İcra Mahkemesi Kararlarına Karşı İstinaf ve Temyiz (İİK 363-364)

İcra mahkemesinin verdiği bir karara katılmıyorsanız, bu karara karşı kanun yoluna başvurabilirsiniz. İcra ve İflas Kanunu, icra mahkemesi kararlarına karşı istinaf (m.363) ve temyiz (m.364) yollarını düzenler. Ancak her karar bu yollara açık değildir; belirli parasal sınırların altındaki kararlar kesindir. Bu rehberde icra mahkemesi kararlarına karşı kanun yollarını açıklıyoruz.

İstinaf: Bölge Adliye Mahkemesi (İİK m.363)

İcra mahkemesi kararlarına karşı ilk kanun yolu istinaftır. İstinaf, kararı veren icra mahkemesinin bulunduğu yargı çevresindeki Bölge Adliye Mahkemesi‘ne yapılır. İstinaf incelemesinde, hem maddi olay hem de hukuki değerlendirme yeniden ele alınabilir. İstinaf başvurusu, kararın tebliğinden itibaren kanuni süre içinde (genellikle on gün) yapılmalıdır.

İstinafta Parasal Sınır: Kesin Kararlar

İcra mahkemesi kararlarının tümü istinafa açık değildir. İİK m.363, belirli bir parasal değerin altındaki uyuşmazlıklara ilişkin kararların kesin olduğunu (istinafa kapalı) belirler. Bu parasal sınır her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Sınırın altındaki kararlar kesin olduğundan, bu kararlara karşı istinaf yoluna gidilemez.

Temyiz: Yargıtay (İİK m.364)

Bölge Adliye Mahkemesi’nin istinaf incelemesi sonucu verdiği bazı kararlara karşı, son kanun yolu olan temyiz yoluna başvurulabilir (İİK m.364). Temyiz, Yargıtay‘a yapılır ve yalnızca hukuki denetim içerir; maddi olay yeniden incelenmez. Temyizde de parasal sınır vardır; belirli değerin altındaki uyuşmazlıklarda BAM kararı kesindir ve temyize gidilemez.

Hangi Kararlar Kesindir?

İcra mahkemesi kararlarının bir kısmı, niteliği veya parasal değeri gereği kesindir. Kesin kararlara karşı istinaf veya temyiz yoluna gidilemez; bu kararlar verildiği anda kesinleşir. Bir kararın kesin olup olmadığı, hem uyuşmazlığın türüne hem de güncel parasal sınırlara bağlıdır. Bu nedenle başvuru öncesi kararın kanun yoluna açık olup olmadığını kontrol etmek gerekir.

Kanun Yolu Süreleri Kritiktir

İstinaf ve temyiz başvuruları, kanuni süreler içinde yapılmalıdır. Süre, kararın tebliğinden (veya tefhiminden) işlemeye başlar. İcra hukukunda süreler genellikle kısadır ve kaçırılması halinde karar kesinleşir, başvuru hakkı düşer. Bu yüzden icra mahkemesi kararını aldığınızda, kanun yoluna başvuru süresini hemen kontrol etmek hak kaybını önler.

Başvuru İcrayı Durdurur mu?

İstinaf veya temyiz başvurusu, kural olarak icra takibini kendiliğinden durdurmaz. İcranın durması için, üst mahkemeden teminat karşılığında icranın geri bırakılması (tehir-i icra) kararı alınması gerekebilir. Aksi halde, kanun yolu incelemesi sürerken icra işlemleri devam edebilir.

İstinaf/Temyiz Dilekçesinde Neler Olmalı?

İstinaf veya temyiz dilekçesinde; başvurulan kararın hangi mahkemenin hangi tarihli ve numaralı kararı olduğu, kararın hangi yönlerden hukuka aykırı bulunduğu (istinaf/temyiz sebepleri) ve talep açıkça belirtilmelidir. Gerekçesiz veya sebep gösterilmeyen başvurular, inceleme kapsamını daraltabilir. Bu nedenle dilekçenin teknik ve gerekçeli hazırlanması, başvurunun başarısı açısından önemlidir.

İstinaf ve Temyiz Harçları

İstinaf ve temyiz başvuruları belirli harç ve giderlere tabidir. Başvuru sırasında bu harçların yatırılması gerekir; eksik harç, başvurunun işleme alınmasını geciktirebilir veya reddine yol açabilir. Harç tutarları her yıl güncellenir. Adli yardım koşullarını taşıyan kişiler, harçtan muafiyet için adli yardım talebinde bulunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular