İdare bir karar aldığında, çoğu zaman bunu uygulamak için mahkemeye gitmek zorunda değildir. Kararını kendi gücüyle hayata geçirebilir. Buna re’sen icra denir.
Hukuka Uygunluk Karinesi
İdari işlemler hukuka uygun kabul edilir; aksini ispat yükü ilgiliye düşer. Bu nedenle işlem, iptal edilene kadar hukuki sonuçlarını doğurur.
İcrai İşlem Kavramı
İcrai işlem, idarenin tek yanlı iradesiyle ilgililerin hukuki durumunda yeni bir sonuç yaratan işlemdir. Düzenleyici işlemler tek başına icrai değildir; bireysel uygulama işlemine dönüştüğünde icrai nitelik kazanır.
Re’sen İcra Nedir?
Re’sen icra (doğrudan uygulama), idarenin işlemini yargı kararına gerek olmaksızın, gerektiğinde zor kullanarak bizzat hayata geçirmesidir. Bu özellik, kamu hizmetinin aksamadan yürütülmesini sağlar.
Önemli Sınır: Kanuni Dayanak
Re’sen icra yetkisi, idari işlem yapma yetkisine içkin (otomatik) değildir. İdare her işlemini re’sen icra edemez; bunun için ayrıca kanunun açıkça yetki vermesi ve işlemin ölçülülük ilkesine uygun olması gerekir.
Uygulamadan Örnekler
Ruhsatsız yapıda malik süresinde yıkmazsa idarenin bizzat yıkması, kamu alacağının ve idari para cezasının 6183 sayılı Kanun’a göre tahsili, memur maaşından kesinti yapılması re’sen icraya örnektir. Açılan davada yürütmenin durdurulması kararı verilirse re’sen icra durur.
Sıkça Sorulan Sorular
İdare her zaman zor kullanabilir mi? Hayır; zor kullanımı ölçülü olmalı ve kanuni dayanağı bulunmalıdır.
Hak sağlayan işlemde re’sen icra gerekir mi? Genellikle hayır; idarenin tek yapması gereken oluşan hakka engel olmamaktır.
İcrayı durdurmak mümkün mü? Dava açıp yürütmenin durdurulması talep edilebilir.
Re’sen icra işlemlerine karşı süreyi kaçırmamak önemlidir. Profesyonel hukuki destek almak yerinde olur.
