Diş Fırçası ve Çocuk Diş Fırçasında Ürün Güvenliği 2026: Hangi Mevzuat ve Standart (TS EN ISO 20126, 20127), Kıl Dökülmesi, Sap Kırılması, Küçük Parça, Oyuncak Görünümlü Fırça, Ftalat ve PAH, Elektrikli Fırçada LVD/EMC, Toplatma ve İdari Para Cezası — Genel Ürün Güvenliği Yön., KKDİK Ek-17, 7223 m.16, 20

Diş fırçası, çocuk diş fırçası, arayüz (diş arası) fırçası ve elektrikli fırçanın yedek başlığı, Ticaret Bakanlığının yetkili kuruluşlar listesinde Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün “Diş fırçaları” grubunda yer alır; elektrikli fırçanın gövdesi ve şarj ünitesi ise elektrikli ekipman olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının alanındadır. Bu ürünler için CE işareti öngören bir teknik düzenleme yoktur: güvenlik, 7223 sayılı Kanunun 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine ve Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliğinin ekindeki TS EN ISO 20126 (elle kullanılan) ve TS EN ISO 20127 (elektrikle çalışan) standartlarına göre değerlendirilir. Plastik ve kauçuk kısımlarda KKDİK Ek-17’deki PAH, kurşun, kadmiyum ve fitalat sınırları ayrıca uygulanır. Ciddi risk dışında karardan önce en az on iş günü savunma süresi verilir (m.16/5); ürün güvenliğine aykırılığın 2026 cezası 434.505–4.345.058 TL’dir (m.20/1-a) ve karara karşı altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (m.22/2; İYUK m.7). Yazı; standartları, yetki sınırını, oyuncak ihtimalini, kimyasal sınırları, ithalatı, cezaları ve itirazı anlatıyor.

GÜBİS’te Diş Fırçası İlanı Var mı? 2026 Verisi

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre bu dönemde diş fırçası grubunda ilan yoktur; 2026 yılı içinde bu grupta yayımlanmış bir ilan da bulunmamaktadır. Dönemdeki 18 ilanın tamamı Ticaret Bakanlığına aittir (8 oyuncak, 6 bebek ve çocuk giyimi, 2 kırtasiye, 1 spor ürünü, 1 çocuk ayakkabısı); hepsinde önlem piyasaya arz yasağı ve toplatmadır, idari para cezası ilanlarda görünmez. Diş fırçasında da görülebilecek bulgular öne çıkar: kopan süs veya aksesuar (4 ilan), küçük parça (3), fitalat (4), kurşun (3) ve kadmiyum (2). Önlemler Bakanlıkça internet sitesi ve bir gazete veya haber sitesinde ilan edilir (7223 m.16/8).

Diş Fırçası Hangi Mevzuata Tabi?

7223 sayılı Kanun ürünün güvenli olmasını zorunlu tutar (m.5/1); teknik düzenleme yoksa değerlendirme genel ürün güvenliği mevzuatına göre yapılır (m.5/3). Diş fırçası için CE öngören bir uyum yönetmeliği olmadığından temel metin Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğidir (GÜG m.2/1).

İkinci metin Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliğidir. Tebliğ, 2013 tarihli “Ağız Temizliğinde Elle Kullanılan Diş Fırçaları, Elektrikle/Pille Çalışan Diş Fırçalarının Fırça Başlıkları ve Arayüz Fırçalarının … Tebliğ”i yürürlükten kaldırmış ve ona yapılan atıfları kendisine yapılmış saymıştır (m.10/1, 10/3). Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği saklı kalmak kaydıyla temel gereklere uygunluk, iktisadi işletmeci başka türlü ispatlamadıkça ekteki standartlar dikkate alınarak değerlendirilir ve standart revize edilirse güncel hâli esas alınır (m.5/1). Ekin 4. satırı elle kullanılan diş fırçaları için TS EN ISO 20126’yı, 5. satırı elektrikle çalışan diş fırçaları için TS EN ISO 20127’yi gösterir. Bakanlık isterse akredite laboratuvar raporları noter onaylı Türkçe tercümeyle sunulur (m.6). Tebliğin güncel metni Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği yazımızdadır.

Diş Fırçası Standardı: TS EN ISO 20126, 20127, 22254 ve Arayüz Fırçası

TS EN ISO 20126 “Diş hekimliği – Elle kullanılan diş fırçaları – Genel özellikler ve deney yöntemleri” başlığını taşır. TSE kataloğunda 30.10.2026 itibarıyla 28.04.2022 kabul tarihli Türkçe ve İngilizce sürüm yürürlükte görünür; 2006, 2007, 2012 ve 2014 sürümleri ile 2018 tadili iptaldir. Tebliğ güncel sürümü esas aldığından (m.5/1) test raporunun hangi sürüme dayandığı ilk kontrol noktasıdır.

ISO’nun resmî sayfasına göre ISO 20126’nın üçüncü baskısı Mart 2022’de yayımlanmıştır; manuel fırçaların fiziksel özelliklerine ilişkin gereklilik ve deney yöntemlerini belirler. Temizleme elemanlarının tamamı elastomer olan başlıklar için gereklilik öngörmez; tek demetli, tek kullanımlık ve arayüz fırçaları ile elektrikli ağız hijyeni cihazları kapsam dışıdır. Yayıncı önizlemesine göre bu baskıda kıl ucu yuvarlatma gerekliliği eklenmiştir; sayısal değerleri incelemedik.

Elektrikli fırça için ekte gösterilen standardın uluslararası karşılığı ISO 20127:2005, ISO’nun resmî sayfasına göre geri çekilmiştir; ikincil kaynaklara göre yerini 2020 baskısı almıştır. TS EN ISO 20127’nin güncel TS sürümünü doğrulayamadık. TS EN ISO 22254 (“Kıl demet alanının bükülmeye dayanımı”, TSE kabul 30.01.2007) ekte yer almaz; ulusal standart olarak tasarım dosyasında destekleyici kanıt olabilir (GÜG m.5/6-b).

Arayüz fırçası için ekte satır yoktur ve ISO 20126:2022 bu fırçaları dışarıda bırakır; değerlendirme GÜG m.5/6’daki sırayla (ulusal ve uluslararası standartlar, rehber görüşler, iyi uygulama, teknik düzey, tüketicinin makul beklentisi) yapılır. ISO’nun resmî sayfasına göre ISO 16409:2016, tel gövdeli manuel arayüz fırçalarının performans gerekliliklerini, talimat ve ambalaj etiketini düzenler ve 2025’te teyit edilmiştir; TS karşılığını doğrulayamadık. Tek kullanımlık otel ve seyahat fırçaları da 2022 baskısının dışındadır; güvenli olma yükümlülüğü yine de sürer (7223 m.5/1).

Yetkili Kuruluş Kim? Tıbbi Cihaz, Kozmetik ve Gıda ile Temas Sınırı

Ticaret Bakanlığının 14.10.2026 tarihli yetkili PGD kuruluşları listesinde “Diş fırçaları” bir ürün grubu, “Diş fırçası, elektrikle/pille çalışan diş fırçasının fırça başlığı, arayüz fırçası vb.” ise bu grubun alt ürünleridir. İki satır da aynı kuruluşa, Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğüne aittir; alt ürün tanımı yürürlükten kaldırılan 2013 tebliğinin adındaki üç ürünle örtüşür. Denetimi bölge müdürlükleri yürütür; risk değerlendirme komisyonu bölge müdürlüğünde kurulur (Ticaret Bakanlığı PGD Yön. m.9, 10). Aynı liste kozmetik ve tıbbi cihazları Sağlık Bakanlığına, gıda ile temas eden malzemeleri Tarım ve Orman Bakanlığına, elektrikli ekipman ve pilleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına, telsiz ekipmanlarını Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna verir.

Kozmetik. Kozmetik ürün, dişler ile ağız mukozası dâhil vücudun dış kısımlarına uygulanmak üzere hazırlanan madde veya karışımdır (Kozmetik Ürünler Yön. m.4/1-ö). Diş macunu bu tanıma girer, eşya olan diş fırçası girmez; setlerde macun Sağlık Bakanlığının, fırça Ticaret Bakanlığının denetimine tabidir (değerlendirmemiz). Macun için kozmetik ürün bildirimi yazımıza bakılabilir.

Tıbbi cihaz. Tıbbi cihaz; hastalığın tanısı, önlenmesi, izlenmesi veya tedavisi gibi spesifik tıbbi amaçlardan biri için tasarlanan alet veya malzemedir (Tıbbi Cihaz Yön. m.3/1-eee); sınır ürünlerde Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Avrupa Komisyonuna gerekçeli talep sunar (m.4/1). Ağız hijyeni fırçası listede Ticaret Bakanlığı satırındadır; ilanda spesifik tıbbi amaç ileri sürmek rejim tartışması açabilir. Diş fırçasına özgü sınır ürün kararına ulaşamadık; rejim için tıbbi cihaz piyasaya arz yazımıza bakılabilir.

Gıda ile temas. 5996 sayılı Kanun gıda ile temas eden malzemeyi “gıda maddeleri ile temasta bulunan veya bulunmak üzere üretilen” malzeme olarak tanımlar (m.3/1-25); Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelik de gıda ile teması amaçlanan, muhtemel olan veya bileşenlerinin gıdaya geçmesi beklenen malzemeleri kapsar (m.2/1). Diş fırçası gıda ile temas amacı taşımaz; ağız içi kullanım tek başına onu bu rejime sokmaz, karşılığı KKDİK Ek-17’deki PAH ve kurşun sınırlarıdır (değerlendirmemiz). 5996 rejimi için gıda ile temas eden malzeme yazımıza bakılabilir.

Elektrikli ve Pilli Diş Fırçası: Fırça Başlığı ile LVD ve EMC Ayrımı

Yetkili kuruluş listesi elektrikli fırçada yalnız fırça başlığını Ticaret Bakanlığına verir; Tebliğ de 2025 değişikliğiyle yalnız Ticaret Bakanlığı sorumluluğundaki ürünleri kapsar (m.1, 2). Bu nedenle ekteki TS EN ISO 20127 atfının Ticaret Bakanlığı denetiminde başlık ve kıl yapısı bakımından anlam taşıdığı, cihazın elektrik güvenliği ve elektromanyetik uyumluluğunun Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının alanında kaldığı sonucuna varıyoruz. Uyumlu yedek başlığı kendi markasıyla arz eden veya ithal eden firma o başlığın imalatçısı veya ithalatçısıdır (7223 m.3/1-g, ğ; 11/1); gövde markasının belgeleri başlık için kanıt sayılmaz.

LVD Yönetmeliği alternatif akımda 50–1000 V, doğru akımda 75–1500 V arasında kullanılmak üzere tasarlanan ekipmanı kapsar (m.2/1). Yalnız pille çalışan fırça bu aralığın altında kalır ve güvenliği genel ürün güvenliği mevzuatına göre incelenir (7223 m.5/3); kanaatimizce şebekeye takılan şarj ünitesi giriş tarafı nedeniyle LVD bakımından değerlendirilir. EMC Yönetmeliği kendi tanımındaki donanımı kapsar (m.2/1); kablosuz bağlantılı fırçanın telsiz yönü BTK’nın alanındadır. Gövdenin CE belgesi başlığın denetimine engel değildir (7223 m.15/6). LVD ve EMC için elektrikli ev aletinde toplatma, düğme pil için pil ve akümülatör, zararlı maddeler için RoHS Yönetmeliği yazılarımıza bakılabilir.

Işıklı, Müzikli veya Oyuncak Görünümlü Çocuk Diş Fırçası Oyuncak mı?

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği, “özellikle oyunda kullanımının amaçlanmasına veya oyun amaçlı tasarlanmasına bakılmaksızın 14 yaş altı çocuklar tarafından oyunlarda kullanılan ürünleri” kapsar; Ek-1’deki ürünler oyuncak sayılmaz (m.2/1-a, 4/1-ö). Ek-1’in 19 kaleminde diş fırçası yoktur; emzikteki gibi açık bir istisna da öngörülmemiştir (Ek-1/16). Yaş grubu, fonksiyon, boyut ve özelliklerden ebeveynin makul olarak varsayacağı sonuca göre belirlenir (m.4/1-ü).

Renkli sap veya karakter baskısı fırçayı oyuncak yapmaz; ürüne oyun değeri bilerek kazandırılmış olmalıdır. Çıkarılabilen figür, oyun mekanizması veya fırçalamadan bağımsız ışık ve ses efekti sonucu değiştirebilir; fırçalama süresini gösteren ışık veya melodi tek başına yetmemelidir (değerlendirmemiz). AB Komisyonunun çift kullanımlı ürünlere ilişkin 4 numaralı rehberinde (15.10.2015) diş fırçasına özgü örneğe rastlamadık; rehberin yaklaşımı pelüş anahtarlık oyuncak mı yazımızda anlatılmıştır.

Oyuncak sayılan fırçada üç sonuç doğar. CE işareti, uygunluk değerlendirmesi ve TS EN 71 testleri gerekir; teknik dosya ve arz öncesi teyit aykırılığı ayrı bende bağlanır (7223 m.20/1-c). Küçük parça kuralı yalnız 36 ay altına yönelik oyuncaklarla sınırlı değildir; “ağza alınması amaçlanan diğer oyuncaklar, bunların bileşen ve ayrılabilir parçaları” için de uygulanır (Ek-2, Bölüm I/4-d). Oyuncak yönetmeliği kıl tutunması veya sap dayanımını düzenlemediğinden bu riskler için Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği ve TS EN ISO 20126 uygulanmaya devam eder (GÜG m.2/1). Küçük parça deneyi ve rapora itiraz oyuncakta küçük parça yazımızdadır.

Kıl Dökülmesi, Sap Kırılması, Küçük Parça ve Yutma Riski

Diş fırçasında uygunsuzluk çoğunlukla mekaniktir: kopan kıl demeti ağızda yabancı cisim ve çocuklarda yutma veya solunum yoluna kaçma riski, kırılan sap keskin uç ve yaralanma riski, ayrılan kapak, figür veya pil kapağı küçük parça riski yaratır. Güvenlik normal ve makul ölçüde öngörülebilir kullanıma göre, başta çocuklar olmak üzere risk altındaki tüketiciler gözetilerek değerlendirilir (GÜG m.4/1-d); çocuğun fırçayı ısırması ve çiğnemesi öngörülebilir kullanımdır. Daha yüksek bir güvenlik seviyesinin mümkün olması tek başına ürünü güvensiz yapmaz (7223 m.16/3; GÜG m.5/3). AB uygulamalarına ilişkin rehberler de dikkate alınır (PGD Yön. m.10/2).

Oyuncak sayılmayan fırçada oyuncak yönetmeliğinin küçük parça kuralı doğrudan uygulanmaz; ayrılan parçanın boğulma riski genel güvenlik değerlendirmesinde ele alınır ve oyuncak standardının ilgili bölümü referans olabilir (GÜG m.5/6-b). Işıklı fırçadaki düğme pilin yutulma riski pilli oyuncakta oyuncak yönetmeliğine, diğer ürünlerde Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre değerlendirilir; pil yuvasının kolay açılmaması bu değerlendirmenin merkezindedir (değerlendirmemiz).

Diş Fırçasında Ftalat, PAH ve Ağır Metal: KKDİK Ek-17

Ek-17’deki madde, eşya içinde de kısıtlamaya aykırı olarak piyasaya arz edilemez (KKDİK m.57/1); diş fırçasında dört giriş öne çıkar. PAH’ta sınır, kauçuk veya plastik bileşeni ağız boşluğu veya ciltle sürekli ya da kısa süreli tekrarlı temas eden eşyalarda listelenen sekiz PAH’ın her biri için 1 mg/kg, oyuncak ve çocuk bakım eşyasında 0,5 mg/kg’dır (giriş 50/5-6). Kurşunda, halka sunulan ve çocukların ağzına alabilecekleri eşyalarda ağırlıkça yüzde 0,05 sınırı vardır; herhangi bir boyutu 5 cm’den küçük eşya bu tanıma girer (giriş 63/7). Halka sunulan diş fırçalarının bu kapsamda olduğu kanaatindeyiz. Kadmiyumda polipropilen, polistiren ve PET gibi plastiklerden eşyada sınır yüzde 0,01’dir (giriş 23/1-a).

Fitalatta DEHP, DBP ve BBP için oyuncak ve çocuk bakım eşyasında, DINP, DIDP ve DNOP için ağza konulabilen oyuncak ve çocuk bakım eşyasında plastik malzemede yüzde 0,1 sınırı uygulanır (giriş 51, 52). Çocuk bakım eşyası “uyku, dinlenme, hijyen, çocukların beslenmesini veya emmesini kolaylaştırmayı amaçlayan herhangi bir ürün”dür. Çocuk diş fırçası ağız hijyenini kolaylaştırdığından bu tanıma girer (değerlendirmemiz; diş fırçasına özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı); yetişkin fırçası ise bu iki girişin kapsamında değildir. Uygulama için çocuk bakım ürünü toplatma, laboratuvar sonucuna savunma için ithal oyuncakta fitalat ve ağır metal yazılarımıza bakılabilir.

Ek-17 denetimini Ticaret Bakanlığının da aralarında bulunduğu kurumlar 4703 (7223) çerçevesinde yapar (KKDİK m.4/1-o, 62/1-a; 7223 m.25/2); yaptırım maddesi Çevre Kanununa da atıf yaptığından (m.63/1) cezanın dayanağı kontrol edilmelidir.

İthalatta TAREKS: 9603.21 Satırı ve 2026 Tebliğleri

Tüketici Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliğinin (2026/12) Ek-1’inin 47. sırasında GTİP 9603.21.00.00.19 (“Diğerleri (takma damak fırçaları dahil)”) yer alır. Satır denetimi “Yalnız elle kullanılan diş fırçaları (elle kullanılan ara yüz fırçaları hariç)” ile sınırlar; mevzuat olarak Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği ile KKDİK’i, parametre olarak TS EN ISO 20126’nın 4. bölümündeki özellikleri ve PAH’ı gösterir. 2026/39 sayılı değişiklik (RG 11.07.2026-33307) yalnız 3. sırayı değiştirmiştir. Denetim TAREKS’te risk analizine göre yapılır (m.4/1); fiili denetimde belgeler başvuru günü dâhil yirmi iş günü içinde yüklenir (m.9/1). Satır tanımına girmeyen ürün için kapsam dışı beyanı yapılır (m.3/1-h, 7/1). İthalatçı, denetlensin veya denetlenmesin ürünün KKDİK ve Tebliğ dâhil tüm mevzuata uygunluğundan sorumludur; TAREKS referansı uygunluk kanıtı değildir (m.12/1-3). Olumsuz sonuç ve itiraz için TAREKS’te olumsuz sonuç yazımıza bakılabilir.

Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliğinin (2026/10) 2026/38 ile değişik Ek-1’inde 9603 yoktur; “yalnızca oyuncak benzeri olanlar” kaydı kırtasiyede kullanılmış, diş fırçasında kullanılmamıştır. İncelediğimiz diğer 2026 tebliğlerinde (2026/1, 9, 14, 15, 17, 18, 20, 32) 9603.21’e rastlamadık. 2026/9 sayılı CE tebliğinin Ek-2’sinin 148. sırasındaki 8509.80.00.00.00 “Diğer Cihazlar” satırı LVD ve EMC denetimine tabidir; elektrikli diş fırçasının bu pozisyonda sınıflandırıldığını resmî kaynaktan doğrulayamadık, bağlayıcı tarife bilgisiyle teyit edilmelidir.

Denetim, Numune, Savunma Süresi ve Toplatma Kararı

Denetim resen, ihbar veya şikâyetle her yerde yapılabilir (PGD Yön. m.5/3, 5/6); internetteki ilan piyasaya arz sayılır (m.5/5) ve kimlik açıklanmadan uzaktan alınan ürün numune olarak esas alınır (7223 m.17/4). Bedelsiz üç takım numunenin biri şahit numune olarak işletmeciye yediemin sıfatıyla bırakılır (PGD Yön. m.7/1, 7/3); ürün uygunsuz çıkarsa test giderleri işletmeciye aittir (m.8/2-a; 7223 m.15/7).

Ciddi risk dışında savunma için on iş günü verilir (PGD Yön. m.11/1; 7223 m.16/5). Ürün oyuncak sayılıyorsa Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği “10 günden az olmamak kaydıyla” süre öngörür (m.43/3); bu 2016 tarihli takvim günü kuralıdır ve 12.03.2021’de yürürlüğe giren Kanun iş günü esasını getirmiştir (7223 m.26). Kanun üst norm olduğundan en az on iş günü savunulabilir; yine de yazıdaki kısa süreye göre hareket etmek ihtiyatlıdır. Cevabın içeriği ürün güvenliği savunma yazısı rehberimizdedir.

Komisyon kararı gerekçe, itiraz yolu ve süreyle tebliğ edilir (PGD Yön. m.11/2); düzeltici önlem planı için on beş iş günü, plan için altı ayı geçmeyen süre ve mücbir sebepte ek süre verilir (m.11/3). Önlemler uygun hâle getirme, piyasadan çekme, geri çağırma, imha ve Türkçe uyarı eklemeyi içerebilir (m.11/4; 7223 m.16/6); yalnız etiket veya talimat eksikliğinde önce giderme istenir (m.11/5; 7223 m.16/4); acil ciddi riskte savunma beklenmeden karar alınabilir (m.11/7). Geri çağırmada kullanıcıya onarım, bedel iadesi veya eş değer ürünle değiştirmeden en az biri sunulur ve masraf işletmeciye aittir (7223 m.19/3-4). Plan ve duyuru için düzeltici önlem planı, kendiliğinden önlem için gönüllü geri çağırma yazılarımıza bakılabilir.

2026 İdari Para Cezası: Diş Fırçası Dosyasında Hangi Bent?

Tutarlar Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğle (RG 31.12.2025-33124, 4. mükerrer) 1.1.2026–31.12.2026 için belirlenmiştir. Uygulanacak bent, ihlal edilen yükümlülüğe ve işletmecinin rolüne göre değişir.

(c)–(e) bentlerinde aynı fiil için (a) ve (b) uygulanmaz (m.20/7); bir fiille birden fazla kabahatte en ağır idari para cezası verilir, diğer idari yaptırımlar ayrıca uygulanır (Kabahatler K. m.15/1). İki yıl içinde tekrarda ceza iki katıdır (m.20/8); ceza önlemlere engel değildir (m.20/9); aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durum dikkate alınır (m.20/11). Ayrıntı ürün güvenliği cezasında tekerrür yazımızdadır. Uygunsuzluğu talep ve uyarı olmadan kendiliğinden tamamen gideren işletmeciye idari yaptırım uygulanmaz (m.21/1); imalatçı veya ithalatçı uygunsuzluğun dağıtıcı, üçüncü kişi veya kullanıcıdan ya da zorunlu teknik kurallara uygun üretimden doğduğunu ispatlarsa da yaptırım uygulanmaz (m.21/2). Savunma yazısından sonraki önlem 21/1’i doğurmaz, ceza miktarında gözetilmesi istenebilir.

Etiket, Private Label ve Satış Kanalı: İthalatçı, Zincir Mağaza, Eczane ve E-Ticaret Satıcısı

İmalatçı parti veya seri bilgisini, isim ve adresini ürün ya da ambalaj üzerinde gösterir, risk bilgisini verir ve talimat ile güvenlik kurallarını Türkçe sağlar (7223 m.7/1-e, f, g, ğ); ithalatçı kendi bilgisini imalatçınınkini örtmeden ekler (m.9/1-ç, e). Çoklu paketten ayrılıp tek tek satılan fırçada bu bilgilerin kaybolması satıcıyı da riske sokar (7223 m.10/1-a; GÜG m.6/2-a).

Private label. Ürünü kendi isim veya markasıyla arz eden ithalatçı ve dağıtıcı imalatçı sayılır (m.11/1; m.3/1-g). Kendi markalı fırça satan market ve eczane zinciri karar muhatabı olabilir; test raporu ve izlenebilirlik kayıtları elinde olmalıdır. Mağaza ve eczane: Dağıtıcı Türkçe bilgiyi ve imalatçı-ithalatçı bilgilerini doğrular, uygun olmadığını bildiği ürünü satamaz (m.10/1-a, b); tedarikçisini on iş günü içinde bildirmeyen dağıtıcı imalatçı sayılır (m.11/2). Ayrıntı mağazaya ve dağıtıcıya ürün güvenliği cezası yazımızdadır.

E-ticaret. Satış ilanında satıcının ve Türkiye’de yerleşik imalatçı veya ithalatçının iletişim bilgileri, gereken Türkçe uyarılar ve ürünün tarifine imkân veren bilgiler yer alır (Uzaktan İletişim Yön. m.6/1); pazaryeri kaldırma taleplerini yirmi dört saatte yerine getirir (m.10/2; 7223 m.17/2). Yetkili temsilci için yetkili temsilci sorumluluğu, ilan kaldırma için pazaryeri satıcısına ürün güvenliği cezası yazılarımıza bakılabilir. Kıl yutma veya kırık sapla yaralanmada imalatçı ve ithalatçı zararı gidermekle yükümlüdür; zarar gören zararı ve nedenselliği ispat eder (7223 m.6/1-2; bkz. güvensiz üründen doğan zarar).

İtiraz ve İptal Davası: Süre, Tek Dilekçe, Yüzde 25 İndirim ve Savunma Taslağı

7223 kararlarına karşı idari yargı yoluna başvurulur (m.22/2). Dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7); şirkete elektronik tebligat, adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a); yetkili mahkeme işlemi yapan merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32/1). Aralarında bağlılık veya sebep-sonuç ilişkisi bulunan işlemlere karşı tek dilekçeyle dava açılabilir (İYUK m.5/1, ikinci cümle); aynı test raporuna dayanan toplatma kararı ve ceza tipik örnektir. Dava kararı kendiliğinden durdurmaz (m.27/1); yürütmenin durdurulması ayrıca istenir (m.27/2); bkz. idari işlemin iptali davası ve yürütmenin durdurulması yazılarımız.

Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (7223 m.20/10). Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre süresinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir ve ödeme dava hakkını etkilemez; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadığından ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir. Süre hesabı ve öde mi dava aç mı sorusu ürün güvenliği idari para cezası rehberimizdedir. Öne çıkan itirazlar yanlış rejim, iptal edilmiş standart sürümü veya kapsam dışı ürün, yetkisiz kuruluş tespiti, temsil etmeyen numune, yanlış işletmeci rolü ve aynı fiile birden fazla benttir. Aşağıdaki iskelet savunma istem yazısına cevap içindir.

Varsayımsal Örnek, Yol Haritası ve Sık Yapılan Hatalar

Varsayımsal örnek; gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz. Bir market zinciri kendi markasıyla sattığı çocuk diş fırçası için savunma istem yazısı alır: kıl demetleri tutunma deneyinde kopmuş, çıkarılabilen sap figürüne küçük parça deneyi uygulanmıştır. Yazı 2 Kasım 2026’da elektronik adrese ulaşmıştır; tebliğ 7 Kasım günü sonunda yapılmış sayılır ve yazıda on iş günü verilmişse süre 20 Kasım 2026 Cuma günü dolar. Zincir imalatçı sayılır (7223 m.11/1). Figür ayrı oynanabiliyorsa ağza alınması amaçlanan oyuncak olarak küçük parça kuralı yaş sınırı olmaksızın uygulanabilir ve CE gerekir (Ek-2, I/4-d); figür yalnız tutma yeriyse savunma ürünün oyuncak olmadığı üzerine kurulur. Deneyin standart sürümü, şahit numunede karşı analiz ve sorunlu partinin ayrıştırılması diğer kilit sorulardır; fason üreticiye rücu ayrıca değerlendirilir.

Sık yapılan hatalar

• Manuel fırçaya CE işareti koymak (7223 m.13/3; ceza m.20/1-ç); bkz. CE işareti cezası.
• Oyuncak figürlü fırçayı oyuncak testlerinden geçirmemek ya da yaş uyarısıyla riski çözdüğünü sanmak.
• Raporu iptal edilmiş TS EN ISO 20126 sürümüne göre almak; arayüz fırçasında bu standarda dayanmak.
• KKDİK testinde PAH, kurşun ve kadmiyumu atlamak; çocuk fırçasında 0,5 mg/kg PAH sınırını gözden kaçırmak.
• Elektrikli fırçada yalnız LVD ve EMC belgesine güvenip yedek başlığı belgelememek.
• TAREKS referansını uygunluk belgesi gibi sunmak (2026/12 m.12/3) ve dava açıldı diye toplatmayı durdurmak (İYUK m.27/1).

Sıkça Sorulan Sorular

Diş fırçası için CE işareti gerekir mi?

Manuel diş fırçası için CE öngören teknik düzenleme yoktur; güvenlik genel ürün güvenliği mevzuatına göre değerlendirilir (7223 m.5/3) ve uygunluk işareti yalnız teknik düzenlemenin öngördüğü ürüne konur (m.13/3). Oyuncak sayılan fırça ile elektrikli fırçanın gövdesi kendi mevzuatına göre CE taşır.

Diş fırçası hangi standarda göre test edilir?

Tebliğ eki manuel fırça için TS EN ISO 20126’yı, elektrikli fırça için TS EN ISO 20127’yi gösterir ve güncel sürüm esas alınır (m.5/1). TSE kataloğunda TS EN ISO 20126’nın 28.04.2022 tarihli sürümü yürürlüktedir; arayüz fırçası için ekte standart yoktur.

Işıklı veya müzikli çocuk diş fırçası oyuncak sayılır mı?

Oyuncak sayılmayan ürünler listesinde (Ek-1) diş fırçası yoktur; sonuç oyun değerine bağlıdır (Oyuncak Güvenliği Yön. m.2/1-a). Fırçalama süresini gösteren ışık veya melodi tek başına yetmemelidir; ayrı oynanabilen figür veya oyun düzeneği ürünü oyuncak yapabilir. O zaman fırçaya özgü riskler için Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği de uygulanır.

Çocuk diş fırçasında fitalat sınırı var mı?

KKDİK Ek-17’nin 51 ve 52. girişleri çocuk bakım eşyasındaki plastikte DEHP, DBP, BBP ve ağza konulanlarda DINP, DIDP, DNOP için ağırlıkça yüzde 0,1 sınırı koyar. Çocuk bakım eşyası hijyeni kolaylaştıran ürünü de kapsadığından çocuk diş fırçasının bu tanıma girdiği kanaatindeyiz.

Diş fırçasında PAH sınırı nedir?

Ağız boşluğuyla tekrarlı temas eden plastik ve kauçuk bileşenlerde her bir PAH için 1 mg/kg, oyuncak ve çocuk bakım eşyasında 0,5 mg/kg’dır (KKDİK Ek-17 giriş 50/5-6). İthalat denetiminde diş fırçası satırında PAH aranır.

Diş fırçası ithalatında TAREKS denetimi var mı?

Manuel fırça için vardır: 2026/12 sayılı Tebliğin Ek-1’inin 47. sırasında GTİP 9603.21.00.00.19 yer alır; arayüz fırçası hariçtir, TS EN ISO 20126’nın 4. bölümü ve PAH aranır. TAREKS referansı ürünün güvenli olduğunu göstermez (m.12/2-3).

Kendi markamla sattığım diş fırçasından ben mi sorumluyum?

Evet. Ürünü kendi isim veya markasıyla arz eden ithalatçı ve dağıtıcı imalatçı sayılır (7223 m.11/1); fason üretici sözleşmesi Bakanlık karşısındaki sorumluluğu kaldırmaz.

Savunma için kaç gün süre verilir?

Ciddi risk dışında en az on iş günü (7223 m.16/5; PGD Yön. m.11/1). Oyuncak sayılan üründe Yönetmelik “10 günden az olmamak” der (m.43/3); Kanun üst norm olsa da yazıdaki süreye göre hareket etmek ihtiyatlıdır.

Diş fırçası toplatma kararına ve cezaya nasıl itiraz edilir?

Tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır (7223 m.22/2; İYUK m.7); toplatma kararı ile ceza aynı dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5/1, ikinci cümle). Yürütmenin durdurulması ayrıca istenir (m.27).

Cezayı bir ay içinde ödersem indirim uygulanır mı?

Ceza bir ay içinde ödenir (7223 m.20/10); süresinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir ve ödeme dava hakkını etkilemez (Kabahatler K. m.17/6). 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadığından ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; diş fırçası, çocuk diş fırçası, arayüz fırçası ve elektrikli fırça başlığı dosyalarında ürünün tabi olduğu rejimin ve yetkili kuruluşun belirlenmesi, oyuncak sınıflandırmasına itiraz, test raporlarının incelenmesi, savunma ve düzeltici önlem planı, TAREKS’te olumsuz sonuç, toplatma kararı ve cezaya karşı iptal davası ile tedarikçiye rücu konularında hukuki destek sağlar. Tüm rehberler için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, ilanlar için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Kanun (RG 12/03/2020-31066) m.3, 5–7, 9–13, 15–22, 25, 26; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.2, 4, 5, 6; Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği (RG 03/05/2016-29701; değişiklikler RG 31/12/2018-30642 4. mükerrer, 25/11/2022-32024, 09/04/2025-32865) m.1, 2, 5, 6, 10 ve Ek; Ticaret Bakanlığı PGD Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.5, 7–11; Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847) m.2, 4, 12, 43, Ek-1, Ek-2, Ek-5; KKDİK Yönetmeliği (RG 23/06/2017-30105 mükerrer) m.4, 57, 62, 63, Ek-17 giriş 23, 50, 51, 52, 63; Tüketici Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği 2026/12 (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer; değişiklik 2026/39, RG 11/07/2026-33307) m.3, 4, 7, 9, 12, Ek-1; Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği 2026/10 ve değişiklik 2026/38 (RG 11/07/2026-33307) Ek-1; 2026/9 sayılı CE İthalat Denetimi Tebliği (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer) Ek-2; LVD (2014/35/AB) ve EMC (2014/30/AB) Yönetmelikleri (RG 02/10/2016-29845) m.2; Uzaktan İletişim Yoluyla Arz Edilen Ürünlerin PGD Yönetmeliği (RG 30/10/2024-32707) m.6, 10; Kozmetik Ürünler Yönetmeliği (RG 08/05/2023-32184 mükerrer) m.4; Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (RG 02/06/2021-31499 mükerrer) m.3, 4; 5996 sayılı Kanun (RG 13/06/2010-27610) m.3; Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelik (RG 05/04/2018-30382) m.2; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.15, 17; 2577 sayılı İYUK m.5, 7, 27, 32; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a; Ticaret Bakanlığı Yetkili PGD Kuruluşları listesi (14/10/2026); TSE standart kataloğu (sorgu 30/10/2026); iso.org kayıtları (ISO 20126:2022, 20127:2005, 16409:2016) ve ISO 20126:2022 önizlemesi; Avrupa Komisyonu Oyuncak Güvenliği 4 numaralı Rehber (15/10/2015); GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 arasında yayımlanan ilanlar (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.