Boşanma davası açılmış olsa bile eşlerin aynı evde yaşamaya devam etmesi hukuken yasak değildir ve tek başına davanın reddine yol açmaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, dava açıldıktan sonra da aynı evde ayrı odalarda yaşamaya devam eden eşler bakımından, aynı evde oturma hâlinin her zaman tek başına af anlamına gelmediğini kabul etmiştir (YHGK 14.03.2019, E.2017/2-2067, K.2019/296). Ancak dava açılması evliliği sona erdirmez: Boşanma davasının açılmış olması eşlerin sadakat yükümlülüğünü ve birliğin giderlerine katılma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (YHGK 10.11.2022, E.2020/2-367, K.2022/1497). Konutun kullanımı konusunda üç temel hüküm vardır. Boşanma davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır (TMK m.169); bu kapsamda aile konutunun eşlerden birine tahsisi istenebilir. Aile konutu, diğer eşin açık rızası olmadan devredilemez, kira sözleşmesi feshedilemez ve üzerindeki haklar sınırlanamaz (TMK m.194). Şiddet veya şiddet tehlikesi varsa hâkim, şiddet uygulayanın müşterek konuttan derhâl uzaklaştırılmasına ve konutun korunan kişiye tahsisine karar verebilir (6284 s.K. m.5/1-b). Tapu kimin adına olursa olsun, evlilik devam ederken diğer eşi evden kendi başınıza çıkaramazsınız; malik olmayan eşin konutu haksız kullanımı boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren başlar (Y2HD 18.05.2023, E.2023/1372, K.2023/2474).
Güncel durum (23 Ekim 2026). Aile konutuna ilişkin TMK m.169, 194 ve 197 ile 6284 sayılı Kanunun 5. maddesinde son dönemde bir değişiklik yapılmamıştır. Bu yazıdaki Yargıtay kararlarının bir kısmı tam metinlerini yayımlayan çevrimiçi arşivlerden alınmış; basına yansıyan karar için “haberde esas ve karar numarası yer almamaktadır” notu düşülmüştür. Tarihi kaynakta yer almayan kararlar yalnızca esas ve karar numarasıyla anılmıştır.
Dava süresince aynı evde yaşamak, her dosyada farklı riskler doğurur. Şiddet, tehdit veya baskı varsa beklemeden 6284 sayılı Kanun kapsamındaki korunma yollarına başvurulmalıdır. Bu yazı, yayımlandığı tarihte yürürlükte olan metinlere göre hazırlanmıştır.
Dava sürerken evde kimin kalacağını hukuki yoldan belirleyelim
Konutun size tahsisi, aile konutu şerhi, tedbir nafakası, geçici velayet ve gerekiyorsa 6284 koruma kararı için dosyanıza uygun yolu birlikte planlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppİçindekiler
- Kısa cevaplar
- Dava açıldıktan sonra evliliğin hukuki durumu
- Aynı evde yaşamak af mı?
- Konutun bir eşe tahsisi (TMK m.169)
- Aile konutu koruması (TMK m.194)
- Ev benim adıma: eşimi çıkarabilir miyim?
- Şiddet veya tehdit varsa: 6284 m.5
- Giderler, nafaka ve ev eşyası
- Çocuklar ve geçici velayet
- Aynı evde yaşarken dikkat edilecekler
- Boşanma kesinleşince konut
- Örnek senaryolar
- Adım adım yol haritası
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
Kısa Cevaplar
Ekonomik zorunluluklar, kira yükü veya çocuklar nedeniyle birçok çift boşanma davası sürerken aynı evde yaşamaya devam eder. Bu durumun hukuki sonuçları, eşlerin birbirine karşı tutumuna, konutun mülkiyetine ve şiddet tehlikesinin bulunup bulunmamasına göre değişir.
Tablo: Dava sürerken aynı evde yaşamaya ilişkin kısa cevaplar
| Soru | Kısa cevap | Dayanak |
|---|---|---|
| Dava sürerken aynı evde yaşamak yasak mı? | Hayır; dava evliliği sona erdirmez | TMK m.169 |
| Aynı evde yaşamak af sayılır mı? | Tek başına hayır; özgür iradeyle barışma gerekir | YHGK 14.03.2019, E.2017/2-2067, K.2019/296 |
| Dava açıldı, sadakat yükümlülüğü sürer mi? | Evet; dava açılması bu yükümlülüğü kaldırmaz | YHGK 10.11.2022, E.2020/2-367, K.2022/1497 |
| Evin bana bırakılmasını isteyebilir miyim? | Evet; geçici önlem olarak konutun tahsisi istenebilir | TMK m.169 |
| Eşim evi satabilir mi? | Aile konutu açık rızanız olmadan devredilemez | TMK m.194/1 |
| Ev benim adıma; eşimi çıkarabilir miyim? | Kendi başınıza hayır; kesinleşmeden önce haksız işgal yoktur | Y2HD 18.05.2023, E.2023/1372, K.2023/2474 |
| Şiddet varsa ne yapmalıyım? | Uzaklaştırma ve konutun size tahsisi istenebilir | 6284 s.K. m.5/1-b |
| Aynı evdeyken nafaka istenebilir mi? | Kanun tedbir nafakasını ayrı yaşamaya bağlamamıştır | TMK m.169 |
| Eşimi eve almasam ne olur? | Kusur sayılabilir | YHGK 2019/296 |
| Boşanma kesinleşince ne olur? | Malik olmayan eşin kullanımı haksız hâle gelir; tahliye ve ecrimisil gündeme gelir | Y2HD 2023/2474 |
Dava Açıldıktan Sonra Evliliğin Hukuki Durumu
Boşanma davası açmak evliliği sona erdirmez; evlilik ancak boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer. Bu nedenle dava süresince eşler hukuken evli kalır ve evlilik birliğinden doğan yükümlülükler devam eder. Eşler birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmakla yükümlüdür (TMK m.185/3); birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıkları ile katılırlar (TMK m.186/3).
Tablo: Dava süresince devam eden ve değişen yükümlülükler
| Konu | Dava süresince durum | Dayanak |
|---|---|---|
| Evlilik | Devam eder; kesinleşmeyle sona erer | Genel kural |
| Sadakat yükümlülüğü | Devam eder | YHGK 10.11.2022, E.2020/2-367, K.2022/1497 |
| Giderlere katılma | Devam eder; tedbir nafakasıyla da düzenlenebilir | TMK m.186/3, m.169 |
| Birlikte yaşama | Hâkim barınmaya ilişkin geçici önlemler alır; ayrı yaşamak dava süresince haklı sayılabilir | TMK m.169, m.197 |
| Aile konutu koruması | Devam eder | TMK m.194 |
| Geçici önlemler | Hâkim re’sen alır | TMK m.169 |
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, boşanma davasının açılmış olmasının eşlerin birbirlerine karşı olan sadakat yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını ve aynı mantıkla birliğin giderlerine katılma yükümlülüğünün de dava süresince sürdüğünü vurgulamıştır (YHGK 10.11.2022, E.2020/2-367, K.2022/1497). Bu nedenle aynı evde yaşanan dava sürecinde yapılan hakaret, tehdit, şiddet veya sadakatsizlik gibi davranışlar hukuken önemini korur. Dava tarihinden sonra yaşanan olayların görülmekte olan davada nasıl ileri sürüleceği ise usul kurallarına göre ayrıca değerlendirilir.
Dava açıldıktan sonra eşlerden birinin evden ayrılması, uygulamada kural olarak haklı bir ayrılık olarak değerlendirilir; terk sebebi (TMK m.164) ise ortak konutun haklı bir sebep olmaksızın terk edilmesini gerektirdiğinden, dava süresince ayrı yaşamanın terk sebebine dayanak yapılması güçtür. Evden ayrılmanın sonuçlarını evden ayrılırsam terk sayılır mı ve ayrı yaşama hakkının dayanağını ayrı yaşama hakkı (TMK 197) yazılarımızda anlattık.
Aynı Evde Yaşamak Af mı?
Dava sürerken aynı evde yaşamaya devam eden eşlerin en büyük kaygısı, bu durumun “affetme” veya “barışma” olarak yorumlanıp yorumlanmayacağıdır. Yargıtay uygulaması bu konuda nettir: Aynı evde yaşamak tek başına af anlamına gelmez. Affetmeden söz edebilmek için eşin, olayları bilerek ve özgür iradesiyle hoşgörüyle karşıladığının anlaşılması gerekir.
Tablo: Aynı evde yaşama ve affetme
| Karar | Olay | Sonuç |
|---|---|---|
| YHGK 14.03.2019, E.2017/2-2067, K.2019/296 | Dava açıldıktan sonra eşler aynı evde ayrı odalarda yaşamaya devam etmiş | Aynı evde oturma hâli her zaman tek başına af anlamına gelmez; boşanma kararı onandı (oy çokluğu) |
| Y2HD 04.11.2024, E.2024/8789, K.2024/8256 | Eşlerin aynı adreste yaşamayı sürdürmesi | Yalnızca aynı adreste yaşamak af sayılmaz |
| Yargıtay 2. HD (Gerçek Gündem, 15.02.2025; haberde esas ve karar numarası yer almamaktadır) | Kanser hastası kadın, dava sürerken zorunluluk nedeniyle eşiyle aynı evde yaşamış | Zorunluluktan kaynaklanan birlikte yaşama af olarak nitelendirilemez; ret kararı bozuldu |
Bu kararlar, aynı evde yaşamanın ekonomik zorunluluk, çocukların düzeni veya başka bir yer bulunamaması gibi nedenlerle sürdürülebileceğini ve bunun dava hakkını ortadan kaldırmayacağını gösterir. Bununla birlikte barıştığınız izlenimini yaratan davranışlar (birlikte tatile gitmek, ortak kutlamalar düzenlemek, evlilik birliğini olağan biçimde sürdürmek) karşı tarafça affetme savunmasının dayanağı yapılabilir. Bu nedenle aynı evde yaşarken ayrı bir yaşam düzeni kurduğunuzu gösterecek biçimde davranmanız ve tanıkların da bu durumu bilmesi yararlıdır.
Barışmanın veya koruma kararından sonra yeniden bir araya gelmenin sonuçlarını uzaklaştırma kararı varken barıştık yazımızda ele aldık. Uzun süre ayrı yaşamanın boşanmaya etkisini ise ayrı yaşamak boşanma sebebi mi yazımızda bulabilirsiniz.
Konutun Bir Eşe Tahsisi (TMK m.169)
Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır (TMK m.169). “Barınma” kelimesi, aile konutunun dava süresince eşlerden birinin kullanımına bırakılmasını da kapsar. Aynı evde yaşamanın artık mümkün olmadığı durumlarda, eşlerden biri konutun kendisine tahsis edilmesini ve diğer eşin konuttan ayrılmasını isteyebilir.
Tablo: Konutun tahsisinde değerlendirilen başlıca ölçütler
| Ölçüt | Açıklama | Not |
|---|---|---|
| Çocukların yararı | Çocukların alıştığı çevre, okul düzeni ve geçici velayetin kimde olduğu | Uygulamada en ağırlıklı ölçüttür |
| Barınma ihtiyacı | Başka bir yerde kalma imkânı olmayan, geliri düşük veya sağlık sorunu olan eş | Eşlerin ekonomik güçleri karşılaştırılır |
| Fiilen oturma | Konutta fiilen oturmayan eşe tahsis kararı yerinde görülmeyebilir | Y2HD, E.2023/8468, K.2024/6815 |
| Şiddet ve güvenlik | Şiddet varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve tahsis | 6284 s.K. m.5/1-b |
| Mülkiyet | Geçici önlemde tek başına belirleyici değildir; ancak değerlendirmede dikkate alınabilir | Somut olaya göre |
Tahsis talebinde bulunulduğunda mahkemenin bu talep hakkında olumlu veya olumsuz bir karar vermesi gerekir. Boşanma davası devam ederken aile konutunun tedbiren tahsisinin istendiği ve mahkemenin bu talep hakkında karar vermediği bir dosyada Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu eksikliği bozma sebebi saymıştır (Y2HD, E.2016/18848, K.2018/8164). Buna karşılık eşlerden birinin tayini nedeniyle başka bir ile gittiği ve ortak konutta fiilen oturmadığı bir dosyada, o eşe konutun tahsis edilmesi yerinde görülmemiştir (Y2HD, E.2023/8468, K.2024/6815).
Geçici önlem talepleri dava dilekçesinde veya dava sırasında ayrı bir dilekçeyle ileri sürülebilir. Talepte konutun neden size bırakılması gerektiğini; çocukların durumu, başka bir barınma imkânınızın bulunmaması, sağlık durumunuz ve varsa şiddet olayları gibi somut gerekçelerle açıklamanız önemlidir. Eşinizin çocukları alıp evden ayrıldığı durumlar için eşim çocukları alıp ailesinin yanına gitti yazımıza bakabilirsiniz.
Aile Konutu Koruması (TMK m.194)
Boşanma davası açılmış olsa da aile konutu, boşanma kesinleşinceye kadar kanunun koruması altındadır. Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz (TMK m.194/1). Rıza göstermeyen eşe ulaşılamıyorsa veya rıza haklı bir sebep olmaksızın verilmiyorsa, eş hâkimin müdahalesini isteyebilir (TMK m.194/2).
Tablo: Aile konutu korumasının dava sürecindeki anlamı
| Durum | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Tapu sahibi eş evi satmak istiyor | Diğer eşin açık rızası gerekir | TMK m.194/1 |
| Ev ipotek edilmek isteniyor | Konut üzerindeki hakları sınırlayan işlem; açık rıza gerekir | TMK m.194/1 |
| Kiracı eş kira sözleşmesini feshetmek istiyor | Diğer eşin açık rızası gerekir | TMK m.194/1 |
| Malik olmayan eş koruma istiyor | Tapu kütüğüne aile konutu şerhi verilmesini isteyebilir | TMK m.194/3 |
| Kiracı olmayan eş sözleşmeye taraf olmak istiyor | Kiralayana bildirimle sözleşmenin tarafı olur; diğer eşle müteselsilen sorumlu olur | TMK m.194/4 |
Dava sürecinde en sık karşılaşılan risk, tapu sahibi eşin konutu satması veya kira sözleşmesini feshederek diğer eşi zor durumda bırakmasıdır. Bu riske karşı tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması ve gerekirse mahkemeden ihtiyati tedbir istenmesi değerlendirilmelidir. Şerhin nasıl konulacağını aile konutu şerhi tapuya nasıl konulur, kiracı olmayan eşin sözleşmeye taraf olmasını aile konutu kiradaysa kiracı olmayan eş sözleşmeye nasıl taraf olur yazılarımızda anlattık. Dava açılmadan önce alınabilecek önlemler için dava açılmadan önce hukuki adımlar yazımıza bakabilirsiniz.
Ev Benim Adıma: Eşimi Çıkarabilir miyim?
Tapu sahibi eşlerin sık sorduğu soru, dava sürerken diğer eşi evden çıkarıp çıkaramayacaklarıdır. Cevap, evlilik devam ettiği sürece kural olarak hayırdır. Aile konutu, mülkiyeti kime ait olursa olsun ailenin ortak yaşam alanıdır ve diğer eşin bu konutta oturması evlilik birliğinin doğal sonucudur. Konutun kullanımı ancak mahkemenin geçici önlem kararıyla (TMK m.169) veya şiddet hâlinde koruma kararıyla (6284 s.K. m.5/1-b) düzenlenebilir.
Tablo: Mülkiyet ve kullanım ayrımı
| Dönem | Malik olmayan eşin durumu | Dayanak |
|---|---|---|
| Evlilik ve dava süresince | Konutta oturması hukuka uygundur; haksız işgalci değildir | Y2HD 18.05.2023, E.2023/1372, K.2023/2474 |
| Geçici önlemle konut diğer eşe tahsis edilmişse | Tahsis kararına uymak zorundadır | TMK m.169 |
| 6284 kapsamında uzaklaştırma kararı varsa | Mülkiyet değişmez, kullanım yasaklanır | 6284 s.K. m.5/1-b |
| Boşanma kesinleştikten sonra | Malik olmayan eşin kullanımı haksız hâle gelir; tahliye ve ecrimisil istenebilir | Y2HD 2023/2474 |
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, aile konutunda bulunan malik olmayan eşin haksız kullanımının boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren başlayacağını kabul etmiştir (Y2HD 18.05.2023, E.2023/1372, K.2023/2474). Bu nedenle dava sürerken diğer eşin kilidi değiştirmesi, eşyaları dışarı çıkarması veya eşini eve almaması hukuken korunmaz; üstelik bu davranışlar kusur olarak değerlendirilebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, eşini eve almamayı da kusurlu davranışlar arasında saymıştır (YHGK 14.03.2019, E.2017/2-2067, K.2019/296).
Eşiniz sizi evden çıkardıysa veya kapıyı kilitlediyse izlenecek yolları eşim beni evden attı, ne yapmalıyım ve eşim müşterek konutu kilitledi, eve giremiyorum yazılarımızda anlattık. Eşinizin sizi evde kilitleyerek dışarı çıkarmaması ise ayrı bir suç oluşturabilir; bu konuyu eşim beni evde kilitliyor yazımızda ele aldık.
Şiddet veya Tehdit Varsa: 6284 m.5
Aynı evde yaşamak, şiddet veya tehdit varsa güvenlik riski doğurur. Bu durumda boşanma davasının geçici önlemlerini beklemek yerine 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma yollarına derhâl başvurulmalıdır. Hâkim, şiddet uygulayan hakkında; şiddet mağduruna yönelik şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmamasına (m.5/1-a), müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılmasına ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesine (m.5/1-b), korunan kişilere ve bunların bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmamasına (m.5/1-c) karar verebilir.
Tablo: Aynı evde yaşarken başvurulabilecek koruma tedbirleri
| Tedbir | Etkisi | Dayanak |
|---|---|---|
| Şiddet, tehdit ve hakaretten kaçınma | Şiddet uygulayana davranış yasağı | 6284 s.K. m.5/1-a |
| Uzaklaştırma ve konutun tahsisi | Şiddet uygulayan evden çıkarılır; konut korunan kişiye bırakılır | 6284 s.K. m.5/1-b |
| Yaklaşmama | Konuta, okula ve işyerine yaklaşma yasağı | 6284 s.K. m.5/1-c |
| Kişisel ilişkinin düzenlenmesi | Refakatçi eşliğinde, sınırlı veya kaldırılmış kişisel ilişki | 6284 s.K. m.5/1-ç |
| Velayet, kayyım, nafaka, kişisel ilişki | Hâkim bu konularda da karar verebilir | 6284 s.K. m.5/3 |
| Süre | İlk defasında en çok altı ay; gerekirse değiştirilebilir veya uzatılabilir | 6284 s.K. m.8/2 |
Uzaklaştırma kararı mülkiyeti değiştirmez; konutun tapusu kimin adına olursa olsun, karar süresince şiddet uygulayan konuta giremez. Karara aykırı davranılması hâlinde zorlama hapsi uygulanır (6284 s.K. m.13). Koruma kararının nasıl alınacağını uzaklaştırma kararı nasıl alınır, uzaklaştırılan eşin eşya, iş ve çocuk sorunlarını ise hakkımda uzaklaştırma kararı var, evime giremiyorum yazılarımızda anlattık.
Giderler, Nafaka ve Ev Eşyası
Aynı evde yaşanan dava sürecinde en sık uyuşmazlık konusu, kira, aidat ve faturaların kim tarafından ödeneceğidir. Boşanma davası açılmış olsa da eşler birliğin giderlerine güçleri oranında katılmakla yükümlüdür (TMK m.186/3). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, bu yükümlülüğün dava süresince sürdüğünü ve tedbir nafakasının talep olmasa bile hâkim tarafından re’sen, kural olarak davanın başından itibaren karar kesinleşinceye kadar takdir edileceğini belirtmiştir (YHGK 10.11.2022, E.2020/2-367, K.2022/1497).
Tablo: Dava süresince giderler ve nafaka
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Tedbir nafakası | Hâkim re’sen takdir eder; kusur durumu etkili değildir | TMK m.169; YHGK 2022/1497 |
| Eşin gelirinin bulunması | Tedbir nafakasına tek başına engel değildir | YHGK 15.03.2022, E.2019/107, K.2022/318 |
| Yükümlünün gelirinin bulunmaması | Tedbir nafakasının tamamen kaldırılmasını gerektirmez | YHGK 25.10.2018, E.2017/2-1891, K.2018/1577 |
| Aynı evde yaşama | Kanun tedbir nafakasını ayrı yaşamaya bağlamamıştır; giderlerin fiilen kim tarafından karşılandığı takdirde dikkate alınır | TMK m.169 |
| Ev eşyası | Hâkim geçici önlem olarak eşyanın kullanımını düzenleyebilir | TMK m.169, m.197/2 |
Kanun tedbir nafakasını eşlerin ayrı yaşaması koşuluna bağlamamıştır. Bu nedenle aynı evde yaşanıyor olması, tek başına tedbir nafakası talebini ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte nafaka miktarı belirlenirken eşlerin gelirleri ve evin giderlerinin fiilen kim tarafından karşılandığı dikkate alınır. Aynı evde yaşarken kira ve faturaların tamamını tek başınıza ödüyorsanız, bunu gösteren dekontları düzenli olarak saklamanız, hem nafaka hem kusur değerlendirmesi bakımından önemlidir.
Ev eşyası konusunda da kendi başına çözüm yollarından kaçınmak gerekir. Ortak eşyayı izinsiz başka bir yere taşımak, satmak veya kullanılamaz hâle getirmek hem kusur hem de mal rejimi tasfiyesinde tartışma konusu olur. Kişisel eşyalarınızı almak için izlenecek yolu boşanma sürecinde evden eşya alma, tedbir nafakasının ayrıntılarını tedbir nafakası: dava sürerken geçim ve kusurun rolü yazılarımızda anlattık.
Çocuklar ve Geçici Velayet
Aynı evde yaşanan boşanma sürecinden en çok etkilenenler çocuklardır. Hâkim, dava süresince çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır (TMK m.169). Bu kapsamda geçici velayet, çocuğun hangi ebeveynle kalacağı, diğer ebeveynle kişisel ilişki ve çocuk için tedbir nafakası düzenlenebilir.
Tablo: Aynı evde yaşanan dava sürecinde çocuklara ilişkin önlemler
| Konu | Olası önlem | Dayanak |
|---|---|---|
| Geçici velayet | Dava süresince velayetin bir ebeveyne bırakılması | TMK m.169 |
| Çocuk için tedbir nafakası | Velayeti almayan ebeveynin katkısı | TMK m.169 |
| Konutun tahsisi | Çocukların alıştığı evde kalması için konutun velayeti alan ebeveyne bırakılması | TMK m.169 |
| Şiddet veya tehdit | Kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması veya kaldırılması | 6284 s.K. m.5/1-ç |
Çocukların önünde yaşanan tartışmalar ve gerginlik, ilerideki velayet değerlendirmesinde de önem taşır. Mahkemeler velayet kararında çocuğun üstün yararını esas alır; ebeveynlerden birinin çocuğu diğer ebeveyne karşı kullanması veya çocuğun önünde şiddet ve hakarete başvurması bu değerlendirmede aleyhine sonuç doğurabilir. Dava süresince velayetin geçici olarak düzenlenmesini geçici tedbiren velayet: dava sürerken çocuk yazımızda anlattık.
Aynı Evde Yaşarken Dikkat Edilecekler
Dava sürecinde aynı evde yaşamak çoğu zaman bir zorunluluktur. Bu dönemi hukuki risk doğurmadan geçirmek için aşağıdaki noktalara dikkat etmek gerekir. Bu öneriler kanunda yazılı kurallar değil, yukarıda anlatılan hükümler ve Yargıtay kararları ışığında uygulamaya dönük önerilerdir.
Tablo: Aynı evde yaşarken önerilen ve kaçınılması gereken davranışlar
| Konu | Önerilen | Kaçınılması gereken |
|---|---|---|
| Yaşam düzeni | Ayrı odalar ve ayrı bir günlük düzen | Barışma izlenimi veren ortak etkinlikler |
| Giderler | Ödemeleri banka yoluyla yapmak ve belgelemek | Elden ödeme yapıp kayıt tutmamak |
| İletişim | Gerekli konularda kısa ve yazılı iletişim | Hakaret, tehdit ve kışkırtıcı mesajlar |
| Konut | Tahsis talebini mahkemeye iletmek | Kilidi değiştirmek, eşi eve almamak |
| Eşyalar | Ortak eşyayı yerinde bırakmak | Eşyayı izinsiz taşımak veya satmak |
| Delil | Hukuka uygun yoldan belge ve tanık toplamak | Eşin telefonuna veya hesabına izinsiz girmek |
| Çocuklar | Çocukları tartışmanın dışında tutmak | Çocukları taraf tutmaya zorlamak |
Kayıt alma konusunda özellikle dikkatli olmak gerekir. Evde gizlice ses veya görüntü kaydı almak, kural olarak özel hayatın gizliliğini ihlal edebilir ve hukuka aykırı delil itirazıyla karşılaşabilir (HMK m.189/2). Ancak ani gelişen bir saldırı veya tehdit anında, başka türlü delil elde etme imkânının bulunmadığı durumlarda alınan kayıtların değerlendirilmesi somut olaya göre değişir. Delil konusunda şüpheniz varsa kayıt almadan önce hukuki destek almanız önerilir.
Davanın uzaması aynı evde yaşamanın yükünü artırır. Dava sürecini hızlandırmanın yasal yollarını eşim boşanmamak için davayı uzatıyor yazımızda anlattık.
Boşanma Kesinleşince Konut
Boşanma kararının kesinleşmesiyle evlilik sona erer ve aile konutuna ilişkin özel koruma da kalkar. Bu tarihten sonra konutun kullanımı genel hükümlere göre belirlenir: Konut kimin mülkiyetindeyse o kişi konutu kullanma hakkına sahiptir; konut kiralıksa kira sözleşmesinin tarafı kimse sözleşme onunla devam eder.
Tablo: Boşanma kesinleştikten sonra konutun durumu
| Durum | Sonuç | Not |
|---|---|---|
| Konut eşlerden birinin mülkiyetinde | Diğer eşin kullanımı kesinleşme tarihinden itibaren haksız hâle gelir | Y2HD 18.05.2023, E.2023/1372, K.2023/2474 |
| Konut ortak mülkiyette | Ortaklığın giderilmesi veya mal rejimi tasfiyesi gündeme gelir | Ayrı dava |
| Konut kiralık | Kira sözleşmesinin tarafı olan eş sözleşmeyi sürdürür | TMK m.194/4 kapsamında taraf olan eşin durumu ayrıca değerlendirilir |
| Aile konutu şerhi | Evlilik sona erdiği için kaldırılması istenebilir | Tapu müdürlüğü veya mahkeme |
Boşanma kesinleştiği hâlde konuttan çıkmayan eşe karşı tahliye ve ecrimisil talepleri gündeme gelir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, malik olmayan eşin haksız kullanımının boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren başladığını kabul etmiştir (Y2HD 18.05.2023, E.2023/1372, K.2023/2474). Ecrimisilin hangi tarihten itibaren hesaplanacağı konusunda ise Yargıtay kararlarında farklı yaklaşımlar bulunmaktadır; bazı kararlarda tahliye ihtarnamesinin tebliği veya ihtarda verilen sürenin bitimi esas alınmıştır. Bu nedenle kesinleşmeden sonra noter aracılığıyla tahliye ihtarı gönderilmesi önerilir. Bu süreci boşanma kesinleşti, eş evden çıkmıyorsa ne yapılır ve boşanma sonrası evden çıkmak zorunda mıyım yazılarımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
Örnek Senaryolar
Aşağıdaki senaryolar gerçek dosyalar değil, kuralların nasıl uygulandığını göstermek için hazırlanmış basitleştirilmiş örneklerdir.
Tablo: Basitleştirilmiş senaryolar
| Senaryo | Olası değerlendirme | Dayanak |
|---|---|---|
| Dava açtınız; kira ödeyecek gücünüz olmadığı için eşinizle ayrı odalarda yaşamaya devam ediyorsunuz. | Tek başına af sayılmaz; davanız devam eder. | YHGK 14.03.2019, E.2017/2-2067, K.2019/296 |
| Ev eşinizin adına; dava sürerken sizi evden çıkarmak için kilidi değiştirdi. | Evlilik devam ederken haksız işgal yoktur; eşi eve almamak kusur sayılabilir. Konutun tahsisi istenebilir. | Y2HD 2023/2474; TMK m.169 |
| Çocuklar sizinle kalıyor ve başka bir barınma imkânınız yok. | Geçici önlem olarak konutun size ve çocuklara tahsisi istenebilir. | TMK m.169 |
| Eşiniz dava sürerken size tehditler savuruyor. | Uzaklaştırma ve konutun size tahsisi istenebilir. | 6284 s.K. m.5/1-a, b |
| Eşiniz dava sürerken evi satmak için alıcı arıyor. | Açık rızanız olmadan devredilemez; şerh ve tedbir istenebilir. | TMK m.194 |
| Boşanma kesinleşti; ev eski eşinizin adına ve siz hâlâ oturuyorsunuz. | Kesinleşme tarihinden itibaren tahliye ve ecrimisil talebiyle karşılaşabilirsiniz. | Y2HD 18.05.2023, E.2023/1372, K.2023/2474 |
Bu örnekler, aynı evde yaşamanın kendisinden çok, bu dönemde nasıl davranıldığının ve hangi hukuki yollara başvurulduğunun belirleyici olduğunu gösterir.
Adım Adım Yol Haritası
- Güvenliğinizi önceliklendirin. Şiddet veya tehdit varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı isteyin (m.5/1-a, b, c).
- Geçici önlem taleplerinizi yazın. Konutun tahsisi, geçici velayet ve tedbir nafakası taleplerini dava dilekçesinde veya ayrı dilekçeyle bildirin (TMK m.169).
- Aile konutunu koruma altına alın. Malik değilseniz tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulmasını isteyin (TMK m.194/3).
- Kiralık evde sözleşmeye taraf olun. Kiracı değilseniz kiralayana bildirimde bulunarak sözleşmenin tarafı olabilirsiniz (TMK m.194/4).
- Ayrı bir yaşam düzeni kurun. Barışma izlenimi yaratacak davranışlardan kaçının; durumu bilen tanıklar olsun.
- Giderleri belgeleyin. Kira, aidat ve fatura ödemelerini banka yoluyla yapın ve dekontları saklayın.
- Kendi başınıza çözüm üretmeyin. Kilit değiştirmek, eşi eve almamak veya eşyaları taşımak sizin aleyhinize kusur doğurabilir.
- Kesinleşmeye hazırlanın. Boşanma kesinleşince konutun kimde kalacağını ve taşınma planınızı önceden belirleyin.
Sık Yapılan Hatalar
- Aynı evde yaşamanın davayı düşüreceğini sanmak. Aynı evde oturma her zaman af anlamına gelmez.
- Dava açıldı diye sadakat yükümlülüğünün bittiğini düşünmek. Yükümlülük kesinleşmeye kadar sürer.
- Tapu sahibi olarak eşi evden çıkarmaya çalışmak. Evlilik devam ederken haksız işgal yoktur.
- Kilidi değiştirmek veya eşi eve almamak. Yargıtay bunu kusur saymıştır.
- Tahsis talebini mahkemeye iletmemek. Konutun kullanımı geçici önlem kararıyla düzenlenir.
- Şiddet varken boşanma davasının sonucunu beklemek. 6284 kapsamında derhâl koruma istenebilir.
- Gizli kayıt almak. Hukuka aykırı delil itirazı ve suç riski doğabilir.
- Giderleri belgelememek. Nafaka ve kusur değerlendirmesinde ispat güçleşir.
Eşin ailesiyle aynı evde yaşıyorsanız: Kayınvalide veya kayınpederden gelen şiddette uzaklaştırma ve diğer tedbirler için Eşimin Ailesi Beni Tehdit Ediyor, Saldırdı: 6284 Kimleri Kapsar? yazımıza bakın.
Lojmanda yaşayan eşler: Konut askerî lojmansa geçici önlem kararının idari tahsisle ilişkisi için Askerî Personelle Boşanma: Lojman, OYAK, Tayin ve Nafaka yazımıza bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma davası sürerken aynı evde yaşamak yasak mı?
Hayır. Dava açılması evliliği sona erdirmez; eşler aynı evde yaşamaya devam edebilir. Hâkim, gerekirse barınmaya ilişkin geçici önlemleri re’sen alır (TMK m.169).
Aynı evde yaşamaya devam etmek af sayılır mı?
Tek başına sayılmaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, dava açıldıktan sonra aynı evde ayrı odalarda yaşayan eşler bakımından aynı evde oturma hâlinin her zaman tek başına af anlamına gelmediğini kabul etmiştir (YHGK 14.03.2019, E.2017/2-2067, K.2019/296).
Dava açıldıktan sonra sadakat yükümlülüğü sürer mi?
Evet. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, boşanma davasının açılmış olmasının eşlerin sadakat yükümlülüğünü ve giderlere katılma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını belirtmiştir (YHGK 10.11.2022, E.2020/2-367, K.2022/1497).
Evin bana tahsis edilmesini isteyebilir miyim?
Evet. Hâkim, davanın devamı süresince eşlerin barınmasına ve çocukların korunmasına ilişkin geçici önlemleri alır (TMK m.169); bu kapsamda aile konutunun size tahsisi istenebilir. Çocukların yararı ve barınma ihtiyacı başlıca ölçütlerdir.
Tahsis talebime mahkeme cevap vermezse ne olur?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, boşanma davası devam ederken istenen konut tahsisi hakkında karar verilmemesini bozma sebebi saymıştır (Y2HD, E.2016/18848, K.2018/8164).
Ev benim adıma; eşimi evden çıkarabilir miyim?
Evlilik devam ederken kendi başınıza çıkaramazsınız. Malik olmayan eşin haksız kullanımı boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren başlar (Y2HD 18.05.2023, E.2023/1372, K.2023/2474). Dava sürerken konutun kullanımı ancak mahkeme kararıyla düzenlenebilir.
Eşim dava sürerken evi satabilir mi?
Aile konutu, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça devredilemez ve üzerindeki haklar sınırlanamaz (TMK m.194/1). Malik olmayan eş tapuya aile konutu şerhi konulmasını isteyebilir (TMK m.194/3).
Ev kiralık ve sözleşme eşimin adına; ne yapabilirim?
Kiracı eş, diğer eşin açık rızası olmadan kira sözleşmesini feshedemez (TMK m.194/1). Sözleşmenin tarafı olmayan eş, kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelir ve diğer eşle müteselsilen sorumlu olur (TMK m.194/4).
Eşim beni tehdit ediyor; aynı evde kalmak zorunda mıyım?
Hayır. Hâkim, şiddet uygulayanın müşterek konuttan derhâl uzaklaştırılmasına ve konutun korunan kişiye tahsisine karar verebilir (6284 s.K. m.5/1-b). Tedbir ilk defasında en çok altı ay için verilebilir (m.8/2).
Aynı evde yaşarken tedbir nafakası isteyebilir miyim?
Kanun tedbir nafakasını ayrı yaşamaya bağlamamıştır (TMK m.169). Hâkim tedbir nafakasını re’sen takdir eder ve kusur durumu bu takdirde etkili değildir (YHGK 10.11.2022, E.2020/2-367, K.2022/1497); giderlerin fiilen kim tarafından karşılandığı miktar takdirinde dikkate alınır.
Eşimi eve almazsam ne olur?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, eşini eve almamayı kusurlu davranışlar arasında saymıştır (YHGK 14.03.2019, E.2017/2-2067, K.2019/296). Konutun kullanımı konusunda mahkemeden geçici önlem istemek daha güvenli yoldur.
Dava sürerken evden ayrılırsam terk etmiş sayılır mıyım?
Dava sürecinde ayrı yaşamak uygulamada kural olarak haklı bir ayrılık olarak değerlendirilir; terk sebebi ise ortak konutun haklı bir sebep olmaksızın terk edilmesini gerektirir (TMK m.164).
Çocuklar dava sürerken kimde kalır?
Hâkim, çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır; geçici velayet ve kişisel ilişki düzenlenebilir (TMK m.169). Şiddet varsa kişisel ilişki sınırlandırılabilir (6284 s.K. m.5/1-ç).
Evde gizlice ses kaydı alabilir miyim?
Önerilmez. Gizli kayıtlar özel hayatın gizliliğini ihlal edebilir ve hukuka aykırı delil sayılabilir (HMK m.189/2). Ani bir saldırı veya tehdit anındaki kayıtların değerlendirilmesi ise somut olaya göre değişir.
Boşanma kesinleşince evde kalabilir miyim?
Konut eski eşinizin mülkiyetindeyse, kesinleşme tarihinden itibaren kullanımınız haksız hâle gelir (Y2HD 18.05.2023, E.2023/1372, K.2023/2474); tahliye ve ecrimisil talebiyle karşılaşabilirsiniz. Ecrimisilin başlangıç tarihi konusunda Yargıtay kararlarında farklı yaklaşımlar vardır.
Ev eşyalarını dava sürerken alabilir miyim?
Kişisel eşyalarınızı alabilirsiniz; ortak eşyanın kullanımı ise geçici önlem olarak hâkimce düzenlenebilir (TMK m.169). Uzaklaştırma kararı varsa eşyaların kolluk marifetiyle teslimi istenebilir.
Bu yazının kaynakları. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.164, 169, 185, 186, 194, 197; 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun m.5, 8, 13; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.189; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.03.2019 tarihli, E.2017/2-2067, K.2019/296; 10.11.2022 tarihli, E.2020/2-367, K.2022/1497; 15.03.2022 tarihli, E.2019/107, K.2022/318 ve 25.10.2018 tarihli, E.2017/2-1891, K.2018/1577 sayılı kararları; Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 18.05.2023 tarihli, E.2023/1372, K.2023/2474; 04.11.2024 tarihli, E.2024/8789, K.2024/8256; E.2016/18848, K.2018/8164 ve E.2023/8468, K.2024/6815 sayılı kararları; basına yansıyan karar: Gerçek Gündem (15.02.2025).
📚 İlgili Rehberler
- 🧭 Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi (Hub)Boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımının tüm başlıkları
- Ayrı Yaşama Hakkı (TMK 197)
- Evden Ayrılırsam Terk Sayılır mı?
- Eşim Beni Evden Attı, Ne Yapmalıyım?
- Eşim Müşterek Konutu Kilitledi
- Aile Konutu Şerhi Tapuya Nasıl Konulur?
- Aile Konutu Kiradaysa Kiracı Olmayan Eş
- Tedbir Nafakası: Dava Sürerken Geçim
- Geçici Tedbiren Velayet
- Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?
- Boşanma Kesinleşti, Eş Evden Çıkmıyorsa
- Boşanma Sonrası Evden Çıkmak Zorunda mıyım?
Aynı çatı altında geçen dava sürecinde haklarınızı koruyalım
Konutun tahsisi, aile konutu şerhi, tedbir nafakası, geçici velayet ve gerekiyorsa koruma kararı için dosyanıza göre adım atalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppAile konutu ve dava süreci kümesindeki diğer rehberler:
Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi · Ayrı yaşama hakkı · Eşim beni evden attı · Aile konutu şerhi · Tedbir nafakası · Uzaklaştırma kararı · Boşanma sonrası tahliye