Doping ve Yaptırımları: Kusursuz Sorumluluk, 4 Yıl Kuralı ve Savunma Yolları
13 Kasım 2025

Doping ve Yaptırımları: Kusursuz Sorumluluk, 4 Yıl Kuralı ve Savunma Yolları

Türkiye’de dopingin hukuki çerçevesi Türkiye Dopingle Mücadele Talimatı’dır (TDMT). Talimat, Dünya Dopingle Mücadele Kuralları’na uyumlu olarak hazırlanmış olup 11 ihlal türünü (m. 2.1–2.11), kusursuz sorumluluk ilkesini (m. 2.1), Yasaklılar Listesi’nin yürürlük rejimini (m. 4.1), sonuçların değerlendirilmesi ve yargılama takvimini (m. 8), yaptırımları (m. 10), takım sporlarına ilişkin sonuçları (m. 11) ve temyiz yolunu (m. 13) düzenler. Bu yazıda bu maddeleri, süreleri ve savunma imkânlarını numaralarıyla açıklıyoruz; alanın genel çerçevesi için spor hukuku rehberimize bakabilirsiniz.

Bildirim geldi — hangi süreler işlemeye başladı, B örneği hakkınız ne zamana kadar?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat Haritası: Doping Hukukunun Kaynakları

Dopingle mücadelede uygulanan kaynaklar
KaynakDüzenlediği alan
Dünya Dopingle Mücadele Kuralları (WADA Kod)Küresel çerçeve; ihlal türleri, yaptırım mimarisi ve uluslararası standartlar
Yasaklılar Listesi (Uluslararası Standart)Yasaklı madde ve yöntemler; her yıl güncellenir ve 1 Ocak’ta yürürlüğe girer
Türkiye Dopingle Mücadele Talimatı (TDMT)Türkiye’deki uygulama: ihlaller, sonuçların değerlendirilmesi, yargılama, yaptırımlar ve temyiz
7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları KanunuSpor tesislerinde yasaklı madde bulundurma, tüketim ve satış yasağı (m. 10/3); sporcu sağlığına ilişkin federasyon yükümlülüğü (m. 38/1-ç); disiplin kurulu yetkisi ve ceza türleri (m. 32)
Federasyon disiplin/ceza talimatlarıYargılamanın hangi kurulda yapılacağı ve federasyon içi itiraz süreleri

Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu (TDMK), Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi arasında 24/5/2011 tarihinde imzalanan protokole dayanarak kurulmuş ve Türkiye’de bağımsız ulusal dopingle mücadele kuruluşu olarak görev yapan tek yetkili kuruluştur. Komisyonun hazırladığı Talimat, WADA onayının ardından 23 Eylül 2011’de yürürlüğe girmiş, dopingle mücadele faaliyetleri 14 Ekim 2011’den itibaren yürütülmeye başlanmıştır.

Talimatın kendi tanımına göre dopingle mücadele kuralları, sporun yapıldığı koşulları belirleyen sportif kurallardır; ceza ve özel hukuk normlarından nitelik itibarıyla farklıdır ve ceza hukuku veya genel hukukun tabi olduğu şartlar, usuller ve sair kurallarla sınırlandırılamaz. Bu cümle, doping yargılamasının neden ceza yargılamasından farklı işlediğini açıklayan anahtar hükümdür.

Kimler Talimat Kapsamındadır? (TDMT m. 1.3)

Talimatın 1.3.2 maddesine göre TDMT; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan, Türkiye’de ikamet eden veya müsabaka, antrenman ya da başka herhangi bir amaçla Türkiye’de bulunan bütün sporcular bakımından geçerlidir. Bu kişiler, Türkiye’de spora katılımın bir koşulu olarak Talimatı ve doping davalarını karara bağlayacak yargılama makamlarının yetkisini kabul etmiş sayılır.

Kapsam yalnızca sporcularla sınırlı değildir. Sporcu destek personeli — antrenör, doktor, fizyoterapist, masör, menajer ve benzeri kişiler — Talimatın yetkisi altındadır. Sporcu veya destek personeli olmayan kişiler örnek alımına tabi tutulmamakla birlikte, iştirak ve yasak işbirliği gibi ihlaller bakımından sorumluluk doğabilir.

On Bir İhlal Türü (TDMT m. 2.1–2.11)

Talimatın 2. maddesi, doping kavramını “2.1 ilâ 2.11 maddelerinde belirtilen ihlallerden bir veya daha fazlasının gerçekleştirilmesi” olarak tanımlar. Pozitif test, bu katalogun yalnızca ilk maddesidir.

Dopingle mücadele kural ihlalleri (TDMT m. 2)
Maddeİhlal
2.1Sporcudan alınan örnekte yasaklı bir maddenin, metabolitlerinin veya belirteçlerinin tespit edilmesi
2.2Yasaklı bir madde veya yasaklı bir yöntemin sporcu tarafından kullanılması ya da kullanılmaya teşebbüs edilmesi
2.3Örnek vermekten kaçınmak, örnek vermeyi reddetmek veya örnek vermemek
2.4Bulunabilirlik bildirim ihlalleri: kayıtlı doping kontrol havuzundaki sporcunun 12 aylık süre içinde 3 kez doping kontrolünü kaçırması veya bulunabilirlik bildirimini yapmaması
2.5Doping kontrolünün herhangi bir bölümünü bozmak veya bozmaya teşebbüs etmek, hile yapmak veya hile yapmaya teşebbüs etmek
2.6Yasaklı madde veya yöntem bulundurmak
2.7Yasaklı madde veya yöntemin ticaretini yapmak ya da ticarete teşebbüs etmek
2.8Sporcuya yasaklı madde veya yöntem uygulamak ya da uygulamaya teşebbüs etmek
2.9Suç ortaklığı: ihlale iştirak etmek, destek vermek, teşvik etmek, özendirmek, yardım ve yataklık etmek veya ihlali örtbas etmeye çalışmak
2.10Yasak işbirliği: daha önce doping ihlaline karışmış antrenör, doktor, terapist ve benzeri kişilerle iş birliği yapmak
2.11Bildirimde bulunan kişiyi caydıracak veya misilleme oluşturacak eylemler

Bu katalog, savunma stratejisi bakımından belirleyicidir: bir dosyada yalnızca 2.1 değil, aynı anda 2.2, 2.6 veya 2.7 iddiaları da yöneltilebilir. Nitekim TDMK, miktar olarak fazla yasaklı madde bulundurulmasının ticaret şüphesi doğuracağını ve soruşturmanın bu yönde genişletilebileceğini açıkça belirtmektedir; birden fazla ihlalin oluştuğu kanaatine varılırsa ağırlaştırılmış ceza ya da her bir ihlale ilişkin ceza sürelerinin ardışık olarak çekilmesi gündeme gelebilir.

Kusursuz Sorumluluk İlkesi (TDMT m. 2.1)

Talimatın 2.1 maddesine ilişkin açıklama, sistemin çatısını tek cümlede kurar: bu madde kapsamındaki bir ihlal değerlendirilirken sporcunun kusurlu olup olmadığına bakılmaz. Yani ihlalin varlığını kanıtlamak için sporcunun niyetinin, kusurunun, ihmalinin veya bilerek kullanımının dopingle mücadele kuruluşu tarafından kanıtlanması gerekmez. CAS içtihadında tutarlı biçimde uygulanan bu ilke, “kusursuz sorumluluk” olarak adlandırılır.

Kusurun hukuk düzenindeki yeri kaybolmaz; yalnızca yer değiştirir: sporcunun kusuru, ihlalin varlığı aşamasında değil, Madde 10 kapsamında sonuçların (yaptırımın) belirlenmesi aşamasında dikkate alınır. Bu nedenle doping savunmasının tamamı, ihlalin olup olmadığını değil, yaptırımın ölçüsünü tartışır.

TDMK’nin vurguladığı ikinci bir nokta da şudur: kuralların bilinmiyor olması mazeret oluşturmaz. Sporcular ve diğer kişiler, nelerin ihlal teşkil edebileceği ve Yasaklılar Listesi’nde yer alan madde ve yöntemler hakkında bilgi sahibi olmakla yükümlüdür.

Yasaklılar Listesi: Yürürlük ve Sınıflandırma (TDMT m. 4)

Yasaklılar Listesi, Dünya Dopingle Mücadele Kuralları’nın 4.1 maddesinde tanımlandığı şekilde WADA tarafından yayımlanır ve Talimatın ayrılmaz parçasıdır. Yürürlük rejimi TDMT’de özel olarak düzenlenmiştir: Listede veya yeniden düzenlenmiş hâlinde aksi belirtilmedikçe, Liste ve üzerinde yapılan değişiklikler, WADA tarafından yayımlandığı tarihten 3 ay sonra, TDMK tarafından başkaca bir karar alınmasına gerek olmaksızın Talimat kapsamında yürürlüğe girer. Sporcular ve diğer kişiler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ek bir resmileştirme sürecine gerek olmaksızın Listeye uymakla yükümlüdür.

Pratikte Liste her yıl eylül ayında ilan edilir ve izleyen yılın 1 Ocak tarihinde yürürlüğe girer; aksi duyurulmadıkça aynı yılın 31 Aralık tarihine kadar geçerliliğini korur. Bu nedenle sezon başında yapılacak liste taraması, ihmali affedilmeyen bir rutindir.

Liste iki ayrım üzerine kuruludur ve bu ayrımlar yaptırımı doğrudan etkiler:

Yasaklılar Listesi’ndeki temel ayrımlar
KavramTanım ve önemi
Tanımlanmış Madde / Yöntem (m. 4.2.2)Listede belirtilenler haricindeki tüm yasaklı maddeler Tanımlanmış Madde sayılır; bir yöntem, Listede özellikle belirtilmedikçe Tanımlanmış Yöntem sayılmaz. Bu maddeler daha az tehlikeli değildir; sportif performansı artırmaktan başka bir amaçla kullanılmış olma olasılığı yüksek olanlardır ve yaptırım rejimi bu nedenle farklıdır
Kötüye Kullanılan Madde (m. 4.2.3)Spordan bağımsız olarak toplumda sıklıkla gerçek amaçları dışında kötüye kullanılan maddeler. Bu kategoride kokain, diamorfin (eroin), MDMA (“ekstazi”) ve tetrahidrokannabinol (THC) yer alır
Müsabaka içi / müsabaka dışı yasakBazı maddeler yalnızca müsabaka içinde, bazıları her zaman yasaktır; beta-blokerler gibi bazı maddeler yalnızca belirli spor dallarında yasaklıdır

Kötüye Kullanılan Madde kategorisi, 2021 Kuralları ile getirilmiş ve yaptırım bakımından önemli bir yumuşama sağlamıştır: sporcunun kullanımın müsabaka dışında ve sportif performansla ilgisiz olduğunu kanıtlayabildiği hâllerde hak mahrumiyeti süresi üç aya, sporcunun onaylanmış bir tedavi programını memnun edici düzeyde tamamlaması hâlinde bir aya kadar inebilir. Bu, daha önce iki (hatta dört) yıl olabilen bir yaptırımın ölçüsünü kökten değiştiren bir düzenlemedir.

Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası (TAKİ/TUE)

Sistemin meşru kapısı Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası’dır. Yasaklı bir maddeyi tıbbi zorunlulukla kullanması gereken sporcu, kural olarak önceden başvurup istisna belgesi almalıdır. Pozitif sonuçtan sonra sunulan reçete, önceden alınmış bir TAKİ’nin yerini tutmaz.

TAKİ’nin gerekliliği maddeye ve uygulama yoluna göre değişir. Örneğin nebulizatörle verilen beta-2 agonistler bazı doz sınırlarını aştığında ihlal doğurabilir; bu tür kullanımlar genellikle yalnızca ciddi tıbbi durumlarda ve acil müdahale gerektiren hâllerde TAKİ ile mümkündür. Sporcu destek personelinin, özellikle takım doktorunun bu ayrımı bilmesi, sporcunun sorumluluğunu doğrudan etkiler.

Kusur derecesi tartışması belgeyle kazanılır — dosyanız hazır mı?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Sonuçların Değerlendirilmesi ve Yargılama Takvimi (TDMT m. 8)

Olası bir ihlal tespit edildiğinde “sonuçları değerlendirme” süreci başlar. Türkiye’de doping ihlaline ilişkin yargılamayı, sporcunun veya ilgili diğer kişilerin bağlı olduğu spor federasyonunun disiplin veya ceza kurulu yapar. Talimatın 8.3 maddesi bu süreci bağlayıcı bir takvime bağlar:

Federasyon yargılamasının kanuni takvimi (TDMT m. 8.3)
AşamaSüre
Yargılamaya başlamaİhlalin ilgili ulusal federasyona bildirilme tarihinden itibaren 14 gün
Karar vermeYargılamaya başlanmasını takip eden 20 gün
Gerekçeli kararın bildirimiKarar tarihini takip eden 10 gün

Talimat, duruşmaların adil ve tarafsız olmasını zorunlu kılar. Duruşmada veya duruşma yapılmadan verilen kararlar, gerekçeleri ve temyiz hakkı sporcuya bildirilir; ardından duruşmaların sonuçları kamuya açıklanır. Kararda, verilen hak mahrumiyeti süresinin gerekçesi ve azami yaptırım uygulanmadıysa neden uygulanmadığına dair açıklama yer almak zorundadır. Bu son kural, indirim talebinin neden dosyaya erken ve belgeli konulması gerektiğini gösterir: kurul, indirimi gerekçelendirmek zorundadır.

Süreçte iki usuli imkân öne çıkar. Birincisi B örneği: sporcunun B örneğinin analizini talep etme hakkı vardır; ayrıca sonuçları değerlendirme yetkisine sahip kuruluş, sporcu talep etmese dahi B örneğinin analizini isteyebilir. Geçici tedbir: bildirim çoğu durumda geçici hak mahrumiyetiyle birlikte gelir ve talimatların öngördüğü hâllerde kaldırılması için ivedi başvuru yapılabilir; yaptırımın tahkimde durdurulması konusunu ayrı bir yazıda ele aldık.

Yaptırımlar (TDMT m. 9, 10 ve 11)

Talimatın 9. maddesi, bireysel sporlarda bir ihlal hâlinde elde edilen tüm kazanımların kendiliğinden iptal edildiğini, verilen madalya, ödül ve puanların geri alındığını düzenler. 10. madde ise yaptırım cetvelinin tamamını içerir:

TDMT m. 10 kapsamındaki yaptırım kalemleri
Konuİçerik
Turnuva sonuçlarının iptaliBir dopingle mücadele kuralının turnuva sırasında ihlali hâlinde sonuçların iptal edilmesi
Hak mahrumiyeti cezasıYasaklı madde veya yöntemin tespiti, kullanılması, kullanılmaya teşebbüs edilmesi veya bulundurulması nedeniyle uygulanacak süre
Diğer ihlallerde cezam. 2.3, 2.5, 2.7 ve devamındaki ihlaller için öngörülen hak mahrumiyeti süreleri
Cezanın iptaliKusur veya ihmalin hiç bulunmaması hâlinde hak mahrumiyeti cezasının kaldırılması
Cezanın indirilmesiAğır kusur veya ihmalin bulunmamasına bağlı indirim
Kusur dışı sebeplerEsaslı yardım, erken kabul ve benzeri sebeplerle indirim veya askıya alma

Kasıt ayrımı. Yaptırım cetvelinin omurgası, ihlalin kasıtlı olup olmadığı ve maddenin Tanımlanmış Madde sayılıp sayılmadığı üzerine kuruludur. Tanımlanmış olmayan maddelerde kural dört yıllık hak mahrumiyetidir ve sporcu kasıtsızlığını ispatlarsa süre iki yıla iner. Tanımlanmış maddelerde ise kural iki yıldır; dört yıla çıkarılabilmesi için ihlalin kasıtlı olduğunun dopingle mücadele kuruluşunca ortaya konması gerekir. İspat yükünün yönü, savunmanın hangi belgeye odaklanacağını belirler.

Kusursuzluk savunması. Sporcunun hiçbir kusurunun veya ihmalinin bulunmadığının ispatı cezayı tümüyle kaldırabilir; ancak çıta çok yüksektir ve kural olarak maddenin vücuda nasıl girdiğinin gösterilmesi beklenir.

Önemsiz kusur ve kontamine ürün. Kusurun ağır olmadığının ispatı cezayı kademeli olarak indirir. Uygulamada en işlek yol, kullanılan gıda takviyesinin veya ilacın etikette yazmayan yasaklı maddeyle bulaşık olduğunun ürün analizi, parti numarası, satın alma belgeleri ve laboratuvar raporuyla ortaya konmasıdır. Buna karşılık takviye kullanmak başlı başına üstlenilmiş bir risktir; kaynağını belgeleyemeyen bir “bilmiyordum” savunması indirim değil, kusurun ikrarı sayılır.

Esaslı yardım. Talimatın 10.7.1 maddesi kapsamında, hatalarını kabul eden ve diğer ihlallerin açığa çıkarılmasını isteyen sporcuların, sporcu destek personelinin ve diğer kişilerin sağlayacağı iş birliği somut destek kapsamında değerlendirmeye alınır ve cezanın önemli bir bölümünün askıya alınmasına imkân verebilir.

Ağırlaştırma ve çoklu ihlal. Birden fazla ihlalin oluştuğu kanaatine varılırsa ağırlaştırılmış ceza verilebilir ya da her bir ihlale ilişkin ceza süreleri ardışık olarak çektirilebilir. Tekrar ihlaller cezayı ömür boyu men’e kadar taşıyabilir.

Takım sporları (m. 11). Talimatın 11. maddesine göre takım sporlarında birden fazla oyuncunun ihlali hâlinde takıma turnuva süresince doping kontrolü uygulanır. İkiden fazla sporcunun ihlali tespit edilirse, sporculara uygulanacak yaptırımın yanı sıra takımın puanının silinmesi ve diskalifiye edilmesi gibi yaptırımlar gündeme gelir.

Kovuşturma Zamanaşımı

Talimat bir üst sınır koyar: kural ihlalinin gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıl içinde bildirim yapılmadıkça veya bildirim girişiminde bulunulmadıkça, ihlale ilişkin kovuşturma başlatılamaz. Bu süre, saklanan örneklerin yeni analiz yöntemleriyle yeniden incelenebilmesini mümkün kılan uzun bir penceredir; bir sporcunun dosyası, testin yapıldığı yıl kapanmış sayılmaz.

Temyiz Yolu ve Süreler (TDMT m. 13)

Federasyon disiplin veya ceza kurulunun kararına karşı temyiz yolu açıktır ve süreler dardır:

Doping kararlarında temyiz süreleri
MerciSüreBaşlangıç
Futbol dışındaki branşlarda federasyon kararına karşı10 günKararın tebliği
TFF Disiplin Kurulu kararına karşı7 günKararın taraflara tebliği
Spor Tahkim Mahkemesi (CAS)21 günKararın taraflara tebliği

Bu süreler hak düşürücü niteliktedir; kaçırılan süre, dosyanın esasını tartışma imkânını da ortadan kaldırır. Temyiz başvurusuyla birlikte infazın durdurulması talebinin ayrıca ve açıkça yapılması gerekir; başvuru tek başına cezanın uygulanmasını durdurmaz. Futbolda federasyon kararlarına karşı itiraz zincirini ve sürelerini sporcu disiplin cezasına itiraz yazımızda; CAS kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizini ise ayrı bir yazıda ele aldık.

Ayrıca TDMK, Dünya Dopingle Mücadele Kuralları çerçevesinde davalara ilişkin hüküm verme ve sonuçların değerlendirilmesi sürecini yürütme yetkisini CAS’ın Dopingle Mücadele Birimine devredebilir. Bu ihtimal, dosyanın hangi mercide görüleceğini baştan değiştirebileceğinden bildirim yazısının dikkatle okunmasını gerektirir; tahkim yapısının bütünü için spor tahkimi: TFF Tahkim Kurulu ve CAS yazımıza bakabilirsiniz.

Türk Mevzuatındaki Bağlantılı Hükümler

Tesiste bulundurma yasağı (7405 m. 10/3): Spor tesislerinde, Dünya Dopingle Mücadele Ajansı tarafından ilan edilen yasaklılar listesindeki maddelerin ve bu maddeleri içeren ürünlerin bulundurulması, tüketimi ve satışı yasaktır. Bu hüküm, sporcunun kişisel sorumluluğundan bağımsız olarak kulübe ve tesis işletmecisine yükümlülük getirir.

Sporcu sağlığı (7405 m. 38/1-ç): Spor federasyonlarının görev ve yetkileri arasında sporcu sağlığıyla ilgili konularda gerekli önlemleri almak sayılmıştır. Dopingle mücadele eğitimi ve bilgilendirme programları bu yükümlülüğün bir görünümüdür; sporcu sağlığı ile sözleşme ilişkisi için sporcu sağlık, sakatlık ve sözleşme yazımıza bakabilirsiniz.

Disiplin kurulu ve ceza türleri (7405 m. 32): Spor federasyonu disiplin kurulu; ihtar, kınama, para cezası, ödüllerin iadesi, ihraç, müsabakadan men, hak mahrumiyeti, lisans ve diğer uygunluk belgelerinin askıya alınması veya iptali, seyircisiz oynama, hükmen mağlubiyet, puan indirme ve ligden düşürme gibi cezaları verebilir. Doping yargılamasının federasyon kurullarında yapılması, bu ceza yelpazesiyle birlikte okunmalıdır; görev ve yetki ayrımı için spor uyuşmazlıklarında görev ve yetki yazımıza bakabilirsiniz.

Kulüp organlarında görev yasağı (7405 m. 5/5): Tahkim kurulları, Bakanlık disiplin kurulları, federasyon ceza veya disiplin kurulları ya da uluslararası kuruluşlar tarafından son beş yıl içinde bir defada bir yıl veya toplam iki yıl hak mahrumiyeti cezası almış olanların spor kulübü ve spor anonim şirketi kurullarındaki üyelikleri, kararın kesinleştiği tarihte kendiliğinden sona erer. Doping kaynaklı bir hak mahrumiyeti cezası, sporcu kimliğinin ötesinde yöneticilik sıfatını da etkileyebilir; kulüp yapısının ayrıntıları için spor kulüplerinin hukuki yapısı yazımıza bakabilirsiniz.

Antrenörlük ve eğitim programları: Federasyon antrenör eğitimi talimatlarında, dopingle mücadele kural ihlali sebebiyle iki yıl ve üzeri hak mahrumiyeti cezası alanların ceza süresi boyunca antrenör eğitim programlarına katılamayacağı düzenlenmektedir. Üç yıl ve üzeri veya sürekli hak mahrumiyeti cezası alanlar bakımından ise bu yasak daha geniş uygulanır.

Ceza hukuku ayrımı: Doping yaptırımı sportif niteliklidir; buna karşılık aynı fiil, maddenin türüne göre ayrıca ceza hukuku kapsamına girebilir. Doping testinde çıkan maddenin uyuşturucu madde suçlarıyla ilişkisi ayrı bir değerlendirme konusudur ve iki süreç birbirinden bağımsız ilerler; bu ayrımı sporcu doping testi ve uyuşturucu suçu ayrımı yazımızda ele aldık.

Yaklaşan Değişiklik: 2027 Kuralları

WADA, 2023’te başlattığı revizyon süreciyle Dünya Dopingle Mücadele Kuralları’nın ve tamamlayıcı Uluslararası Standartların yeni sürümünü hazırlamıştır; yeni Kuralların 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girmesi öngörülmektedir. Ulusal talimatlar da bu metne uyumlu hâle getirilecektir. Bu nedenle 2026 sonu itibarıyla devam eden dosyalarda, işlem tarihinde hangi sürümün uygulanacağının teyidi önem taşır.

Sporcu İçin Kontrol Listesi

1. Sezon başında Yasaklılar Listesi’ni tarayın. Liste her yıl 1 Ocak’ta yürürlüğe girer; kullandığınız her ürünün etken maddesini güncel listeyle karşılaştırın.

2. Tedaviyi TAKİ ile önceden belgeleyin. Yasaklı madde içeren tedavi için istisna başvurusu kural olarak önceden yapılır; sonradan sunulan reçete TAKİ yerine geçmez.

3. Takviye kullanıyorsanız arşiv tutun. Ürünün kapalı bir numunesini, parti numarasını, faturasını ve kullanım kaydını saklayın; kontaminasyon savunmasının tamamı bu belgelerle kurulur.

4. Bulunabilirlik bildirimlerinizi aksatmayın. m. 2.4 gereği 12 aylık süre içinde 3 ihlal, tek başına bir dopingle mücadele kural ihlalidir.

5. Örnek vermeyi reddetmeyin. m. 2.3 gereği bildirim sonrasında haklı bir nedene dayanmaksızın örnek vermekten kaçınmak, reddetmek veya vermemek başlı başına ihlaldir.

6. B örneği hakkınızı süresinde kullanın. Talep süreleri kısadır ve bildirim yazısındaki takvim satırı, dosyanın ilk okunacak cümlesidir.

7. Kaynağı gösterin. İndirim basamaklarının çoğu, maddenin vücuda nasıl girdiğinin ortaya konmasını gerektirir; kaynağı gösteremeyen savunma merdivene basamak bulamaz.

8. Temyiz süresini ve infazın durdurulmasını birlikte yönetin. Süre futbolda 7, diğer branşlarda 10, CAS’ta 21 gündür; başvuru tek başına infazı durdurmaz.

Kulüp ve Destek Personeli İçin Kontrol Listesi

1. Tesiste yasaklı madde bulundurmayın. 7405 m. 10/3 gereği yasaklılar listesindeki maddelerin ve bunları içeren ürünlerin tesiste bulundurulması, tüketimi ve satışı yasaktır.

2. Reçete ve takviye politikası kurun. Takıma verilen her ürünün etken maddesi, parti numarası ve tedarik kaynağı kayıt altına alınmalıdır.

3. Destek personelinin kendi sorumluluğunu unutmayın. m. 2.7, 2.8 ve 2.9 uyarınca ticaret, uygulama ve suç ortaklığı doğrudan destek personeline yönelen ihlallerdir.

4. Yasak işbirliği riskini tarayın. m. 2.10 gereği, hak mahrumiyeti cezası infaz edilmekte olan bir destek personeliyle iş birliği yapmak sporcu için ayrı bir ihlaldir.

5. Eğitim yükümlülüğünü yerine getirin. 7405 m. 38/1-ç kapsamındaki sporcu sağlığı önlemleri, düzenli dopingle mücadele eğitimini de kapsar.

Sıkça Sorulan Sorular

Bilmeden aldığım madde için de ceza alır mıyım?

Evet. TDMT m. 2.1’e ilişkin açıklamaya göre bu madde kapsamındaki ihlal değerlendirilirken sporcunun kusurlu olup olmadığına bakılmaz; kusursuz sorumluluk ilkesi gereği sporcu vücuduna giren her türlü yasaklı maddeden sorumludur. Kusur, ihlalin varlığında değil, Madde 10 kapsamında yaptırımın belirlenmesinde rol oynar.

Doping cezası kaç yıldır?

Tanımlanmış olmayan maddelerde kural dört yıllık hak mahrumiyetidir; sporcu ihlalin kasıtlı olmadığını ispatlarsa süre iki yıla iner. Tanımlanmış maddelerde kural iki yıldır ve dört yıla çıkarılabilmesi için kastın dopingle mücadele kuruluşunca ortaya konması gerekir. Kusursuzluk, önemsiz kusur ve esaslı yardım indirimleri ile tekrar hâllerinde artırım uygulanır.

Kokain, MDMA veya THC çıkarsa ne olur?

Bunlar 2021 Kuralları ile getirilen Kötüye Kullanılan Madde kategorisindedir. Sporcu, kullanımın müsabaka dışında ve sportif performansla ilgisiz olduğunu kanıtlayabilirse hak mahrumiyeti süresi üç aya, onaylanmış bir tedavi programının memnun edici düzeyde tamamlanması hâlinde bir aya kadar inebilir.

Gıda takviyesinden çıktı, savunmam olur mu?

Kontamine ürün savunması mümkündür; ancak ürünün etikette yazmayan yasaklı maddeyle bulaşık olduğunun analiz raporu, parti numarası ve satın alma belgeleriyle ortaya konması gerekir. Takviye kullanımı üstlenilmiş bir risktir ve kaynağın gösterilememesi indirim basamaklarına erişimi engeller.

B örneği nedir, istemeli miyim?

Örneğin, sporcunun analizini talep edebileceği ikinci parçasıdır. Talimatın 2.1.2 maddesine ilişkin açıklamaya göre sonuçları değerlendirme yetkisine sahip kuruluş, sporcu talep etmese dahi B örneğinin analizini isteyebilir. Talep süreleri kısadır ve bildirimdeki takvime göre derhâl kullanılmalıdır.

Doping yargılaması nerede yapılır ve ne kadar sürer?

Yargılamayı, sporcunun bağlı olduğu spor federasyonunun disiplin veya ceza kurulu yapar. TDMT m. 8.3’e göre kurul, ihlalin federasyona bildirilmesinden itibaren 14 gün içinde yargılamaya başlar, başlamasını takip eden 20 gün içinde karar verir ve karar tarihini takip eden 10 gün içinde gerekçeli kararı taraflara bildirir.

Doping kararına nereye ve ne kadar sürede itiraz edilir?

Futbol dışındaki branşlarda temyiz süresi kararın tebliğinden itibaren 10 gün, TFF Disiplin Kurulu kararlarında 7 gün, CAS’a yapılacak başvurularda ise kararın tebliğinden itibaren 21 gündür. Başvuru tek başına infazı durdurmaz; infazın durdurulması ayrıca talep edilmelidir.

Takımdan birden fazla sporcuda ihlal çıkarsa takım da ceza alır mı?

TDMT m. 11’e göre takım sporlarında birden fazla oyuncunun ihlali hâlinde takıma turnuva süresince doping kontrolü uygulanır; ikiden fazla sporcunun ihlali tespit edilirse sporculara uygulanacak yaptırımın yanı sıra takımın puanının silinmesi ve diskalifiye edilmesi gibi yaptırımlar uygulanabilir.

Eski bir örnek yeniden analiz edilip ceza verilebilir mi?

Talimat, kural ihlalinin gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıl içinde bildirim yapılmadıkça kovuşturma başlatılamayacağını öngörür. Bu süre içinde saklanan örneklerin yeni yöntemlerle yeniden analiz edilmesi mümkündür. Ayrıca örnek, yalnızca alındığı zaman diliminde yasaklı olan maddeler bakımından incelemeye tabi tutulur.

Antrenör veya doktor da ceza alır mı?

Evet. m. 2.7 (ticaret), m. 2.8 (sporcuya uygulama) ve m. 2.9 (suç ortaklığı) doğrudan sporcu destek personeline yönelen ihlallerdir. Ayrıca m. 2.10 uyarınca, hakkında hak mahrumiyeti cezası infaz edilmekte olan destek personeliyle iş birliği yapmak sporcu bakımından ayrı bir ihlaldir.

Sonuç

Doping hukuku, kusurun tartışıldığı yeri değiştiren bir sistemdir: ihlal aşamasında kusur sorulmaz (m. 2.1), kusur yalnızca yaptırımın ölçüsünde konuşulur (m. 10). Bu yapıda savunma, duruşmada anlatılan bir hikâye değil; sezon başında taranan liste, önceden alınan TAKİ, saklanan takviye numunesi ve süresinde kullanılan B örneği hakkıyla kurulan bir arşivdir. Bir bildirim aldıysanız işleyen ilk şey takvimdir: m. 8.3’teki yargılama süreleri ile 7, 10 ve 21 günlük temyiz süreleri, dosyanın kaderini belirler. Doping dosyanız veya savunma stratejiniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Atıf yapılan başlıca mevzuat: Türkiye Dopingle Mücadele Talimatı m. 1.3, 2.1–2.11, 4.1, 4.2.2, 4.2.3, 8, 9, 10, 10.7.1, 11, 13; Dünya Dopingle Mücadele Kuralları ve Yasaklılar Listesi (Uluslararası Standart); 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu m. 5, 10, 32, 38. Yasaklılar Listesi her yıl güncellenir ve 1 Ocak’ta yürürlüğe girer; Dünya Dopingle Mücadele Kuralları’nın yeni sürümünün 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi öngörüldüğünden, işlem tarihinde yürürlükteki metnin teyidi gerekir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş ya da avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebilir; her somut durum için avukat görüşü esastır.

B numunesi süreci, savunma dosyası ve tahkim başvuruları için
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Post by Av. Fatma Öztürk