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası kapsamında indirim yapılmasına engel teşkil etmez.

İndirimDayanak
Uzlaşma indirimi4054 m.43
Kabahatler Kanunu indirimi5326 m.17/6
İlişkiBiri diğerine engel değildir

Üçüncü satır uygulamada çok az bilinir: uzlaşma indirimi alınmış olması, Kabahatler Kanunundaki indirimi ortadan kaldırmaz.

Bu nedenle uzlaşma kararı verilirken toplam etki, iki indirim birlikte hesaplanarak değerlendirilmelidir.

8) Uzlaşmanın Bedeli: Dava Yasağı

Sürecin uzlaşma ile neticelenmesi hâlinde, idari para cezası ve uzlaşma metninde yer alan hususlar uzlaşmanın taraflarınca dava konusu yapılamaz.

KapsamSonuç
İdari para cezasıDava konusu yapılamaz
Uzlaşma metnindeki hususlarDava konusu yapılamaz
Kim bakımındanUzlaşmanın tarafları

İkinci satır kapsamı genişletir: yalnızca ceza değil, metinde yer alan hususlar da dava dışıdır.

Üçüncü satır ise sınırı gösterir: yasak uzlaşmanın taraflarıyla sınırlıdır.

Bu nedenle uzlaşma kararı, geri dönülemez bir tercih olarak değerlendirilmelidir.

9) İkincil Mevzuat

KurumDüzenleme
TaahhütUsul ve esaslar tebliğ ile
UzlaşmaDiğer usul ve esaslar yönetmelik ile
ÇıkaranRekabet Kurulu

Kanun iki kurum için farklı ikincil düzenleme türü öngörmüştür.

Her iki düzenleme de kanundaki sınırları genişletemez; özellikle açık ve ağır ihlallerde taahhüt yasağı kanundan doğar.

10) Karar Matrisi

Dosya durumuUygun yolGerekçe
Kartel iddiasıTaahhüt kapalıAçık ve ağır ihlal
Dikey anlaşma sorunuTaahhütİhlal tespiti yok
Hâkim durum tartışmasıTaahhütm.6 kapsamında
Delil güçlü, ihlal açıkUzlaşmaİndirim
Ön araştırma aşamasıTaahhütSoruşturma açılmayabilir
Dava açma niyeti varUzlaşma uygun değilDava yasağı

Beşinci satır zamanlamanın değerini gösterir: ön araştırma aşamasındaki taahhüt, soruşturmanın hiç açılmamasını sağlayabilir.

Altıncı satır ise en net elemedir: dava hakkını korumak isteyen teşebbüs için uzlaşma doğru yol değildir.

11) Pişmanlıkla Karşılaştırma

Üçüncü bir mekanizma daha vardır ve sıkça bu ikisiyle karıştırılır.

ÖlçütTaahhütUzlaşmaPişmanlık
AmaçSorunu gidermekİndirimBağışıklık veya indirim
KarteldeKapalıMümkünAsıl alanı
İhlal tespitiYokVarVar
ZamanlamaÖn araştırma veya soruşturmaSoruşturmaErken başvuru esaslı

İkinci satır en net ayrımdır: kartel dosyalarında taahhüt kapalıyken, pişmanlık tam da bu dosyalar için tasarlanmıştır.

Dördüncü satır ise pişmanlığın kendine özgü mantığını gösterir: sıra ve zamanlama belirleyicidir.

Ayrıntı için pişmanlık (leniency) programı incelememize bakabilirsiniz.

Birlikte kullanılabilir mi?

KombinasyonDeğerlendirme
Pişmanlık + uzlaşmaİki ayrı mekanizma, ayrı ayrı değerlendirilir
Taahhüt + uzlaşmaMantıken bağdaşmaz
Uzlaşma + Kabahatler Kanunu indirimiKanun açıkça engel görmemiştir

İkinci satırın sebebi basittir: biri ihlali kabul etmemeye, diğeri kabul etmeye dayanır.

Üçüncü satır ise maddede açıkça düzenlenmiştir ve toplam yükü belirgin biçimde azaltabilir.

12) Taahhüdün Kurgulanması

Kabul edilebilir bir taahhüt, rekabet sorununu gerçekten giderecek nitelikte olmalıdır.

ÖlçütAçıklama
Sorunla bağlantıTespit edilen endişeyi karşılamalı
UygulanabilirlikFiilen yerine getirilebilmeli
ÖlçülebilirlikDenetlenebilir olmalı
SüreTakvim içermeli
Kapsamİlgili pazarı karşılamalı

İkinci satır belirleyicidir: yerine getirilemeyecek bir taahhüt, sonradan dosyanın yeniden açılmasına yol açar.

Üçüncü satır ise Kurulun kabul kararını kolaylaştırır; ölçülemeyen bir taahhüdün denetimi de mümkün olmaz.

Taahhüt türleri

TürÖrnek nitelik
DavranışsalBir uygulamaya son verme
SözleşmeselHüküm değişikliği
YapısalVarlık veya pay devri
ŞeffaflıkBilgilendirme yükümlülüğü

Üçüncü satır en ağır olanıdır ve geri dönüşü güçtür; bu nedenle önce daha hafif araçların yeterli olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Birinci ve ikinci satırlar ise uygulamada en sık başvurulan türlerdir.

13) Uzlaşma Metni

Unsurİçeriği
Kabulİhlalin varlığı
Kapsamİhlalin kapsamı
SüreKesin süre içinde sunum
SonuçNihai karar
EtkiDava yasağı

Birinci ve ikinci satır birlikte aranır: yalnızca ihlalin varlığını kabul etmek yetmez, kapsamı da kabul edilir.

Beşinci satır bu kabulün bedelidir ve metne giren her husus dava dışı kalır.

Metne girmeden önce

  • İhlal kapsamını netleştirin,
  • Ceza tabanını hesaplayın,
  • İndirim beklentinizi belirleyin,
  • Dava ihtimalini değerlendirin,
  • Özel hukuk davalarını düşünün,
  • Yönetici cezalarını hesaba katın.

Altıncı madde sıkça atlanır: Kanun, ihlalde belirleyici etkisi saptanan yönetici ya da çalışanlara, teşebbüse verilen cezanın yüzde beşine kadar idari para cezası verilmesini öngörmüştür.

Beşinci madde ise uzlaşmanın kapsamı dışındadır: dava yasağı uzlaşmanın taraflarıyla sınırlıdır.

14) Sürecin Bütünü

AşamaİşlemDayanak
Ön araştırmaTaahhüt sunulabilirm.43/3
DeğerlendirmeKurul kanaat getirirm.43/3
KabulTaahhüt bağlayıcı olurm.43/3
SınırAçık ve ağır ihlal hariçm.43/3
SoruşturmaUzlaşma gündeme gelirm.43
MetinKesin süre içindem.43
İndirimYüzde yirmi beşe kadarm.43
Ek indirim5326 m.17/6 saklım.43
SonuçDava yasağım.43

Dördüncü satır tüm stratejinin başlangıç noktasıdır: fiil açık ve ağır ihlal ise taahhüt kapısı baştan kapalıdır.

Sekizinci satır ise en az bilinen avantajdır ve toplam yükü hesaplarken mutlaka dikkate alınmalıdır.

15) Ceza Belirleme Ölçütleri

Uzlaşma indirimi, hangi tutar üzerinden uygulanacağı bilinmeden değerlendirilemez.

Kurul, üçüncü fıkraya göre idarî para cezasına karar verirken, 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin ikinci fıkrası bağlamında, ihlalin tekerrürü, süresi, teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlalin gerçekleşmesindeki belirleyici etkisi, verilen taahhütlere uyup uymaması, incelemeye yardımcı olup olmaması, gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususları dikkate alır.

ÖlçütEtkisi
TekerrürArtırıcı
Süreİhlalin uzunluğu
Piyasadaki güçEtki büyüklüğü
Belirleyici etkiRol ağırlığı
Taahhütlere uyumİki yönlü
İncelemeye yardımAzaltıcı
Zararın ağırlığıGerçekleşen veya muhtemel

Beşinci satır bu yazının iki bölümünü birbirine bağlar: taahhüde uyum yalnızca dosyanın yeniden açılmasını değil, ceza miktarını da etkiler.

Yedinci satır ise dikkat çekicidir: zararın gerçekleşmiş olması şart değildir, gerçekleşmesi muhtemel zarar da dikkate alınır.

Yönetici ve çalışan cezası

UnsurKural
Kimlerİhlalde belirleyici etkisi saptanan yönetici ya da çalışanlar
OranTeşebbüse verilen cezanın yüzde beşine kadar
ŞartTeşebbüse ceza verilmiş olması

Üçüncü satır taahhüt yolunun bir avantajını daha gösterir: taahhütle kapanan dosyada ceza kesilmediğinden, bu hüküm de gündeme gelmez.

Uzlaşmada ise ceza kesildiğinden, yönetici cezası ihtimali değerlendirmeye dâhil edilmelidir.

16) Özel Hukuk Davaları

Kurul kararı, süreci Kurum nezdinde bitirir; ancak zarar görenlerin talepleri ayrı bir başlıktır.

YolMuhatap
İdari süreçRekabet Kurumu
Tazminat talebiZarar görenler
Dava yasağıYalnızca uzlaşmanın tarafları

Üçüncü satır sınırı gösterir: uzlaşmadaki dava yasağı, üçüncü kişilerin taleplerini kapsamaz.

Bu nedenle uzlaşma kararı verilirken, ihlalin kabul edilmiş olmasının sonraki taleplerde doğurabileceği etki de değerlendirilmelidir.

Dikkate alınacaklar

  • İhlal kabulünün kapsamı,
  • Kararın alenileşmesi,
  • Etkilenen müşteri çevresi,
  • Zarar tahmini,
  • Zamanaşımı değerlendirmesi.

Birinci madde en kritik olanıdır: uzlaşma metninde kabul edilen kapsam, sonraki taleplerin çerçevesini de etkileyebilir.

17) Özet Tablo

SoruCevapDayanak
Dayanak madde?4054 m.43
Ne zaman geldi?16/6/20207246 s.K. m.9
Taahhüt ne zaman?Ön araştırma veya soruşturmam.43/3
Hangi maddeler?m.4 veya m.6m.43/3
Kartelde?Taahhüt kabul edilmezm.43/3
Yeniden açılır mı?Üç hâlde evetm.43
Uzlaşma ne zaman?Soruşturma açılmışsam.43
Süre?Kesin sürem.43
İndirim?Yüzde 25’e kadarm.43
Ek indirim?5326 m.17/6 saklım.43
Dava?Yapılamazm.43
Yönetici cezası?Yüzde 5’e kadarm.16

Beşinci satır stratejinin ilk elemesi, onuncu satır ise en az bilinen avantajıdır.

Altıncı satır ise taahhüt yolunun kesin bir koruma sağlamadığını hatırlatır.

Tek cümlelik özet

Kanun iki kapı açmıştır: biri ihlal tespiti olmadan çıkış, diğeri kabul karşılığı indirim.

Hangi kapının açık olduğunu belirleyen tek soru şudur: fiil, maddede sayılan türden bir açık ve ağır ihlal mi?

18) Zamanlama Stratejisi

Bu iki kurumda ne yapıldığı kadar ne zaman yapıldığı da sonucu belirler.

AnAçık olan kapıKazanç
Ön araştırma başladıTaahhütSoruşturma hiç açılmayabilir
Soruşturma açıldıTaahhüt veya uzlaşmaSon verme veya indirim
Kesin süre verildiUzlaşmaSüre kaçırılamaz
Süre geçtiKapalıBildirim dikkate alınmaz

Birinci satır en değerli fırsattır: bu aşamada sunulan taahhüt, teşebbüsü soruşturma yükünden tamamen kurtarabilir.

Dördüncü satır ise geri dönüşü olmayan noktadır ve takvim hatası dosyayı tam yargılamaya taşır.

İlk yapılacaklar

  • Yazının hangi aşamaya ilişkin olduğunu belirleyin,
  • İddia edilen fiili netleştirin,
  • Açık ve ağır ihlal testini uygulayın,
  • Belge durumunu gözden geçirin,
  • Süreleri takvime işleyin,
  • Karar için iç onay sürecini başlatın.

Altıncı madde pratikte en çok gecikme yaratan adımdır: kurumsal onay süreçleri, kesin süreden uzun sürebilir.

Üçüncü madde ise diğer tüm adımların önünde gelir; test olumsuzsa taahhüt yolu zaten kapalıdır.

19) İki Kurumun Ortak Noktası

Ortak yönAçıklama
Aynı maddeHer ikisi de m.43
Aynı reform7246 s.K. m.9
Kurul takdiriHer ikisinde de vardır
İkincil düzenlemeTebliğ ve yönetmelik
AmaçSüreci erken sonlandırmak

Üçüncü satır iki kurumun da bir hak değil, bir imkân olduğunu gösterir.

Beşinci satır ise kanun koyucunun amacını özetler: kaynak tasarrufu ve rekabet sorununun hızlı giderilmesi.

Farkların özeti

SoruTaahhütUzlaşma
İhlal kabul edilir mi?HayırEvet
Ceza var mı?YokVar
Dava açılabilir mi?EvetHayır
Kartelde?KapalıAçık
Yeniden açılır mı?Üç hâldeNihai karar

Üçüncü ve beşinci satırlar birlikte değerlendirilmelidir: taahhüt dava hakkını korur ama kesinlik sağlamaz; uzlaşma kesinlik sağlar ama dava hakkını tüketir.

Seçim, teşebbüsün hangi riski daha ağır bulduğuna göre yapılır.

Son hatırlatma

Bu alanda üç şey akılda tutulmalıdır: taahhüt açık ve ağır ihlallerde kapalıdır, uzlaşmada süre kesindir ve indirimler birleşebilir.

Üçü de 4054 sayılı Kanunun 43 üncü maddesinden doğrudan okunur ve hiçbiri ikincil düzenlemeye bırakılmamıştır.

20) İndirimin Uygulanacağı Taban

Yüzde yirmi beşlik indirim, neyin üzerinden uygulandığı bilinmeden değerlendirilemez.

SoruCevap veren metin
Uzlaşma usulü4054 m.43 ve Uzlaşma Yönetmeliği
Ceza tabanıCeza Yönetmeliği
Ceza ölçütleri4054 m.16
Alt-üst sınır kuralı5326 m.17/2

Dördüncü satır sıkça atlanır: idari para cezası kanunda alt ve üst sınır gösterilmek suretiyle belirlenmişse, miktarın tayininde ayrı bir kural devreye girer.

İdarî para cezası, kanunda alt ve üst sınırı gösterilmek suretiyle de belirlenebilir. Bu durumda, idarî para cezasının miktarı belirlenirken işlenen kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumu birlikte göz önünde bulundurulur.

ÖlçütNe gösterir?
Haksızlık içeriğiFiilin ağırlığı
KusurFailin rolü
Ekonomik durumCezanın etkisi

Üç ölçüt birlikte göz önünde bulundurulur; biri tek başına belirleyici değildir.

Bu nedenle uzlaşma değerlendirmesinde önce taban tutarın nasıl kurulacağı, sonra indirimin etkisi hesaplanmalıdır.

21) Uzlaşma Yönetmeliğinin Kimliği

UnsurBilgi
AdıRekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik
Resmî Gazete15/7/2021, sayı 31542
Dayanak4054 m.43

Birinci satırdaki uzun başlık, uzlaşmanın kapsamını da gösterir: hem m.4 hem m.6 soruşturmaları.

Taahhütte ise Kanun tebliğ öngörmüştür; iki kurum için farklı türde ikincil düzenleme tercih edilmiştir.

Ceza Yönetmeliğinin zaman bakımından uygulanması

Bu Yönetmelik hükümleri, yürürlüğe girmesinden önce başlatılan ancak soruşturma raporu tebliğ edilmemiş olan soruşturmalar hakkında da uygulanır.

DurumSonuç
Rapor tebliğ edilmemişYeni hükümler uygulanır
Rapor tebliğ edilmişKapsam dışı

Buradaki eşik, pişmanlık başvurusundaki mutlak tavanla aynıdır: soruşturma raporunun tebliği.

Bu tarih, rekabet dosyalarında birden çok kurumun ortak dönüm noktasıdır.

22) Kartel Dışı İhlallerde Aktif İşbirliği

Taahhüt kapalı, uzlaşma yetersiz görünüyorsa üçüncü bir imkân daha vardır.

KavramTanım
Diğer ihlallerKartel tanımı dışında kalan, 4054 sayılı Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde yasaklanmış davranışlar

Diğer ihlallerde belirleyici etkisi saptanan teşebbüs veya teşebbüs birliği yöneticilerine ve çalışanlarına, ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliğine verilen cezanın yüzde beşine kadar para cezası verilebilir. Kanuna aykırılığın ortaya çıkarılması amacıyla Kurumla aktif işbirliği yapanlara, işbirliğinin niteliği, etkinliği ve zamanlaması dikkate alınarak ceza verilmeyebilir veya verilecek cezalarda indirim yapılabilir.

UnsurKural
KimlerBelirleyici etkisi saptanan yönetici ve çalışanlar
TavanTeşebbüs cezasının yüzde beşi
İşbirliği sonucuCeza verilmeyebilir veya indirim
ÖlçütlerNitelik, etkinlik, zamanlama

Üçüncü satır, kartel dosyalarındaki pişmanlığın kartel dışı karşılığıdır; ancak burada sıra ve sabit oran bulunmaz.

Bu yol, uzlaşma değerlendirmesinde gerçek kişiler bakımından ayrıca hesaba katılmalıdır.

23) Gerçek Kişilerin Konumu

YolYönetici ve çalışanlar
TaahhütCeza kesilmediğinden gündeme gelmez
UzlaşmaTeşebbüse ceza kesildiğinden değerlendirilmelidir
Aktif işbirliğiCeza verilmeyebilir

Birinci satır, taahhüt yolunun az konuşulan bir avantajıdır: ihlal tespiti yapılmadığından yönetici cezası da doğmaz.

İkinci satır ise uzlaşma kararının maliyet hesabına eklenmesi gereken bir kalemdir.

Karar öncesi hesap

  • Taban tutar,
  • Uzlaşma indirimi,
  • Kabahatler Kanunu indirimi,
  • Yönetici cezası ihtimali,
  • Tazminat riski,
  • Dava hakkının değeri.

Üçüncü madde bu yazının en az bilinen bulgusudur ve toplam yükü belirgin biçimde azaltabilir.

Altıncı madde ise sayısal olmayan ancak geri dönülemez tek kalemdir.

24) Sık Yapılan Sekiz Hata

  • İki kurumu karıştırmak. Taahhütte ihlal tespiti yoktur.
  • Kartelde taahhüt denemek. Kanun kapatmıştır.
  • Ön araştırma aşamasını kaçırmak. Taahhüt orada da sunulabilir.
  • Kesin süreyi geçirmek. Sonraki bildirimler dikkate alınmaz.
  • Yüzde yirmi beşi garanti sanmak. “Kadar” ifadesi kullanılmıştır.
  • İkinci indirimi bilmemek. Kabahatler Kanunu indirimi saklıdır.
  • Dava yasağını hafife almak. Geri dönülemez.
  • Taahhüde uymamak. Dosya yeniden açılabilir.

25) Kontrol Listesi

  • Fiilin açık ve ağır ihlal olup olmadığını belirleyin.
  • Aşamayı tespit edin.
  • Delil durumunu değerlendirin.
  • Taahhüdü uygulanabilir kurgulayın.
  • Bilgileri eksiksiz verin.
  • Kesin süreyi takvime işleyin.
  • Toplam indirimi birlikte hesaplayın.
  • Dava hakkını baştan değerlendirin.

İlgili incelemelerimiz: pişmanlık (leniency) programı, tek yanlı davranış ile anlaşma farkı (4054 m.4) ve haksız rekabet (TTK m.54-63).

Dosyanız için hukuki değerlendirme alın

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

Sıkça Sorulan Sorular

Taahhüt ve uzlaşma hangi maddede düzenlenmiştir?

4054 sayılı Kanunun 43 üncü maddesinde. Madde başlığı 16/6/2020 tarihli ve 7246 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle “Soruşturmaya Başlanması, Taahhüt ve Uzlaşma” şeklinde değiştirilmiştir.

İkisi arasındaki temel fark nedir?

Taahhütte ihlal tespiti yapılmaz ve ceza kesilmez; uzlaşmada ise ihlalin varlığı ve kapsamı kabul edilir, ceza kesilir ancak indirim uygulanır.

Taahhüt hangi aşamada sunulabilir?

Yürütülmekte olan bir ön araştırma ya da soruşturma sürecinde.

Uzlaşma hangi aşamada mümkün?

Yalnızca hakkında soruşturma açılan taraflar bakımından.

Taahhüt hangi ihlaller için sunulabilir?

4 üncü veya 6 ncı madde kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak.

Kurul taahhüdü kabul ederse ne olur?

Taahhütler yoluyla rekabet sorunlarının giderilebileceğine kanaat getirirse, bu taahhütleri bağlayıcı hâle getirerek soruşturma açılmamasına veya açılmış soruşturmaya son verilmesine karar verebilir.

Kurul kabul etmek zorunda mı?

Hayır. Madde “karar verebilir” demektedir; Kurulun takdir yetkisi bulunur.

Kabul edilen taahhüdün niteliği nedir?

Artık bir öneri değil, uyulması zorunlu bağlayıcı bir yükümlülüktür.

Kartelde taahhüt mümkün mü?

Hayır. Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerle ilgili olarak taahhüt kabul edilmez.

Bu sayım sınırlı mı?

Maddedeki “gibi” ifadesi sayımın örnekleyici olduğunu gösterir; başka kartel türleri de bu kapsamda değerlendirilebilir.

Taahhüt kararı kesin koruma sağlar mı?

Hayır. Kanun üç hâlde Kurulun tekrar soruşturma açabileceğini düzenlemiştir.

Bu üç hâl nedir?

Kararın alınmasına temel teşkil eden herhangi bir unsurda esaslı değişiklik olması, taahhütlere aykırı davranılması veya kararın eksik, yanlış ya da yanıltıcı bilgiye dayanılarak verilmiş olması.

Taahhüde aykırılığın başka sonucu var mı?

Evet. Kurul idari para cezasına karar verirken dikkate alacağı hususlar arasında “verilen taahhütlere uyup uymaması” da sayılmıştır; ceza ağırlaşabilir.

Uzlaşma nasıl işler?

Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir.

Süreyi kaçırırsam ne olur?

Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz.

Uzlaşma süreci nasıl sonuçlanır?

İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.

İndirim oranı ne kadar?

Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.

Yüzde yirmi beş garanti mi?

Hayır. Madde “kadar” ifadesini kullanmıştır; bu bir üst sınırdır, otomatik oran değildir.

Başka bir indirimden de yararlanabilir miyim?

Evet. Kanun açıkça, bu madde uyarınca indirim uygulanmış olmasının 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası kapsamında indirim yapılmasına engel teşkil etmeyeceğini düzenlemiştir.

Bu neden önemli?

Uygulamada çok az bilinir; uzlaşma kararı verilirken toplam etki iki indirim birlikte hesaplanarak değerlendirilmelidir.

Uzlaşmanın bedeli nedir?

Sürecin uzlaşma ile neticelenmesi hâlinde idari para cezası ve uzlaşma metninde yer alan hususlar uzlaşmanın taraflarınca dava konusu yapılamaz.

Yasak sadece cezayı mı kapsıyor?

Hayır. Yalnızca ceza değil, uzlaşma metninde yer alan hususlar da dava dışıdır.

Bu yasak kimleri bağlar?

Uzlaşmanın taraflarını.

Uzlaşmadan dönülebilir mi?

Dava yasağı nedeniyle uzlaşma, geri dönülemez bir tercih olarak değerlendirilmelidir.

Usul ve esaslar nerede düzenlenmiş?

Taahhüde ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından çıkarılan tebliğ ile, uzlaşmaya ilişkin diğer usul ve esaslar ise yönetmelik ile belirlenir.

İkincil düzenlemeler kanundaki sınırları genişletebilir mi?

Hayır. Özellikle açık ve ağır ihlallerde taahhüt yasağı doğrudan kanundan doğar.

Hangi dosyada taahhüt uygundur?

Açık ve ağır ihlal niteliği taşımayan, örneğin dikey anlaşma veya hâkim durum tartışması içeren dosyalarda.

Hangi dosyada uzlaşma uygundur?

Delil durumunun güçlü olduğu ve ihlalin açık göründüğü dosyalarda, indirim amacıyla.

Dava açmayı düşünüyorsam uzlaşmalı mıyım?

Uzlaşma dava yasağı doğurduğundan, dava hakkını korumak isteyen teşebbüs için uygun yol değildir.

Ön araştırma aşamasında taahhüt sunmanın avantajı nedir?

Kurul taahhütleri bağlayıcı hâle getirerek soruşturma açılmamasına karar verebilir; yani soruşturma hiç açılmayabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kamu ihale mevzuatı ve Kamu İhale Genel Tebliği sık güncellenmektedir; somut ihalede ilan, ihale dokümanı ve işlem tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınmalıdır.


Post by Av. Fatma Öztürk