Krom Madeni Ruhsatı 2026: Krom Sahası Arama ve İşletme Ruhsatı, İşletme İzni, 7554 Sonrası Devlet Hakkı, Entegre Tesis İndirimi, Teşvik, Rödovans ve Ruhsatsız Üretim Cezası (3213 m.14, m.16, m.17, m.24)

Krom, 3213 sayılı Maden Kanununun 2. maddesine göre IV. Grup (c) bendindeki metalik madenlerdendir. Krom sahası, kural olarak MAPEG’e e-Maden üzerinden yapılan ilk müracaatla alınan arama ruhsatıyla başlar; rezerv ortaya konduktan sonra işletme ruhsatı ve işletme izniyle üretime geçilir. 7554 sayılı Kanunla krom, fiyata bağlı kademeli Devlet hakkı tablosundan çıkarılmıştır; krom için belirlenen oran 10442 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 01.01.2025’ten itibaren yüzde 25 artırımlı uygulanır. Ruhsatsız veya izinsiz krom üretimi hem idari para cezası hem de Ek m.15’teki hapis cezası gerektirir.

Krom hangi maden grubunda?

Madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ve bulundukları arazinin mülkiyetine tabi değildir (Anayasa m.168; 3213 m.4). Dağın veya tarlanın tapusu bir kişiye ait olsa da altındaki krom Devletindir ve ancak ruhsatla aranıp işletilebilir. Maden Kanunu madenleri gruplara ayırır ve bu sınıflandırma ruhsatın nasıl verileceğini, arama sürelerini, ruhsat alanının büyüklüğünü, Devlet hakkı oranını ve teşvik durumunu belirler (m.2).

Krom, IV. Grup (c) bendindeki metalik madenlerdendir; aynı bentte altın, gümüş, platin, bakır, kurşun, çinko ve demir de yer alır. IV. Grubun diğer bentleri endüstriyel hammaddeleri (a), kömür gibi enerji hammaddelerini (b) ve radyoaktif mineralleri (ç) kapsar. Krom için uygulanacak kurallar bu nedenle büyük ölçüde altın ve bakır sahalarıyla ortaktır; ancak Devlet hakkı, teşvik ve indirim kurallarında krom için önemli farklar vardır. Maden gruplarının tamamı Maden Hukuku Rehberi sayfamızda tablo hâlinde gösterilmiştir.

Krom sahası nasıl alınır?

Krom sahasına ulaşmanın iki ana yolu vardır: boş bir alan için yeni ruhsat almak veya mevcut bir ruhsata devir, şirket alımı ya da rödovans yoluyla girmek. Yeni ruhsatta yol, 7554 sayılı Kanunla değişik 3213 m.30’da gösterilmiştir. I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bentleri, III. ve V. Grup ruhsatlar ihaleyle verilir; II. Grup (b) bendi ve IV. Grup ruhsatlar ise kural olarak ilk müracaatla, öncelik hakkı esasına göre verilir. Ancak sahanın konumu, rezervi ve geçmiş bilgileri gerektiriyorsa IV. Grup sahalar da ihaleye çıkarılabilir. Ayrıca işletme ruhsatı talebi veya süre uzatım talebi reddedilen sahalar Kanuna göre ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yoluyla ruhsatlandırılır (3213 m.24); bu nedenle daha önce ruhsatlandırılmış bir krom sahası çoğu zaman ihale yoluyla gündeme gelir.

Müracaatlar ve ihale talepleri MAPEG’in elektronik sistemi e-Maden üzerinden yapılır. İlk müracaatta işletme ruhsat taban bedeli ödenir; hak kazanan müracaatçı iki ay içinde teminat mektubu, ruhsat bedeli, arama projesi ve mali yeterlilik belgeleriyle başvurusunu tamamlar. Ruhsatı yalnızca 3213 m.6’da sayılanlar alabilir: medeni hakları kullanma ehliyetine sahip Türk vatandaşları, Türk kanunlarına göre kurulmuş ve madencilik yapmaya yetkili şirketler ile kamu kuruluşları. Ortaklarının tamamı yabancı olan bir Türk şirketi de ruhsat sahibi olabilir. Başvurunun bütün aşamaları Maden Sahası Nasıl Bulunur, Arama Ruhsatına Nasıl Başvurulur?, ihale usulü ise MAPEG Maden Sahası İhalesi rehberlerimizde anlatılmıştır.

Başvurudan önce iki ayrı araştırma yapılmalıdır. Jeolojik araştırma kromun nerede ve hangi tenörde bulunabileceğini gösterir. Hukuki araştırma ise sahanın gerçekten alınabilir olup olmadığını ortaya koyar: alan başka bir ruhsatla çakışıyor mu, ihaleye ayrılmış mı, orman, mera, sit veya koruma alanı gibi ayrı izin gerektiren bir niteliği var mı, arazi Hazineye mi yoksa özel kişilere mi ait. Krom yatakları dağlık ve ormanlık alanlarda bulunabildiğinden orman izni süreci yatırım takviminin en uzun kalemlerinden biri olabilir. Ormanlar hariç, başka kurumların izni gereken alanlarda kurum üç ay içinde cevap verir; cevap yoksa bir ay ek süre verilir, bu sürede de karar bildirilmezse izin verilmiş sayılır (m.7). Orman izni için Orman Arazisinde İzin rehberimize bakılabilir.

Arama ruhsatı: Dönemler, raporlar ve teminat

IV. Grupta bir arama ruhsatının alanı en fazla 2.000 hektardır (m.16). 7554 sayılı Kanunla değişik m.16/7 uyarınca arama ruhsatı aşamasında, proje için gerekli toplam yatırım tutarının yüzde beşi oranında yatırım teminatı alınır; yatırım programının iki yıl üst üste yüzde ellinin altında gerçekleştirilmesi teminatın irat kaydı ve ruhsat iptali sonucunu doğurabilir (m.17/6). Bu kural, “ruhsatı alıp bekletme” yaklaşımının artık ciddi bir maliyeti olduğunu gösterir: krom sahası için arama ruhsatı alan kişi, arama programını fiilen ve zamanında yürütmek zorundadır.

Arama ruhsatı IV. Grupta üç dönemden oluşur: bir yıl ön arama, iki yıl genel arama ve dört yıl detay arama (m.17). Her dönemin sonunda faaliyet raporu verilir; raporlar süresinde verilmezse teminat irat kaydedilir ve ruhsat iptal edilebilir. Detay arama döneminin sonuna kadar rezervi üç boyutu ve miktarıyla belirlenmiş olarak işletme ruhsatı talebinde bulunulmazsa arama ruhsatı iptal edilir. Krom gibi düzensiz ve mercek biçimli yataklanma gösterebilen bir madende rezervin üç boyutlu olarak ortaya konması sondaj ve galeri çalışması gerektirebilir; bu çalışmaların takvimi yedi yıllık arama süresine göre baştan planlanmalıdır.

İşletme ruhsatı ve işletme izni

İşletme ruhsatı sahayı işletme hakkı verir, fakat tek başına üretim yetkisi vermez; Maden Yönetmeliği m.32/1’e göre maden işletme faaliyetleri işletme izinleri alındıktan sonra, işletme projesine uygun olarak yapılır. İşletme ruhsatı talebinde işletme ruhsat bedeli, rehabilitasyon bedeli ve işletme ruhsat taban bedeli yatırılır; yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve mali yeterlilik belgeleri sunulur (Yönetmelik m.20/1). İşletme ruhsatının süresi IV. Grupta projeye göre belirlenir ve on yıldan az olamaz; uzatmalar dahil toplam süre elli yılı geçemez (3213 m.24/3; Yönetmelik m.36).

İşletme izni aşamasında ÇED kararı, orman, mera, tarım arazisi ve özel mülkiyet izinleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve sahada patlatma yapılacaksa patlayıcı madde izinleri tamamlanır. Kromda üretim çoğu zaman cevherin kırılıp elenmesi ve zenginleştirilmesiyle birlikte yürür; zenginleştirme tesisinin, atık depolama alanının ve su kullanımının ÇED kapsamında doğru tanımlanması gerekir. Sahada işletme projesine uygun çalışmak, daimi nezaretçi bulundurmak (m.31) ve her sevkiyat için sevk fişi düzenlemek (m.12) işletme döneminin temel yükümlülükleridir. İşletme izninin bütün aşamaları Maden İşletme İzni Nasıl Alınır?, maden atık tesisleri ise Siyanürlü Liç ve Maden Atık Tesisi İzni rehberlerimizde anlatılmıştır.

Kromda Devlet hakkı: 7554 sonrası durum

Devlet hakkı, maden istihracı ile sağlanacak gelirden Devlet payına düşen ve ödeme yükümlülüğü ruhsat sahibine ait olan kısımdır (3213 m.3). Devlet hakkı ocaktan çıkarılan madenin ocak başındaki fiyatından alınır (m.14). Ocak başında satılan veya ruhsat sahası dışına sevk edilen maden için Devlet hakkı, sevkiyat tarihi itibarıyla sevk edilen miktar üzerinden doğar (Maden Yönetmeliği m.84/5). İşletme izni olan ruhsatlardan, faaliyet olmasa bile her yıl en az ruhsat bedelinin yüzde elli fazlası kadar Devlet hakkı alınır (m.14; 7554 ile değişik).

Krom bakımından en önemli değişiklik 24.07.2025 tarihli ve 32965 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7554 sayılı Kanunla yapılmıştır. 3213 m.14’ün dördüncü fıkrasının (e) bendi, IV. Grup madenlerden altın, gümüş, platin, bakır, kurşun, çinko, alüminyum ve uranyum oksit için Devlet hakkının ekli (3) sayılı tablodaki oranlarda, yani dönem ortalaması uluslararası fiyata bağlı kademeli oranlarda alınacağını öngörür. 7554 sayılı Kanunun 6. maddesi bu bentteki “krom” ibaresini madde metninden çıkarmıştır ve Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Böylece krom, fiyat arttıkça oranı yükselen kademeli tablo sisteminden çıkmış; bentte (3) sayılı tablo dışındaki IV. Grup madenler için öngörülen sabit orana tabi hâle gelmiştir. Bentte bu madenler için öngörülen oran yüzde üçtür (7164 sayılı Kanunla değişik metin).

Bunun yanında Cumhurbaşkanı, Devlet hakkı oranlarında madenin cinsi ve üretildiği bölge gibi ölçütler gözetilerek en fazla yüzde 25 oranında indirim ve artırım yapabilir (m.14). Bu yetki krom için artırım yönünde kullanılmıştır: 19.08.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 4384 sayılı Kararla alüminyum, bakır, çinko, demir, krom ve kurşun için belirlenen oranlar yüzde 25 artırımlı uygulanmış; 04.10.2025 tarihli ve 33037 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10442 sayılı Kararla da (3) sayılı tablo kapsamındaki IV. Grup madenler ile krom madeni için belirlenen Devlet hakkı oranlarının 01.01.2025 tarihinden itibaren yüzde 25 artırımlı uygulanmasına karar verilmiştir. Yüzde üçlük oranın yüzde 25 artırımlı uygulanması hesaben yüzde 3,75’lik bir oran sonucunu verir.

Krom cevherinin fiyatı tenörüne, yani içerdiği krom oksit oranına göre büyük farklılık gösterir. Bu nedenle satışın miktarı, tenörü ve fiyatı sevk fişi, kantar fişi, analiz raporu ve faturayla birbirini doğrulayacak biçimde belgelenmelidir. Maden Yönetmeliğine göre satış beyanında analiz raporu aranan hâllerde rapor eklenmezse, satışa konu maden için emsallerinden az olmamak üzere Genel Müdürlükçe belirlenen en yüksek ocak başı satış fiyatı üzerinden Devlet hakkı alınabilir. Devlet hakkının tamamı her yıl Haziran ayının sonuna kadar ödenir (m.14). Devlet hakkının vergisel boyutu için Enerji ve Madencilikte Vergilendirme rehberimize bakılabilir.

Devlet hakkı indirimleri: Entegre tesis ve yeraltı

Krom, altından farklı olarak Maden Kanunundaki özel Devlet hakkı indirimlerinden yararlanabilir. 3213 m.14’e göre IV. Grup (c) bendi madenlerin yurt içinde entegre tesislerde kullanılarak metal hâline getirilmesi hâlinde Devlet hakkının yüzde yetmiş beşi, yeraltı işletme yöntemiyle üretim yapılması hâlinde yüzde ellisi alınmaz. Altın, gümüş ve platin bu özel indirimlerden yararlanamaz; krom ise yararlanabilir. Maden Yönetmeliği m.86’ya göre yüzde yetmiş beşlik indirim, cevherin ruhsat sahibinin kendi entegre tesisinde kullanılması yanında yurt içindeki entegre tesislere metal üretimi için satılması hâlinde de uygulanır ve satış, alıcının miktar, tenör ve ortalama fiyatı gösteren belgesiyle ispatlanır.

Kendi zenginleştirme tesisinin pasalarının yeniden işlenmesinde de belirli şartlarla yüzde elli indirim vardır; açık ve yeraltı işletmenin birlikte yürütüldüğü sahada yeraltı indirimi yalnızca yeraltından çıkan cevhere uygulanır. Ayrıca m.9/2’ye göre madenini yurt içinde kendi tesisinde işleyip ek katma değer sağlayanlardan, bu tesislerde değerlendirilen maden miktarı için Devlet hakkının yüzde ellisi alınmaz. Ancak teşviklerden yalnızca biri kullanılabilir; özel indirim kullanan, m.9/2’deki indirimden yararlanamaz (Yönetmelik m.86/6) ve indirim kullanan ruhsatlarda Devlet hakkı beyan formunun yeminli mali müşavirce tasdiki zorunludur (3213 m.14; Yönetmelik m.33/2).

Krom cevherinin yurt içindeki ferrokrom tesislerine satışında yüzde yetmiş beşlik indirim gündeme gelir. İndirimin uygulanabilmesi, alıcı tesisin “entegre tesis” niteliği ve satışın metal üretimi amacıyla yapıldığının belgelenmesine bağlıdır; bu nedenle satış sözleşmesine alıcının miktar, tenör ve fiyatı gösteren belgeyi vereceği ve kullanım amacını beyan edeceği açıkça yazılmalıdır. Belgelenemeyen indirim, eksik ödenen Devlet hakkının sonradan istenmesine yol açar.

Krom yatırımında teşvik

Krom madenciliği, altın madenciliğinden farklı olarak yatırım teşvik sisteminin içindedir. 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar, maden istihraç ve maden işleme yatırımlarını ve ruhsatlı sahalarda yapılan maden arama yatırımlarını öncelikli yatırım sayar (m.9/1-h, ı). Kararın Ek-3 listesinin B bölümü I. Grup madenleri, altın madenciliğini, mıcır yatırımlarını, rödovans sözleşmesine dayanan madencilik yatırımlarını ve İstanbul’daki yatırımları destek dışında tutar; istihraç ve işleme yatırımlarında işletme ruhsatı ve işletme izninin başvuran firma adına düzenlenmiş olmasını arar. Bakır, kurşun, çinko, krom ve demir gibi metalik madenlerin işletme ruhsatı ve izni kendi adına olan şirketler bu şartları sağlayarak teşvik belgesi alabilir.

Öncelikli yatırımda gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası, yüzde altmış indirimli kurumlar vergisi ve yüzde otuz yatırıma katkı oranı, faiz veya kâr payı desteği, yatırım yeri tahsisi ve bölgeye göre sigorta primi işveren hissesi desteği uygulanır (9903 m.4, m.15, m.18, m.20). Teşvik başvurusundan önce yapılan harcamalar belge kapsamına girmez; bu nedenle makine ve tesis siparişinden önce başvuru yapılmalıdır. Krom sahasını rödovansla işletecek yatırımcı ise bu desteklerden yararlanamaz; 9903 m.20/3 vergi indirimini rödovans yatırımlarına uygulamaz ve KVK m.32/A/1 rödovans sözleşmelerine bağlı yatırımları indirimli kurumlar vergisi dışında tutar. Ayrıntılar Madencilikte Yatırım Teşvik Belgesi rehberimizdedir.

Hazır krom sahası: Devir, şirket alımı ve rödovans

Sıfırdan ruhsat almak yerine üretim aşamasına gelmiş bir krom sahasına girmek de mümkündür. Ruhsatın devrinde ruhsatın sahibi değişir; devirden önce devir tarihindeki ruhsat bedelinin iki katı tutarında devir bedeli alınır, devir Bakanlık onayıyla gerçekleşir ve maden siciline şerhle tamamlanır (3213 m.5). Ruhsat hisselere bölünemez, bütün olarak devredilir; ruhsat üzerindeki ipotek devirle düşmez. Ruhsat sahibi şirketin paylarının alınmasında ruhsat el değiştirmez, ancak yüzde onu aşan pay devirleri Bakanlık iznine tabidir (Maden Yönetmeliği m.82/11) ve şirketin bütün borç ve davaları da devralınır.

Üçüncü yol rödovanstır: ruhsat sahibi ruhsatı elinde tutar, sahayı belirli süre ve bedel karşılığında rödovansçıya işletmeye bırakır. Rödovans sözleşmesi 3213 Ek m.7 gereği Bakanlık iznine tabidir; izin alınmadan yürütülen faaliyet durdurulur. Rödovans yasağı yalnızca özel ruhsatlı yer altı kömür işletmeleri içindir; krom sahasında rödovans yapılabilir. Her üç yolda da ilk iş maden sicilinin okunmasıdır: ruhsatın türü, süresi, koordinatları, ipotek, haciz ve önceki rödovans şerhleri, borç durumu ve izinler imzadan önce incelenmelidir. Bu adımlar Maden Sahasını Rödovansla Almak, Madencilikte Rödovans Sözleşmesi ve Maden Ruhsatının Devri ve İpotekli Ruhsat rehberlerimizde ayrıntılı biçimde anlatılmıştır. Örnek sözleşme metni için Rödovans Sözleşmesi Örneği sayfamıza bakılabilir.

Ruhsatsız krom üretimi: İdari para cezası ve hapis

Krom cevherinin yüksek fiyatı, ruhsatsız veya izin alanı dışında üretimi ve izinsiz rödovans ilişkilerini cazip gösterebilir. Maden Kanunu bu fiilleri iki ayrı yaptırıma bağlar. Ruhsat alanı dışında veya izinsiz üretim hâlinde faaliyet durdurulur, üretilen madene el konulur ve ocak başı satış bedeli esas alınarak hesaplanan idari para cezası uygulanır. Aynı fiil ayrıca suçtur: 7103 sayılı Kanunla 3213 sayılı Kanuna eklenen Ek m.15’e göre işletme izni veya Genel Müdürlükçe izin verilmiş rödovans sözleşmesi olmaksızın maden ocağı açılması veya maden üretilmesi, üç yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası gerektirir; işletme izni alanı dışındaki mücavir sahalara yirmi metreye kadar taşmalar bu suçun dışındadır. Hüküm giyenler infazın tamamlanmasından itibaren on yıl boyunca madencilik faaliyeti yapamaz.

Sevk fişsiz sevkiyat, eksik veya gerçeğe aykırı beyan da ayrı yaptırımlara bağlanmıştır (m.10, m.12). Maden Kanunu uyarınca verilen idari para cezalarına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (m.13). Krom satın alan alıcı bakımından da risk vardır: sevk fişi ve ruhsat bilgisi olmayan cevheri satın almak, el koyma ve soruşturma süreçlerinde alıcıyı da dosyaya sokabilir. Cezaların türleri ve hesaplanması Maden Kanunu İdari Para Cezaları rehberimizde yer alır.

Süre uzatımı, iptal ve dava yolları

İşletme ruhsatının süresi sınırsız değildir. Süre uzatımı için ruhsat bitiş tarihinden en geç on iki ay önce işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak işletme projesinin sunulması gerekir; 30 Ekim 2025’ten beri kamu kurumları dışındaki ruhsatlarda, talep tarihinde yürürlükte olan işletme projesinde beyan edilen toplam üretimin en az yüzde 15’i kadar üretim yapılmış olması da aranır (Yönetmelik m.37/7). Uygun görülen talepte süre, eski bitiş tarihinden itibaren on yıl uzatılır. Süre uzatımının bütün ayrıntıları Maden Ruhsatı Süre Uzatımı (Temdit) rehberimizdedir.

Ruhsatın iptali, süre uzatım talebinin reddi, işletme izni başvurusunun reddi veya faaliyetin durdurulması idari işlemdir; yazılı bildirimden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir ve telafisi güç zarar doğacaksa yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.7, m.27). ÇED kararlarına karşı dava süresi ise ilandan itibaren otuz gündür. İptal sebepleri ve teminatın irat kaydı Maden Ruhsatı İptal Edildi, Teminat İrat Kaydedildi, ÇED davası ÇED Kararına Karşı İptal Davası rehberlerimizde anlatılmıştır.

Sık yapılan hatalar

• Arazinin tapusunu satın alıp altındaki kromu da aldığını sanmak.
• Sahanın ilk müracaatla mı ihaleyle mi verileceğini, başka bir ruhsatla çakışıp çakışmadığını araştırmadan yatırım yapmak.
• Arama dönemlerinin raporlarını ve yatırım teminatının şartlarını takip etmemek.
• İşletme ruhsatını üretim izni sanmak; işletme izni çıkmadan üretime başlamak.
• Kromun 7554 sayılı Kanunla (3) sayılı tablodan çıkarıldığını ve 10442 sayılı Kararla oranın artırıldığını bilmeden Devlet hakkı beyanı vermek.
• Ferrokrom tesisine satışta yüzde yetmiş beşlik indirimi alıcı belgesi olmadan uygulamak.
• Birden fazla Devlet hakkı indirimini aynı anda kullanmaya çalışmak.
• Krom yatırımını rödovansla kurgulayıp teşvik ve indirimli kurumlar vergisi hesabı yapmak.
• Sevk fişi ve analiz raporu olmadan cevher satmak veya satın almak.
• Süre uzatımı için on iki aylık süreyi ve yüzde 15 üretim şartını kaçırmak.

Sıkça Sorulan Sorular

Krom hangi maden grubundadır?

Krom, 3213 sayılı Maden Kanununun 2. maddesine göre IV. Grup (c) bendindeki metalik madenlerdendir. Aynı bentte altın, gümüş, platin, bakır, kurşun, çinko ve demir de yer alır.

Krom sahası için ruhsat nasıl alınır?

IV. Grup ruhsatlar kural olarak MAPEG’in e-Maden sistemi üzerinden yapılan ilk müracaatla, öncelik hakkı esasına göre verilir; sahanın konumu, rezervi ve geçmiş bilgileri gerektiriyorsa ihaleye de çıkarılabilir (3213 m.30). Hak kazanan müracaatçı iki ay içinde teminat, ruhsat bedeli, arama projesi ve mali yeterlilik belgeleriyle başvurusunu tamamlar.

Tarlamda krom çıktı, kendim çıkarabilir miyim?

Hayır. Madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ve bulundukları arazinin mülkiyetine tabi değildir (Anayasa m.168; 3213 m.4). Krom ancak ruhsat ve işletme izniyle çıkarılabilir; izinsiz üretim Ek m.15’e göre üç yıldan beş yıla kadar hapis gerektirir.

Krom arama ruhsatının alanı ve süresi nedir?

IV. Grupta bir arama ruhsatının alanı en fazla 2.000 hektardır (m.16). Arama ruhsatı bir yıl ön arama, iki yıl genel arama ve dört yıl detay arama dönemlerinden oluşur (m.17).

Arama ruhsatında yatırım teminatı ne kadardır?

7554 sayılı Kanunla değişik 3213 m.16/7’ye göre proje için gerekli toplam yatırım tutarının yüzde beşi oranında yatırım teminatı alınır. Yatırım programının iki yıl üst üste yüzde ellinin altında gerçekleşmesi teminatın irat kaydı ve ruhsat iptali sonucunu doğurabilir.

İşletme ruhsatı aldım, krom üretmeye başlayabilir miyim?

Hayır. İşletme ruhsatı tek başına üretim izni değildir; Maden Yönetmeliği m.32/1’e göre işletme faaliyetleri işletme izinleri alındıktan sonra, işletme projesine uygun olarak yapılır.

Kromda Devlet hakkı oranı nedir?

7554 sayılı Kanunun 6. maddesiyle m.14/4-e’deki “krom” ibaresi çıkarılmıştır; krom artık fiyata bağlı (3) sayılı tabloya tabi değildir ve bentte (3) sayılı tablo dışındaki IV. Grup madenler için öngörülen yüzde üçlük orana tabidir. 10442 sayılı Kararla krom için belirlenen oranlar 01.01.2025’ten itibaren yüzde 25 artırımlı uygulanır; bu hesaben yüzde 3,75 eder. Oran beyan öncesi MAPEG uygulamasıyla teyit edilmelidir.

Krom ferrokrom tesisine satılırsa Devlet hakkı indirimi var mı?

IV. Grup (c) bendi madenlerin yurt içinde entegre tesislerde metal hâline getirilmesi hâlinde Devlet hakkının yüzde yetmiş beşi alınmaz (m.14). Maden Yönetmeliği m.86’ya göre bu indirim, cevherin yurt içindeki entegre tesislere metal üretimi için satılması hâlinde de uygulanır; satış alıcının miktar, tenör ve ortalama fiyatı gösteren belgesiyle ispatlanır.

Yeraltından krom üretiminde indirim var mı?

Evet. Yeraltı işletme yöntemiyle üretim yapılması hâlinde Devlet hakkının yüzde ellisi alınmaz; açık ve yeraltı işletmenin birlikte yürütüldüğü sahada indirim yalnızca yeraltından çıkan cevhere uygulanır. Özel indirimlerden yalnızca biri kullanılabilir.

Krom madeni yatırımına teşvik verilir mi?

Evet. Altından farklı olarak krom istihraç ve işleme yatırımları 9903 sayılı Karara göre öncelikli yatırım sayılır (m.9/1-h). İşletme ruhsatı ve işletme izninin başvuran firma adına olması gerekir; rödovansa dayanan yatırımlar Ek-3 B’ye göre desteklenmez.

Krom sahası rödovansla işletilebilir mi?

Evet. Rödovans yasağı yalnızca özel ruhsatlı yer altı kömür işletmeleri içindir. Krom sahasında rödovans sözleşmesi yapılabilir; ancak sözleşme 3213 Ek m.7 gereği Bakanlık iznine tabidir ve izin alınmadan faaliyet yürütülemez.

Hazır krom ruhsatı satın alınabilir mi?

Evet. Ruhsat Bakanlık onayıyla devredilir; devir tarihindeki ruhsat bedelinin iki katı devir bedeli alınır ve devir maden siciline şerhle tamamlanır (3213 m.5). Ruhsat sahibi şirketin paylarını almak da mümkündür; yüzde onu aşan pay devri Bakanlık iznine tabidir (Yönetmelik m.82/11).

Ruhsatsız krom çıkarmanın cezası nedir?

İşletme izni veya izinli rödovans olmadan maden ocağı açmak veya maden üretmek Ek m.15’e göre üç yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası gerektirir; hüküm giyenler on yıl madencilik yapamaz. Ayrıca faaliyet durdurulur, madene el konulur ve idari para cezası uygulanır.

Sevk fişi olmadan krom satın almak risk midir?

Evet. Sahadan çıkan her sevkiyat için sevk fişi düzenlenmesi zorunludur (3213 m.12). Sevk fişi ve ruhsat bilgisi olmayan cevher, ruhsatsız üretim şüphesiyle el koyma ve soruşturmaya konu olabilir ve alıcı da bu süreçlere dahil olabilir.

Krom işletme ruhsatının süresi ne kadardır?

IV. Grupta işletme ruhsatının süresi projeye göre belirlenir ve on yıldan az olamaz; uzatmalar dahil toplam süre elli yılı geçemez (3213 m.24/3). Süre uzatımı için bitiş tarihinden en geç on iki ay önce başvuru yapılır.

Ruhsat iptaline karşı dava süresi nedir?

Ruhsatın iptali, süre uzatımının reddi veya faaliyetin durdurulması gibi idari işlemlere karşı yazılı bildirimden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir ve yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.7, m.27). Maden Kanunu idari para cezalarında dava süresi otuz gündür (m.13).