24 Ekim 2026

Katılma Alacağı Kararını İcraya Koymak: Kesinleşme, İcra Emri, Tehir-i İcra ve Tahsil (HMK 367; İİK 32, 36)

Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.367/2). Ancak Yargıtay, katılma alacağına ilişkin ilamların boşanma ilamının eki olmadığını, yalnızca tarafların malvarlığını etkileyen bağımsız eda hükümleri olduğunu ve kesinleşmeden icraya konulabileceğini kabul etmektedir (8. HD 2014/5438 E.; 12. HD 2018/4163 E.). Alacaklı ilamı ilamlı icra yoluyla takibe koyar; borçluya yedi gün süreli icra emri gönderilir (İİK m.32). Borçlu, kanun yoluna başvurmuşsa teminat göstererek takibin yapıldığı yer icra mahkemesinden icranın geri bırakılması kararı alabilir (İİK m.36). İlam kaldırılır veya bozulursa icra işlemleri olduğu yerde durur, takip iptal edilmez; borçlu lehine kesin bir ilam çıkarsa ödenen para iade edilir (İİK m.40). Taşınmazın devrine veya özgülenmesine ilişkin hükümler ise kesinleşmeden yerine getirilemez.

Güncel durum (24 Ekim 2026). 24.11.2021 tarihli 7343 sayılı Kanunla İİK m.36 değiştirilmiş ve icranın geri bırakılması kararının bölge adliye mahkemesinden veya Yargıtaydan değil, takibin yapıldığı yer icra mahkemesinden alınması kabul edilmiştir. Bu düzenlemeye yöneltilen itiraz başvurusu Anayasa Mahkemesince reddedilmiştir (AYM, 03.06.2025, E.2025/92, K.2025/127; RG 08.08.2025). 2026 yılı için icraya başvurma harcı 732 TL’dir; tahsil harcı oranları ödemenin yapıldığı aşamaya göre yüzde 4,55, 9,10 ve 11,38’dir.

Bu yazıyı hazırlarken, sitemizdeki altı icra yazısında tehir-i icra kararının hâlâ “üst mahkemeden” alındığını belirten eski ifadeleri tespit ettik ve 7343 sayılı Kanuna uygun olarak düzelttik. Katılma alacağı ilamlarının kesinleşmeden icrası konusunda ulaştığımız Yargıtay kararları birbiriyle uyumludur; taşınmazın aynına ilişkin taleplerle birlikte verilen alacak hükümleri bakımından ise değerlendirmelerimiz “bizim yorumumuz” olarak işaretlenmiştir.

Mal paylaşımı kararınızı tahsil edelim veya haksız takibe karşı sizi koruyalım

İlamlı takibi başlatıp faiz hesabını dönemsel oranlarla yapalım; borçluysanız yedi günlük süre içinde şikâyet, icranın geri bırakılması ve tehir-i icra başvurunuzu hazırlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

İçindekiler

Kısa Cevaplar

Mal paylaşımı davası kazanıldığında asıl soru, paranın nasıl ve ne zaman tahsil edileceğidir. Aşağıdaki tablo temel kuralları özetler.

Tablo: Katılma alacağı ilamının icrası hakkında kısa cevaplar

SoruKısa cevapDayanak
Kesinleşmeden icraya konabilir mi?Evet; bağımsız eda hükmüdür.8. HD 2014/5438 E.; 12. HD 2018/4163 E.
Hangi kararlar kesinleşmeden icra edilemez?Kişiler, aile ve taşınmaz ayni hak kararları.HMK m.367/2
Taşınmazın devri kararı?Kesinleşmeden yerine getirilemez.HMK m.367/2
Vekâlet ücreti de icra edilir mi?Katılma alacağıyla birlikte, fer’i olarak.8. HD 2014/5438 E.
Takip türü?İlamlı icra; icra emri ile.İİK m.32
Borçlunun ödeme süresi?İcra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün.İİK m.32
Borçlu hangi sebeplerle durdurabilir?İtfa, imhal, zamanaşımı (belgeyle).İİK m.33
Kanun yoluna başvurmak takibi durdurur mu?Hayır; teminatla tehir-i icra gerekir.HMK m.367/1; İİK m.36
Tehir-i icra kararını kim verir?Takibin yapıldığı yer icra mahkemesi.İİK m.36/1 (7343 s.K.)
Karar bozulursa takip ne olur?Olduğu yerde durur; iptal edilmez.İİK m.40/1; 12. HD 2018/4163 E.
Ödenen para geri alınır mı?Borçlu lehine kesin ilamla icra eski hâline iade olunur.İİK m.40/2
2026 tahsil harcı?Yüzde 4,55 / 9,10 / 11,38 (aşamaya göre).492 s.K. 1 sayılı tarife

Alacağın hesabı için katılma alacağı hesaplama, faizin başlangıcı için katılma alacağına faiz ne zaman başlar yazılarımıza bakabilirsiniz.

Katılma Alacağı İlamı Kesinleşmeden İcraya Konabilir mi?

Kural olarak kanun yoluna başvurulması kararın icrasını durdurmaz (HMK m.350/1, m.367/1). Bunun istisnası HMK m.367/2’dedir: kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez. İstinaf aşaması bakımından aynı kural HMK m.350/2’de yer alır. Mal paylaşımı davaları aile mahkemesinde görüldüğünden, katılma alacağı ilamının da bu istisnaya girip girmediği uygulamada sıkça tartışılır.

Yargıtay bu soruyu katılma alacağı lehine cevaplamıştır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, katılma alacağı ve eşya alacağına ilişkin ilamların sonuçları itibarıyla yalnızca tarafların malvarlığını etkileyebilen, boşanma ilamının fer’i niteliğinde olmayıp ondan bağımsız olan edaya dair ilamlar olduğunu, diğer eda ilamları gibi kesinleşmeden icraya konulabileceklerini ve bu ilamların fer’i niteliğindeki vekâlet ücretinin de aynı kurala tabi olduğunu belirtmiştir (8. HD, 09.03.2015, E.2014/5438, K.2015/5540; ikincil kaynaklarda aktarıldığına göre). Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de takip dayanağı ilamın katılma alacağına ilişkin olduğunu, infazı için kesinleşmesinin gerekmediğini vurgulamıştır (12. HD, 10.10.2018, E.2018/4163, K.2018/9595).

Bu yaklaşım, boşanma davasıyla birlikte hükmedilen ziynet alacağına ilişkin kararla da uyumludur: Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, ziynet alacağının boşanma ilamının ferisi olmayıp ondan bağımsız bir eda hükmü olduğunu ve kesinleşmeden icraya konulabileceğini kabul etmiştir (12. HD, 02.02.2026, E.2025/8509, K.2026/395). Buna karşılık boşanmanın eki niteliğindeki maddi ve manevi tazminat, boşanma hükmü kesinleşmeden icra edilemez (8. HD, 29.05.2017, E.2017/11899, K.2017/7826; derlemede aktarıldığına göre). Kişinin şahsı veya aile yapısıyla ilgili hukuki durumunda değişiklik yaratan ilamlar ile çocuk teslimi ve kişisel ilişkiye dair ilamlar da kesinleşmedikçe icra edilemez (12. HD, E.2022/9269, K.2022/9422; derlemede aktarıldığına göre).

Tablo: Aile mahkemesi kararlarında kesinleşme şartı

Karar türüKesinleşme gerekir mi?Kaynak
Katılma alacağıHayır8. HD 2014/5438 E.; 12. HD 2018/4163 E.
Eşya alacağı (mal rejimi)Hayır8. HD 2014/5438 E.
Ziynet alacağıHayır12. HD 2025/8509 E.
Boşanma hükmüEvetHMK m.367/2; 12. HD 2022/9269 E.
Boşanmanın eki maddi ve manevi tazminatEvet8. HD 2017/11899 E. (derleme)
Çocuk teslimi ve kişisel ilişkiEvet12. HD 2022/9269 E. (derleme)
Taşınmazın devri veya tesciliEvetHMK m.367/2

Katılma alacağının hesaplanması ve dava süreci için boşanmada mal paylaşımı ve katılma alacağı, ziynet alacağı için ziynet alacağı davası yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kesinleşme Gereken Durumlar: Taşınmaz, Özgüleme ve Terditli Talepler

Katılma alacağı para alacağıdır; ancak mal paylaşımı davalarında taşınmazla ilgili ayni sonuç doğuran talepler de bulunabilir. Katılma alacağı ve değer artış payı ayın olarak da ödenebilir (TMK m.239/1); eşlerden her biri paylı mülkiyetteki bir mal üzerinde daha üstün bir yararı bulunduğunu ispat ederek, diğer eşin payının değerini ödemek suretiyle o malın kendisine verilmesini isteyebilir (TMK m.226/2). Bu tür hükümler taşınmaz üzerindeki ayni hakkı doğrudan etkilediğinden kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.367/2).

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, mal rejimi dışındaki dosyalarda, tapu iptali ve tescil talebiyle birlikte ya da terditli olarak tazminat veya alacak istenen davalarda, temelde dava taşınmazın aynına ilişkin olduğundan ilamın kesinleşmeden takibe konulamayacağını; ilamın bir bütün olduğunu ve vekâlet ücreti ile yargılama giderlerine ilişkin kısmın da kesinleşmeden icra edilemeyeceğini kabul etmiştir (12. HD, 15.10.2018, E.2018/4451, K.2018/9796; 12. HD, 10.06.2021, E.2021/1558, K.2021/6330; 12. HD, 03.06.2024, E.2023/9256, K.2024/5691). Mal paylaşımı davasında tapu iptali ve tescil talebi (örneğin TMK m.226/2’ye dayanan özgüleme) ile terditli olarak katılma alacağı istenmişse, aynı yaklaşımın uygulanması ihtimali yüksektir (bizim yorumumuz).

Tablo: Kesinleşme şartının mal paylaşımındaki görünümü

HükümKesinleşmeDayanak
Yalnız katılma alacağı (para)Gerekmez12. HD 2018/4163 E.
Katılma alacağı ve vekâlet ücretiGerekmez8. HD 2014/5438 E.
TMK m.226/2 uyarınca taşınmazın eşe verilmesiGerekirHMK m.367/2
Ayın olarak ödemede taşınmaz devriGerekirTMK m.239/1; HMK m.367/2
Tapu iptali ve tescil ile terditli alacakGerekmesi kuvvetle muhtemel12. HD 2021/1558 E. (kıyasen; yorum)
Araç veya taşınır malın teslimiDosyaya göre değerlendirilmeliBizim yorumumuz

Ortak tapulu evin paylaşımı için eşlerin ortak tapulu evi yazımıza bakabilirsiniz.

İlamlı Takip Nasıl Başlatılır? (İİK 32)

Katılma alacağı ilamı, ilamlı icra yoluyla takip edilir. Alacaklı takip talebine ilamın onaylı bir örneğini ekler; ilam kesinleşme şartına bağlı olmadığından kesinleşme şerhi beklenmesi gerekmez. İcra dairesi borçluya bir icra emri tebliğ eder. İcra emrinde borcun ve faizin miktarı, borcun yedi gün içinde ödenmesi gerektiği, bu süre içinde ödenmez veya icranın geri bırakılması kararı getirilmezse cebrî icraya devam edileceği ve yedi gün içinde mal beyanında bulunulması gerektiği yazılır (İİK m.32, m.74).

İlamsız takipten farklı olarak borçlunun itirazı takibi kendiliğinden durdurmaz. Borçlu ancak kanunda sayılan sınırlı sebeplerle icra mahkemesine başvurabilir (İİK m.33) veya kanun yoluna başvurmuşsa teminat göstererek icranın geri bırakılmasını isteyebilir (İİK m.36).

Tablo: İlamlı takibin aşamaları

AşamaSüre veya şartDayanak
Takip talebiİlamın onaylı örneği; kesinleşme şerhi gerekmezİİK m.32; 12. HD 2018/4163 E.
İcra emriBorcun yedi gün içinde ödenmesi ihtarıİİK m.32
Mal beyanıYedi gün içindeİİK m.74
Borçlunun başvurusuYedi gün içinde itfa, imhal, zamanaşımıİİK m.33
ŞikâyetÖğrenmeden itibaren yedi günİİK m.16
HacizSüre geçip ödeme yapılmazsaİİK m.32, m.78

İlamlı takibin genel işleyişi için ilamlı icra takibi ve ilamlı icra emri ve yedi günlük süre yazılarımıza bakabilirsiniz.

Takip Talebinde Alacak Kalemleri ve Harçlar

Takip talebinde asıl alacak, ilamda belirtilen başlangıçtan takip tarihine kadar işlemiş faiz, takipten sonra işleyecek faiz, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ayrı ayrı gösterilir. Katılma alacağına faiz kural olarak karar tarihinden işler (TMK m.239/3); bozma sonrası farklı başlangıç tarihleri söz konusu olabilir. Faiz oranı 31.07.2026’dan itibaren yıllık yüzde 31, önceki dönemde yüzde 24 olduğundan işlemiş faizin dönemlere ayrılarak hesaplanması uygun olur (bizim yorumumuz).

Tablo: Takip talebindeki kalemler

KalemAçıklamaDayanak
Asıl alacakİlamdaki katılma alacağı veya değer artış payıİlam
İşlemiş faizİlamdaki başlangıçtan takip tarihine kadarTMK m.239/3; 3095 m.1
İşleyecek faizTakip tarihinden tahsile kadarİlam; 3095 m.1
Yargılama giderleriİlamda hükmedilen tutarİlam
Vekâlet ücretiİlamda hükmedilen tutarİlam; 8. HD 2014/5438 E.

Tablo: 2026 yılı icra harçları

HarçTutar veya oranNot
İcraya başvurma harcı732 TL492 s.K. 1 sayılı tarife
Tahsil harcı: icra emrinin tebliğinden sonra, hacizden önce ödemeYüzde 4,55Erken ödeme daha az harç doğurur
Tahsil harcı: hacizden sonra, satıştan önce ödemeYüzde 9,10—
Tahsil harcı: satış yoluyla tahsilYüzde 11,38—

Faiz başlangıcı ve dönemsel oranlar için katılma alacağına faiz yazımıza bakabilirsiniz.

Borçlunun Savunmaları: İİK 33, Şikâyet ve Takas

İlamlı takipte borçlu borcun var olmadığını veya miktarın yanlış olduğunu icra aşamasında tartışamaz; bu itirazların yeri ilama karşı kanun yollarıdır. Borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine başvurarak ilamın verilmesinden sonra borcun itfa edildiğini (ödendiğini) veya imhal edildiğini (süre verildiğini) ya da zamanaşımına uğradığını ileri sürebilir. İtfa veya imhal iddiası, yetkili mercilerce düzenlenmiş veya onaylanmış bir belgeyle ya da icra dairesinde veya mahkeme önünde ikrar edilmiş bir senetle ispatlanmalıdır (İİK m.33). İcra emrinin tebliğinden sonraki döneme ilişkin zamanaşımı her zaman ileri sürülebilir; bu durumda icra mahkemesi resmî belgelere göre karar verir (İİK m.33/a; ikincil kaynakta aktarıldığına göre).

İcra emrinin usule aykırı olduğu iddiası şikâyet yoluyla, öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine bildirilir (İİK m.16). Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, borçlunun ilamın kesinleşmeden icraya konulamayacağı yönünde bir şikâyeti bulunmadığı hâlde mahkemenin talebi aşarak bu hususu değerlendirip icra emrini iptal etmesini doğru bulmamış, ayrıca katılma alacağına ilişkin ilamın infazı için kesinleşmenin gerekmediğini belirtmiştir (12. HD 2018/4163 E.).

Eşlerin birbirine karşı katılma alacakları varsa, takas ve mahsup davada talep edilmelidir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, talep olmaksızın takas ve mahsup yapılmasını hatalı bulmuştur (2. HD, 06.06.2022, E.2021/8011, K.2022/5371). Karşılıklı ilamlar ayrı ayrı kesinleşmişse, takas beyanının yazılı ve belgelenebilir şekilde yapılması icra aşamasında ispat kolaylığı sağlar (bizim yorumumuz).

Tablo: Borçlunun başvurabileceği yollar

YolSüreŞartDayanak
İcranın geri bırakılmasıİcra emrinin tebliğinden itibaren yedi günİtfa, imhal veya zamanaşımı; belgeİİK m.33
Tebliğden sonraki dönemHer zamanResmî veya ikrar edilmiş belgeİİK m.33/a
ŞikâyetÖğrenmeden itibaren yedi günUsule aykırılıkİİK m.16
Tehir-i icraKanun yolu başvurusu ileTeminat, depo veya yeterli hacizİİK m.36
Takas ve mahsupDavadaAçık talep2. HD 2021/8011 E.
Kanun yoluTebliğden itibaren iki haftaEsasa ilişkin itirazlarHMK m.345, m.361

İcranın geri bırakılması için ilamlı icrada icranın geri bırakılması yazımıza ve süre hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.

Tehir-i İcra: Teminatla İcranın Durdurulması (İİK 36)

Temyiz ve istinaf kararın icrasını durdurmaz; İİK m.36 hükmü saklıdır (HMK m.350/1, m.367/1). İİK m.36’ya göre ilama karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu, hükmolunan para veya eşyayı resmî bir mercie depo ettiğini ispat eder ya da hükmolunan para veya eşya kıymetinde kabul edilecek bir teminat gösterirse (taşınır rehni, esham ve tahvilat, taşınmaz rehni, muteber banka kefaleti), icra müdürü icranın geri bırakılması için takibin yapıldığı yer icra mahkemesinden karar alınmak üzere kendisine uygun bir süre verir. Bu süre ancak zaruret hâlinde uzatılabilir. Devlet veya adli yardımdan yararlanan borçlu teminat göstermekle yükümlü değildir.

Bu yetki, 24.11.2021 tarihli 7343 sayılı Kanundan önce bölge adliye mahkemesi veya Yargıtaya aitti. Değişikliğe yöneltilen itiraz başvurusu, kuralın kanun koyucunun takdirinde olduğu ve hızlı ve etkili yargılamaya hizmet ettiği gerekçesiyle reddedilmiştir (AYM, E.2025/92, K.2025/127). Nafaka kararlarında icranın geri bırakılmasına karar verilemez (HMK m.367/1); katılma alacağı nafaka olmadığından bu istisna uygulanmaz.

Tablo: Tehir-i icranın şartları ve sonuçları

KonuKuralDayanak
Şartİstinaf veya temyiz yoluna başvurmuş olmakİİK m.36/1
GüvenceDepo veya hükmolunan kıymette teminatİİK m.36/1
Kararı verenTakibin yapıldığı yer icra mahkemesiİİK m.36/1 (7343 s.K.)
Süreİcra müdürünce verilen uygun süre; zaruret hâlinde uzatılırİİK m.36/1
Teminattan muafiyetDevlet ve adli yardımdan yararlananİİK m.36/2
Kanun yolu reddedilirseTeminattaki para alacaklıya ödenir; alacaklının rüçhan hakkı vardırİİK m.36
Temyiz yolu açıksaTemyiz süresi dolana kadar etkisi devam ederİİK m.36
NafakaGeri bırakma kararı verilemezHMK m.367/1

Ayrıntılar için tehir-i icra, tehir-i icra talebi dilekçesi ve mehil vesikası yazılarımıza bakabilirsiniz.

Karar Kaldırılır veya Bozulursa: İİK 40 ve İcranın İadesi

Katılma alacağı ilamı kesinleşmeden icraya konulabildiğinden, karar sonradan kaldırılabilir veya bozulabilir. Bir ilamın bölge adliye mahkemesince kaldırılması veya temyizen bozulması icra muamelelerini olduğu yerde durdurur (İİK m.40/1). Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de icra işlemleri devam ederken ilamın bozulması hâlinde takibin olduğu yerde duracağını, ilamlı icra takibinin iptal edilemeyeceğini belirtmiştir (12. HD 2018/4163 E.).

İlam hükmü icra edildikten sonra kaldırılır, yeniden esas hakkında karar verilir veya bozulup da aleyhine takip yapılan kişinin hiç veya o kadar borcu olmadığı kesin bir ilamla anlaşılırsa, ayrıca hüküm almaya gerek kalmaksızın icra tamamen veya kısmen eski hâline iade olunur (İİK m.40/2). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, bu iade için çıkarılan muhtıranın tebliğine rağmen parayı iade etmeyen alacaklının temerrüde düşeceğini ve yasal faiz uygulanacağını; borçlunun ödeme tarihinden itibaren faiz isteğinin ise genel mahkemede açılacak ayrı bir davanın konusu olduğunu kabul etmiştir (YHGK, 15.06.2021, E.2017/8-1680, K.2021/758; aynı dosyada karar düzeltme aşamasında faiz başlangıcı yönünden farklı sonuca varılmıştır).

Tablo: Kanun yolu sonucunun takibe etkisi

SonuçTakibe etkisiDayanak
Karar onandı veya istinaf esastan reddedildiTakip devam eder; teminat alacaklıyaİİK m.36
Karar kaldırıldı veya bozulduTakip olduğu yerde durur; iptal edilmezİİK m.40/1; 12. HD 2018/4163 E.
Yeni kararda alacak azaldı ve kesinleştiFark kısmen iade edilirİİK m.40/2
Borç olmadığı kesinleştiİcra tamamen eski hâline iade edilirİİK m.40/2
Muhtıraya rağmen iade edilmediAlacaklı temerrüde düşer; yasal faizYHGK 2017/8-1680 E.
Ödeme tarihinden faizAyrı davayla istenirYHGK 2017/8-1680 E.

Alacaklı için not. Kesinleşmeden yapılan tahsil, kararın bozulması hâlinde iade yükümlülüğü doğurabilir. Değer bakımından bozma ihtimali yüksek dosyalarda tahsil edilen paranın harcanmadan tutulması, iade riskini yönetmeyi kolaylaştırır (bizim yorumumuz).

Haciz ve Tahsil Yolları

Borçlu yedi gün içinde ödeme yapmaz ve icranın geri bırakılması kararı getirmezse alacaklı haciz isteyebilir. Banka hesapları, maaş ve ücretler, taşınmazlar, araçlar ve diğer malvarlığı değerleri haczedilebilir. Maaşlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca takdir edilen miktar düşüldükten sonra haczolunabilir; haczolunacak miktar maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m.83).

Borçlunun haline münasip evi haczedilemez (İİK m.82/1-12). Ancak aynı maddeye göre bu bentteki korunma, borcun o malın bedelinden doğmaması hâliyle sınırlıdır. Katılma alacağının doğrudan borçlunun oturduğu evin değerinden doğduğu ileri sürülerek meskeniyet şikâyetine karşı çıkılabilir; ancak katılma alacağının bu anlamda “evin bedelinden doğan borç” sayılıp sayılmayacağına ilişkin doğrudan bir Yargıtay kararına ulaşamadık (bizim yorumumuz).

Tablo: Haciz yolları

MalvarlığıKuralDayanak
Banka hesaplarıHaczedilebilirİİK m.85, m.89
Maaş ve ücretGeçim payı düşülür; en az dörtte biriİİK m.83
TaşınmazHaczedilir ve satılabilirİİK m.85
Haline münasip evKural olarak haczedilmez; bedelden doğan borç istisnasıİİK m.82/1-12
AraçTrafik kaydına haciz; satışİİK m.85
Mal beyanıYedi gün içinde; beyan etmeyen borçlu hakkında yaptırımİİK m.74, m.76

Haczedilemeyen mallar için haczedilemeyen mal ve haklar, meskeniyet için tek ev haczedilir mi, maaş haczi için maaş haczi hesaplama ve memur eş için memur eşle boşanma ve maaş haczi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Tahsili Güvenceye Almak: Güvence, İhtiyati Haciz ve Mal Kaçırma

Katılma alacağı için kanun özel bir güvence imkânı tanır: durum ve koşullar gerektiriyorsa borçludan güvence istenebilir (TMK m.239/3). Özellikle borçluya ödeme süresi verildiğinde (TMK m.239/2) güvence talebi önem kazanır. Evlilik devam ederken, ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik birliğinden doğan malî bir yükümlülüğün yerine getirilmesi gerektiriyorsa hâkim, bir eşin istemi üzerine belirli malvarlığı değerleri üzerinde tasarrufun ancak onun rızasıyla yapılabileceğine karar verebilir; taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisi kaldırılırsa durum tapu kütüğüne şerh edilir (TMK m.199).

İhtiyati haciz para alacakları için kullanılan bir geçici hukuki korumadır ve kural olarak vadesi gelmiş bir borç bakımından istenebilir (İİK m.257). Katılma alacağı tasfiye ile muaccel hâle geldiğinden, dava sürerken ihtiyati haciz istenip istenemeyeceği tartışmalıdır; karar verildikten sonra ise ilam kesinleşmeden icraya konulabildiğinden, doğrudan ilamlı takip çoğu zaman daha etkili bir yoldur (bizim yorumumuz). Katılma alacağını azaltmak amacıyla yapılan devirler eklenecek değer olarak hesaba katılabilir (TMK m.229).

Tablo: Tahsili güvenceye alma araçları

AraçNe zaman?Dayanak
Güvence istenmesiDurum ve koşullar gerektiriyorsa; özellikle erteleme hâlindeTMK m.239/3
Tasarruf yetkisinin sınırlandırılmasıEvlilik devam ederken; ailenin ekonomik varlığının korunması içinTMK m.199
İhtiyati hacizPara alacağı; vade şartı tartışmalıİİK m.257 (yorum)
Eklenecek değerKatılma alacağını azaltma amaçlı devirlerTMK m.229
Kesinleşmeden ilamlı takipKarar verildikten sonra12. HD 2018/4163 E.

Mal kaçırma için eşim evi annesinin adına aldı yazımıza bakabilirsiniz.

İlamın Zamanaşımı ve Takibin Düşmesi

İlama dayanan takipte zamanaşımı on yıldır ve son işlemden itibaren yeniden işlemeye başlar (İİK m.39; ikincil kaynaklarda aktarıldığına göre). Takip başladıktan sonra dosyada uzun süre işlem yapılmazsa borçlu, icra emrinin tebliğinden sonraki döneme ilişkin zamanaşımını her zaman ileri sürebilir (İİK m.33/a). Bu nedenle tahsil edilemeyen dosyalarda düzenli aralıklarla haciz veya araştırma talebinde bulunulması önemlidir (bizim yorumumuz).

Tablo: Zamanaşımı ve süreler

KonuSüre veya kuralDayanak
İlamın zamanaşımıOn yıl; son işlemden itibarenİİK m.39 (ikincil kaynak)
Tebliğden önceki döneme ait zamanaşımıYedi gün içinde ileri sürülürİİK m.33
Tebliğden sonraki döneme ait zamanaşımıHer zaman ileri sürülebilirİİK m.33/a
Faiz alacağı ayrıca istenecekseAsıl alacak sona ermedenTBK m.131

Ayrıntılar için icra takibinde zamanaşımı ve takibin düşmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Dilekçe Örnekleri

Önemli not. Aşağıdaki dilekçeler basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir. Köşeli parantez içindeki bölümleri dosyanıza göre doldurmanız ve sürelerin işleyişini ayrıca kontrol etmeniz gerekir.

1. Borçlunun “kesinleşmeden icra edilemez” şikâyetine cevap (alacaklı)

[ŞEHİR] ( ) İCRA HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DOSYA NO: [Esas numarası] DAVALI (ALACAKLI): [Ad soyad, adres] DAVACI (BORÇLU): [Ad soyad, adres] KONU: [İcra dairesi] [dosya numarası] sayılı takibe ilişkin şikâyete cevaplarımızdır. AÇIKLAMALAR 1. HMK 367/2. maddesi yönünden: Takip dayanağı [aile mahkemesi] [esas ve karar numarası] sayılı ilam, katılma alacağına ilişkindir. Kesinleşme şartı kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz ayni haklara ilişkin kararlar içindir. Katılma alacağı ilamı boşanma ilamının eki değildir; yalnızca tarafların malvarlığını etkileyen bağımsız bir eda hükmüdür. Yargıtay da bu ilamların kesinleşmeden icraya konulabileceğini kabul etmektedir. Borçlu, davanın aile mahkemesinde görülmüş olmasını yeterli saymaktadır; ancak kesinleşme şartı mahkemenin türüne değil, hükmün niteliğine bağlıdır. 2. İlamın kapsamı yönünden: İlamda taşınmazın devrine veya tesciline ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Hüküm yalnızca [tutar] TL katılma alacağı, yasal faiz, yargılama gideri ve vekâlet ücretinden ibarettir. Vekâlet ücreti ve yargılama gideri de asıl alacağa bağlı olarak icraya konulabilir. 3. İİK 32. maddesi yönünden: İcra emri ilama uygun düzenlenmiş, faiz ilamdaki başlangıç tarihinden itibaren ve dönemsel oranlarla hesaplanmıştır. Borçlu ilama karşı istinaf yoluna başvurmuş olsa da İİK m.36 uyarınca teminat göstermemiştir; kanun yoluna başvurmak tek başına icrayı durdurmaz. HUKUKİ NEDENLER: HMK m.350, 367; İİK m.32, 36 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Şikâyetin reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı borçluya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Ad soyad, imza]

2. İcranın geri bırakılması talebi (borçlu, İİK 36)

[ŞEHİR] ( ) İCRA HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE İCRA DOSYA NO: [İcra dairesi ve esas numarası] TALEP EDEN (BORÇLU): [Ad soyad, adres] KARŞI TARAF (ALACAKLI): [Ad soyad, adres] KONU: İİK m.36 uyarınca icranın geri bırakılması talebimizdir. AÇIKLAMALAR 1. İİK 36/1. maddesi yönünden: Takip dayanağı [aile mahkemesi] [esas ve karar numarası] sayılı ilama karşı [tarih] tarihinde istinaf yoluna başvurdum. İcra dosyasına hükmolunan alacak, işlemiş faiz ve giderleri karşılayan [banka] tarafından düzenlenmiş süresiz ve kesin banka teminat mektubunu sundum. İcra müdürlüğü [tarih] tarihinde mahkemenizden karar alınması için [süre] süre vermiştir; talebim bu süre içindedir. 2. İİK 36/1. maddesinde öngörülen yetki yönünden: 7343 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra icranın geri bırakılması kararı, takibin yapıldığı yer icra mahkemesince verilir. Alacaklı teminatın yetersiz olduğunu ileri sürebilir; ancak teminat mektubu hükmolunan tutarın tamamını, faizi ve giderleri karşılamaktadır. 3. HMK 367/1. maddesi yönünden: Takibe konu alacak nafaka değildir; bu nedenle icranın geri bırakılmasına engel bir durum yoktur. HUKUKİ NEDENLER: İİK m.36; HMK m.350, 367 ve ilgili mevzuat. DELİLLER: İstinaf dilekçesi ve alındısı, teminat mektubu, mehil belgesi, icra dosyası. SONUÇ VE İSTEM: İstinaf incelemesi sonuçlanıncaya kadar icranın geri bırakılmasına ve kararın icra dairesine bildirilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Ad soyad, imza]

3. İcranın iadesi talebi (borçlu, İİK 40/2)

[ŞEHİR] ( ) İCRA DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜNE DOSYA NO: [Esas numarası] TALEP EDEN (BORÇLU): [Ad soyad, adres] ALACAKLI: [Ad soyad, adres] KONU: Fazla tahsil edilen paranın İİK m.40/2 uyarınca iadesi talebimizdir. AÇIKLAMALAR 1. İİK 40/2. maddesi yönünden: Takip dayanağı ilam, [bölge adliye mahkemesi] [esas ve karar numarası] sayılı kararla kaldırılmış ve yeniden verilen kararla katılma alacağı [tutar] TL olarak belirlenmiştir. Bu karar [tarih] tarihinde kesinleşmiştir. Dosyadan [tarih] tarihinde [tutar] TL tahsil edildiğinden, aradaki [tutar] TL’nin ayrıca hüküm almaya gerek olmaksızın iadesi gerekir. 2. İadenin şekli yönünden: Alacaklıya iade için muhtıra gönderilmesini istiyorum. Muhtıranın tebliğine rağmen iade yapılmazsa alacaklı temerrüde düşecek ve iade edilecek tutara yasal faiz işleyecektir. Ödeme tarihinden muhtıra tarihine kadar oluşan faiz kaybım için genel mahkemede dava açma hakkımı saklı tutuyorum. HUKUKİ NEDENLER: İİK m.40 ve ilgili mevzuat. EKLER: Kesinleşme şerhli yeni ilam, tahsilat makbuzları. SONUÇ VE İSTEM: Fazla tahsil edilen [tutar] TL’nin iadesi için alacaklıya muhtıra gönderilmesine ve iade edilmediği takdirde gerekli icra işlemlerinin yapılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Ad soyad, imza]

Örnek Hesaplar ve Senaryolar

Uyarı. Aşağıdaki örnekler basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; gerçek kişilere ait değildir. Tutarlar ve tarihler yalnız işleyişi göstermek içindir; harç hesapları 2026 oranlarıyla yapılmıştır.

Örnek 1: Ödeme aşamasına göre tahsil harcı. Asıl alacak ve faizle birlikte takip tutarı 1.200.000 TL’dir.

Örnek 1: Tahsil harcının aşamaya göre değişimi

Ödeme aşamasıOranTahsil harcı
İcra emrinin tebliğinden sonra, hacizden önceYüzde 4,5554.600 TL
Hacizden sonra, satıştan önceYüzde 9,10109.200 TL
Satış yoluyla tahsilYüzde 11,38136.560 TL

Örnek 2: Kesinleşmeden takip ve tehir-i icra. 16.03.2026 tarihli kararla kadın lehine 900.000 TL katılma alacağına hükmedilmiştir. Kadın karar kesinleşmeden takip başlatır; koca istinafa başvurur ve teminat mektubu sunar.

Örnek 2: Takibin seyri

TarihOlaySonuç ve dayanak
16.03.2026Katılma alacağı kararıKesinleşme beklenmeden takip mümkün (12. HD 2018/4163 E.)
01.04.2026İlamlı takip ve icra emriYedi günlük ödeme süresi (İİK m.32)
05.04.2026Koca istinafa başvururTek başına icrayı durdurmaz (HMK m.350/1)
07.04.2026Teminat mektubu ve mehilİcra müdürü uygun süre verir (İİK m.36/1)
20.04.2026İcra mahkemesi kararıİcra geri bırakılır; takip bekler
10.09.2026İstinaf esastan reddedilirTeminattaki para alacaklıya ödenir (İİK m.36)

Örnek 3: Kesinleşmeden tahsil ve kısmi iade. Koca, teminat göstermeden 15.05.2026 tarihinde 1.000.000 TL ödemiştir. Bölge adliye mahkemesi kararı kaldırarak katılma alacağını 700.000 TL olarak yeniden belirlemiş ve bu karar kesinleşmiştir.

Örnek 3: İcranın iadesi

KalemTutar veya sonuçDayanak
Tahsil edilen1.000.000 TLİcra dosyası
Kesinleşen alacak700.000 TLYeni ilam
İade edilecek300.000 TLİİK m.40/2
İade için ayrı davaGerekmez; muhtıra çıkarılırİİK m.40/2
Muhtıraya rağmen iade edilmezseAlacaklı temerrüde düşer; yasal faizYHGK 2017/8-1680 E.
Ödeme tarihinden muhtıraya kadar faizGenel mahkemede ayrı davaYHGK 2017/8-1680 E.

Tablo: Senaryolara göre doğru yol

SenaryoYapılacak işlemDayanak
Sadece katılma alacağına hükmedildiKesinleşme beklemeden ilamlı takip8. HD 2014/5438 E.
Taşınmazın eşe verilmesine karar verildiTescil için kesinleşme beklenirHMK m.367/2
Borçlu istinafa gitti, teminat göstermediTakip devam ederHMK m.350/1
Borçlu teminat gösterdiİcra mahkemesinden geri bırakma kararıİİK m.36/1
Karar bozulduTakip olduğu yerde dururİİK m.40/1
Borç ödendi, belge varYedi gün içinde İİK 33 başvurusuİİK m.33

Adım Adım Yol Haritası

  1. İlamı inceleyin. Hükümde yalnız para alacağı mı var, yoksa taşınmazın devri veya tescili de mi var, kontrol edin (HMK m.367/2).
  2. Takip talebini hazırlayın. Asıl alacak, işlemiş ve işleyecek faiz, yargılama gideri ve vekâlet ücretini ayrı gösterin.
  3. Faizi dönemsel hesaplayın. 30.07.2026’ya kadar yüzde 24, 31.07.2026’dan itibaren yüzde 31 uygulayın (3095 m.1; yorum).
  4. İcra emrini takip edin. Tebliğden itibaren yedi gün içinde ödeme veya geri bırakma kararı gelmezse haciz isteyin (İİK m.32).
  5. Malları araştırın. Banka, maaş, tapu ve trafik kayıtlarını sorgulatın; mal beyanını takip edin (İİK m.74).
  6. Borçluysanız süreleri kaçırmayın. İtfa, imhal veya zamanaşımı için yedi gün içinde icra mahkemesine başvurun (İİK m.33).
  7. Kanun yolundaysanız teminat gösterin. Takibin yapıldığı yer icra mahkemesinden geri bırakma kararı alın (İİK m.36).
  8. Bozma hâlinde iadeyi isteyin. Kesin ilamla fark tutarın iadesini ve muhtıra çıkarılmasını isteyin (İİK m.40/2).

Sık Yapılan Hatalar

Tablo: İcra aşamasında sık yapılan hatalar

HataSonuçDoğrusu
Kesinleşmeyi beklemekTahsilin gecikmesi ve mal kaçırma riskiKatılma alacağında hemen takip (12. HD 2018/4163 E.)
Tapu devrini kesinleşmeden istemekTalebin reddiKesinleşmeyi beklemek (HMK m.367/2)
İstinafın takibi durduracağını sanmakHaciz ve satışTeminatla tehir-i icra (İİK m.36)
Tehir-i icra kararını üst mahkemeden istemekSüre kaybıTakibin yapıldığı yer icra mahkemesi (İİK m.36/1)
Elden ödeme yapmakİtfa ispat edilemezÖdemeyi icra dosyasına yapmak (İİK m.33)
Yedi günü kaçırmakTebliğden önceki itfa iddiası dinlenmezSüresinde başvurmak (İİK m.33)
Bozma sonrası takibin iptalini istemekTalebin reddiTakip durur, iptal edilmez (İİK m.40/1)
Faiz başlangıcını ilamdan farklı yazmakİcra emrine şikâyetİlamdaki başlangıcı esas almak

İpotekli evde tahsil: İpotekli alacağın önceliği ve borçlu eşin diğer mallarından tahsil için Hacizli veya İpotekli Ev Boşanmada Nasıl Paylaşılır? Kredi Borcu, Haciz ve Aile Konutu yazımıza bakın.

Sıkça Sorulan Sorular

Katılma alacağı kararı kesinleşmeden icraya konabilir mi?

Evet. Yargıtay, katılma alacağına ilişkin ilamların boşanma ilamının eki olmayan bağımsız eda hükümleri olduğunu ve kesinleşmeden icraya konulabileceğini kabul etmektedir (8. HD 2014/5438 E.; 12. HD 2018/4163 E.).

Dava aile mahkemesinde görüldü; HMK 367/2 uygulanmaz mı?

Kesinleşme şartı mahkemenin türüne değil hükmün niteliğine bağlıdır. Katılma alacağı yalnızca malvarlığını etkileyen bir para alacağıdır; kişinin statüsünü değiştiren aile hukuku hükmü değildir.

Ziynet alacağı da kesinleşmeden icra edilebilir mi?

Evet. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, ziynet alacağının boşanma ilamının ferisi olmadığını ve kesinleşmeden icraya konulabileceğini kabul etmiştir (12. HD 2025/8509 E.).

Mahkeme evin bana verilmesine karar verdi; tapuyu hemen alabilir miyim?

Hayır. Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.367/2). Tescil için kararın kesinleşmesi beklenmelidir.

Vekâlet ücretini de takibe koyabilir miyim?

Evet. Katılma alacağı ilamının fer’i niteliğindeki vekâlet ücreti de kesinleşme beklenmeden icraya konulabilir (8. HD 2014/5438 E.; ikincil kaynakta aktarıldığına göre).

Takip nasıl başlatılır, hangi belgeler gerekir?

İcra dairesine ilamın onaylı örneği eklenmiş takip talebiyle başvurulur; kesinleşme şerhi gerekmez. İcra dairesi borçluya icra emri gönderir (İİK m.32).

Borçlu ne kadar sürede ödemelidir?

İcra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde. Bu sürede ödeme yapılmaz ve icranın geri bırakılması kararı getirilmezse haciz aşamasına geçilir (İİK m.32).

Borçlu istinafa gitti; takip durur mu?

Hayır. İstinaf ve temyiz kararın icrasını durdurmaz (HMK m.350/1, m.367/1). Takibin durması için borçlunun teminat göstererek icranın geri bırakılması kararı alması gerekir (İİK m.36).

Tehir-i icra kararını hangi mahkeme verir?

24.11.2021 tarihli 7343 sayılı Kanundan bu yana takibin yapıldığı yer icra mahkemesi verir (İİK m.36/1). Anayasa Mahkemesi bu düzenlemeye yönelik itirazı reddetmiştir (AYM E.2025/92, K.2025/127).

Karar bozulursa takip ne olur?

İcra işlemleri olduğu yerde durur; takip iptal edilmez (İİK m.40/1; 12. HD 2018/4163 E.). Yeni karar kesinleşince takip ona göre devam eder veya iade gündeme gelir.

Tahsil ettiğim parayı geri vermem gerekir mi?

Borçlunun hiç veya o kadar borcu olmadığı kesin bir ilamla anlaşılırsa, ayrıca hüküm almaya gerek olmadan icra eski hâline iade olunur (İİK m.40/2). Muhtıraya rağmen iade etmezseniz yasal faiz işler (YHGK 2017/8-1680 E.).

Borçlunun tek evi haczedilebilir mi?

Haline münasip ev kural olarak haczedilemez (İİK m.82/1-12); ancak borç o malın bedelinden doğuyorsa bu korunma uygulanmaz. Katılma alacağının bu istisnaya girip girmediğine dair doğrudan bir karara ulaşamadık.

Borçlunun maaşına haciz konabilir mi?

Evet. Geçim payı düşüldükten sonra haczolunabilir; haczolunacak miktar maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m.83).

Karşı tarafın da bana karşı katılma alacağı var; takas olur mu?

Takas ve mahsup davada açıkça talep edilmelidir; talep olmadan yapılamaz (2. HD 2021/8011 E.). Ayrı ilamlar varsa takas beyanının belgelenmesi icra aşamasında ispatı kolaylaştırır (bizim yorumumuz).

İlam ne zaman zamanaşımına uğrar?

İlama dayanan takipte zamanaşımı on yıldır ve son işlemden itibaren yeniden başlar (İİK m.39; ikincil kaynak). Tebliğden sonraki döneme ilişkin zamanaşımı her zaman ileri sürülebilir (İİK m.33/a).

2026’da icra harçları ne kadardır?

İcraya başvurma harcı 732 TL’dir. Tahsil harcı, hacizden önce ödemede yüzde 4,55, hacizden sonra satıştan önce yüzde 9,10, satış yoluyla tahsilde yüzde 11,38’dir.

Bu yazının kaynakları. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.199, 226, 229, 239 (Av. Saim İncekaş derlemesi); 6100 sayılı HMK m.26, 345, 350, 361, 367 (HMK m.367 metni için Baran Doğan Hukuk; m.350 için Kadim Hukuk); 2004 sayılı İİK m.16, 32, 33, 33/a, 36, 39, 40, 74, 76, 78, 82, 83, 85, 89, 257 (İİK m.36 için Anayasa Mahkemesinin E.2025/92, K.2025/127 sayılı kararı ve Kadim Hukuk; m.40 için sen.av.tr; m.33 ve m.39 için Hukuki Haber); 7343 sayılı Kanun (24.11.2021); 492 sayılı Harçlar Kanunu 1 sayılı tarife (2026 tutarları için PwC Türkiye).

Yargıtay kararları: 8. HD, 09.03.2015, E.2014/5438, K.2015/5540 (Bilgen Avukatlık ve Forum Adalet’te aktarılan metin); 12. HD, 10.10.2018, E.2018/4163, K.2018/9595 (icrahukuku.com.tr); 12. HD, 02.02.2026, E.2025/8509, K.2026/395 (Hukuki Haber); 12. HD, E.2022/9269, K.2022/9422 ve 8. HD, 29.05.2017, E.2017/11899, K.2017/7826 (Baran Doğan Hukuk derlemesi); 12. HD, 15.10.2018, E.2018/4451, K.2018/9796; 12. HD, 10.06.2021, E.2021/1558, K.2021/6330; 12. HD, 03.06.2024, E.2023/9256, K.2024/5691; YHGK, 15.06.2021, E.2017/8-1680, K.2021/758; 2. HD, 06.06.2022, E.2021/8011, K.2022/5371 (Karamercan Hukuk).

Katılma alacağınızın tahsili için birlikte çalışalım

İlamlı takibi başlatalım, haciz ve mal araştırmasını yürütelim; borçluysanız tehir-i icra ve icranın iadesi başvurularınızı süresinde hazırlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp
Post by Av. Fatma Öztürk