Mahkeme kararı henüz kesinleşmeden icraya konulabilir. Peki borçlu, kararı üst mahkemeye taşımışken malvarlığının satılmasını nasıl önler? Yanıt tehir-i icradır.
Tehir-i İcra Nedir?
Tehir-i icra (icranın geri bırakılması), İcra ve İflas Kanunu’nun 36. maddesinde düzenlenir. İlamlı icra takibinde, takip dayanağı kararı istinaf veya temyize taşıyan borçlunun, teminat göstererek icranın durdurulmasını sağlamasıdır.
Neden Gerekir?
Türk hukukunda kural olarak ilamlar kesinleşmeden de icra edilebilir. Bu nedenle istinaf/temyiz başvurusu tek başına takibi durdurmaz; borçlu, üst mahkeme incelemesi bitene kadar tehir-i icra ile korunur.
Teminat Ne Kadardır?
Borçlu, takip konusu alacağı ve üç aylık faizini karşılayacak tutarda teminatı (nakit veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu) icra dosyasına yatırmalıdır.
Süreç Nasıl İşler?
İlamlı takip tebliğ edilir; borçlu, kararı kanun yoluna götürdüğüne dair derkenar alıp dosyaya sunar, mehil vesikası ister, teminatı yatırır ve icra mahkemesinden tehir-i icra kararı getirir. 2021 değişikliğiyle bu kararı artık icra mahkemesi verir (önceden üst mahkeme verirdi).
İİK 33’ten Farkı
İİK m. 33’teki icranın geri bırakılması, borcun sonradan ödenmesi (itfa), zamanaşımı veya süre verilmesi gibi nedenlere dayanır ve icra işlemlerini iptal eder. İİK m. 36 ise yalnızca karar kesinleşinceye kadar icrayı durdurur. Nafaka kararlarında tehir-i icra kabul edilmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Karar bozulursa ne olur? Tehir-i icra kalkar, takip konusuz kalır, teminat iade edilir; tahsilat yapılmışsa istirdat davası açılabilir.
İstinaf reddedilirse durdurma sürer mi? Temyiz yolu açıksa, temyize başvurma süresine kadar etki devam eder; sonra yeni başvuru gerekir.
Her ilam için mümkün mü? Kesinleşmeden icra edilemeyen ilamlar (aile, kişiler hukuku, taşınmaza ilişkin ayni haklar) bunun dışındadır.
Tehir-i icrada teminat ve süre yönetimi kritiktir. Profesyonel hukuki destek almak hak kaybını önler.
