6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun, spor alanlarında işlenen fiilleri ayrı suç tipleriyle cezalandırır. Bu fiiller arasında yasak madde sokmak, meşale gibi maddeleri kullanarak müsabaka düzenini bozmak, tehdit veya hakaret içeren tezahürat, biletsiz giriş ve yetkisiz olarak müsabaka alanına girmek bulunur. Kanundaki “spor alanı” geniş tanımlanmıştır ve stada gidiş-geliş güzergâhları ile taraftarların toplu seyahat ettiği araçları da kapsar. Bu suçlardan soruşturma başladığında şüpheli hakkında seyirden yasaklama tedbiri derhal uygulanır. Mahkûmiyette yasak, cezanın infazından sonra bir yıl daha sürer. İkinci yasakta bu süre üç, üçüncüde beş yıldır (m.18). Yasaklı kişi, taraftarı olduğu takımın maç günlerinde maç başlangıç saatinde ve bir saat sonra en yakın kolluk birimine başvurmak zorundadır. Bu yükümlülüğün her ihlali en az yirmi beş gün adli para cezası gerektirir. Kulüp ise iki ayrı rejimle karşılaşır: Kanundaki idari para cezaları ve TFF Futbol Disiplin Talimatına göre taraftar ihlallerinden doğan objektif sorumluluk.
Bu yazının dayanakları. 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun m.3, 5, 6, 9, 11-23; Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.12, 22, 23; 5237 sayılı TCK m.53; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7, 27; TFF Futbol Disiplin Talimatı m.6, 7, 29-31, 49, 52, 53, 88, 89 ve EK-1, EK-2 (para cezaları 07.08.2026 tarihli güncel metne göre); Anayasa m.59/3.
Hakkınızda seyirden yasaklama mı uygulandı, kulübünüz PFDK’ya mı sevk edildi?
Ceza soruşturmasında tedbirin kaldırılması ve disiplin dosyasında yedi günlük itiraz süresi hızla tükenir. Dosyanızı birlikte inceleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Kanunun Uygulama Alanı: “Spor Alanı” Neyi Kapsar?
6222 sayılı Kanundaki suçların çoğu “spor alanı”, “müsabaka alanı” veya “seyir alanı” kavramlarına bağlanmıştır. Bu kavramlar Kanunun 3. maddesinde ayrı ayrı tanımlanır. Bir fiilin hangi alanda işlendiği, hangi hükmün uygulanacağını doğrudan belirler. Spor alanı tanımı özellikle geniştir: stadın içi yanında taraftarların toplandığı yerleri, yolları, araçları ve kamp yerlerini de kapsar.
6222 sayılı Kanundaki temel alan tanımları (m.3/1)
| Kavram | Tanım | Bent |
|---|---|---|
| Spor alanı | Müsabaka ve antrenman alanları, seyir ve özel seyir alanları, soyunma odaları; müsabaka öncesi, sırası ve sonrasında taraftarların gruplar hâlinde toplandığı yerler; müsabaka yerine gidiş ve geliş güzergâhları; takım veya taraftarların toplu seyahat ettiği araçlar; takımların kamp yaptığı yerler | g |
| Müsabaka alanı | Müsabakanın yapıldığı yer ile sporculara ve görevlilere tahsis edilmiş yerler | f |
| Seyir alanı | Müsabakanın yapıldığı alanlarda seyircilere tahsis edilmiş yerler | l |
| Özel seyir alanı | Seyircilerin müsabakayı dijital ortamda izlemesi için il ve ilçe spor güvenlik kurullarınca belirlenen, müsabaka alanı dışındaki geçici yerler | m |
| Antrenman alanı | Takımların müsabakaya hazırlık çalışmalarını yaptıkları alanlar | n |
| Bilet | Elektronik bilet veya sahibine müsabakaya giriş hakkı veren belge | o |
| Spor müsabakası | Federasyonların düzenlediği, izin verdiği veya katkıda bulunduğu her türlü sportif karşılaşma ve yarışma | ı |
Kanun yalnızca futbolu kapsamaz. Federasyonların düzenlediği veya izin verdiği her müsabaka kapsamdadır. Bazı yükümlülükler ise yalnızca futbolun üst iki ligi ile basketbol, voleybol ve hentbolun en üst liglerinde uygulanır. Kanunun genel yapısı için sporda şiddet ve düzensizlik (6222) yazımıza bakabilirsiniz.
Yasak Fiiller ve Cezaları: Genel Tablo
Kanunun üçüncü bölümü “Yasak Fiiller ve Ceza Hükümleri” başlığını taşır. Seyirciyi ilgilendiren suçların çoğu 7182 sayılı Kanunla 2019’da yeniden düzenlenmiştir. Aşağıdaki tablo, seyirci fiillerine uygulanacak temel cezaları gösterir. Fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturuyorsa çoğu hükümde o suçun cezası uygulanır.
Seyirci fiilleri ve 6222 sayılı Kanundaki cezalar
| Fiil | Ceza | Madde |
|---|---|---|
| Bulundurulması esasen suç olan silahı spor alanına veya toplu seyahat aracına sokmak | 6136 sayılı Kanunun ek 1. maddesine göre | m.13/1 |
| Kesici, delici alet veya patlayıcı, parlayıcı, yanıcı, yakıcı maddeyi (meşale, işaret fişeği dahil) sokmak | Altı aydan iki yıla kadar hapis | m.13/2 |
| Aynı alet veya maddeleri seyircilere temin etmek amacıyla sokmak veya temin etmek | İki yıldan beş yıla kadar hapis | m.13/3 |
| Bu alet veya maddeleri kullanarak müsabaka veya antrenman düzeninin bozulmasına sebep olmak | Bir yıldan beş yıla kadar hapis | m.13/4 |
| Sokulması yasak olmayan maddelerle düzenin bozulmasına sebep olmak | Yüz gün adli para cezası | m.13/5 |
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde ya da federasyon kuralına aykırı alkollü içecek sokmak | Otuz gün adli para cezası | m.13/6 |
| Tehdit veya hakaret olarak algılanacak aleni söz ve davranış (tezahürat) | En az elli gün adli para cezası; şikâyet aranmaz | m.14/1 |
| Din, dil, ırk, etnik köken, cinsiyet veya mezhep farkı gözeterek toplum kesimlerine hakaret | Bir yıldan üç yıla kadar hapis | m.14/2 |
| Biletsiz olarak müsabaka ve seyir alanına girmek | En az elli gün adli para cezası; yasaklı kişide en az iki yüz gün | m.15/1 |
| Yetkisiz olarak müsabaka alanına, soyunma odalarına, koridorlara veya tünellere girmek | Üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası; müsabakanın seyrini veya güvenliğini bozarsa bir yıldan üç yıla kadar hapis | m.16 |
| Spor alanında kasten yaralama veya mala zarar verme | TCK’daki ceza yarı oranında artırılır; şikâyet aranmaz | m.17/1 |
Yasak madde sokmak ve meşale
Kanun m.12/1, müsabaka, seyir, özel seyir ve antrenman alanları ile takım veya taraftarların toplu seyahat ettiği araçlara sokulması yasak olanları üç grupta sayar: ruhsatlı olsa bile ateşli silahlar ve bulundurulması yasak diğer silahlar; kesici, ezici, bereleyici veya delici aletler ile patlayıcı, parlayıcı, yanıcı veya yakıcı maddeler; uyuşturucu veya uyarıcı maddeler. Alkollü içecek sokulması, kullanılması ve satılmasına ilişkin usul ve esasları ise ilgili federasyonlar belirler.
Meşale ve işaret fişeği “parlayıcı, yanıcı veya yakıcı madde” kapsamındadır. Kanun burada iki ayrı fiil öngörür. Meşaleyi stada sokmak m.13/2’ye göre altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirir. Meşaleyi yakarak müsabaka düzeninin bozulmasına sebep olmak ise m.13/4’e göre bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir. Seyircilere dağıtmak amacıyla meşale sokan veya temin eden kişi için ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir (m.13/3). Bu ayrım soruşturmada önemlidir: tribünde yakılan meşalenin müsabaka düzenini fiilen bozup bozmadığı, m.13/4’ün uygulanıp uygulanamayacağını belirler.
Tehdit veya hakaret içeren tezahürat
Spor alanlarında taraftarların grup hâlinde veya tek başına, belirli bir kişiyi hedef alıp almadığına bakılmaksızın, duyan veya görenlerce tehdit veya hakaret olarak algılanacak tarzda aleni söz ve davranışlarda bulunması suçtur. Şikâyet şartı aranmaz ve elli günden az olmamak üzere adli para cezasına hükmolunur (m.14/1). Toplum kesimlerini din, dil, ırk, etnik köken, cinsiyet veya mezhep farkı gözeterek aşağılayan söz ve davranışlar için ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir (m.14/2). Bu suçlar yazılı pankart taşınarak veya asılarak ya da duvara yazı yazılarak işlenirse ceza yarı oranında artırılır (m.14/3). Fiillerin kitle iletişim araçlarıyla işlenmesi hâlinde de aynı madde uygulanır (m.14/4).
Hükmün kurgusu, TCK’daki hakaret suçundan farklıdır. Belirli bir mağdurun bulunması ve şikâyet aranmaz. Topluluk içinde söylenen tezahüratta ise ceza sorumluluğu kişiseldir. Failin kamera görüntüsü, koltuk numarası ve bilet kaydıyla bireysel olarak teşhis edilmesi gerekir. Genel hakaret ve tehdit suçları için hakaret suçu ve cezası ve tehdit suçu ve cezası yazılarımıza bakabilirsiniz.
Biletsiz giriş, kart ve karaborsa
Usulsüz giriş ve bilet suçları (6222 m.15)
| Fiil | Ceza | Fıkra |
|---|---|---|
| Bileti olmadan müsabakayı izlemek amacıyla müsabaka ve seyir alanına girmek | En az elli gün adli para cezası; fail seyirden yasaklı ise en az iki yüz gün | 15/1 |
| Kanuna aykırı olarak seyirci kabul etmek veya kabul edilmesini sağlamak | Bir yıla kadar hapis; yasaklı kişi lehine ise yarı oranında artırılır | 15/2 |
| Kendi elektronik kartını başkasının girişi için kullandırmak | 15/1’deki ceza | 15/4 |
| Elektronik kartı yetkisiz üretmek, satmak, devretmek, satın almak, kabul etmek veya bulundurmak | İki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş yüz günden on bin güne kadar adli para cezası; kendi kullanımı için kabul ve bulundurmada iki yıla kadar hapis | 15/5 |
| Yetkili yerler ve görevliler dışında bilet satmak | Altı aydan bir yıla kadar hapis ve yüz günden iki bin güne kadar adli para cezası | 15/6 |
| Değerinin üstünde bilet satmak | Bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz elli günden beş bin güne kadar adli para cezası | 15/6 |
Gençlik ve Spor Bakanlığının tasarrufundaki seyirci yerlerine ilişkin düzenlemeler çerçevesinde girenler hakkında birinci ve ikinci fıkralar uygulanmaz; ancak bu istisna seyirden yasaklı kişileri kapsamaz (m.15/3). Elektronik kart ve bilet sisteminin veri boyutu için elektronik bilet, Passolig ve kişisel veriler yazımıza bakabilirsiniz.
Sahaya girmek ve tesislere zarar vermek
Seyircilerin kabulüne başlanmasından müsabaka sonrası tamamen tahliyesine kadar geçen sürede yetkisiz olarak müsabaka alanına, soyunma odalarına, odaların koridorlarına veya sporcu çıkış tünellerine giren kişi üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır (m.16/1). Fiil müsabakanın seyrini veya güvenliğini bozarsa ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir (m.16/2). Sevinç gösterisi amacıyla sahaya girmek de bu hükmün kapsamındadır; Kanun amaca göre ayrım yapmaz.
Spor alanlarında kasten yaralama veya mala zarar verme suçu işlenirse şikâyet aranmaz ve TCK’ya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Spor alanları ve buradaki eşya, mala zarar verme suçu bakımından kamu malı hükmündedir (m.17/1). Bu suçlarla spor alanına ve eşyaya zarar verilmişse, zarar verenler ile taraftarı oldukları spor kulübü zarardan müteselsilen sorumludur. Zararı gideren kulübün sorumlu taraftarlarına rücu hakkı saklıdır (m.17/2). Kimliğini gizlemek amacıyla yüzünü tamamen veya kısmen kapatarak bu Kanundaki suçları işleyenlerin cezası yarı oranında artırılır (m.17/A-1). Spor müsabakasındaki yaralanmaların ceza hukuku boyutu için spor müsabakalarında yaralanma ve cezai sorumluluk yazımıza bakabilirsiniz.
Şike ve teşvik primi
Belirli bir müsabakanın sonucunu etkilemek amacıyla bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin eden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Menfaat temin edilen kişi de müşterek fail olarak cezalandırılır (m.11/1). Suç bir takımın başarılı olmasını sağlamak amacıyla teşvik primi verilerek veya vaat edilerek işlenirse ceza yarı oranında indirilir (m.11/5). Bu suç için CMK’nın iletişimin denetlenmesine ilişkin 135. maddesi de uygulanır (m.23/2). Ayrıntılar için sporda şike ve teşvik primi yazımıza bakabilirsiniz.
Girişte Arama, Alkol ve Yer Kuralı
Müsabaka güvenliği için genel kolluk görevlileri ile bunların gözetiminde özel güvenlik görevlileri, mülki amirin yazılı emrine istinaden, girişte izleyicilerin üstünü ve eşyasını teknik cihazlarla ve gerektiğinde elle kontrol edebilir ve arayabilir (m.12/2). Müsabaka öncesinde, sırasında ve sonrasında spor alanında taraftarların üstü ve eşyası Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun önleme aramasına ilişkin hükümlerine göre aranabilir (m.12/3). CMK’nın adli aramaya ilişkin hükümleri saklıdır (m.12/4).
Alkol veya uyuşturucu ya da uyarıcı madde etkisinde olduğu açıkça anlaşılan kişi müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına alınmaz. Bu alanlara girip çıkmamakta ısrar eden kişi zor kullanılarak çıkarılır ve bir yıl süreyle seyirden yasaklanır (m.18/7). Seyir alanında kendisine tahsis edilen yerden başka yere oturmakta ısrar eden seyirci de zor kullanılarak dışarı çıkarılır (m.21/4).
Seyirden Yasaklama: Koruma Tedbiri ve Güvenlik Tedbiri
Seyirden yasaklama, kişinin müsabakaları ve antrenmanları izlemek amacıyla müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına girmesinin yasaklanmasıdır (m.18/1). Kanun bu yasağı üç ayrı biçimde düzenler. Soruşturmanın başlamasıyla uygulanan koruma tedbiri, mahkûmiyetle verilen güvenlik tedbiri ve basın yoluyla şiddeti teşvik eden açıklamalar için öngörülen idari tedbir.
Seyirden yasaklamanın türleri ve süreleri
| Tür | Ne zaman uygulanır? | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Koruma tedbiri | Kanun kapsamındaki suçlardan soruşturma başlatılınca derhal | Savcı veya mahkeme kaldırana ya da kovuşturmaya yer olmadığı, beraat veya düşme kararına kadar | m.18/3, 18/5 |
| Güvenlik tedbiri (mahkûmiyet) | Mahkemenin hükmüyle | Hükmün kesinleşmesiyle başlar; cezanın infazının tamamlanmasından itibaren bir yıl sonra sona erer | m.18/1 |
| Güvenlik tedbiri (ceza verilmesine yer olmadığı kararı) | Bu kararla birlikte hükmedilirse | Hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıl | m.18/1 |
| Tekrar hâlinde | İkinci ve üçüncü yasaklama kararında | Bir yıllık süreler ikincide üç, üçüncüde beş yıl | m.18/1 |
| KDAE, HAGB, seçenek yaptırım, erteleme | Kararın kesinleşmesiyle; önödemede ödeme tarihinden | Bir yıl süreyle devam eder | m.18/6 |
| Alkol veya uyuşturucu etkisindeyken çıkmamakta ısrar | Zorla çıkarılmayla birlikte | Bir yıl | m.18/7 |
| Şiddeti teşvik eden açıklama (idari tedbir) | m.22/1 kapsamındaki açıklama nedeniyle | Kararın verildiği tarihten itibaren bir yıl | m.22/3 |
Seyirden yasaklama yalnızca stat içindeki fiillerle sınırlı değildir. Taraftar gruplarınca spor alanlarının dışında işlenen kasten yaralama, hakaret veya tehdit içeren tezahürat ve mala zarar verme suçları bakımından da uygulanır (m.18/2). Güvenlik tedbiri olarak verilen yasaklama kararı Adli Sicil Kanunu hükümlerine göre kaydedilir (m.18/1).
Koruma tedbiri olarak uygulanan ve güvenlik tedbiri olarak hükmedilen yasaklar, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki elektronik bilgi bankasına derhal kaydedilir. Spor kulüplerinin ve federasyonların bu bilgi bankasına erişimi sağlanır. Yasaklı kişilere ilişkin bilgiler ilgili kulüplere ve yurt dışındaki müsabakalardan önce o ülkenin yetkili mercilerine bildirilir (m.18/4). Yönetmeliğe göre yasaklı kişi hiçbir spor müsabakasını ve antrenmanı izlemek amacıyla spor alanlarına giremez. Bu yasak sporcunun ve teknik heyetin mesleğini icra etmesine engel değildir (Yön. m.22/1-g).
Güvenlik tedbiri olarak seyirden yasaklanan kişi, yasak süresince spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz. Spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak da görev yapamaz (m.18/10). Kanundaki suçlardan bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkûmiyette ayrıca TCK m.53’e göre spor kulüplerinin, federasyonların ve sportif faaliyet yürüten tüzel kişilerin yönetim ve denetim organlarında görev yapma yasağına hükmolunur. Bu yasak hükmün kesinleşmesiyle başlar, cezanın infazından sonra hapis cezası kadar süre geçince sona erer ve toplamda beş yılı aşamaz (m.17/A-2). Hak yoksunlukları için TCK 53 hak yoksunlukları, HAGB için hükmün açıklanmasının geri bırakılması yazılarımıza bakabilirsiniz.
Tedbirin kaldırılması
Koruma tedbiri; Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından kaldırılmasına karar verilmesi, kovuşturmaya yer olmadığı kararı ya da beraat veya düşme kararı verilmesi hâllerinde derhal kaldırılır. Bu kararlar işlemi yapan kolluk birimine derhal bildirilir ve elektronik bilgi bankasına işlenir (m.18/5). Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma evresinde mahkeme kaldırmadığı sürece tedbir devam eder (m.18/3). Teşhisin hatalı olduğu veya fiilin Kanun kapsamına girmediği dosyalarda, tedbirin kaldırılması bu makamlardan gerekçeli olarak talep edilmelidir. Taraftar hakları ve yasaklamanın genel çerçevesi için taraftar hakları ve seyirden men yazımıza bakabilirsiniz.
İmza Yükümlülüğü: Kim, Ne Zaman, Nereye?
Seyirden yasaklanan kişi, yasaklama kararının sebebini oluşturan fiilin işlendiği müsabakanın tarafı olan ve taraftarı olduğu takımın katıldığı müsabakaların yapılacağı gün, yurt içinde bulunuyorsa müsabakanın başlangıç saatinde ve bundan bir saat sonra bulunduğu yere en yakın genel kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür. Yükümlülüğün takibi için kolluk biyometrik yöntemler de kullanabilir (m.18/8). Yönetmelik bu birimi polis merkezi amirliği veya jandarma karakol komutanlığı olarak belirler (Yön. m.22/1-f).
İmza yükümlülüğünün unsurları (6222 m.18/8-9; Yön. m.22/1-f)
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Hangi maçlar? | Yasaklamaya sebep fiilin işlendiği müsabakanın tarafı olan ve kişinin taraftarı olduğu takımın katıldığı müsabakalar |
| Hangi gün? | Bu müsabakaların yapılacağı gün |
| Hangi saat? | Müsabakanın başlangıç saatinde ve bundan bir saat sonra |
| Nereye? | Bulunduğu yere en yakın genel kolluk birimi (polis merkezi amirliği veya jandarma karakol komutanlığı) |
| Yurt dışındaysa? | Yükümlülük yurt içinde bulunulması kaydıyla doğar |
| Takip yöntemi | Kolluk biyometrik yöntemler kullanabilir |
| İhlalin yaptırımı | Her bir müsabaka için en az yirmi beş gün adli para cezası |
Kanun başvurunun “bulunduğu yere en yakın” kolluk birimine yapılmasını öngörür. Kişi o gün hangi şehirdeyse oradaki en yakın birime başvurur. Belirli bir karakola bağlı kalma zorunluluğu Kanunda yer almaz. Yükümlülüğe aykırılık her müsabaka için ayrı suç oluşturur ve her biri için en az yirmi beş gün adli para cezasına hükmolunur (m.18/9). Birden fazla maçta imza atılmazsa ayrı ayrı cezalar söz konusu olur. Adli para cezasının infazı ve ödenmemesinin sonuçları için adli para cezasını ödemezsem ne olur yazımıza bakabilirsiniz.
Yargılama: Görevli Mahkeme, Şikâyet ve İdari Para Cezasına İtiraz
6222 sayılı Kanun kapsamındaki suçlarda yargılama yetkisi, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun ihtisas mahkemesi olarak görevlendirdiği asliye ceza mahkemelerine aittir (m.23/1). Kanundaki idari para cezalarına ve diğer idari yaptırımlara karar verme yetkisi Cumhuriyet savcısındadır (m.23/3). Spor müsabakalarında görev yapan hakem, gözlemci, saha komiseri ve temsilciler, görevleriyle bağlantılı olarak kendilerine karşı işlenen suçlar bakımından kamu görevlisi sayılır (m.20/1). Bu nedenle hakeme yönelik hakaret veya saldırı, kamu görevlisine karşı işlenmiş suç hükümlerine tabi olabilir.
Bu Kanuna göre bir kulübe veya mensubuna ceza verilmesi, kulübün bağlı olduğu federasyonun yaptırım uygulama yetkisini ortadan kaldırmaz (m.19/1). Aynı olay hem ceza soruşturmasına hem disiplin soruşturmasına konu olabilir. İki süreç birbirinden bağımsız ilerler. Savcının verdiği idari para cezası kararına karşı tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Süresinde başvurulmazsa karar kesinleşir (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/1). Ayrıntılar için idari para cezalarına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
Kulübün Kanundan Doğan Yükümlülükleri ve İdari Para Cezaları
Ev sahibi kulüpler müsabaka ve seyir alanlarında sağlık ve güvenliğe yönelik önlemleri almakla, konuk takım seyircilerine bağımsız bir bölüm ayırmakla ve taraftarlar arasında temas olmaması için federasyonların belirlediği önlemleri almakla yükümlüdür (m.5/1). Kulüpler il veya ilçe spor güvenlik kurullarının kendileriyle ilgili kararlarını yerine getirmek zorundadır (m.5/2). Seyir alanlarında oturma yerleri numaralandırılır ve bilet satışları koltuk numarasıyla ilişkilendirilir. Kapasitenin üzerinde veya biletsiz seyirci alınamaz (m.5/3-ç).
Kulübün başlıca yükümlülükleri
| Yükümlülük | Kapsam | Dayanak |
|---|---|---|
| Elektronik bilet ve kart | Futbolda üst iki ligde biletler elektronik oluşturulur; giriş kişiye özgü kartla yapılır; seyirci kontrolü ev sahibi kulüptedir | m.5/4 |
| Kamera ve teknik donanım | Güvenlik ve ihlallerin tespiti için; yerleri ve sayıları spor güvenlik kurullarınca belirlenir | m.5/5-6 |
| Bekletme ve kontrol odaları | En az iki bekletme odası ve kontrol odası; kayıtların birer örneği müsabaka sonunda spor güvenlik birimine, federasyona ve her iki kulübe verilir | m.5/7 |
| Uyarı levhaları | Yasak madde, yasak davranış ve elektronik takibe ilişkin levhalar | m.5/10 |
| Özel güvenlik görevlisi | Profesyonel dallarda ve basketbolun en üst liginde yeterli sayıda; kimlikleri en geç kırk sekiz saat önce kolluğa bildirilir | m.6/1, 6/3 |
| Taraftardan sorumlu kulüp temsilcisi | Yönetim kurulu üyeleri arasından belirlenir ve kolluğa bildirilir; bildirilmezse yükümlülükler başkan ve tüm yönetim kurulu üyelerince yerine getirilir | m.9/1 |
| Yasaklıların yönetimde yer almaması | Seyirden yasaklı kişilerin yasak süresince yönetimde yer almamasını ve spor alanına girmemesini sağlayacak tedbirler | Yön. m.12/1-r |
| Tesise verilen zarar | Taraftarların spor alanına verdiği zararları karşılamak | Yön. m.12/1-u; Kanun m.17/2 |
6222 sayılı Kanundaki idari para cezaları (Kanun metnindeki tutarlar)
| İhlal | Muhatap | Tutar | Madde |
|---|---|---|---|
| Özel güvenlik görevlisi bulundurmamak | Spor kulübü | Eksik her görevli için 300 TL | m.21/1 |
| m.5/4, 5/5 ve 5/7 yükümlülüklerine aykırılık | Futbolda en üst lig kulübü | Her müsabaka için 100.000 TL | m.21/2-a |
| Aynı yükümlülüklere aykırılık | Bir alt lig kulübü | Her müsabaka için 80.000 TL | m.21/2-b |
| Aynı yükümlülüklere aykırılık | Basketbol, voleybol, hentbolda tesis kullanım hakkı sahibi | Her müsabaka için 20.000 TL | m.21/2-c |
| Elektronik bilete geçilmemiş alanlara biletsiz veya kapasite üstü seyirci almak | Profesyonel futbol kulübü | 5.000 TL – 50.000 TL | m.21/3 |
| Basın ve yayın yoluyla şiddeti teşvik eden açıklama | Açıklamayı yapan kişi | 5.000 TL – 50.000 TL; kulüp veya federasyon yöneticisi ise beş katına kadar | m.22/1-2 |
| Bu açıklamanın haber verme ve eleştiri hakkının sınırları aşılarak yayımlanması | Yayın organının işleticisi | 100.000 TL – 500.000 TL | m.22/4 |
Tablodaki tutarlar Kanun metnindeki tutarlardır. İdari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır (Kabahatler Kanunu m.17/7). Ceza kararı tarihindeki güncel tutarın ayrıca hesaplanması gerekir. Kanunda öngörülen görevlerini yerine getirmeyen kulüpler, taraftardan sorumlu temsilciler ve kulüp görevlileri ayrıca ilgili federasyona bildirilir (Yön. m.23/1).
Kulübün Disiplin Sorumluluğu: TFF Futbol Disiplin Talimatı
Futbolda kulübün taraftar olaylarından doğan sorumluluğu asıl olarak TFF Futbol Disiplin Talimatında düzenlenir. Talimat sorumluluğu kusurdan bağımsız kurar. Kulüpler; futbolcularının, görevlilerinin, yöneticilerinin, üyelerinin, özel güvenlik görevlilerinin ve taraftarlarının ihlallerinden objektif olarak sorumludur (FDT m.6/3). Ev sahibi kulüp stadın ve çevresinin düzen ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür (m.6/1). Kulüpler müsabaka öncesinde, sırasında ve sonrasında meydana gelebilecek her türlü olaydan sorumludur (m.6/2). İhlalin failleri şahsen belirlenemezse ceza, faillerin mensubu olduğu kulübe verilir (m.7).
Saha olayları ve tezahürat için Talimattaki yaptırımlar
| Hüküm | Yaptırım | Madde |
|---|---|---|
| Stadyumda düzen, disiplin veya güvenlik kurallarını ihlal eden kişiler | Bir aydan iki yıla kadar müsabakalardan men veya süreli hak mahrumiyeti | FDT m.52/1 |
| Seyircisi, mensupları veya futbolcuları nedeniyle olaylardan sorumlu kulüp | Para cezası, saha kapatma ve seyircisiz oynama; birlikte veya ayrı ayrı | FDT m.52/2 |
| Süper Lig ve 1. Ligde olaylara karışan blokların seyircileri | Elektronik kartların bloke edilerek girişlerinin engellenmesi | FDT m.52/3 |
| Meydana gelen maddi zarar | Sorumlulara tazmin ettirilir | FDT m.52/4 |
| Topluluk hâlinde aşağılayıcı, tahrik veya taciz edici tezahürat | Devamlılık aranmaksızın yasak; lig maçlarında EK-1 ve EK-2 tablolarına göre ceza | FDT m.53/1-2 |
| Toplu çirkin tezahürat yapan bloklar (Süper Lig, 1. Lig) | Kart blokajıyla giriş engellenir | FDT m.53/3 |
| Irkçılık içeren tezahürat | İlk ihlalde bir maç seyircisiz ve para cezası; ikincide iki maç seyircisiz; üçüncüde üç puan indirme | FDT m.53/6 |
| Etnik veya bölgesel ayrımcılık ya da takımı suç örgütleriyle özdeşleştiren toplu tezahürat | Süper Ligde 1.250.000 TL – 2.500.000 TL para cezası, saha kapatma veya seyircisiz oynama | FDT m.53/8 |
| Biletsiz veya kapasite üstü seyirci almak | Süper Ligde 600.000 TL – 1.200.000 TL para cezası | FDT m.49/1 |
Çirkin ve kötü tezahürat cezaları ihlal sayısına göre kademelidir ve ev sahibi ile misafir kulüp için ayrı tablolarda düzenlenmiştir. TFF Yönetim Kurulunun 30.07.2026 tarihli kararıyla değiştirilen ve 07.08.2026 tarihinde yürürlüğe giren tablolara göre ilk kademeler şöyledir:
Çirkin ve kötü tezahürat cezaları: ilk ihlaller (FDT EK-1, EK-2)
| İhlal | Süper Lig ev sahibi | Süper Lig misafir | 1. Lig ev sahibi | 1. Lig misafir |
|---|---|---|---|---|
| 1. ihlal | İhtar | İhtar | İhtar | İhtar |
| 2. ihlal | 500.000 TL | 200.000 TL | 100.000 TL | 50.000 TL |
| 3. ihlal | 900.000 TL | 350.000 TL | 180.000 TL | 90.000 TL |
| 4. ihlal | 1.300.000 TL | 500.000 TL | 260.000 TL | 125.000 TL |
| 5. ihlal | 1.650.000 TL | 670.000 TL | 330.000 TL | 150.000 TL |
Ev sahibi olarak oynanan maçta alınan ceza kulübün ev sahibi olduğu maçlarda, misafir olarak alınan ceza misafir olduğu maçlarda infaz edilir. Lig cezaları lig maçlarında, kupa cezaları kupa maçlarında infaz edilir (FDT m.53/5). Saha kapatma, kulübün resmi müsabakasını mutat sahasından başka bir sahada oynamaya mahkûm edilmesidir (m.29). Seyircisiz oynama, kulübün ev sahibi olarak oynadığı mutat sahasında maçını seyircisiz oynamasıdır (m.31). Kart blokajı engelli seyircilere uygulanmaz (m.52/3, 53/3).
Kulübün kurtuluş imkânı
Objektif sorumluluk mutlak değildir. Çirkin ve kötü tezahüratın önlenmesi için azami gayreti gösterdiğini ya da olayların üçüncü kişilerce kötü niyetli olarak gerçekleştirildiğini yeterli ve inandırıcı kanıtlarla ispat eden kulübe ceza verilmeyebilir (FDT m.53/7). Bu ispat, maç günü toplanan delillerle yapılır. Anonslar, uyarı levhaları, güvenlik planı, kamera kayıtları, faillerin tespiti için kolluğa yapılan bildirimler ve özel güvenlik raporları savunmanın temelidir. Kulüplerin hukuki yapısı için spor kulüpleri ve federasyonları hukuku (7405) yazımıza bakabilirsiniz.
Disiplin Kararlarına İtiraz: Yedi Gün ve Tahkim Kurulu
PFDK ve AFDK kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde TFF Tahkim Kurulu nezdinde itiraz edilebilir (FDT m.88/1). Karar kulüp hakkında verilmişse itirazı kulüp başkanı veya görevlendireceği kulüp yetkilisi yapar (m.89/1). İtirazlarda Tahkim Kurulu Talimatındaki usul uygulanır (m.89/3). İtiraz cezanın infazını durdurmaz; ancak ilgililer itiraz merciinden infazın durdurulmasını talep edebilir (m.89/4). İl disiplin kurullarının bir maçlık saha kapatma veya seyircisiz oynama cezaları gibi bazı kararları ise kesindir (m.87/1).
Anayasa m.59/3’e göre spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı ancak zorunlu tahkim yoluna başvurulabilir. Tahkim kurulu kararları kesindir ve bu kararlara karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz. Bu nedenle disiplin dosyasında savunma ve itiraz, ilk ve çoğu zaman son fırsattır. Ayrıntılar için spor tahkimi, TFF Tahkim Kurulu ve CAS, disiplin cezasının tahkimde durdurulması ve Tahkim Kuruluna başvuru dilekçesi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Savunmanın Kurulduğu Noktalar
Taraftar ve kulüp dosyalarında savunma eksenleri
| Eksen | Taraftar dosyası | Kulüp dosyası |
|---|---|---|
| Teşhis | Kamera görüntüsü, koltuk ve bilet kaydı, tanık ile failin bireysel tespiti | Failin kulübün taraftarı olup olmadığı; üçüncü kişi müdahalesi |
| Fiilin nitelendirilmesi | Tezahüratın tehdit veya hakaret eşiğini aşıp aşmadığı; m.13/2 ile m.13/4 ayrımı; girilen yerin m.16’daki alanlardan olup olmadığı | Olayın m.52 saha olayı mı, m.53 tezahürat mı olduğu; ihlal sayısının doğru hesaplanması |
| Alan ve zaman | Fiilin spor alanı tanımına girip girmediği; m.16’da kabul-tahliye süresi | Olayın müsabaka öncesi, sırası veya sonrasına ilişkin tanımlara uygunluğu |
| Tedbir ve kurtuluş | Koruma tedbirinin kaldırılması talebi (m.18/3, 18/5) | Azami gayret ve üçüncü kişi kötü niyeti ispatı (FDT m.53/7) |
| Süre | İdari para cezasına on beş gün içinde itiraz | PFDK kararına yedi gün içinde Tahkim Kuruluna itiraz |
Sık Yapılan Hatalar
- Meşaleyi yalnızca sokmanın da suç olduğunu bilmemek: Yakmadan stada sokmak bile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirir (m.13/2).
- Sahaya sevinç için girmenin suç olmadığını sanmak: Yetkisiz giriş amaçtan bağımsız olarak m.16’daki suçu oluşturur.
- “Hep birlikte söyledik” savunmasına güvenmek: Toplu tezahüratta da ceza sorumluluğu kişiseldir; bireysel teşhis yapılabildiği ölçüde her fail cezalandırılır.
- İmza saatini tek saat sanmak: Başvuru maç başlangıç saatinde ve bir saat sonra olmak üzere iki kez yapılır.
- İmza ihlalinin tek ceza doğuracağını düşünmek: Her müsabaka için ayrı ve en az yirmi beş gün adli para cezası verilir.
- HAGB veya ertelemeyle yasağın kalktığını sanmak: Bu kararlarda seyirden yasaklama kesinleşmeden itibaren bir yıl devam eder (m.18/6).
- Kartını başkasına vermek: Kendi elektronik kartını başkasının girişi için kullandıran kişi biletsiz giriş gibi cezalandırılır (m.15/4).
- Kulübün “taraftarımız yaptı” savunmasıyla yetinmesi: Talimat objektif sorumluluk öngörür; kurtuluş ancak azami gayretin delille ispatıyla mümkündür.
- PFDK itiraz süresini kaçırmak: Yedi günlük süre tebliğden başlar ve itiraz infazı kendiliğinden durdurmaz.
- Maç günü delil toplamamak: Kontrol odası kayıtları, anons ve güvenlik raporları sonradan elde edilemeyebilir.
Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?
- Soruşturmanın başında ifade sürecine eşlik eder, fiilin 6222 sayılı Kanundaki doğru suç tipine oturup oturmadığını değerlendiririz.
- Kamera kaydı, bilet ve koltuk verisi üzerinden teşhis itirazını hazırlar, seyirden yasaklama tedbirinin kaldırılmasını talep ederiz.
- İmza yükümlülüğünün kapsamını ve süresini hesaplar, yasak bitiminde elektronik kayıtların güncellenmesini takip ederiz.
- Savcılığın verdiği idari para cezalarına karşı on beş günlük süre içinde sulh ceza hâkimliğine başvururuz.
- Kulüpler için PFDK savunmasını ve yedi günlük süre içinde Tahkim Kurulu itirazını hazırlar, infazın durdurulmasını talep ederiz.
- Kulüplerin güvenlik planı, delil toplama ve maç günü belge düzenini 6222 ve Talimat yükümlülüklerine göre gözden geçiririz.
Seyirden yasaklama, saha olayı soruşturması veya disiplin sevki için Hukukçular Evi Ankara ofisine 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Elinizdeki tebligatı veya sevk yazısını görüşmeye getirmeniz süre hesabı için yeterlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Stadın dışındaki olaylar da 6222 sayılı Kanuna girer mi?
Evet. Kanundaki spor alanı tanımı; taraftarların toplandığı yerleri, stada gidiş-geliş güzergâhlarını, toplu seyahat araçlarını ve kamp yerlerini de kapsar (m.3/1-g). Taraftar gruplarının spor alanı dışında işlediği bazı suçlarda da seyirden yasaklama uygulanır (m.18/2).
Meşale yakmanın cezası nedir?
Meşaleyi stada sokmak altı aydan iki yıla kadar hapis (m.13/2), yakarak müsabaka düzeninin bozulmasına sebep olmak bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir (m.13/4).
Küfürlü tezahürat için şikâyet gerekir mi?
Hayır. Tehdit veya hakaret olarak algılanacak tezahüratta şikâyet aranmaz ve en az elli gün adli para cezası verilir (m.14/1). Ayrımcı hakaret ise bir yıldan üç yıla kadar hapis gerektirir (m.14/2).
Sahaya sevinçle girmek suç mudur?
Evet. Seyircilerin kabulünden tahliyeye kadar yetkisiz olarak müsabaka alanına giren kişi üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır (m.16/1).
Seyirden yasaklama ne zaman başlar?
Kanun kapsamındaki bir suçtan soruşturma başlatılır başlatılmaz koruma tedbiri olarak derhal uygulanır (m.18/3).
Seyirden yasaklama ne kadar sürer?
Mahkûmiyette cezanın infazı tamamlandıktan sonra bir yıl daha sürer. İkinci yasakta bu süre üç, üçüncüde beş yıldır (m.18/1). HAGB, erteleme veya KDAE hâlinde kesinleşmeden itibaren bir yıl devam eder (m.18/6).
Beraat edersem yasak kalkar mı?
Evet. Kovuşturmaya yer olmadığı, beraat veya düşme kararında koruma tedbiri derhal kaldırılır ve elektronik bilgi bankasına işlenir (m.18/5).
İmzaya hangi saatte gitmeliyim?
Taraftarı olduğunuz takımın maç günlerinde maç başlangıç saatinde ve bundan bir saat sonra, bulunduğunuz yere en yakın polis merkezine veya jandarma karakoluna başvurmalısınız (m.18/8; Yön. m.22/1-f).
İmzaya gitmezsem ne olur?
Her bir müsabaka için en az yirmi beş gün adli para cezası verilir (m.18/9).
Seyirden yasaklı biri kulüpte yönetici olabilir mi?
Hayır. Yasak süresince spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz; hakem, temsilci veya gözlemci olarak da görev yapamaz (m.18/10).
Taraftarın verdiği zarardan kulüp sorumlu mudur?
Spor alanına ve eşyaya verilen zarardan zarar verenler ile taraftarı oldukları kulüp müteselsilen sorumludur; kulübün taraftarlarına rücu hakkı vardır (m.17/2).
Kulüp taraftar olaylarından neden ceza alır?
TFF Futbol Disiplin Talimatına göre kulüpler taraftarlarının ihlallerinden objektif olarak sorumludur (m.6/3). Failler belirlenemezse ceza kulübe verilir (m.7).
Kulüp tezahürat cezasından kurtulabilir mi?
Azami gayreti gösterdiğini veya olayların üçüncü kişilerce kötü niyetle gerçekleştirildiğini yeterli ve inandırıcı kanıtlarla ispat ederse ceza verilmeyebilir (FDT m.53/7).
PFDK kararına itiraz süresi nedir?
Tebliğden itibaren yedi gün içinde TFF Tahkim Kuruluna itiraz edilir (FDT m.88/1). İtiraz infazı durdurmaz; infazın durdurulması ayrıca istenebilir (m.89/4).
Savcılığın verdiği idari para cezasına nasıl itiraz edilir?
Tebliğ veya tefhimden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m.27/1; 6222 m.23/3).
Tedbir ve itiraz sürelerini birlikte yönetelim
Seyirden yasaklamanın kaldırılması, idari para cezasına on beş gün ve PFDK kararına yedi gün içinde itiraz. Dosyanızı hemen inceleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Dosyanız için değerlendirme
6222 sayılı Kanun, stadın içi yanında taraftarların toplandığı yerleri, yolları ve toplu seyahat araçlarını da kapsayan geniş bir alanda ayrı suç tipleri öngörür. Seyirci açısından en ağır sonuç çoğu zaman cezanın kendisinden çok soruşturmayla birlikte başlayan seyirden yasaklama ve imza yükümlülüğüdür. Bu yükümlülüğün her ihlali ayrı adli para cezası doğurur. Kulüp ise hem Kanundaki idari para cezaları hem de TFF Talimatındaki objektif sorumluluk nedeniyle iki ayrı rejimle karşılaşır. Her iki dosyada da teşhis, fiilin nitelendirilmesi ve kısa itiraz süreleri belirleyicidir.
Bu içerik Spor Hukuku alanındadır.
Sporda şiddet ve düzensizlik (6222) · Taraftar hakları ve seyirden men · Elektronik bilet ve kişisel veriler · Şike ve teşvik primi · TFF Tahkim Kurulu ve CAS · Spor tahkim kararlarının bağlayıcılığı · Disiplin cezasına itiraz · Spor uyuşmazlıklarında görev ve yetki · Spor kulüplerinin hukuki yapısı · Kulüp lisansı ve finansal fair play · Spor hukuku rehberi · Bu alandaki tüm rehberler


