Anayasa’ya göre spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı yalnızca zorunlu tahkime başvurulabilir. Tahkim kurulu kararları kesindir (Anayasa m.59/3). Bu kesinlik her karar için geçerli değildir. 5894 sayılı Kanuna göre TFF Tahkim Kurulunun yönetim ve disipline ilişkin kararları kesindir. Diğer kararlarına karşı ise tebliğden itibaren bir ay içinde HMK m.439’a göre iptal davası açılabilir (m.6/6). Kesin kararlar için kalan yol, temel hak ihlali iddiasıyla otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvurudur. CAS kararları ise İsviçre hukukuna tabidir. Karar tebliğiyle kesinleşir ve yalnızca İsviçre Federal Mahkemesine, otuz gün içinde, sınırlı sebeplerle iptal başvurusu yapılabilir. Bu sebepler heyetin usulsüz oluşumu, yetki hatası, talep dışına çıkma veya talebi karara bağlamama, eşitlik ve dinlenilme hakkının ihlali ile kamu düzenine aykırılıktır (İsviçre PILA m.190). Hiçbir yol uyuşmazlığın esasını yeniden incelemez.
Bu yazının dayanakları. Anayasa m.59/3; 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.5/3, 6; 3289 sayılı Kanun ek m.9 ve 9/A; 6100 sayılı HMK m.439; 6216 sayılı Kanun m.45, 47/5, 50/2; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.6; İsviçre Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu (PILA) m.190, 190a, 191, 192; Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkında New York Sözleşmesi (1958).
Elinizdeki tahkim kararına karşı bir yol kaldı mı?
Ulusal kurul kararlarında bir ay, CAS kararlarında otuz gün gibi kısa süreler işler. Kararınızın türünü ve kalan yolları birlikte belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Kesinlik Hangi Kararlar İçin Geçerli?
2011’de Anayasa’nın 59. maddesine eklenen üçüncü fıkra şöyledir: “Spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı ancak zorunlu tahkim yoluna başvurulabilir. Tahkim kurulu kararları kesin olup bu kararlara karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz.” Hüküm yalnızca yönetim ve disiplin kararlarını kapsar. Sporla ilgili kişilerin kendi aralarındaki sözleşmelerden doğan alacak ve mali hak uyuşmazlıkları bu kapsamın dışındadır. Kanun koyucu bu tür uyuşmazlıklar için tahkim yolu öngörmüş olsa bile tahkimden sonra yargı yolu açık kalır. Zorunlu tahkimin anayasal çerçevesini ve Anayasa Mahkemesinin 2025 tarihli kararını spor federasyonları ve tahkim kurulu yazımızda ele aldık.
Türkiye’de spor tahkim mercileri ve kararlarının niteliği
| Merci | Başvuru süresi | Kararların niteliği | Dayanak |
|---|---|---|---|
| TFF Tahkim Kurulu (yönetim ve disiplin kararları) | Talimatın yayımından veya kararın tebliğinden itibaren 7 gün | Kesin | 5894 m.6/5-6 |
| TFF Tahkim Kurulu (diğer kararlar) | Aynı | Tebliğden itibaren 1 ay içinde HMK m.439’a göre iptal davası | 5894 m.6/6 |
| TFF ilk derece hukuk kurulu kararı (itiraz edilmezse) | Tebliğden itibaren 7 gün içinde Tahkim Kuruluna itiraz | İtiraz edilmezse kesinleşir, yargı yolu kapanır | 5894 m.5/3 |
| Gençlik ve Spor Bakanlığı Tahkim Kurulu | Kararın yazılı bildiriminden itibaren 10 gün | Kesin | 3289 ek m.9, 9/A |
TFF Tahkim Kurulu, bağımsız ve tarafsız bir zorunlu tahkim mercii olup TFF’nin en üst hukuk kuruludur. Hiçbir organ, makam veya kişi Kurulun görevine ilişkin emir ve talimat veremez, tavsiye veya telkinde bulunamaz (5894 m.6/1, 6/4). Kurul üyeleri görevleri süresince TFF’nin başka kurul ve organlarında görev alamaz (m.6/7). Futbol dışındaki federasyonlarda Gençlik ve Spor Bakanlığı Tahkim Kurulu yedi asıl ve yedi yedek üyeden oluşur ve kararları kesindir (3289 ek m.9). Bu Kurula başvuru dilekçesinde tarafların, konunun, hukuki sebeplerin, delillerin ve taleplerin belirtilmesi zorunludur. Başvuru tarihinden itibaren beş gün içinde başvuru ücreti makbuzu ibraz edilmezse itiraz yapılmamış sayılır (ek m.9/A). Başvuru usulü için tahkim kuruluna başvuru dilekçesi örneği ve sporcu disiplin cezasına itiraz yazılarımıza bakabilirsiniz.
TFF içinde ilk derece hukuk kurulları
TFF’nin ilk derece hukuk kurulları özellikle Uyuşmazlık Çözüm Kurulu, disiplin kurulları, Kulüp Lisans Kurulu ve Etik Kurulundan oluşur (5894 m.5/1). Bu kurulların futbol faaliyetlerinin yönetimi ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde Tahkim Kuruluna itiraz edilmezse kararlar kesinleşir ve bunlara karşı yargı yoluna başvurulamaz (m.5/3). Kanunun ilk metninde ilk derece hukuk kurullarının Kanun, TFF Statüsü ve talimatlardan doğan ihtilaflarda karar vermeye “münhasıran yetkili” olduğu öngörülmüştü. Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarihli ve E.2017/136, K.2018/7 sayılı kararıyla bu fıkrayı (m.5/2) iptal etmiştir. Böylece yönetim ve disiplin dışında kalan uyuşmazlıklarda devlet yargısının kapısı açık tutulmuştur. Uyuşmazlık Çözüm Kurulu süreci için TFF Uyuşmazlık Çözüm Kuruluna başvuru yazımıza bakabilirsiniz.
Gençlik ve Spor Bakanlığı Tahkim Kurulunda usul
GSB Tahkim Kurulu usul kuralları (3289 ek m.9/A)
| Konu | Kural |
|---|---|
| Toplantı ve karar | En az beş üyeyle toplanır, oy çokluğuyla karar verir; eşitlikte başkanın tarafı çoğunluk sayılır |
| Başvuru süresi | Federasyon yönetim kurulu, disiplin veya ceza kurulu kararının yazılı bildiriminden itibaren 10 gün |
| Başvuru ücreti | Başvurudan itibaren 5 gün içinde makbuz ibraz edilmezse itiraz yapılmamış sayılır |
| Cevap | Karşı taraf tebliğden itibaren en geç 10 gün içinde cevap verir |
| İcranın durdurulması | Başvuru icrayı durdurmaz; ivedi durumlarda, talep üzerine ve kararda açık hukuka aykırılık varsa durdurma kararı verilebilir; ihtiyati tedbir de mümkündür |
| Karar süresi | Sportif faaliyetlere ilişkin işlerde en geç 10 iş günü, diğer hususlarda en geç 3 ay |
| Kararın niteliği | Gerekçeli olur; İİK m.38 uyarınca ilam niteliğindedir |
| Karar düzeltme | Tebliğden itibaren 10 gün içinde; açıklama, maddi hata ve yargılamanın yenilenmesi hâlleri dışında aynı konuda yeniden karar verilemez |
Tahkim aşamasında yürütmenin durdurulması talebinin nasıl kurulacağını disiplin cezasının tahkimde durdurulması yazımızda ele aldık.
Ulusal Kurul Kararına Karşı Kalan Yollar
1. HMK m.439’a göre iptal davası. TFF Tahkim Kurulunun yönetim ve disiplin dışında kalan kararlarına karşı tebliğden itibaren bir ay içinde iptal davası açılabilir (5894 m.6/6). Hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabilir ve dava tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde öncelikle ve ivedilikle görülür (HMK m.439/1). İptal davası açılması kararın icrasını durdurmaz. Taraflardan birinin talebi üzerine hükmolunan para veya eşyanın değerini karşılayacak teminat gösterilirse icra durdurulabilir (m.439/4). İptal talebi, mahkeme aksine karar vermedikçe dosya üzerinden incelenir (m.439/5). İptal sebepleri sınırlı olarak sayılmıştır:
Hakem kararının iptal sebepleri (HMK m.439/2)
| Bent | Sebep |
|---|---|
| a | Tahkim sözleşmesinin taraflarından birinin ehliyetsiz veya tahkim sözleşmesinin geçersiz olması |
| b | Hakem veya hakem kurulunun seçiminde öngörülen usule uyulmaması |
| c | Kararın tahkim süresi içinde verilmemesi |
| ç | Hakem kurulunun hukuka aykırı olarak yetkili veya yetkisiz olduğuna karar vermesi |
| d | Tahkim sözleşmesi dışında kalan bir konuda karar verilmesi, talebin tamamı hakkında karar verilmemesi veya yetkinin aşılması |
| e | Yargılamanın usule uygun yürütülmemesi ve bunun kararın esasına etkili olması |
| f | Tarafların eşitliği ilkesine ve hukuki dinlenilme hakkına uyulmaması |
| g | Uyuşmazlığın Türk hukukuna göre tahkime elverişli olmaması |
| ğ | Kararın kamu düzenine aykırı olması |
İptal davası açılırken bu sebeplerden birinin somut olarak gösterilmesi gerekir. Kararın yanlış olduğu veya delillerin hatalı değerlendirildiği iddiası tek başına iptal sebebi değildir. Kurulun tahkim kapsamı dışında kalan bir konuda karar verdiği ileri sürülüyorsa ve bu kısım diğerlerinden ayrılabiliyorsa, kararın yalnızca kapsam dışındaki bölümü iptal edilebilir (HMK m.439/3). Bu nedenle iptal talebinin kapsamı, kararın hangi bölümüne yöneldiği gösterilerek kurulmalıdır. Dilekçe örneği için hakem kararının iptali dava dilekçesi örneği sayfamıza bakabilirsiniz.
2. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru. Herkes, Anayasa’da güvence altına alınmış ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki temel hak ve özgürlüklerinden birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Kanunda öngörülen idari ve yargısal başvuru yollarının önce tüketilmiş olması gerekir (6216 m.45/1-2). Başvuru, başvuru yollarının tüketildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılır (m.47/5). Zorunlu tahkim kurulu uyuşmazlığı kesin olarak karara bağladığı için yargı işlevi görür. Bu nedenle adil yargılanma hakkının güvenceleri tahkim kurulları bakımından da geçerlidir.
Bireysel başvuru bir üst derece mahkemesi değildir. Anayasa Mahkemesi yerindelik denetimi yapamaz. İhlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapılmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılamada hukuki yarar yoksa tazminata hükmedilebilir (6216 m.50). Sportif sonuç ise çoğu zaman bu süreç tamamlanmadan kesinleşmiş olur. Bireysel başvurunun genel işleyişi için AYM bireysel başvuru yazımıza bakabilirsiniz.
3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Ali Rıza ve diğerleri/Türkiye kararında (28.01.2020) TFF Tahkim Kurulunu Sözleşme’nin 6. maddesi anlamında kanunla kurulmuş bir mahkeme olarak nitelendirmiş ve Kurulun o dönemki yapısında bağımsızlık ve tarafsızlık güvencelerinin yetersizliği nedeniyle ihlal tespit etmiştir. Tahkim kanunla zorunlu kılındığında tahkim organının adil yargılanma güvencelerini sağlaması gerekir. 5894 sayılı Kanunun 6. maddesi 7405 sayılı Kanunla 2022’de yeniden düzenlenmiş ve bağımsızlık güvenceleri Kanuna yazılmıştır.
CAS Kararları ve İsviçre Federal Mahkemesi
Uluslararası spor uyuşmazlıklarında en önemli tahkim merkezi, Lozan’daki Spor Tahkim Mahkemesidir (Court of Arbitration for Sport, CAS). CAS’ın tahkim yeri İsviçre olduğundan kararlarının iptali İsviçre Milletlerarası Özel Hukuk Kanununun (PILA) milletlerarası tahkime ilişkin 12. bölümüne tabidir. Bu düzende hakem kararı, taraflara bildirildiği anda kesinleşir (PILA m.190/1). Karara karşı başvurulabilecek tek merci İsviçre Federal Mahkemesidir (m.191). Başvuru bir temyiz değil, sınırlı sebeplere dayanan bir iptal başvurusudur.
CAS kararının iptal sebepleri (İsviçre PILA m.190/2)
| Bent | Sebep | Açıklama |
|---|---|---|
| a | Tek hakemin usulsüz atanması veya hakem kurulunun usulsüz oluşturulması | Bağımsızlık ve tarafsızlık sorunları bu bentte ileri sürülür |
| b | Hakem kurulunun hatalı olarak yetkili veya yetkisiz olduğuna karar vermesi | Federal Mahkeme yetki meselesini daha geniş inceleyebilir |
| c | Talep dışına çıkılması veya taleplerden birinin karara bağlanmaması | Ultra petita ve infra petita |
| d | Tarafların eşit muamele ilkesinin veya çekişmeli yargılamada dinlenilme hakkının ihlali | Delil sunma ve görüş bildirme imkânının verilmemesi |
| e | Kararın kamu düzenine aykırılığı | Usul ve maddi kamu düzeni; en dar yorumlanan sebep |
Süre ve kapsam. İptal başvurusu kararın bildiriminden itibaren otuz gün içinde yapılır (PILA m.190/4). Ara kararlara karşı yalnızca (a) ve (b) bentlerindeki sebeplerle başvurulabilir ve süre ara kararın bildiriminden başlar (m.190/3). Federal Mahkeme uyuşmazlığın esasına girmez. “Ceza ağır”, “delil yanlış değerlendirildi” veya “kural yanlış uygulandı” gibi itirazlar bu yolla ileri sürülemez. Başvuru kural olarak kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Yürütmenin durdurulması ayrıca istenmeli ve gerekçelendirilmelidir.
Kamu düzeni sebebinin dar kapısı. Kamu düzenine aykırılık sebebiyle CAS kararının iptal edildiği nadir örneklerden biri Matuzalem kararıdır (İsviçre Federal Mahkemesi, 27.03.2012, 4A_558/2011). Mahkeme, sporcunun borcunu ödememesi hâlinde süresiz faaliyet yasağına yol açabilecek bir yaptırımın kişinin ekonomik özgürlüğünü ölçüsüz biçimde sınırladığını ve kamu düzenine aykırı olduğunu kabul etmiştir. Bu karar, kapının kapalı olmadığını, ancak son derece dar olduğunu gösterir.
Yeniden inceleme (revizyon). 2021’de yürürlüğe giren değişiklikle PILA’ya eklenen m.190a, sonradan ortaya çıkan önemli olgular veya kesin deliller, karara bir suçun etki ettiğinin ceza yargılamasıyla anlaşılması ve hakemin reddi sebebinin yargılama bittikten sonra öğrenilmesi hâllerinde revizyon imkânı tanır. Başvuru sebebin öğrenilmesinden itibaren 90 gün içinde yapılmalıdır ve kural olarak kararın kesinleşmesinden itibaren on yıl sonra yapılamaz.
Feragat kayıtları. PILA m.192, taraflardan hiçbirinin İsviçre’de yerleşim yeri bulunmadığı hâllerde iptal yolundan önceden feragat edilmesine izin verir. Ancak İsviçre Federal Mahkemesi, sporcuya federasyon kurallarıyla dayatılan feragat kayıtlarını, sporcunun gerçek bir seçim imkânı bulunmadığı gerekçesiyle geçerli saymamıştır (Cañas, 2007). Bu nedenle sporcu yönünden iptal yolu kural olarak açıktır.
Türk hukukundaki karşılıklar. İsviçre’deki iptal sebepleri ile HMK m.439/2’deki sebepler büyük ölçüde örtüşür: heyetin usulsüz oluşumu, yetki hatası, talep dışına çıkma, eşitlik ve dinlenilme hakkının ihlali ile kamu düzenine aykırılık her iki sistemde de iptal sebebidir. Fark, yargılama yerinde ortaya çıkar. Tahkim yeri Türkiye olan iç tahkim kararları Türk bölge adliye mahkemesinde, tahkim yeri İsviçre olan CAS kararları İsviçre Federal Mahkemesinde denetlenir. Türk mahkemeleri CAS kararını iptal edemez; yalnızca tanıma ve tenfiz aşamasında New York Sözleşmesindeki sebepleri inceleyebilir. İç tahkim ile milletlerarası tahkim arasındaki ayrım için iç tahkim ile milletlerarası tahkim farkı ve Milletlerarası Tahkim Kanunu yazılarımıza, tenfiz usulü için New York Sözleşmesine göre tenfiz yazımıza bakabilirsiniz.
CAS Önünde Süreler ve Duruşma
CAS’a temyiz başvurusu, federasyonun tüzük veya düzenlemelerinde ayrı bir süre yoksa itiraz edilen kararın tebliğinden itibaren 21 gün içinde yapılır (CAS Spor Tahkimi Kanunu R49). Bu süre çoğu zaman federasyon düzenlemelerinde daha kısa belirlenir. Bu nedenle ilk yapılacak iş, kararı veren federasyonun düzenlemesindeki temyiz süresini kontrol etmektir. Disiplin niteliğindeki uyuşmazlıklarda gerçek kişi tarafın talebi üzerine duruşmanın aleni yapılması öngörülmüştür (R57). Bu kural, aşağıda anlatılan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararından sonra eklenmiştir. CAS ve TFF Tahkim Kurulu arasındaki ilişki için spor tahkimi: TFF Tahkim Kurulu ve CAS yazımıza bakabilirsiniz.
İnsan Hakları Boyutu
Spor tahkimine ilişkin önemli insan hakları kararları
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| Mutu ve Pechstein/İsviçre (AİHM, 02.10.2018) | Zorunlu CAS tahkimi ve aleni duruşma | Sporcuya dayatılan tahkimde Sözleşme m.6 güvenceleri uygulanır; Pechstein yönünden aleni duruşma yapılmaması nedeniyle ihlal |
| Ali Rıza ve diğerleri/Türkiye (AİHM, 28.01.2020) | TFF Tahkim Kurulunun bağımsızlığı | Kurul kanunla kurulmuş mahkemedir; yapısal bağımsızlık ve tarafsızlık eksikliği nedeniyle m.6 ihlali |
| Semenya/İsviçre (AİHM Büyük Daire, 10.07.2025) | CAS kararına karşı İsviçre Federal Mahkemesi denetiminin yeterliliği | Ciddi kişisel hakların söz konusu olduğu zorunlu tahkimde yeterince sıkı bir denetim yapılmadığı gerekçesiyle m.6/1 ihlali |
Bu kararlar spor tahkiminin hukuk devletinin dışında olmadığını gösterir. Ancak AİHM de kararın esasını yeniden incelemez. Yargılamanın adil olup olmadığını denetler. AİHM’e başvuru süresi iç hukuk yollarının tüketilmesinden itibaren dört aydır. Ulusal tahkim kurulu kararları bakımından bu yol, Anayasa Mahkemesine bireysel başvurudan sonra açılır.
Tahkim Kararlarının İcrası
Sportif icra. Spor tahkim kararlarının asıl yaptırım gücü federasyon disiplin mekanizmalarından gelir. Ödenmeyen alacak kararları FIFA ve ulusal federasyon düzenlemeleri uyarınca transfer yasağı, puan silme ve küme düşürmeye kadar uzanan yaptırımlarla takip edilir. Bu mekanizma klasik icra hukukundan çok daha hızlı işler. FIFA kararlarının icrası ve tescil yasakları için FIFA kararlarının icrası yazımıza bakabilirsiniz.
Adli icra. CAS kararları, Türkiye’de yabancı hakem kararı olarak tanınıp tenfiz edilebilir. Türkiye, Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkında 1958 tarihli New York Sözleşmesine taraftır. Tenfiz mahkemesi de kararın esasını incelemez. Yalnızca Sözleşmede ve iç hukukta sayılan ret sebeplerinin bulunup bulunmadığına bakar.
New York Sözleşmesine göre tanıma ve tenfizin reddi sebepleri (m.V)
| Sebep | Kim ileri sürer? |
|---|---|
| Taraflardan birinin ehliyetsizliği veya tahkim anlaşmasının geçersizliği | Aleyhine karar verilen taraf |
| Hakem atamasından veya yargılamadan usulüne uygun haberdar edilmeme ya da savunma imkânı bulunmaması | Aleyhine karar verilen taraf |
| Kararın tahkim anlaşmasının kapsamı dışındaki bir konuya ilişkin olması | Aleyhine karar verilen taraf |
| Hakem kurulunun oluşumunun veya usulün anlaşmaya ya da tahkim yeri hukukuna aykırı olması | Aleyhine karar verilen taraf |
| Kararın henüz bağlayıcı olmaması veya tahkim yeri ülkede iptal edilmiş ya da durdurulmuş olması | Aleyhine karar verilen taraf |
| Uyuşmazlığın tenfiz ülkesi hukukuna göre tahkime elverişli olmaması | Mahkeme re’sen |
| Tanıma veya tenfizin tenfiz ülkesinin kamu düzenine aykırı olması | Mahkeme re’sen |
Ayrıntılar için CAS kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi yazımıza bakabilirsiniz. İç tahkim kararlarında ise iptal davası açılması icrayı durdurmaz (HMK m.439/4). Hakem kararının tahsil yolları için hakem kararı nasıl tahsil edilir yazımıza bakabilirsiniz.
Kaybeden Taraf İçin Yol Haritası
Karar türüne göre başvuru yolları
| Karar | Yol | Süre | Merci |
|---|---|---|---|
| TFF Tahkim Kurulu – yönetim ve disiplin | Bireysel başvuru | 30 gün | Anayasa Mahkemesi |
| TFF Tahkim Kurulu – diğer kararlar | İptal davası (HMK m.439) | Tebliğden itibaren 1 ay | Bölge adliye mahkemesi |
| GSB Tahkim Kurulu | Bireysel başvuru | 30 gün | Anayasa Mahkemesi |
| CAS nihai kararı | İptal başvurusu (PILA m.190) | Bildirimden itibaren 30 gün | İsviçre Federal Mahkemesi |
| CAS kararı – sonradan ortaya çıkan olgu | Revizyon (PILA m.190a) | Öğrenmeden itibaren 90 gün | İsviçre Federal Mahkemesi |
| İç hukuk yolları tüketilmiş karar | Bireysel başvuru | 4 ay | Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi |
- Usul itirazlarını süreçte kayda geçirin. Hakemin bağımsızlığı veya dinlenilme hakkına ilişkin itirazlar tahkim sırasında ileri sürülmemişse sonradan iptal sebebi olarak dinlenmeyebilir.
- Sebep kataloğuna uymayan başvurudan kaçının. Esasa ilişkin itirazlarla yapılan iptal başvurusu masraf ve zaman kaybıdır.
- Yürütme sorununu ayrıca yönetin. İptal veya bireysel başvuru icrayı kendiliğinden durdurmaz. Sportif yaptırım takvimi hukuki takvimden hızlı işler.
- Uzlaşma seçeneğini değerlendirin. Parasal kararlarda ödeme planı müzakeresi, çoğu dosyada iptal başvurusundan daha gerçekçi bir sonuç verir.
Sık Yapılan Hatalar
- Her Tahkim Kurulu kararını kesin sanmak. TFF Tahkim Kurulunun yönetim ve disiplin dışındaki kararlarına karşı bir ay içinde HMK m.439’a göre iptal davası açılabilir (5894 m.6/6).
- Ulusal kurula itiraz süresini kaçırmak. TFF’de yedi gün, Gençlik ve Spor Bakanlığı Tahkim Kurulunda on gün içinde itiraz edilmezse karar kesinleşir (5894 m.5/3, 6/5; 3289 ek m.9/A).
- CAS kararına İsviçre’de temyiz gibi başvurmak. Federal Mahkeme esası incelemez. Başvuru PILA m.190/2’deki beş sebepten birine dayanmalıdır.
- Otuz günlük süreyi kaçırmak. Hem İsviçre iptal başvurusu hem Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru otuz gün içinde yapılmalıdır.
- Başvuru yapıldı diye icranın durduğunu sanmak. İptal davası ve iptal başvurusu icrayı kendiliğinden durdurmaz (HMK m.439/4).
- Bireysel başvurudan sportif sonuç beklemek. İhlal kararı yeniden yargılama veya tazminat yolunu açar, ancak sonucu otomatik olarak değiştirmez (6216 m.50).
Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?
- Kararın yönetim ve disiplin kararı mı yoksa iptal davasına açık bir karar mı olduğunu belirler.
- HMK m.439 kapsamındaki iptal davasını bir aylık süre içinde bölge adliye mahkemesinde açar ve icranın teminatla durdurulmasını talep eder.
- Kesin kararlar için adil yargılanma, ifade özgürlüğü ve mülkiyet hakkı yönünden bireysel başvuru dosyasını hazırlar.
- CAS kararlarında İsviçre iptal başvurusunun PILA m.190/2’ye uygun olup olmadığını değerlendirir ve İsviçreli avukatlarla koordinasyonu sağlar.
- CAS kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi ile sportif icra süreçlerini yönetir.
- Tahkim süreci devam ederken usul itirazlarının kayda geçirilmesini sağlar.
Ankara’daki ofisimizden spor tahkimi, iptal ve bireysel başvuru süreçleri için randevu almak üzere 0554 648 37 15 numarasından bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
TFF Tahkim Kurulu kararları her zaman kesin midir?
Hayır. Kurulun futbol faaliyetlerinin yönetimi ve disiplinine ilişkin kararları kesindir. Bunun dışındaki kararlarına karşı tebliğden itibaren bir ay içinde HMK m.439’a göre iptal davası açılabilir (5894 m.6/6).
Kesin bir tahkim kurulu kararına karşı hiçbir yol yok mu?
Olağan yargı yolu kapalıdır (Anayasa m.59/3). Temel hak ihlali iddiasıyla, başvuru yollarının tüketilmesinden itibaren otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir (6216 m.45, 47/5). Daha sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurulabilir.
HMK m.439’a göre iptal davası nerede ve ne zaman açılır?
Dava, tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılır ve öncelikle ve ivedilikle görülür (HMK m.439/1). TFF Tahkim Kurulunun yönetim ve disiplin dışındaki kararları için süre tebliğden itibaren bir aydır (5894 m.6/6).
CAS kararına karşı nereye başvurulur?
CAS kararlarına karşı tek merci İsviçre Federal Mahkemesidir (PILA m.191). Başvuru temyiz değil, sınırlı sebeplere dayanan bir iptal başvurusudur ve kararın bildiriminden itibaren otuz gün içinde yapılır (m.190/4).
CAS kararı hangi sebeplerle iptal edilebilir?
Tek hakemin usulsüz atanması veya kurulun usulsüz oluşturulması, yetki konusunda hatalı karar, talep dışına çıkma veya bir talebi karara bağlamama, eşitlik ve dinlenilme hakkının ihlali ile kamu düzenine aykırılık (PILA m.190/2). Kararın esasen yanlış olduğu iddiası iptal sebebi değildir.
CAS kararına karşı iptal başvurusu icrayı durdurur mu?
Kural olarak hayır. Yürütmenin durdurulması ayrıca talep edilmeli ve gerekçelendirilmelidir. Bu nedenle sportif yaptırım takvimi ayrıca yönetilmelidir.
Kamu düzenine aykırılık nedeniyle CAS kararı hiç iptal edildi mi?
Nadiren. İsviçre Federal Mahkemesi Matuzalem kararında (27.03.2012), borcun ödenmemesi hâlinde süresiz faaliyet yasağına yol açabilecek bir yaptırımı kişinin ekonomik özgürlüğünü ölçüsüz sınırladığı için kamu düzenine aykırı bulmuştur.
Sonradan yeni bir delil çıkarsa CAS kararı yeniden incelenebilir mi?
PILA m.190a, sonradan ortaya çıkan önemli olgu veya kesin delil, kararı etkileyen bir suç ve sonradan öğrenilen hakem reddi sebebi hâllerinde revizyon imkânı tanır. Başvuru sebebin öğrenilmesinden itibaren 90 gün içinde yapılmalıdır.
CAS’a başvuru süresi nedir?
Federasyon düzenlemelerinde ayrı bir süre yoksa itiraz edilen kararın tebliğinden itibaren 21 gündür (CAS Kanunu R49). Federasyon düzenlemeleri daha kısa süre öngörebileceğinden ilgili düzenlemenin kontrol edilmesi gerekir.
CAS’ta duruşma aleni yapılabilir mi?
Disiplin niteliğindeki uyuşmazlıklarda gerçek kişi tarafın talebi üzerine duruşmanın aleni yapılması öngörülmüştür (R57). Bu düzenleme, AİHM’in Mutu ve Pechstein/İsviçre kararından sonra getirilmiştir.
AİHM TFF Tahkim Kurulu hakkında ne dedi?
Ali Rıza ve diğerleri/Türkiye kararında (28.01.2020) AİHM, Kurulu kanunla kurulmuş bir mahkeme olarak nitelendirmiş ve o dönemki yapısındaki bağımsızlık ve tarafsızlık eksikliği nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. 5894 sayılı Kanunun 6. maddesi 2022’de yeniden düzenlenmiştir.
CAS kararıyla Türkiye’de alacak tahsil edilebilir mi?
Evet. CAS kararları New York Sözleşmesi çerçevesinde Türkiye’de tanınıp tenfiz edilebilir. Uygulamada ise federasyonların disiplin mekanizmalarıyla yürütülen sportif icra çoğu zaman daha hızlı sonuç verir.
TFF ilk derece kurulu kararına itiraz etmezsem ne olur?
İlk derece hukuk kurullarının futbol faaliyetlerinin yönetimi ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde Tahkim Kuruluna itiraz edilmezse kararlar kesinleşir ve bu kararlara karşı yargı yoluna başvurulamaz (5894 m.5/3).
Gençlik ve Spor Bakanlığı Tahkim Kurulu ne kadar sürede karar verir?
Zorunlu hâller dışında sportif faaliyetlere ilişkin işlerde en geç on iş günü, diğer hususlarda en geç üç ay içinde karar verir. Kararlar gerekçeli olur ve İİK m.38 uyarınca ilam niteliğinde sayılır (3289 ek m.9/A).
Tahkim Kuruluna başvuru cezanın uygulanmasını durdurur mu?
Gençlik ve Spor Bakanlığı Tahkim Kuruluna başvuru icra ve infazı durdurmaz. Ancak ivedi durumlarda, talep bulunması ve kararda açık hukuka aykırılık olması hâlinde Kurul icra veya infazın durdurulmasına karar verebilir; haklı nedenlerle ihtiyati tedbir de verebilir (3289 ek m.9/A).
Gençlik ve Spor Bakanlığı Tahkim Kurulu kararına karar düzeltme yoluyla itiraz edilebilir mi?
Evet. Taraflar kararın tebliğinden itibaren on gün içinde karar düzeltme yoluna başvurabilir. Kararın açıklanması, maddi hataların düzeltilmesi ve yargılamanın yenilenmesi hâlleri dışında Kurul aynı konuda tekrar karar veremez (3289 ek m.9/A).
CAS kararının Türkiye’de tenfizi hangi sebeplerle reddedilebilir?
New York Sözleşmesinin V. maddesine göre tahkim anlaşmasının geçersizliği, savunma imkânı verilmemesi, kararın tahkim anlaşmasının kapsamını aşması, heyetin veya usulün anlaşmaya aykırılığı ve kararın bağlayıcı olmaması ya da iptal edilmesi hâllerinde; ayrıca uyuşmazlığın tahkime elverişsizliği ve kamu düzenine aykırılık hâllerinde tenfiz reddedilebilir.
Anayasa Mahkemesi ihlal bulursa ne olur?
İhlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa yeniden yargılama yapılmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılamada hukuki yarar yoksa tazminata hükmedilebilir (6216 m.50/2). Mahkeme yerindelik denetimi yapamaz (m.50/1).
Kesinlik damgasından sonra hâlâ yapılabilecekleri birlikte belirleyelim
TFF ve GSB tahkim kararları, HMK 439 iptal davası, bireysel başvuru ve CAS-İsviçre süreçlerinde dosyanızı inceleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Dosyanız için değerlendirme
Tahkim kararını ve tebliğ tarihini bize iletin; kararın niteliğine göre hangi yolun hangi sürede açık olduğunu birlikte belirleyelim.


