Komşunun Çocuğu Eşyama veya Aracıma Zarar Verdi: Kimden ve Nasıl Tazminat İstenir? (TMK 369, TBK 49 ve 65) — 2026

Komşunun çocuğu camınızı kırdı, aracınızı çizdi, bahçenizdeki eşyaya ya da evinizdeki bir şeye zarar verdi. Zararı kimin ödeyeceği üç ayrı kanun hükmüne göre belirlenir. Birincisi Türk Medeni Kanunu’nun 369 uncu maddesidir: çocuğun birlikte yaşadığı evin başkanı, çoğu zaman anne ve baba, çocuğu durumun gerektirdiği özenle gözetim altında tuttuğunu ya da bu özeni gösterse bile zararı önleyemeyeceğini ispat etmedikçe zarardan sorumludur. İkincisi TMK m.16’dır: ayırt etme gücüne sahip çocuk kendi haksız fiilinden bizzat sorumludur ve ev başkanıyla birlikte müteselsilen takip edilebilir. Üçüncüsü TBK m.65’tir: çocuk ayırt etme gücünden yoksun olsa bile hakkaniyet gerektiriyorsa zararın tamamen veya kısmen giderilmesine karar verilir. Talep, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde olaydan itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir (TBK m.72). Kasten verilen zarar ayrıca mala zarar verme suçudur ve altı ay içinde şikâyete bağlıdır; ancak on iki yaşını doldurmamış çocuğun ceza sorumluluğu yoktur, hakkında yalnızca koruyucu ve 2026’da getirilen yönlendirme tedbirleri uygulanabilir. Bu yazı zarar gören tarafın izlemesi gereken yolu, delil ve tespit aşamasından arabuluculuk, dava ve sigorta seçeneklerine kadar kanun maddeleriyle anlatır.

Komşunun Çocuğu Zarar Verdiğinde Kim Sorumludur?

Çocuğun verdiği zararda tek bir sorumlu yoktur; kanun zarar görene üç ayrı sorumluluk hattı açar. Uygulamada en güçlü hat, çocuğun birlikte yaşadığı evin başkanına karşı TMK m.369’dur; çünkü bu sorumlulukta zarar gören ev başkanının kusurunu ispat etmek zorunda değildir, aksine ev başkanı özen gösterdiğini ispat etmek zorundadır. İkinci hat çocuğun kendisidir; ayırt etme gücüne sahip çocuk TMK m.16’nın ikinci fıkrası uyarınca haksız fiilinden sorumludur. Üçüncü hat ise çocuğun çok küçük olduğu, ayırt etme gücünün bulunmadığı hâllerde devreye giren TBK m.65’teki hakkaniyet sorumluluğudur.

Bu hatlar birbirini dışlamaz. Aynı zarardan ev başkanı ve çocuk birlikte sorumlu olduğunda TBK m.61 uyarınca müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır; zarar gören isterse ikisine birlikte, isterse birine karşı tazminatın tamamını isteyebilir. Ödeyenin diğerine rücu hakkı ise aralarındaki iç ilişkiye ve kusur ağırlığına göre belirlenir (TBK m.62). Bir kişinin sorumluluğu birden fazla sebebe dayandırılabiliyorsa hâkim, zarar görene en iyi giderim imkânı veren sebebe göre karar verir (TBK m.60). Konunun kuramsal çerçevesi çocuğun verdiği zarardan anne-baba sorumluluğu (TMK 369) rehberimizde ayrıntılı olarak ele alınmıştır; bu yazı zarar gören komşunun izleyeceği yolu anlatır.

Ev Başkanının Sorumluluğu (TMK m.369)

TMK m.367’ye göre aile hâlinde yaşayan birden çok kişinin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa evi yönetme yetkisi ona aittir. Bu yetki kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar. Dolayısıyla ev başkanı her zaman anne ve baba olmayabilir; çocuk büyükanne ve büyükbabasıyla yaşıyorsa ve evi onlar yönetiyorsa sorumluluk da onlara yönelebilir. Belirleyici olan çocuğun o evin halkından olması ve evi yönetme yetkisinin kimde bulunduğudur.

TMK m.369’un birinci fıkrası şöyledir: ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur. Hükmün iki önemli sonucu vardır. İlki, ispat yükü ters çevrilmiştir: zarar gören “anne-baba çocuğa bakmadı” demek zorunda değildir; anne-baba gözetim görevini yerine getirdiğini kendileri ispat etmelidir. İkincisi, ölçü soyut bir “iyi terbiye” değil, olayın koşullarının gerektirdiği somut özendir: çocuğun yaşı, karakteri, daha önceki davranışları, oyunun yeri ve kullanılan aletin tehlikeliliği birlikte değerlendirilir.

Ev başkanının kurtuluş kanıtını getirememesi hâlinde, çocuğun ayırt etme gücüne sahip olup olmaması sonucu değiştirmez; TMK m.369 sorumluluğu çocuğun kusur ehliyetinden bağımsızdır. Aynı maddenin ikinci fıkrası ayrıca ev başkanına, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye düşürmemeleri için gerekli önlemleri alma ve zorunluluk hâlinde yetkili makamdan önlem isteme yükümlülüğü yükler. Anne-babanın velayet görevi ile ev başkanlığı çoğu olayda aynı kişilerde birleşse de hukuken ayrı kurumlardır; ayrıntı için küçüğün verdiği zararda ana-babanın sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.

Çocuğun Kendi Sorumluluğu: Ayırt Etme Gücü

TMK m.13’e göre yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da benzeri sebeplerle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes ayırt etme gücüne sahiptir. Kanun bunun için bir yaş sınırı koymaz; aynı yaştaki iki çocuktan biri fiilinin sonuçlarını kavrayabilirken diğeri kavrayamayabilir. Hâkim, çocuğun yaşını, gelişimini ve somut fiilin niteliğini birlikte değerlendirir. Cam kırmanın veya bir aracı çizmenin zarar doğuracağını kavrayabilecek yaştaki bir çocuk için ayırt etme gücünün varlığı kabul edilebilir; çok küçük bir çocuk için ise kabul edilmeyebilir.

Ayırt etme gücüne sahip küçükler, TMK m.16’nın ikinci fıkrası uyarınca haksız fiillerinden sorumludur. Bu durumda TBK m.49’daki genel haksız fiil kuralı uygulanır: kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. TBK m.50’ye göre zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat eder; zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri gözeterek miktarı hakkaniyete uygun biçimde belirler. Çocuğun kendi sorumluluğu pratikte ancak kendi malvarlığı varsa sonuç doğurur; bu nedenle talep çoğunlukla hem ev başkanına hem çocuğa yöneltilir. Haksız fiilin unsurları haksız fiil sorumluluğunun şartları, müteselsil sorumluluk ise müteselsil sorumluluk ve rücu yazılarımızda anlatılmıştır.

Ayırt Etme Gücü Yoksa: Hakkaniyet Sorumluluğu (TBK m.65)

TMK m.15’e göre kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere ayırt etme gücü bulunmayan kimsenin fiilleri hukuki sonuç doğurmaz. TBK m.65 bu kuralın en önemli ayrığıdır: hakkaniyet gerektiriyorsa hâkim, ayırt etme gücü bulunmayan kişinin verdiği zararın tamamen veya kısmen giderilmesine karar verir. Hakkaniyet değerlendirmesinde uygulamada özellikle tarafların mali durumları, zararın büyüklüğü ve zarar görenin başka bir yoldan giderim imkânı bulunup bulunmadığı dikkate alınır.

Çok küçük bir çocuğun verdiği zararda zarar görenin önünde iki yol birlikte durur. TMK m.369’a dayanarak ev başkanına başvurmak çoğu zaman daha sonuç alıcıdır; çünkü ev başkanı kurtuluş kanıtını getiremezse zararın tamamından sorumludur. Ev başkanı özen gösterdiğini ispat ederse, hakkaniyet sorumluluğu zarar görenin zararının hiç karşılanmamasını önleyen son güvence olarak devreye girebilir.

Hangi Zararlar İstenebilir?

Haksız fiilde amaç, zarar görenin malvarlığını olaydan önceki hâline getirmektir. Eşyaya verilen zararda bu, onarım bedeli; onarım mümkün değilse veya onarım bedeli eşyanın değerini aşıyorsa eşyanın olay tarihindeki değeridir. Araçlarda onarım bedelinin yanında, aracın piyasa değerindeki düşüş ve onarım süresince araçtan yararlanılamamasından doğan kayıp da talep konusu olabilir. Zararın tespiti için yaptırılan ekspertiz ve tespit giderleri de zararın parçasıdır.

TBK m.51’e göre hâkim tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. TBK m.52 uyarınca zarar gören zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa tazminat indirilebilir; örneğin çocukları kışkırtmak veya kırılabilir eşyayı ortak oyun alanına bırakmak indirim sebebi olarak tartışılabilir. Zarar bedensel nitelikteyse, örneğin çocuğun attığı taş birini yaraladıysa, tedavi giderleri ve kazanç kaybı gibi kalemler TBK m.54’e göre istenir; bedensel bütünlüğün zedelenmesinde TBK m.56 uyarınca manevi tazminat da talep edilebilir. Yalnızca eşyaya verilen zararda manevi tazminat kural olarak gündeme gelmez. Tazminat kalemlerinin genel çerçevesi haksız fiilde maddi ve manevi tazminat yazımızda anlatılmıştır.

Adım Adım: Zarar Gören Ne Yapmalı?

Komşuluk ilişkisinde ilk refleks çoğu zaman konuyu kapatmaktır; ancak hak kaybı da bu aşamada yaşanır. Zarar bir kez giderilir de iz kalmazsa, sonradan anlaşma bozulduğunda ispat neredeyse imkânsız hâle gelir. Aşağıdaki sıra hem uzlaşmaya kapıyı açık tutar hem de dava ihtimaline karşı delili korur.

Delil tespitinin usulü delil tespiti, bilirkişi ve uzman görüşü yazımızda anlatılmıştır. Komşunun eşyasından veya taşınmazından kaynaklanan zararlar için komşumun ağacı veya saksısı zarar verdi ve komşumun su baskını veya yangını yazılarımız da yol gösterir.

Ev Başkanına Yazılı Bildirimde Neler Bulunmalı?

Komşuya yapılacak ilk yazılı bildirim, ileride açılacak davanın da temelini oluşturur. Bu bildirim mesajla, e-postayla veya noter aracılığıyla yapılabilir; ispat bakımından en güvenli yol noter ihtarnamesidir. Bildirimin dili suçlayıcı değil olgusal olmalıdır; amaç komşuluk ilişkisini bozmadan talebi kayda geçirmek ve sorumlunun bundan sonra “haberim yoktu” diyememesini sağlamaktır. Bildirimin tebliğiyle birlikte ev başkanının zarardan haberdar olduğu tarih de belgelenmiş olur; bu tarih hem uzlaşma görüşmelerinde hem de arabuluculuk ve dava aşamasında önem taşır.

Sorumlu Tutulan Aile Ne Yapmalı?

Talep kendisine yöneltilen aile için de doğru adım, zararı hemen kabul etmek ya da tamamen reddetmek değil, olayı belgelemektir. Ev başkanı çocuğu durumun gerektirdiği özenle gözetim altında tuttuğunu veya bu özeni gösterse bile zararın önlenemeyeceğini ispat ederse TMK m.369 uyarınca sorumluluktan kurtulur; bunun için olay anında çocuğun nerede ve kimin gözetiminde olduğunu gösteren tanıklar, kamera kayıtları ve olay yerinin özellikleri önemlidir. Sorumluluk kabul edilse bile talep edilen tutar denetlenmelidir: onarım yerine yenileme istenmesi, eşyanın eskimişlik payının dikkate alınmaması veya zararla ilgisi olmayan kalemlerin eklenmesi sık görülür. Zarar görenin zararın doğmasında veya artmasında etkisi varsa TBK m.52 uyarınca indirim istenebilir.

Ailenin kendi konut poliçesinde üçüncü şahıslara karşı sorumluluk teminatı bulunup bulunmadığı da kontrol edilmelidir. Zarar görenin sigortacısı ödeme yapıp rücu davası açtıysa, aynı savunmalar bu davada da ileri sürülebilir; rücu davalarındaki savunmalar için sigortanın rücu davası yazımıza bakabilirsiniz. Kasten verilen zararda şikâyet söz konusuysa, zararın kovuşturmadan önce giderilmesinin TCK m.168 uyarınca cezaya etkisi ve çocuk hakkında verilebilecek tedbirler birlikte değerlendirilmelidir.

Arabuluculuk, Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/B maddesi, 1.9.2023’ten itibaren bazı uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurmayı dava şartı yapmıştır; bunlardan biri komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklardır (m.18/B/1-ç). Komşu hakkı, başta TMK m.737’deki taşkınlık yasağı olmak üzere taşınmaz mülkiyetinden doğan komşuluk ilişkisine dayanır. Bir çocuğun tek seferlik bir fiille verdiği zarar ise esasen haksız fiil niteliğindedir; uyuşmazlığın bu kapsama girip girmediği tereddüt yaratabileceğinden, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak usulden ret riskini ortadan kaldıran ve çoğu zaman en hızlı sonuç veren yoldur. Arabuluculukta varılan anlaşma, icra edilebilirlik şerhi alındığında ilam niteliğinde belge hâline gelir.

Görevli mahkeme konusunda dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır. Malvarlığına ilişkin davalarda genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (HMK m.2). Ancak TMK m.369, Medeni Kanun’un aile hukukunu düzenleyen İkinci Kitabının hısımlığa ilişkin İkinci Kısmında yer alır ve 4787 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi bu Kitaptan doğan dava ve işleri, vesayet hariç, aile mahkemelerine verir. Bu nedenle ev başkanına karşı TMK m.369’a dayanan davada görevli mahkeme konusunda farklı değerlendirmeler bulunmaktadır. Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan, dava dilekçesinin hangi sorumluluk sebebine dayandığı ve hangi mahkemeye verileceği baştan doğru kurgulanmalıdır.

Yetki bakımından dava, davalının yerleşim yeri mahkemesinde (HMK m.6) açılabileceği gibi, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir (HMK m.16). Zamanaşımı TBK m.72’ye göre zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıldır; tazminat, ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suçtan doğmuşsa o süre uygulanır.

Ceza Boyutu: Mala Zarar Verme ve Çocuklar

Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hâle getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikâyeti üzerine dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır (TCK m.151/1). Suç ancak kasten işlenebilir; topla oynarken istemeden kırılan cam ceza hukukunun değil, yalnızca tazminat hukukunun konusudur. Şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73/1-2).

Çocuğun yaşı ceza sorumluluğunu belirler. TCK m.31’e göre fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur, haklarında ceza kovuşturması yapılamaz; yalnızca çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir. On iki ile on beş yaş arasındakilerde fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği araştırılır; on beş ile on sekiz yaş arasındakilerde ceza indirimli uygulanır. 7593 sayılı Kanunla 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen 5/A maddesi, ceza sorumluluğu olmayan adli süreçteki çocuklar için sosyal ve toplumsal hizmetler, kitap ve kütüphane, çevreye saygı ve çevre temizliği gibi 20 ila 300 saatlik yönlendirme tedbirleri getirmiştir. Aynı Kanunla 5395 sayılı Kanun’un 45 inci maddesine eklenen beşinci fıkraya göre çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine aykırı davranan anne, baba, vasi veya bakım ve gözetimden sorumlu kişiye çocuk hâkimi kararıyla üç günden on güne kadar tazyik hapsi verilebilir.

Ceza süreci tazminatın yerini tutmaz, ama ona etki eder. Mala zarar vermede zararın kovuşturmadan önce tamamen giderilmesi cezada üçte ikiye kadar indirim sağlar (TCK m.168/1). Şikâyete bağlı suç olduğu için uzlaştırma yolu da açıktır. 7593 sayılı Kanunla değişen 5395 sayılı Kanun’un 23 üncü maddesine göre zararın az olması hâlinde adli süreçteki çocuklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması için zararın giderilmesi şartı aranmayabilir. Burada zarar gören için önemli bir uyarı vardır: TCK m.73/7 uyarınca şikâyetten vazgeçerken şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklayan kişi artık hukuk mahkemesinde dava açamaz. Uzlaşma veya şikâyetten vazgeçme metni imzalanmadan önce tazminatın ödendiği veya ayrıca saklı tutulduğu açıkça yazılmalıdır. Konunun ceza yönü araç çizme ve cam kırma suçu ve mala zarar vermede şikâyet süresi ve uzlaştırma yazılarımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Sigorta Yolu ve Rücu

Zarar gören, zararı önce kendi sigortasından karşılatabilir. Kasko poliçesi aracınıza verilen zararı, konut poliçesi ise cam kırılması gibi zararları teminat kapsamına alabilir; teminatın kapsamı poliçe genel ve özel şartlarına göre değişir. Sigortacı ödediği tazminat miktarınca sigorta ettirene halef olur (TTK m.1481) ve ödediği tutarı sorumlu ev başkanından rücuen talep edebilir. Sigortanın karşılamadığı kısım, örneğin muafiyet tutarı veya değer kaybı, zarar gören tarafından doğrudan sorumludan istenebilir. Ev başkanının kendi konut poliçesinde üçüncü şahıslara karşı sorumluluk teminatı bulunuyorsa, uyuşmazlık sigortacılar arasında da çözülebilir. Sigorta yolunun genel çerçevesi Sigorta Hukuku Rehberi sayfamızdadır.

Sık Karşılaşılan Özel Durumlar

Çocuk okulda, kreşte veya bir kurumun gözetimi altındayken zarar verdiyse, sorumluluk o kurumun gözetim yükümlülüğü yönünden de değerlendirilir; bu hâlde okul ve kreşin sorumluluğu yazımız yol gösterir. Zarar, sitenin veya apartmanın ortak alanındaki bir eşyaya verildiyse talep hakkı kat maliklerine ve yönetime aittir. Çocuk misafir olarak başka bir evde bulunurken zarar verdiyse, ev halkı ilişkisinin kurulup kurulmadığı ve gözetimin kime bırakıldığı ayrıca tartışılır. Komşunun köpeği gibi hayvanların verdiği zararlarda ise ayrı bir sorumluluk rejimi uygulanır; bu konu komşunun köpeği ısırdı yazımızda ele alınmıştır. Komşuluk ilişkisinden doğan sürekli rahatsızlıklar için komşuluk hukuku ve taşkınlık rehberimize bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Zararı belgelemeden onarım yaptırmak; onarımdan sonra zararın varlığı ve miktarı ispat edilemeyebilir.
• Talebi yalnızca çocuğa yöneltmek; çocuğun malvarlığı yoksa karar kâğıt üzerinde kalır. Ev başkanının TMK m.369 sorumluluğu genellikle daha güçlü bir dayanaktır.
• Ev başkanının “çocuğa iyi terbiye verdik” savunmasını yeterli sanmak; kanun durumun gerektirdiği somut özeni arar ve ispat yükü ev başkanındadır.
• Komşuluk ilişkisini bozmamak için yazılı bildirim yapmamak; sözlü anlaşma bozulduğunda öğrenme tarihi ve talep ispatlanamaz.
• Uzlaşma veya şikâyetten vazgeçme metnine şahsi haklardan da vazgeçildiğini yazmak; TCK m.73/7 uyarınca hukuk davası yolu kapanır.
• İki yıllık zamanaşımını, “komşuyuz, nasılsa öder” düşüncesiyle kaçırmak.
• Görevli mahkeme ve arabuluculuk şartını değerlendirmeden dava açmak; usulden ret zaman ve masraf kaybettirir.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Hukukçular Evi Ankara olarak çocuğun verdiği zararlarda hem zarar gören tarafa hem de sorumlu tutulan ailelere hizmet veriyoruz. Zarar gören için delilleri ve zarar kalemlerini belgeliyor, gerektiğinde mahkemeden delil tespiti istiyor, ev başkanına ihtarname gönderiyor, arabuluculuk görüşmelerini yürütüyor ve anlaşma sağlanamazsa doğru mahkemede tazminat davasını açıyoruz. Sigorta şirketinin rücu talebiyle karşılaşan veya kendisine yöneltilen talebin fahiş olduğunu düşünen aileler için de kurtuluş kanıtlarını ve indirim sebeplerini ortaya koyuyoruz. Kasten verilen zararda şikâyet, uzlaştırma ve tazminat süreçlerini birbirine zarar vermeyecek biçimde birlikte kurguluyoruz.

Zarar yeni olduysa önce delili koruyun; ardından 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya WhatsApp hattımızdan bize ulaşın. Tazminat dosyalarındaki hizmet kapsamımız tazminat davaları sayfamızda yer alır.

Sıkça Sorulan Sorular

Komşunun çocuğu eşyama zarar verdi, kimden tazminat isterim?

Kural olarak çocuğun birlikte yaşadığı evin başkanından, çoğu zaman anne ve babadan istenir. TMK m.369 uyarınca ev başkanı, çocuğu durumun gerektirdiği özenle gözetim altında tuttuğunu veya bu özeni gösterse bile zararı önleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur. Çocuğun ayırt etme gücü varsa TMK m.16 uyarınca çocuk da sorumludur ve ikisine birlikte başvurulabilir.

Anne-baba “çocuğa göz kulak oluyorduk” derse sorumluluktan kurtulur mu?

Yalnızca bu beyanla kurtulamaz. TMK m.369’da ispat yükü ev başkanındadır; olayın koşullarının gerektirdiği somut gözetimi yaptığını veya bu özeni gösterse bile zararın önlenemeyeceğini delille ispat etmesi gerekir.

Çocuk çok küçükse tazminat alınabilir mi?

Evet. Ev başkanının TMK m.369 sorumluluğu çocuğun ayırt etme gücünden bağımsızdır. Ev başkanı kurtuluş kanıtını getirirse, TBK m.65 uyarınca hakkaniyet gerektiriyorsa ayırt etme gücü bulunmayan çocuğun verdiği zararın tamamen veya kısmen giderilmesine karar verilebilir.

Ayırt etme gücü hangi yaşta başlar?

Kanunda yaş sınırı yoktur. TMK m.13’e göre yaşının küçüklüğü veya benzeri sebeplerle akla uygun davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes ayırt etme gücüne sahiptir. Hâkim çocuğun yaşını, gelişimini ve fiilin niteliğini birlikte değerlendirir.

Tazminat davası ne kadar sürede açılmalı?

TBK m.72’ye göre zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl içinde. Fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır.

Dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?

6325 sayılı Kanun m.18/B uyarınca komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır. Çocuğun tek seferlik fiilinden doğan tazminat talebinin bu kapsamda olup olmadığı tereddüt yaratabileceğinden, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak usulden ret riskini ortadan kaldırır.

Hangi mahkemede dava açılır?

Malvarlığı davalarında genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (HMK m.2). TMK m.369’a dayanan davada, hükmün Medeni Kanun’un aile hukukuna ilişkin kitabında yer alması nedeniyle 4787 sayılı Kanun m.4 karşısında aile mahkemesinin görevi tartışılabilir. Yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri, olay yeri veya zarar görenin yerleşim yeridir (HMK m.6, m.16).

Komşunun çocuğu hakkında şikâyette bulunabilir miyim?

Kasten verilen zarar mala zarar verme suçudur ve şikâyete bağlıdır; şikâyet fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.151, m.73). Ancak on iki yaşını doldurmamış çocuğun ceza sorumluluğu yoktur; hakkında yalnızca çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir (TCK m.31).

Sigortam ödedi, komşudan ayrıca bir şey isteyebilir miyim?

Sigortanın ödediği kısım için sigortacı TTK m.1481 uyarınca sizin yerinize geçer ve sorumludan rücuen ister. Sigortanın karşılamadığı muafiyet, değer kaybı gibi kısımları ise doğrudan sorumludan isteyebilirsiniz.