26 Ekim 2026

Boşanma Davasında Tapuya İhtiyati Tedbir Talep Dilekçesi Örneği (HMK 389-399; TMK 169, 225, 236)

Boşanma sürecinde tapuya ihtiyati tedbir konulabilir; ancak hangi davada istendiği sonucu belirler. İhtiyati tedbir yalnız uyuşmazlık konusu hakkında verilebilir (HMK m.389/1). Boşanma davasının konusu evliliğin sona erdirilmesidir; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, boşanmanın eki olan tazminat ve nafakanın güvencesi için eşin taşınmazına veya aracına tedbir konulmasını hukuka aykırı bulmaktadır. Taşınmaz üzerindeki asıl koruma, mal rejiminin tasfiyesi davasında istenir: mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona erdiğinden (TMK m.225/2) bu dava boşanma davasıyla birlikte açılabilir ve Yargıtay 8. Hukuk Dairesi katılma alacağı davasında taşınmaz ve araçlara tedbir talebinin reddini bozmuştur. Dilekçede tedbirin sebebi ve türü açıkça yazılmalı, haklılık yaklaşık olarak ispat edilmelidir (HMK m.390/3). Kural olarak teminat istenir (HMK m.392). Karar, tebliğden itibaren bir hafta içinde uygulatılmazsa kendiliğinden kalkar (HMK m.393/1). Aşağıda üç dilekçe örneği bulunuyor.

Güncel durum (26 Ekim 2026). Tedbir taleplerine ilişkin kanun yolu incelemesinin öncelikle yapılması ve kesin olarak karara bağlanması kuralı 7251 sayılı Kanunla getirilmiştir (HMK m.391/3); bölge adliye mahkemesinin geçici hukuki korumalar hakkındaki kararları temyiz edilemez (HMK m.362/1-f). 2026 yılı tarifesine göre asliye ve aile mahkemelerinde ihtiyati tedbir talebi için başvurma harcı 732,00 TL, ihtiyati tedbir kararı için maktu karar ve ilam harcı 1.206,00 TL’dir (ikincil kaynak).

Taşınmazınızı doğru davada, doğru tedbirle koruyalım

Mal rejimi davasında tapuya ihtiyati tedbir, terditli ihtiyati haciz, aile konutu şerhi, TMK 199 ve tedbire itiraz: Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

İçindekiler

Kısa Cevaplar

Tablo: Boşanma sürecinde tapuya tedbir hakkında kısa cevaplar

SoruKısa cevapDayanak
Tedbir neyin üzerine konulur?Uyuşmazlık konusu hakkındaHMK m.389/1
Tazminat ve nafaka için tapuya tedbir?Yargıtay 2. HD’ye göre konulamazY2HD, K.2019/8395
Taşınmaz için doğru dava?Mal rejiminin tasfiyesi davasıTMK m.225/2, 236
Katılma alacağında tedbir?Tehlike varsa reddi hatalı bulunduY8HD, K.2012/1778
Para alacağı için başka yol?İhtiyati hacizİİK m.257
Dilekçede ne olmalı?Sebep, tür, taşınmaz bilgisi, yaklaşık ispatHMK m.390/3
Teminat?Kural olarak evet; resmî belgede istisnaHMK m.392/1
Kararı ne zaman uygulatmalı?Bir hafta içindeHMK m.393/1
Karşı taraf itiraz edebilir mi?Bir hafta içindeHMK m.394
Haksız tedbirde?Tazminat; bir yıllık süreHMK m.399
2026 harcı?Başvurma 732,00 TL; karar harcı 1.206,00 TLHarçlar K. tarifesi

Mal kaçırmaya karşı yolların bütünü için boşanma davası sırasında mal kaçırmayı önleme, dava sürerken satışın sonuçları için mal rejimi davası sürerken taşınmaz satılırsa yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kanun Ne Diyor? HMK 389-399

İhtiyati tedbir, dava sürerken veya dava açılmadan önce hakkın korunması için verilen geçici hukuki korumadır. Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir (HMK m.389/1). Tedbir dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden, dava açıldıktan sonra ise yalnız asıl davanın görüldüğü mahkemeden istenir (HMK m.390/1).

Mahkeme, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir; mal veya hakkın muhafaza altına alınması, yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması bunlardandır (HMK m.391/1). Tapuya konulan tedbir genellikle taşınmazın devir ve temlikinin yasaklanması biçimindedir ve tapu kütüğüne şerh edilir. Kanunun diğer hükümleri teminatı, uygulamayı, itirazı, değiştirmeyi, tedbire aykırılığı ve haksız tedbir tazminatını düzenler.

Tablo: HMK 389-399 bir bakışta

MaddeKonuÖzü
HMK m.389ŞartlarUyuşmazlık konusu; hakkın elde edilmesinin zorlaşması
HMK m.390TalepMahkeme; dinlenmeden karar; sebep, tür, yaklaşık ispat
HMK m.391KararTedbirin türü ve içeriği; kanun yolu
HMK m.392TeminatKural olarak zorunlu; istisnalar
HMK m.393UygulamaBir hafta içinde talep
HMK m.394İtirazBir hafta içinde; şartlar, yetki, teminat
HMK m.395-396DeğiştirmeTeminat karşılığı veya değişen durum
HMK m.397SüreDava öncesi tedbirde iki hafta; kesinleşmeye kadar etki
HMK m.398AykırılıkŞikâyet üzerine disiplin hapsi
HMK m.399TazminatHaksız tedbir; bir yıl

Boşanma Davasında Tapuya Tedbir Konulabilir mi?

Boşanma davasının konusu evlilik birliğinin sona erdirilmesidir. Maddi ve manevi tazminat ile nafaka boşanmanın eki niteliğinde para talepleridir; eşin taşınmazı ise bu davanın uyuşmazlık konusu değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu nedenle, boşanma davasında ileride hükmedilebilecek tazminat ve nafakanın güvencesi için eşin taşınmazına veya aracına ihtiyati tedbir konulmasını hukuka aykırı bulmakta ve yalnız uyuşmazlık konusu hakkında tedbir verilebileceğini vurgulamaktadır (Y2HD, 09.09.2019, E.2019/1503, K.2019/8395 ve aynı yöndeki kararlar; ikincil kaynak). Daire, bir dosyada tedbirin hükmün kesinleşmesiyle kendiliğinden kalkacağını belirterek temyiz itirazlarını reddetmiş; karşı oy, TMK m.169 ve HMK m.389/1’e dayanarak böyle bir tedbirin konulamayacağını açıklamıştır (Y2HD, 13.05.2015, E.2014/24739, K.2015/10135; ikincil kaynak).

TMK m.169, boşanma davası açılınca hâkimin davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alacağını düzenler. Bu hüküm, tedbir nafakası, konutun kullanımı veya velayet gibi geçici düzenlemelerin dayanağıdır; tazminat ve nafakanın güvencesi için taşınmazların dondurulmasına dayanak yapılması öğretide eleştirilmektedir. Bu nedenle taşınmaz üzerinde koruma isteniyorsa doğru yol, aşağıda anlatılan mal rejimi davası, aile konutu şerhi veya TMK m.199’dur.

Tablo: Boşanma davasında tedbir

TalepDeğerlendirmeDayanak
Tazminat güvencesi için tapuya tedbirUyuşmazlık konusu değil; hukuka aykırıHMK m.389/1; Y2HD, K.2019/8395
Nafaka güvencesi için araca tedbirAynı sonuçY2HD, K.2019/8395
Tedbir nafakası, velayet, konut kullanımıGeçici önlem olarak re’senTMK m.169
Konulmuş tedbirin akıbetiHükmün kesinleşmesiyle kalkarY2HD, K.2015/10135; HMK m.397/2
Taşınmazın korunmasıMal rejimi davası, TMK 194 veya TMK 199TMK m.194, 199, 225

Dava sürerken konutun kullanımı için boşanmak istiyoruz ama aynı evde yaşıyoruz, tedbir nafakası için tedbir nafakası yazılarımıza bakabilirsiniz.

Doğru Yer: Mal Rejiminin Tasfiyesi Davasında Tapuya Tedbir

Mahkeme kararıyla eşlerin boşanmasında mal rejimi davanın açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer (TMK m.225/2). Edinilmiş mal, her eşin mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir (TMK m.219/1); bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılır (TMK m.222/3). Her eş diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir (TMK m.236/1); diğer eşe ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkıda bulunan eşin ayrıca değer artış payı alacağı doğabilir (TMK m.227). Uygulamada tasfiye davası boşanma davasıyla birlikte veya sonra açılır ve boşanma davasının sonucu bekletici mesele yapılır (HMK m.165).

Tapuya tedbir bu davada istenir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, katılma alacağı davasında bir taşınmaz ve iki aracın devrinin önlenmesi için istenen tedbirin reddini bozmuş; devir hâlinde hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşabileceğini, tapu kaydına şerhin davalıya zarar vermeyeceğini belirtmiştir (Y8HD, 13.03.2012, E.2012/1742, K.2012/1778; ikincil kaynak). Bununla birlikte katılma alacağı kişisel bir alacak hakkıdır (YHGK, 26.09.2012, E.2012/192, K.2012/629; ikincil kaynak); tedbir, davacının yaklaşık olarak alabileceği alacakla orantılı tutulmalıdır.

Tablo: Mal rejimi davasında tedbirin dayanakları

KonuKuralDayanak
Rejimin sona ermesiBoşanma davasının açıldığı tarihTMK m.225/2
Edinilmiş malRejim süresince karşılığı verilerek edinilenTMK m.219/1
KarineAksi ispat edilinceye kadar edinilmiş malTMK m.222/3
Katılma alacağıArtık değerin yarısıTMK m.236/1
Değer artış payıKatkı oranındaTMK m.227
Tedbir talebinin reddiTehlike varken hatalıY8HD, K.2012/1778
Alacağın niteliğiKişisel hakYHGK, K.2012/629
Bekletici meseleBoşanma davasının sonucuHMK m.165

Katılma alacağının hesabı için katılma alacağı hesaplama, değer artış payı için evlilikten önceki arsaya evlilikte ev yapıldı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Para Alacağı İçin İhtiyati Haciz

Katılma alacağı ve değer artış payı ayın veya para olarak ödenebilir (TMK m.239/1); aksine anlaşma yoksa tasfiyenin sona ermesinden başlayarak bunlara faiz yürütülür ve durum ve koşullar gerektiriyorsa borçludan ayrıca güvence istenebilir (TMK m.239/3). Alacak para alacağı olduğundan, belirli bir taşınmazın devrinin önlenmesine yönelik tedbirin yanında veya onun kabul edilmemesi ihtimaline karşı ihtiyati haciz de istenebilir. İhtiyati haciz İcra ve İflas Kanununda düzenlenir; vadesi gelmemiş bir borç için ancak kanunda sayılan hâllerde, örneğin borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye veya kaçırmaya hazırlanması durumunda istenebilir (İİK m.257).

İhtiyati tedbir ile ihtiyati haciz farklı sonuç doğurur. Tedbir, belirlenen taşınmazın devrini engeller; ihtiyati haciz ise alacak tutarı kadar borçlunun mallarına haciz konulmasını sağlar. Dilekçede iki talebin sebepleri ayrı ayrı yazılmalı, ihtiyati haciz terditli olarak istenecekse sıralama açıkça belirtilmelidir. Hangi yolun seçileceği, korunmak istenen şeyin belirli bir taşınmaz mı yoksa alacağın tahsili mi olduğuna göre değişir.

Tablo: İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz

Konuİhtiyati tedbirİhtiyati haciz
DayanakHMK m.389-399İİK m.257 vd.
KorunanUyuşmazlık konusu malPara alacağının tahsili
SonuçDevir ve temlik yasağıAlacak tutarı kadar haciz
Mal rejiminde kullanımBelirli taşınmaz ve araçlarKatılma alacağı ve değer artış payı
GüvenceHMK m.392 teminatıTMK m.239/3 güvencesi ayrıca istenebilir
Birlikte istenmesiAsıl talepTerditli talep

Katılma alacağına faiz için katılma alacağına faiz ne zaman başlar, kararın icrası için katılma alacağı kararını icraya koymak yazılarımıza bakabilirsiniz.

Aile Konutu, TMK 199 ve Diğer Koruma Yolları

Aile konutu için tedbirden daha güçlü bir araç vardır. Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz; konut diğer eş adına kayıtlıysa tapu kütüğüne gerekli şerhin verilmesi istenebilir (TMK m.194). Evlilik sürerken ailenin ekonomik varlığının korunması gerekiyorsa, belirlenen mallardaki tasarrufların diğer eşin rızasına bağlanması da istenebilir; taşınmazda bu sınırlama re’sen tapuya şerh edilir (TMK m.199). Bu karar boşanma kesinleşince konusuz kalır.

Mal kaçırma kastıyla yapılmış devirlerde ise tasfiyede eklenecek değer hükümleri (TMK m.229) ve koşulları varsa üçüncü kişiye başvuru (TMK m.241) gündeme gelir; muvazaa iddiasıyla tapu iptali ve tescil davası açılmışsa bu davada taşınmaz üzerine tedbir istenebilir. Bu yolların her birinin şartı ve sonucu farklıdır; çoğu dosyada konut için TMK 194 şerhi, diğer mallar için mal rejimi davasında tedbir ve gerektiğinde ihtiyati haciz birlikte kullanılır.

Tablo: Taşınmazı korumanın yolları

YolNe zaman?Dayanak
Aile konutu şerhiEvlilik sürerken; konut içinTMK m.194
Tasarruf yetkisinin sınırlanmasıEvlilik sürerken; belirli mallarTMK m.199
Mal rejimi davasında tedbirBoşanma davasıyla birlikte veya sonraHMK m.389; TMK m.225/2
İhtiyati hacizPara alacağı içinİİK m.257
Eklenecek değerGerçekleşmiş kaçırma devirlerindeTMK m.229
Üçüncü kişiye başvuruKoşulları varsaTMK m.241

Aile konutu şerhi için aile konutu şerhi nasıl konulur, TMK 199 dilekçesi için tasarruf yetkisinin sınırlanması dilekçe örneği, eklenecek değerler için eşin boşanmadan önce mal kaçırması yazılarımıza bakabilirsiniz.

Tedbir Talep Dilekçesinin Unsurları

Tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır (HMK m.390/3). Mahkemenin kararında da tedbirin hangi sebebe ve delillere dayandığı, neyin üzerinde ve ne tür bir tedbire karar verildiği tereddüde yer vermeyecek şekilde ve teminatın tutarı ile türü gösterilir (HMK m.391/2). Bu nedenle dilekçe, kararın içeriğini hazırlayacak açıklıkta yazılmalıdır.

Taşınmaz için il, ilçe, mahalle, ada, parsel ve varsa bağımsız bölüm numarası; edinme tarihi ve edinme biçimi (satış, kredi, taksit); tehlikeyi gösteren olaylar (satış ilanı, emlakçı yazışması, tapu randevusu, yakına devir hazırlığı) yazılmalıdır. Yaklaşık ispat için tapu kaydının evlilik içindeki edinme tarihini göstermesi ve TMK m.222/3’teki karine çoğu zaman yeterli bir başlangıçtır. Talep edilen tedbirin türü “devir ve temlik yasağı ile tapuya şerh” gibi açıkça yazılmalı; karşı taraf dinlenmeden karar isteniyorsa derhâl korunma zorunluluğu gerekçelendirilmelidir (HMK m.390/2).

Tablo: Tedbir dilekçesinin bölümleri

BölümNe yazılır?Dayanak
MahkemeAsıl davanın görüldüğü mahkemeHMK m.390/1
Tedbir sebebiSatış ilanı, devir hazırlığıHMK m.389/1, 390/3
Tedbirin türüDevir ve temlik yasağı; tapuya şerhHMK m.391/1-2
Taşınmazİl, ilçe, ada, parsel, bağımsız bölümHMK m.391/2-c
Yaklaşık ispatTapu kaydı, edinme tarihi, karineHMK m.390/3; TMK m.222/3
Dinlenmeden kararDerhâl korunma zorunluluğuHMK m.390/2
TeminatTeminatsız karar veya makul teminat talebiHMK m.392/1

Teminat: Ne Zaman Alınır, Ne Zaman Alınmaz?

İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına karar verebilir; adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez (HMK m.392/1). Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmazsa teminat iade edilir (m.392/2).

Mal rejimi dosyalarında tapu kaydı resmî bir belge olduğundan teminatsız tedbir istenebilir; ancak mahkeme yine de teminat isteyebilir. Teminatın ve tedbirin kapsamı ölçülü olmalıdır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, tedbirin kural olarak davacının yaklaşık olarak alabileceği katkı ve katılma alacağı ile orantılı tutulması gerektiğini; davalı adına kayıtlı bütün taşınmazlarla birlikte banka hesabının yarısını aşan tedbirin karşı tarafın ekonomik durumunu tehlikeye düşürecek ölçüde olduğunu belirtmiştir (Y8HD, 29.11.2012, 2012/12527-2012/11374; ikincil kaynak). Ekonomik gücü olmayan taraf adli yardım isteyebilir.

Tablo: Teminat

DurumSonuçDayanak
KuralTeminat gösterilirHMK m.392/1
Resmî belge veya kesin delilGerekçeyle teminatsız karar verilebilirHMK m.392/1
Adli yardımTeminat aranmazHMK m.392/1
Teminatın iadesiBir ay içinde tazminat davası açılmazsaHMK m.392/2
Tedbirin kapsamıYaklaşık alacakla orantılıY8HD, 29.11.2012
Kararda gösterimTeminatın tutarı ve türüHMK m.391/2-ç

Harç ve Giderler (2026)

Harçlar Kanununa bağlı (1) sayılı tarifede ihtiyati tedbir talepleri, dava açma ile birlikte başvurma harcına tabi işler arasında sayılır. 2026 yılı için asliye ve aile mahkemelerinde başvurma harcı 732,00 TL’dir. İhtiyati tedbir kararları için maktu karar ve ilam harcı 1.206,00 TL olarak belirlenmiştir (ikincil kaynak). Tedbir talebi asıl dava dilekçesinde yapılıyorsa dava için ayrıca harç ve gider avansı yatırılır (HMK m.120). Tedbirin tapuda uygulanması için yapılan masraflar da talep eden tarafından karşılanır.

Mal rejiminin tasfiyesi davası ayrı bir dava olduğundan harcı da ayrıdır. Belirsiz alacak davası 7589 sayılı Kanunla kaldırıldığından (RG 31.07.2026), bu tarihten sonra açılan katılma alacağı davaları kısmi dava olarak açılır; değer bilirkişi raporuyla netleşince talep aynı davada bir defaya mahsus artırılır ve harç artırılan miktara göre tamamlanır (HMK m.109/4). Harcın ayrıntılı hesabı dosyaya ve dava türüne göre değiştiği için dava açılırken güncel tarife kontrol edilmelidir.

Tablo: Tedbirde harç (2026)

KalemTutarDayanak
Başvurma harcı (asliye, aile)732,00 TL(1) sayılı tarife I
İhtiyati tedbir kararı harcı1.206,00 TL (maktu)(1) sayılı tarife III-2-d
Gider avansıBakanlık tarifesine göreHMK m.120
Mal rejimi davasıAyrı dava; ayrı harçHMK m.120
TeminatHarçtan ayrıdırHMK m.392

Boşanma davasındaki harçlar için boşanmada maktu ve nispi harç hesabı yazımıza bakabilirsiniz.

Kararın Uygulanması ve Süreler

Tedbir kararı kendiliğinden tapuya işlenmez; uygulanmasının istenmesi gerekir. İhtiyati tedbir kararının uygulanması, kararın tedbir isteyen tarafa tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde talep edilmek zorundadır; aksi hâlde, kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi tedbir kararı kendiliğinden kalkar (HMK m.393/1). Uygulama, kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki veya tedbir konusu mal ya da hakkın bulunduğu yer icra dairesinden istenir; mahkeme kararında belirterek yazı işleri müdürünü de görevlendirebilir (m.393/2). Tapu tedbirlerinde uygulamada mahkemenin tapu müdürlüğüne yazdığı müzekkere ile şerh verilir.

Dava açılmadan önce tedbir alınmışsa, uygulamanın talep edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki dava açılmalı ve bu durum belgelenmelidir; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m.397/1). Tedbirin etkisi, aksi belirtilmedikçe nihai kararın kesinleşmesine kadar devam eder (m.397/2). Tedbir kararına aykırı davranan kimse, ihlalin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde şikâyet edilmesi üzerine altı aya kadar disiplin hapsiyle cezalandırılabilir (HMK m.398).

Tablo: Uygulama ve süreler

KonuSüre veya kuralDayanak
Uygulama talebiTefhim veya tebliğden itibaren bir haftaHMK m.393/1
Uygulama yeriİcra dairesi veya yazı işleri müdürüHMK m.393/2
Dava öncesi tedbirİki hafta içinde esas davaHMK m.397/1
Tedbirin süresiAksi belirtilmedikçe kesinleşmeye kadarHMK m.397/2
Tedbire aykırılıkŞikâyet üzerine disiplin hapsiHMK m.398

Dava açılmadan önceki adımlar için eşim boşanma davası açacağını söyledi yazımıza bakabilirsiniz.

Karşı Tarafın İtirazı ve Kanun Yolu

Karşı taraf dinlenmeden verilmiş ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebilir; aksine karar verilmedikçe itiraz icrayı durdurmaz (HMK m.394/1). Karşı taraf, tedbirin uygulanması sırasında hazır bulunuyorsa uygulamadan, bulunmuyorsa uygulamaya ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde; tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. Esas hakkında dava açıldıktan sonra itirazı bu davaya bakan mahkeme karara bağlar (m.394/2). Menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişiler de tedbiri öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde şartlara ve teminata itiraz edebilir (m.394/3).

Tedbir talebinin reddi kararı gerekçeli olarak verilir ve bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilir; kanun yolu incelemesi öncelikle yapılır ve kesin olarak karara bağlanır (HMK m.391/3). İlk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir talebinin reddine ve itiraz üzerine verilen kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir (HMK m.341/1); bölge adliye mahkemesinin geçici hukuki korumalar hakkındaki kararları temyiz edilemez (HMK m.362/1-f).

Tablo: İtiraz ve kanun yolu

KonuKuralDayanak
Kim itiraz eder?Dinlenmeden tedbir verilen karşı tarafHMK m.394/1
SüreUygulamadan veya tutanak tebliğinden bir haftaHMK m.394/2
İtiraz sebepleriŞartlar, yetki, teminatHMK m.394/2
Üçüncü kişiÖğrenmeden bir hafta; şartlar ve teminatHMK m.394/3
İtiraz icrayı durdurur mu?Aksine karar yoksa hayırHMK m.394/1
Kanun yoluİstinaf; öncelikli ve kesinHMK m.341/1, 391/3
TemyizKapalıHMK m.362/1-f

İstinaf süreci için boşanmada istinaf ne kadar sürer yazımıza bakabilirsiniz.

Tedbirin Değiştirilmesi, Kaldırılması ve Haksız Tedbir Tazminatı

Aleyhine tedbir kararı verilen kişi, mahkemece kabul edilecek teminatı gösterirse mahkeme duruma göre tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına karar verebilir (HMK m.395/1). Durum ve koşulların değiştiği sabit olursa, talep üzerine tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına teminat aranmaksızın karar verilebilir (HMK m.396/1). Mal rejimi davasında bilirkişi raporuyla katılma alacağının miktarı netleştiğinde, tedbirin bu miktarla orantılı hâle getirilmesi bu yolla istenebilir.

Lehine tedbir kararı verilen taraf, talepte bulunduğu anda haksız olduğu anlaşılırsa veya tedbir kendiliğinden kalkar ya da itiraz üzerine kaldırılırsa, haksız tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazminle yükümlüdür (HMK m.399/1). Tazminat davası esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılır ve hükmün kesinleşmesinden veya tedbirin kalkmasından itibaren bir yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar (m.399/2-3). Bu sorumluluk, ölçüsüz tedbir talebinden kaçınmak için ayrıca bir sebeptir.

Tablo: Tedbirden sonra

KonuKuralDayanak
Teminat karşılığıDeğiştirme veya kaldırmaHMK m.395
Değişen durumTeminatsız değiştirme veya kaldırmaHMK m.396
Bilirkişi raporu sonrasıTedbirin orantılı hâle getirilmesiHMK m.396; Y8HD, 29.11.2012
Haksız tedbirZararın tazminiHMK m.399/1
Tazminat davası mahkemesiEsas davayı karara bağlayan mahkemeHMK m.399/2
ZamanaşımıBir yılHMK m.399/3

İpotekli veya hacizli taşınmazların tasfiyesi için hacizli veya ipotekli ev boşanmada nasıl paylaşılır yazımıza bakabilirsiniz.

Dilekçe Örnekleri

Önemli not. Aşağıdaki dilekçeler basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir. Köşeli parantez içindeki bölümleri dosyanıza göre doldurmanız; taşınmaz ve araç bilgilerini tapu ve trafik kayıtlarından aynen aktarmanız, tehlikeyi gösteren olayları delilleriyle yazmanız gerekir.

1. Mal rejimi davasında tapuya ihtiyati tedbir ve terditli ihtiyati haciz talebi (HMK 389-392; TMK 219, 222, 225, 236; İİK 257)

[ŞEHİR] [SAYI]. AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR DOSYA NO: [Mal rejimi davasının esas numarası] DAVACI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI: [Ad soyad, adres] KONU: Davalı adına kayıtlı taşınmaz ve araç üzerine devir ve temlik yasağı şeklinde ihtiyati tedbir konulması, bu talep kabul görmezse aynı mallar üzerine ihtiyati haciz konulması istemidir. AÇIKLAMALAR 1. HMK 390/1 maddesi yönünden: Müvekkil [tarih] tarihinde boşanma davası açmış, aynı tarihte mahkemenizde katılma alacağı ve değer artış payı alacağı davası açılmıştır. Tedbir, asıl davanın görüldüğü mahkemenizden istenmektedir. 2. TMK 225/2 ve HMK 165. maddeleri yönünden: Mal rejimi boşanma davasının açıldığı [tarih] tarihinde sona ermiştir. Boşanma davasının sonucu davamız için bekletici meseledir; bu süre boyunca malların korunması zorunludur. 3. TMK 219/1, 222/3 ve 236/1. maddeleri yönünden: [İl, ilçe, mahalle, ada, parsel, bağımsız bölüm] taşınmaz [tarih] tarihinde, evlilik içinde ve banka kredisiyle; [plaka] plakalı araç [tarih] tarihinde edinilmiştir. Tapu ve trafik kayıtları edinme tarihlerini göstermektedir. Bu mallar edinilmiş mal niteliğindedir ve müvekkil artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir. Haklılığımız bu resmî kayıtlarla yaklaşık olarak ispatlanmıştır. 4. HMK 389/1 maddesi yönünden: Davalı [tarih] tarihinde taşınmaz için satış ilanı vermiş, bir emlak ofisine yetki vermiş ve [tarih] tarihi için tapu müdürlüğünden randevu almıştır. Taşınmazın devri hâlinde hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacaktır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi benzer bir dosyada tedbir talebinin reddini bozmuştur (E.2012/1742, K.2012/1778). 5. HMK 391/2 maddesi ve ölçülülük yönünden: Talebimiz yalnız tehlike altındaki taşınmaz ve araçla sınırlıdır. Davalının işyeri ve banka hesapları hakkında bir talebimiz yoktur. Tedbir, müvekkilin yaklaşık olarak alabileceği alacakla orantılıdır. 6. HMK 390/2 maddesi yönünden: Tapu randevusu [tarih] tarihindedir. Davalının dinlenmesi beklenirse devir gerçekleşebilir. Bu nedenle karşı taraf dinlenmeden karar verilmesi zorunludur. 7. HMK 392/1 maddesi yönünden: Talebimiz tapu ve trafik kayıtları gibi resmî belgelere dayandığından teminat alınmamasını, aksi kanaat hâlinde müvekkilin ekonomik durumu gözetilerek makul bir teminat belirlenmesini istiyoruz. 8. İİK 257 ve TMK 239/3. maddeleri yönünden: Tedbir talebimiz kabul görmezse, katılma alacağı bir para alacağı olduğundan ve davalı mallarını elden çıkarmaya hazırlandığından aynı mallar üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep ediyoruz. DELİLLER: Tapu ve trafik kayıtları; kredi sözleşmesi; satış ilanı çıktıları; emlak ofisi yazışmaları; tapu randevu bilgisi; boşanma dava dilekçesi; tanıklar; dosya kapsamı. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.219, 222, 225, 227, 236, 239; HMK m.165, 389-399; İİK m.257 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Karşı taraf dinlenmeden, teminatsız veya uygun teminatla, [taşınmaz] ve [araç] üzerine devir ve temlik yasağı şeklinde ihtiyati tedbir konulmasına ve kararın tapu ile trafik kayıtlarına şerhi için yazı yazılmasına; bu talep kabul görmezse aynı mallar üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı vekili, imza]

2. Boşanma davasında tazminat ve nafaka için konulan tapu tedbirine itiraz (HMK 389, 390, 391, 392, 394)

[ŞEHİR] [SAYI]. AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DOSYA NO: [Boşanma davasının esas numarası] İTİRAZ EDEN DAVALI: [Ad soyad, adres] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVACI: [Ad soyad, adres] KONU: Mahkemenizin [tarih] tarihli ara kararıyla müvekkil adına kayıtlı taşınmaz üzerine konulan ihtiyati tedbire itirazlarımızdır. AÇIKLAMALAR 1. HMK 394/2 maddesi yönünden: Tedbir müvekkil dinlenmeden verilmiş, uygulamaya ilişkin tutanak [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. İtirazımız bir haftalık süre içindedir. 2. HMK 389/1 maddesi yönünden: İhtiyati tedbir yalnız uyuşmazlık konusu hakkında verilebilir. Davamızın konusu evlilik birliğinin sona erdirilmesidir. Davacının taşınmaz üzerinde ileri sürdüğü bir mülkiyet iddiası yoktur; taşınmaz bu davanın uyuşmazlık konusu değildir. 3. TMK 174 ve 175. maddeleri yönünden: Davacının tazminat ve nafaka talepleri boşanmanın eki niteliğinde para talepleridir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, ileride hükmedilebilecek tazminat ve nafakanın güvencesi için eşin malları üzerine tedbir konulamayacağını kabul etmektedir (09.09.2019, E.2019/1503, K.2019/8395). 4. TMK 169 maddesi yönünden: Geçici önlemler eşlerin barınması, geçimi, mallarının yönetimi ve çocukların bakımına ilişkindir. Bu hüküm, müvekkilin taşınmazının para alacaklarına güvence olarak dondurulmasına dayanak oluşturmaz. 5. HMK 390/2 ve 391/2. maddeleri yönünden: Kararda müvekkilin dinlenmeden tedbir verilmesini zorunlu kılan bir durum gösterilmemiş, tedbirin hangi somut sebebe ve delile dayandığı da açıklanmamıştır. 6. HMK 392/1 maddesi yönünden: Tedbir teminat alınmadan verilmiştir ve teminat alınmamasının gerekçesi kararda yer almamaktadır. 7. HMK 399 maddesi yönünden: Tedbir nedeniyle müvekkil taşınmaz üzerindeki kredisini yapılandıramamaktadır. Haksız tedbirden doğan tazminat haklarımız saklıdır. DELİLLER: Tedbir kararı ve uygulama tutanağı; tapu kaydı; banka yazısı; dosya kapsamı. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.169, 174, 175; HMK m.389, 390, 391, 392, 394, 399 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: İtirazımızın kabulüyle taşınmaz üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ve tapu müdürlüğüne yazı yazılmasına; aksi kanaat hâlinde davacıdan HMK 392 uyarınca uygun bir teminat alınmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davalı vekili, imza]

3. Bilirkişi raporundan sonra tedbirin daraltılması ve teminat karşılığı kaldırılması talebi (HMK 395, 396)

[ŞEHİR] [SAYI]. AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DOSYA NO: [Mal rejimi davasının esas numarası] TALEP EDEN DAVALI: [Ad soyad, adres] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVACI: [Ad soyad, adres] KONU: [Tarih] tarihli ihtiyati tedbir kararının [ikinci ve üçüncü taşınmaz] yönünden kaldırılması, aksi hâlde teminat karşılığı kaldırılması istemidir. AÇIKLAMALAR 1. HMK 396/1 maddesi yönünden: Tedbir [tarih] tarihinde müvekkil adına kayıtlı üç taşınmaz üzerine konulmuştur. Dosyaya sunulan [tarih] tarihli bilirkişi raporu davacının katılma alacağını [tutar] TL olarak hesaplamıştır. Tedbirin dayandığı durum bu raporla değişmiştir. 2. HMK 389/1 maddesi yönünden: [Birinci taşınmazın] bilirkişi raporuna göre değeri [tutar] TL’dir ve davacının alacağını tek başına karşılamaktadır. Diğer iki taşınmaz yönünden hakkın elde edilmesinin zorlaşacağı endişesi kalmamıştır. 3. Tedbirin ölçülülüğü yönünden: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, tedbirin davacının yaklaşık olarak alabileceği alacakla orantılı olması gerektiğini ve davalının ekonomik durumunu tehlikeye düşüren kapsamlı tedbirlerin hatalı olduğunu kabul etmiştir (29.11.2012, 2012/12527-11374). Müvekkil diğer iki taşınmaz üzerindeki tedbir nedeniyle işletme kredisini yenileyememektedir. 4. HMK 395/1 ve 395/2. maddeleri yönünden: Mahkeme aksi kanaatte olursa, müvekkil iki taşınmaz üzerindeki tedbirin kaldırılması karşılığında mahkemenin belirleyeceği tutarda banka teminat mektubu vermeye hazırdır. 5. TMK 239/3 maddesi yönünden: Kanun, durum ve koşullar gerektiriyorsa borçludan ayrıca güvence istenmesine imkân tanımaktadır. Davacının hakkı, birinci taşınmaz üzerindeki tedbir ve gerektiğinde bu güvenceyle korunmaktadır. DELİLLER: Bilirkişi raporu; tapu kayıtları; banka yazısı; dosya kapsamı. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.239; HMK m.87, 389, 395, 396 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: [İkinci ve üçüncü taşınmaz] üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ve tapu müdürlüğüne yazı yazılmasına; aksi kanaat hâlinde mahkemenizce belirlenecek teminat karşılığında kaldırılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davalı vekili, imza]

Örnek Senaryolar

Uyarı. Aşağıdaki senaryolar basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; gerçek kişilere ait değildir.

Senaryo 1: Tazminat için evine tedbir. Kadın boşanma davasında yüksek tazminat istiyor ve kocanın adına kayıtlı daireye “tazminatım güvencede olsun” diye tedbir talep ediyor.

Senaryo 1: Değerlendirme

KonuSonuçDayanak
Uyuşmazlık konusuDaire boşanma davasının konusu değilHMK m.389/1
Yargıtay uygulamasıTazminat güvencesi için tedbir konulamazY2HD, K.2019/8395
Doğru yolMal rejimi davasında tedbir; konut ise TMK 194TMK m.194, 225/2

Senaryo 2: Satışa çıkan daire. Boşanma davasıyla birlikte katılma alacağı davası açılmış; koca evlilikte krediyle aldığı daireyi satışa çıkarmış.

Senaryo 2: Değerlendirme

KonuSonuçDayanak
Edinilmiş malEvlilikte edinme; karineTMK m.219, 222/3
TedbirReddi hatalı bulunan benzer dosya varY8HD, K.2012/1778
Yedek talepİhtiyati hacizİİK m.257

Senaryo 3: Her şeye tedbir. Mahkeme üç taşınmaz ve banka hesabının tamamına tedbir koymuş; bilirkişi raporu alacağın bunların küçük bir kısmına karşılık geldiğini gösteriyor.

Senaryo 3: Değerlendirme

KonuSonuçDayanak
ÖlçülülükTedbir yaklaşık alacakla orantılı olmalıY8HD, 29.11.2012
YolDeğişen durum nedeniyle daraltmaHMK m.396
AlternatifTeminat karşılığı kaldırmaHMK m.395

Adım Adım Yol Haritası

  1. Korumak istediğiniz şeyi belirleyin. Belirli taşınmaz mı, alacağın tahsili mi?
  2. Doğru davayı seçin. Taşınmaz için mal rejimi davası; konut için TMK 194.
  3. Tapu ve trafik kayıtlarını alın. Edinme tarihini gösterin.
  4. Tehlikeyi belgeleyin. İlan, emlakçı, tapu randevusu.
  5. Tedbirin sebebini ve türünü açıkça yazın. Devir ve temlik yasağı; tapuya şerh.
  6. Gerekirse ihtiyati haczi terditli isteyin. Para alacağı için.
  7. Kararı bir hafta içinde uygulatın. Aksi hâlde tedbir kalkar.
  8. Bilirkişi raporundan sonra kapsamı gözden geçirin. Ölçüsüz tedbir tazminat riski doğurur.

Sık Yapılan Hatalar

Tablo: Tapuya tedbir taleplerinde sık yapılan hatalar

HataSonuçDoğrusu
Tazminat için boşanma dosyasında tedbirUyuşmazlık konusu değil; kalkarMal rejimi davası
Taşınmazı tanımlamamakKarar uygulanamazAda, parsel, bağımsız bölüm
Sebebi ve türü yazmamakTalep reddedilirHMK m.390/3
Bütün mallara tedbir istemekÖlçüsüz bulunurYaklaşık alacakla orantılı
Kararı uygulatmamakBir hafta sonra kalkarHemen uygulama talebi
Dava öncesi tedbirden sonra beklemekİki haftada dava açılmazsa kalkarHMK m.397/1
İtiraz süresini kaçırmakTedbir sürerBir hafta içinde itiraz

Tedbirden sonra: Tapuya konulan tedbire HMK 394 itirazı, teminat karşılığı kaldırma (HMK 395) ve bilirkişi raporu sonrası daraltma (HMK 396) için Tedbir Kararının Kaldırılması veya Değiştirilmesi Dilekçesi Örneği yazımıza bakın.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davasında tapuya tedbir konulabilir mi?

Tedbir yalnız uyuşmazlık konusu hakkında verilir (HMK m.389/1). Yargıtay 2. HD, tazminat ve nafakanın güvencesi için eşin taşınmazına tedbir konulmasını hukuka aykırı bulmaktadır.

Taşınmaz için tedbir hangi davada istenir?

Mal rejiminin tasfiyesi davasında; mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona erdiğinden bu dava boşanma davasıyla birlikte açılabilir (TMK m.225/2).

Katılma alacağı davasında tapuya tedbir konulur mu?

Tehlike varsa konulabilir; Yargıtay 8. HD tedbir talebinin reddini bozmuştur (E.2012/1742, K.2012/1778; ikincil kaynak).

İhtiyati tedbir ile ihtiyati haciz farkı nedir?

Tedbir belirli malın devrini engeller (HMK m.389); ihtiyati haciz para alacağının tahsili için mallara haciz konulmasını sağlar (İİK m.257).

Tedbir dilekçesinde ne yazmalıyım?

Tedbirin sebebini ve türünü, taşınmazın bilgilerini ve haklılığınızı yaklaşık olarak gösteren delilleri (HMK m.390/3).

Karşı taraf dinlenmeden tedbir verilir mi?

Hakların derhâl korunmasında zorunluluk varsa evet (HMK m.390/2).

Teminat yatırmak zorunlu mu?

Kural olarak evet; talep resmî belgeye dayanıyorsa mahkeme gerekçe göstererek teminat almayabilir; adli yardımda aranmaz (HMK m.392/1).

Tedbir kararı ne kadar sürede uygulatılmalı?

Tefhim veya tebliğden itibaren bir hafta içinde; aksi hâlde kendiliğinden kalkar (HMK m.393/1).

Dava açmadan tedbir alınabilir mi?

Evet; ancak uygulama talebinden itibaren iki hafta içinde esas dava açılmalıdır (HMK m.390/1, 397/1).

Tedbir ne zamana kadar sürer?

Aksi belirtilmedikçe nihai kararın kesinleşmesine kadar (HMK m.397/2).

Tedbire nasıl itiraz edilir?

Dinlenmeden verilen tedbire, uygulamadan veya tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde şartlar, yetki ve teminat yönünden (HMK m.394).

Tedbir kararına karşı temyiz var mı?

İstinaf incelemesi öncelikle yapılır ve kesindir; bölge adliye mahkemesinin geçici hukuki koruma kararları temyiz edilemez (HMK m.391/3, 362/1-f).

Tedbir teminat karşılığında kaldırılabilir mi?

Evet; mahkemece kabul edilecek teminat gösterilirse (HMK m.395).

Durum değişirse tedbir daraltılabilir mi?

Evet; durum ve koşulların değiştiği sabitse teminatsız değiştirme veya kaldırma istenebilir (HMK m.396).

Haksız tedbirde ne olur?

Tedbiri isteyen zararı tazmin eder; dava hakkı bir yılda zamanaşımına uğrar (HMK m.399).

2026 yılında tedbir harcı ne kadar?

Asliye ve aile mahkemelerinde başvurma harcı 732,00 TL, tedbir kararı harcı 1.206,00 TL’dir (ikincil kaynak).

Bu yazının kaynakları. HMK m.87, 120, 165, 341, 362, 389, 390, 391, 392, 393, 394, 395, 396, 397, 398, 399; TMK m.169, 174, 175, 194, 199, 219, 222, 225, 227, 229, 236, 239, 241; İİK m.257; 492 s. Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife.

Kararlar: Y2HD, 09.09.2019, E.2019/1503, K.2019/8395 ve aynı yöndeki kararlar; Y2HD, 13.05.2015, E.2014/24739, K.2015/10135; Y8HD, 13.03.2012, E.2012/1742, K.2012/1778; Y8HD, 29.11.2012, 2012/12527-11374; YHGK, 26.09.2012, E.2012/192, K.2012/629. Karar özetleri ikincil kaynaklardan (hukukihaber.net, savasbaytok.av.tr, cetinkayahukuk.com, av-saimincekas.com); kanun metinleri av-saimincekas.com’daki kopyalardan, 2026 harç tutarları kpmgvergi.com’daki tarifeden aktarılmıştır.

Tedbiri doğru davada, ölçülü ve süresinde isteyelim

Mal rejimi davasında tapuya tedbir, ihtiyati haciz, tedbire itiraz ve tedbirin daraltılması: Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp
Post by Av. Fatma Öztürk