Ana yüklenici taşeronun hakedişini ödemiyorsa taşeronun borçlusu iş sahibi değil, sözleşmeyi imzaladığı müteahhittir; alacak önce yazılı ihtarla, ardından icra takibi veya dava yoluyla müteahhitten istenir. Müteahhidin “iş sahibi bana ödemedi” savunması kural olarak borcu ortadan kaldırmaz. Alacak belgeye dayanıyorsa dava açılmadan önce müteahhidin mallarına, banka hesaplarına ve alacaklarına ihtiyati haciz konulabilir (İİK m.257); kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde infazı istenmelidir (İİK m.261). Müteahhidin iş sahibinden alacağı hakediş, icra dairesinin iş sahibine göndereceği haciz ihbarnamesiyle haczedilebilir (İİK m.89). Taşeron ayrıca, üzerinde çalıştığı taşınmaza kanuni ipotek tescil ettirebilir; tescilin yüklenilen işin tamamlanmasından başlayarak üç ay içinde yapılmış olması gerekir (TMK m.893, 895). Alacak beş yılda zamanaşımına uğrar (TBK m.147/6). Uyuşmazlık iki tarafın ticari işletmesiyle ilgiliyse alacak davası ve itirazın iptali davası açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur (TTK m.5/A).
Bu rehber, özel bir inşaat işinde ana yükleniciden iş almış ve yaptığı işin bedelini tahsil edemeyen taşeronlar, alt yükleniciler, usta ekipleri ve malzemeli iş yapan firmalar için yazıldı. Alacağın nasıl belgeleneceği, ihtarın nasıl yazılacağı, icra takibi ile dava arasındaki seçim, ihtiyati haciz, müteahhidin iş sahibindeki hakedişine haciz, kanuni ipotek, alacağın devri, müteahhidin en sık ileri sürdüğü savunmalar ve müteahhidin konkordato istemesi hâlinde yapılacaklar sırayla ele alınır. Yazıda bir ihtarname örneği de bulunur. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.12, 77, 117, 122, 123, 132, 139, 147, 149, 154, 179, 183, 184, 186, 188, 470, 471, 474, 477, 479, 481 ve 638; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4, 5, 5/A, 8, 18, 21 ve 1530; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.6, 893, 895 ve 1011; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.6, 10, 17, 109, 190, 222, 400 ve 401; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.58, 62, 66, 67, 68, 89, 167, 168, 169, 257, 258, 259, 261, 264, 265, 277, 294 ve 295; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m.2; 4857 sayılı İş Kanunu m.36; 6325 sayılı Kanun m.18/A; 16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanun.
Yazı 19 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuat metinleri esas alınarak hazırlanmıştır. Kendi sözleşmenizin ödeme, kesinti ve uyuşmazlık hükümleri kanundaki yedek kuralları değiştirmiş olabilir; esas alınacak olan imzaladığınız sözleşmedir.
Şantiyede işini bitiren, hakediş raporunu imzalatan ve faturasını kesen bir taşeronun karşılaştığı en yaygın cevap şudur: “İş sahibi bize ödeme yapmadı, parayı alınca öderiz.” Haftalar aylara döner; bu sırada taşeron işçisinin ücretini, malzemecinin faturasını ve vergisini kendi kaynağından karşılamak zorunda kalır. Alacağın tahsili için atılacak adımlar bellidir ve çoğu dosyada aynı sırayı izler. Sıranın doğru kurulması alacağın büyüklüğü kadar önemlidir: yanlış zamanda bırakılan bir şantiye ya da kaçırılan bir süre, haklı bir alacağı tartışmalı hâle getirir.
Bu yazı Özel İnşaat ve Taşeron Uyuşmazlıkları Merkezimizin bir parçasıdır ve yalnızca taşeronun alacağını konu alır. Ayıp, gecikme cezası, fesih ve teminat gibi başlıkların genel çerçevesi merkez yazısında yer alır; burada her adım taşeronun gözünden ve uygulamadaki sırasıyla anlatılmıştır.
Alacağınız Hangi Aşamada? Duruma Göre İlk Adım
Taşeron alacağı dosyaları birkaç tipik durumda toplanır. Tabloda her durum için elinizde bulunması gereken belge ve ilk adım gösterilmiştir.
Duruma göre eldeki belge ve ilk adım
| Durum | Elinizdeki belge | İlk adım |
|---|---|---|
| Hakediş onaylandı, fatura kesildi, ödeme yok | İmzalı hakediş raporu, fatura, cari hesap ekstresi | Ödeme için süre veren ihtar; ardından icra takibi ve ihtiyati haciz değerlendirmesi (TBK m.117; İİK m.257) |
| İş yapıldı ama hakediş düzenlenmiyor veya imzalanmıyor | Sözleşme, metraj cetvelleri, şantiye kayıtları, fotoğraflar | İmalatın miktarının mahkemece tespiti; tespit raporuyla birlikte ihtar (HMK m.400) |
| Müteahhit “iş sahibi ödemedi” diyor | Taşeron sözleşmesinin ödeme maddesi | Sözleşmede ödemeyi tahsilata bağlayan bir hüküm olup olmadığının kontrolü; ihtar ve müteahhidin iş sahibindeki alacağına haciz (İİK m.89) |
| Müteahhit “iş ayıplı” veya “eksik” diyerek ödemiyor | Teslim tutanağı, ayıp bildiriminin tarihi ve metni | Bildirimin süresinde yapılıp yapılmadığının kontrolü; ayıp iddiasına yazılı cevap ve tespit (TBK m.474, 477) |
| İş bitti, kesin hesap çıkarılmıyor, teminat kesintisi iade edilmiyor | Geçici ve kesin kabul tutanakları, kesinti dökümü | Kesin hesabın çıkarılması ve kesintinin iadesi için ihtar; sonuçsuz kalırsa alacak davası |
| Müteahhit çek veya senet verdi, ödenmedi | Çek veya bononun aslı | Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip (İİK m.167) |
| Müteahhit konkordato istedi veya ödemeleri tamamen durdurdu | Mahkemenin mühlet kararı, alacak belgeleri | Alacağın konkordato sürecinde bildirilmesi; kanuni ipotek süresinin kontrolü (İİK m.294; TMK m.895) |
| İşin tamamlanmasının üzerinden üç ay geçmek üzere | İşin bitiş tarihini gösteren tutanak, güncel tapu kaydı | Kanuni ipotek için dava ve geçici tescil şerhi talebi (TMK m.895, 1011) |
Borçlunuz Kim? Müteahhit, İş Sahibi ve Ortak Girişim
Taşeron sözleşmesi bir eser sözleşmesidir: taşeron bir eser meydana getirmeyi, müteahhit de bunun karşılığında bedel ödemeyi üstlenir (TBK m.470). Bu sözleşmenin tarafı iş sahibi değildir. Müteahhit, eserin meydana getirilmesinde kişisel özellikleri önem taşımıyorsa işi başkasına yaptırabilir (TBK m.471/3); ancak bu, taşeron ile iş sahibi arasında bir borç ilişkisi kurmaz. Sonuç olarak taşeronun alacak davasının ve icra takibinin muhatabı müteahhittir.
“Emeğim iş sahibinin binasında duruyor, o hâlde parayı ondan isterim” düşüncesi hukuken karşılık bulmaz. Sebepsiz zenginleşme, haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşmeyi konu alır (TBK m.77). İş sahibinin binasındaki imalat ise müteahhitle yaptığı sözleşmeye dayanır ve iş sahibi bu imalatın karşılığını müteahhide ödemekle yükümlüdür. Bu yüzden taşeronun iş sahibine sebepsiz zenginleşme hükümleriyle başvurması kural olarak sonuç vermez. İş sahibine ulaşmanın kanundaki yolları başkadır: müteahhidin iş sahibindeki alacağının haczi, bu alacağın taşerona devri ve iş sahibinin taşınmazı üzerinde kanuni ipotek. Üçü de aşağıda ayrı başlıklarda anlatılmıştır.
Müteahhit tek bir şirket olmayabilir. İşi iki veya daha fazla firma adi ortaklık ya da iş ortaklığı olarak üstlenmişse ortaklar, birlikte veya bir temsilci aracılığıyla üçüncü kişiye karşı ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan, aksi kararlaştırılmamışsa müteselsilen sorumludur (TBK m.638/3). Taşeron bu durumda alacağının tamamını ortaklardan her birinden isteyebilir; takipte ve davada ortakların hepsinin gösterilmesi tahsil imkânını artırır. Sözleşmeyi kimin, hangi sıfatla imzaladığı bu yüzden ilk bakılacak noktadır.
Sözleşmeyi imzalayan şirketin malvarlığı kalmamışsa yöneticilerin ve ortakların şahsi sorumluluğu gündeme gelebilir; koşulları şirket batarsa yönetici, müdür veya ortak şahsen sorumlu mu rehberimizde anlatılmıştır.
Alacağın Belgelenmesi: Hakediş, Fatura, Defter ve Tespit
Taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (TMK m.6; HMK m.190). Taşeron işi yaptığını ve bedelini, müteahhit ise ödediğini ispat eder. Alacak ne kadar iyi belgelenmişse ihtiyati haciz almak, icra inkâr tazminatı istemek ve davayı kısa sürede sonuçlandırmak o kadar kolay olur.
Belgeler ve ispat değeri
| Belge | Neyi gösterir | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Yazılı taşeron sözleşmesi | İşin kapsamını, birim fiyatları ve ödeme vadesini | Yazılı sözleşme yoksa ilişki yine geçerlidir; eser sözleşmesi şekle bağlı değildir (TBK m.12) |
| Müteahhit yetkilisince imzalanmış hakediş raporu | Yapılan işin miktarını ve tutarını müteahhidin kabul ettiğini | İmzalayan kişinin şirketi temsile veya hakediş onayına yetkili olduğu gösterilebilmelidir |
| Fatura | Alacağın tutarını; sekiz gün içinde itiraz edilmemişse içeriğin kabul edildiğini (TTK m.21/2) | Faturanın karşı tarafa ulaştığı tarih ispatlanabilmelidir |
| Ticari defterler | Ticari davada, kanuna uygun tutulmuş ve onayları yaptırılmışsa sahibi lehine delil olur (HMK m.222) | Karşı tarafın usulüne uygun defterlerindeki kayıtlar bunlara aykırı olmamalıdır. Açılış veya kapanış onayı bulunmayan defter sahibi aleyhine delil olur |
| Şantiye defteri, günlük raporlar, yazışmalar | İşin fiilen yapıldığını, verilen talimatları ve ilave işleri | Tarih sırasıyla ve eksiksiz saklanmalıdır |
| Mahkemece yapılan delil tespiti | İmalatın miktarını, niteliğini ve değerini bilirkişi raporuyla | Şantiyeden ayrılmadan ve iş başkasına devredilmeden önce istenmelidir (HMK m.400, 401) |
Hakediş raporu düzenlenmemişse ya da müteahhit raporu imzalamaktan kaçınıyorsa en sağlam yol delil tespitidir. Taşeron, ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılmasını ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasını isteyebilir (HMK m.400). Dava henüz açılmamışsa talep, esas davaya bakacak mahkemeden veya incelemenin yapılacağı şeyin bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden istenir (HMK m.401/1). Bedel sözleşmede hiç belirlenmemişse, eserin yapıldığı yer ve zamandaki değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak belirlenir (TBK m.481). Örnek bir metin için delil tespiti dilekçesi örneğimize bakılabilir.
İhtar: Temerrüt ve Faizin Başlangıcı
Bedel borcu, aksi kararlaştırılmamışsa eserin teslimi anında muaccel olur; taşeron sözleşmelerinde bu kural çoğunlukla hakediş dönemleri kararlaştırılarak değiştirilir (TBK m.479). Ödeme günü sözleşmede birlikte belirlenmişse müteahhit bu günün geçmesiyle, belirlenmemişse taşeronun ihtarıyla temerrüde düşer (TBK m.117). Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedarikine ilişkin hükme göre de borçlu, sözleşmede öngörülen tarihte ödemezse ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer; ödeme günü belirtilmemişse temerrüt, faturanın alınmasını izleyen otuz günlük sürenin sonunda gerçekleşir (TTK m.1530/2, 4). Bu kurallar temerrüdü çoğu durumda ihtarsız başlatsa da ihtar göndermek üç sebeple gereklidir: temerrüt tarihini tartışmasız hâle getirir, müteahhide ödeme için son bir süre verir ve sonraki adımların, yani işi durdurmanın, sözleşmeden dönmenin ve ihtiyati haczin dayanağını oluşturur.
Tacirler arasında karşı tarafı temerrüde düşürmeye ilişkin ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemiyle yapılır (TTK m.18/3). İhtarda sözleşme, yapılan iş, hakediş ve fatura bilgileri, istenen tutar, ödeme için verilen süre ve sürenin sonunda başvurulacak yollar açıkça yazılmalıdır.
Sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmışsa o oran uygulanır; ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir (TTK m.8/1). Kararlaştırılmamışsa ticari işlerde Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı oran üzerinden temerrüt faizi istenebilir (3095 sayılı Kanun m.2/2). Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemeye uygulanacak faiz oranını ve alacağın tahsili masrafları için istenebilecek asgari giderim tutarını Merkez Bankası her yıl ocak ayında ilan eder (TTK m.1530/7); 2026 yılına ilişkin tebliğ 02.01.2026 tarihli ve 33125 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Ödenmeyen hakediş yüzünden temerrüt faizini aşan bir zarara uğrayan taşeron, müteahhit kusursuzluğunu ispat etmedikçe bu zararın giderilmesini de isteyebilir (TBK m.122).
İHTARNAME
[….] NOTERLİĞİ ARACILIĞIYLA
İHTAR EDEN : [Taşeron şirketin unvanı], [MERSİS no / vergi no], [adres]
VEKİLİ : Av. [Ad SOYAD], [Baro ve sicil no], [adres]
MUHATAP : [Ana yüklenici şirketin unvanı], [MERSİS no], [ticaret sicilindeki adres]
KONU : [tarih] tarihli sözleşme uyarınca tamamlanan işlere ait ödenmeyen hakediş bedelinin ödenmesi için süre verilmesi ihtarıdır.
AÇIKLAMALAR
1. Aramızda [tarih] tarihli sözleşme imzalanmış, müvekkil şirket [il, ilçe] adresindeki [proje adı] inşaatının [kaba inşaat / mekanik tesisat / cephe / ….] işlerini üstlenmiştir.
2. Müvekkil şirket üstlendiği işleri sözleşmeye ve projeye uygun olarak yerine getirmiştir. [….] numaralı hakediş raporu [tarih] tarihinde şirketiniz yetkilisince imzalanmış, hakediş tutarı [….] TL olarak belirlenmiştir. Bu tutara ilişkin [tarih] tarihli ve [….] numaralı fatura şirketinize [tarih] tarihinde ulaşmış, süresi içinde faturaya itiraz edilmemiştir.
3. Sözleşmenin [….]. maddesine göre hakediş bedelinin onay tarihinden itibaren [….] gün içinde ödenmesi gerekmektedir. Ödeme günü [tarih] tarihinde dolmuştur. Bugüne kadar [yalnızca …. TL ödenmiş / hiçbir ödeme yapılmamış] olup [….] TL ödenmemiştir.
4. Ödemenin, iş sahibinden tahsilat yapılamadığı gerekçesiyle geciktirildiği sözlü olarak bildirilmiştir. Şirketinizin iş sahibiyle arasındaki ilişki müvekkilin taraf olmadığı bir sözleşmeye dayanmakta olup müvekkile karşı ödeme borcunuzu ortadan kaldırmaz. [Sözleşmemizde ödemeyi iş sahibinden tahsilata bağlayan bir hüküm de bulunmamaktadır.]
5. Bu nedenle [….] TL hakediş alacağının, ödeme gününden itibaren işleyecek [sözleşmede kararlaştırılan / avans] faiziyle birlikte, bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren [7] gün içinde müvekkil şirketin [banka, şube, IBAN] hesabına ödenmesini ihtar ederiz.
6. Verilen süre içinde ödeme yapılmaması hâlinde müvekkil şirket sözleşmeden ve kanundan doğan haklarını kullanacak, devam eden imalatı ödeme yapılıncaya kadar durduracak, alacağın tahsili için ihtiyati haciz dâhil yasal yollara başvuracak ve işin yapıldığı taşınmaz üzerinde kanuni ipotek hakkının tescilini isteyecektir. Bu yüzden doğacak yargılama giderleri ve vekâlet ücreti şirketinize ait olacaktır.
Sayın Noter; üç nüshadan ibaret bu ihtarnamenin bir nüshasının muhataba tebliğini, bir nüshasının dairenizde saklanmasını, tebliğ şerhini içeren bir nüshasının tarafımıza verilmesini dilerim. [tarih]
İhtar Eden Vekili
Av. [Ad SOYAD]
İcra Takibi mi, Dava mı?
Alacak belgeye dayanıyor ve tutarı belli ise en hızlı yol icra takibidir. Takip talebi icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılır (İİK m.58). Müteahhit ödeme emrine, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir (İİK m.62). Süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurur; borcun yalnız bir kısmına itiraz edilmişse takibe kabul edilen miktar için devam olunur (İİK m.66).
İtiraz hâlinde taşeronun önünde iki yol vardır. Birincisi itirazın iptali davasıdır: alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak genel hükümlere göre alacağının varlığını ispat eder. İtirazın haksızlığına karar verilirse borçlu, alacaklının talebi üzerine hükmolunan tutarın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir (İİK m.67). İkincisi itirazın kaldırılmasıdır: takip, imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede dayanıyorsa alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir (İİK m.68). Hakediş raporunun ve faturanın bu nitelikte belge sayılıp sayılmayacağı belgenin içeriğine göre değişir; taşeron alacaklarında olağan yol itirazın iptali davasıdır.
İtirazın iptali davası ticari dava niteliğindeyse dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A/1). Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (6325 sayılı Kanun m.18/A).
Alacağın miktarı tartışmalıysa, örneğin hakediş düzenlenmemiş ve metraj bilirkişi incelemesiyle belirlenecekse, doğrudan alacak davası açmak daha doğrudur. Miktarı belirsiz bir alacak için başlatılan takipte icra inkâr tazminatı uygulamada verilmez; bu tazminat alacağın likit, yani borçlu tarafından hesaplanabilir olmasına bağlanır. Alacak davası kısmi dava olarak açılabilir. Talep, tahkikat sona erene kadar bir defaya mahsus artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinde kesilmiş sayılır (HMK m.109/4). Bu kural, belirsiz alacak davasını kaldıran 7589 sayılı Kanunla getirilmiştir; ayrıntı belirsiz alacak davasının kaldırılması rehberimizde yer alır.
Müteahhit borcuna karşılık çek veya bono vermişse ve bu senet ödenmemişse, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapılabilir (İİK m.167). Bu takipte borcun on gün içinde ödenmesi ihtar edilir; borçlu, borca ve imzaya itirazını beş gün içinde icra mahkemesine bildirmek zorundadır (İİK m.168). Borca itiraz, satıştan başka icra takip işlemlerini durdurmaz (İİK m.169). Bu özellikleri nedeniyle kambiyo takibi alacaklı bakımından ilamsız takipten daha hızlı ilerler. Çekin karşılıksız çıkması ayrıca Çek Kanunundaki yaptırımları gündeme getirir.
İcra takibi ile doğrudan dava arasındaki seçim
| Ölçüt | İcra takibi, itiraz hâlinde itirazın iptali | Doğrudan alacak davası |
|---|---|---|
| Alacağın tutarı | Belli ve belgeli | Tartışmalı; bilirkişi incelemesiyle belirlenecek |
| Hız | İtiraz edilmezse takip kesinleşir ve hacze geçilir | Yargılamanın sonunda hüküm alınır |
| Ek kazanım | İtiraz haksız çıkarsa en az yüzde yirmi icra inkâr tazminatı (İİK m.67) | Talep tahkikat bitene kadar bir kez artırılabilir (HMK m.109/4) |
| Risk | Takibinde haksız ve kötü niyetli görülen alacaklı da aynı oranda tazminata mahkûm edilebilir | Dava süresince tahsilat yapılamaz; güvence için ihtiyati haciz gerekir |
| Dava şartı | İtirazın iptali davasından önce arabuluculuk | Davadan önce arabuluculuk (TTK m.5/A) |
İtirazın iptali davasının koşulları ve icra inkâr tazminatı itirazın iptali ve icra inkâr tazminatı rehberimizde ayrıntılı anlatılmıştır.
İhtiyati Haciz: Dava Bitmeden Güvence
Taşeronun en büyük endişesi, yargılama sürerken müteahhidin mallarını elden çıkarması veya şirketin malvarlığının erimesidir. İhtiyati haciz bu riske karşı öngörülmüştür. Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun kendi elinde veya üçüncü kişide bulunan taşınır ve taşınmaz mallarını, alacaklarını ve diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir (İİK m.257/1). Banka hesapları, araçlar, taşınmazlar ve müteahhidin iş sahiplerinden olan hakediş alacakları bu kapsamdadır.
Karar mahkemeden istenir. Alacaklı, alacağı ve gerektiğinde haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermek zorundadır; mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir (İİK m.258). İmzalı hakediş raporu, itiraza uğramamış fatura, cari hesap mutabakatı ve ihtarname birlikte sunulduğunda talebin dayanağı güçlenir. İhtiyati haciz isteyen alacaklı, hacizde haksız çıkması hâlinde borçlunun ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumludur ve bunun için teminat vermek zorundadır (İİK m.259).
İhtiyati hacizde süreler
| Adım | Süre | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Kararın infazının istenmesi | Kararın verildiği tarihten itibaren 10 gün | İstenmezse ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar | İİK m.261 |
| Takip talebi veya dava | Haczin uygulanmasından, haciz gıyapta yapılmışsa tutanağın tebliğinden itibaren 7 gün | Süre geçirilirse ihtiyati haciz hükümsüz kalır | İİK m.264/1, 4 |
| Borçlu ödeme emrine itiraz ederse | İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 7 gün içinde itirazın kaldırılması istenir veya dava açılır | Süre geçirilirse ihtiyati haciz hükümsüz kalır | İİK m.264/2, 4 |
| Borçlunun ihtiyati hacze itirazı | Haczin uygulanmasından veya tutanağın tebliğinden itibaren 7 gün | Mahkeme itirazı yerinde görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir | İİK m.265 |
| Hacizden sonraki dava açma süresi ve arabuluculuk | İcra ve İflas Kanununun 264. maddesinin birinci fıkrasındaki dava açma süresi, arabuluculuk başvurusundan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez | Dava şartı olan arabuluculuk, süresinde başvurulmuşsa ihtiyati haczi düşürmez | 6325 sayılı Kanun m.18/A |
Tabloda en çok gözden kaçan satır üçüncüsüdür. İhtiyati haciz almadan yapılan takipte itirazın iptali davası için bir yıllık süre vardır. İhtiyati haciz alınmışsa bu rahatlık yoktur: müteahhit ödeme emrine itiraz ettiğinde alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde harekete geçmek zorundadır. Dava ticari dava ise güvenli yol, bu yedi gün içinde arabuluculuk başvurusunu yapmak ve son tutanak düzenlenir düzenlenmez davayı açmaktır. Borçlu süresinde itiraz etmezse veya itirazı kaldırılır ya da iptal edilirse ihtiyati haciz kendiliğinden kesin hacze dönüşür (İİK m.264/5).
Müteahhidin İş Sahibindeki Hakedişine Haciz
Müteahhidin en değerli malvarlığı çoğu zaman bir taşınmaz ya da araç değil, iş sahibinden alacağı hakediştir. Taşeron, başlattığı icra takibinde veya aldığı ihtiyati haciz kararına dayanarak bu alacağın haczini isteyebilir. İcra dairesi iş sahibine bir haciz ihbarnamesi gönderir; bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödeyebileceğini ve müteahhide yapacağı ödemenin geçerli olmayacağını bildirir (İİK m.89/1).
İş sahibi, müteahhide borcu olmadığını veya borcun ihbarnamenin tebliğinden önce ödendiğini ileri sürecekse bunu haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine bildirmek zorundadır (İİK m.89/2). Yedi gün içinde itiraz etmezse borç zimmetinde sayılır ve kendisine ikinci bir ihbarname gönderilir. İkinci ihbarnameye de yedi gün içinde itiraz etmez ve parayı ödemezse, on beş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye zorlanacağı bildirilir (İİK m.89/3). Bu mekanizma sayesinde taşeron, aralarında sözleşme bulunmayan iş sahibinden dolaylı olarak tahsilat yapabilir.
Bu yolun iki sınırı vardır. İlki, haciz ancak müteahhidin iş sahibinden gerçekten bir alacağı varsa sonuç verir. İş sahibi müteahhide borcunu ödemişse ya da ayıp ve gecikme cezası gibi nedenlerle borcu bulunmadığını süresinde bildirirse haciz karşılıksız kalır. İkincisi, işçi ücretlerinin önceliğidir: müteahhitlerin asıl işverendeki teminat ve hakedişleri üzerinde yapılacak devir, haciz ve icra takibi, o işte çalışan işçilerin ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder (4857 sayılı Kanun m.36/3). Haciz ihbarnamesinin işleyişi hakedişe haciz ve 89/1 ihbarnamesi yazımızda anlatılmıştır.
Kanuni İpotek: İş Sahibinin Taşınmazı Üzerinde Güvence
Kanun, taşeronu ayni bir hakla da korur. Bir taşınmaz üzerinde yapılan yapı veya diğer işlerde malzeme vererek veya vermeden emek sarf eden alt yüklenici ve zanaatkârlar, malik veya yükleniciden olan alacakları için kanuni ipotek hakkının tescilini isteyebilir (TMK m.893/1-3). Borçlu müteahhit olsa da ipotek, işin yapıldığı taşınmaz üzerine konulur. Bu haktan önceden feragat geçerli değildir (TMK m.893/2); taşeron sözleşmesine yazılan feragat hükmü sonuç doğurmaz.
Hak, çalışmanın veya malzeme vermenin yüklenildiği andan başlayarak tescil edilebilir; tescilin, yüklenilen işin tamamlanmasından başlayarak üç ay içinde yapılmış olması gerekir (TMK m.895/1-2). Tescil için alacağın malik tarafından kabul edilmiş veya mahkemece karara bağlanmış olması şarttır; malik yeterli güvence gösterirse tescil istenemez (TMK m.895/3-4). Malik alacağı kabul etmiyorsa dava açılır ve üç aylık süre dolmadan hakkın güvence altına alınması için geçici tescil şerhi istenir (TMK m.1011). Süre, taşeronun kendi yüklendiği işin tamamlanmasıyla başlar; binanın bütününün bitmesi beklenmez.
Kanuni ipotek özellikle müteahhidin mali durumunun bozulduğu dosyalarda değer kazanır. Alacak, müteahhidin değil işin yapıldığı taşınmazın değeriyle güvenceye alındığından, müteahhidin ödeme gücünü yitirmesi bu güvenceyi etkilemez. Sürenin hesabı, tescil usulü ve dava dilekçesi örneği kanuni ipotek nasıl tescil edilir rehberimizde anlatılmıştır.
Alacağın Devri ve Doğrudan Ödeme Protokolü
Müteahhit gerçekten iş sahibinden tahsilat yapamadığı için ödeyemiyorsa, dava yerine anlaşmayla daha hızlı sonuç alınabilir. Müteahhit, iş sahibindeki hakediş alacağının taşerona düşen kısmını taşerona devreder. Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir (TBK m.183). Devrin geçerliliği yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır (TBK m.184).
Devirde iki noktaya dikkat edilmelidir. Birincisi bildirimdir: alacağın devredildiği kendisine bildirilmemiş olan borçlu, önceki alacaklıya iyiniyetle ifada bulunarak borcundan kurtulur (TBK m.186). Bu nedenle devir sözleşmesi imzalanır imzalanmaz iş sahibine ispatı mümkün bir yolla, tercihen noter aracılığıyla bildirilmelidir. İkincisi savunmalardır: borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları devralana karşı da ileri sürebilir (TBK m.188). İş sahibi müteahhide karşı ayıp veya gecikme cezası ileri sürüyorsa devralınan alacak da bu tartışmanın içinde kalır. Ayrıca müteahhit ile iş sahibi arasındaki sözleşmede devir yasağı bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Daha güvenli bir yol, üç tarafın birlikte imzaladığı doğrudan ödeme protokolüdür. Protokolde iş sahibi taşeronun hakedişini doğrudan ödemeyi üstlenir, ödediği tutar müteahhidin alacağından düşülür ve iş sahibi, müteahhide karşı sahip olduğu savunmaları bu ödeme bakımından ileri sürmeyeceğini kabul eder. Böyle bir protokol, taşeron ile iş sahibi arasında başlangıçta bulunmayan doğrudan borç ilişkisini kurar.
Müteahhidin Savunmaları ve Karşılıkları
Ödeme istendiğinde müteahhidin ileri sürdüğü savunmalar büyük ölçüde bellidir. Her birinin hukuki değeri ve taşeronun buna vereceği cevap aşağıdadır.
Müteahhidin savunmaları ve taşeronun cevabı
| Savunma | Hukuki değeri | Taşeronun cevabı |
|---|---|---|
| “İş sahibi bana ödemedi” | Kural olarak borcu ortadan kaldırmaz; müteahhidin taşeron sözleşmesinden doğan borcu, iş sahibiyle ilişkisinden bağımsızdır | Sözleşmede ödemeyi tahsilata bağlayan açık bir hüküm yoksa savunma dinlenmez. Varsa hükmün kapsamı ve ödeme sürelerine ilişkin kurallar karşısındaki geçerliliği tartışılır (TTK m.1530/5-6) |
| “İş ayıplı” | Ayıp, teslimden sonra imkân bulunur bulunmaz gözden geçirilip uygun süre içinde bildirilmişse dinlenir | Bildirimin tarihi ve şekli sorulur; süresinde bildirim yoksa eser kabul edilmiş sayılır (TBK m.474, 477) |
| “İş eksik, metraj fazla gösterilmiş” | İmalat miktarı ispat konusudur ve ispat yükü taşerondadır | İmzalı hakediş raporu, şantiye kayıtları ve delil tespiti raporu sunulur (HMK m.400) |
| “Gecikme cezası kestim, borcum kalmadı” | Ceza sözleşmede kararlaştırılmışsa ve gecikme taşerona yüklenebiliyorsa alacaktan düşülebilir (TBK m.179) | Gecikmenin sebebi belgelenir: geç yer teslimi, geciken malzeme, ödenmeyen hakediş. Süre uzatımı yazışmaları sunulur |
| “Benim de alacağım var, takas ediyorum” | Karşılıklı ve muaccel para borçları takas edilebilir; alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir (TBK m.139) | Karşı alacağın varlığını ve tutarını müteahhit ispat etmelidir |
| “İşçilerinizin ücretini ve primini ben ödedim” | Asıl işverenin, ücreti ödenmeyen işçilere bordroya dayanarak yaptığı ödemeler hakedişten karşılanır (4857 sayılı Kanun m.36) | Bordro ve ödeme kayıtlarıyla kesintinin dayanağı istenir |
| “Kesin hesapta anlaştık, ibra ettiniz” | İbra sözleşmesi şekle bağlı değildir; borcu tamamen veya kısmen ortadan kaldırır (TBK m.132) | İmzalanan belgenin kapsamı incelenir. Ödeme yapılmadan önce imzalatılan ibra metinlerinde hangi alacakların kapsandığı ayrıca tartışılır |
| “Zamanaşımı doldu” | Eser sözleşmesinden doğan alacaklar beş yılda zamanaşımına uğrar (TBK m.147/6) | Sürenin başlangıcı ile kısmi ödeme, borç ikrarı, takip ve dava gibi zamanaşımını kesen sebepler gösterilir (TBK m.149, 154) |
Bu savunmaların çoğu, ödeme istenmeden önce hiç dile getirilmemiş olur. Müteahhidin hakedişi itirazsız imzalaması, faturaya sekiz gün içinde itiraz etmemesi ve aylarca ayıp bildirmemesi, sonradan ileri sürülen iddiaların inandırıcılığını zayıflatır. Bu yüzden ihtarda ve dava dilekçesinde, müteahhidin sessiz kaldığı dönem tarihleriyle birlikte ortaya konulmalıdır.
Müteahhit Konkordato İsterse veya Mal Kaçırırsa
Müteahhit konkordato talep etmiş ve mahkeme mühlet kararı vermişse tablo değişir. Mühlet içinde borçlu aleyhine hiçbir takip yapılamaz, evvelce başlamış takipler durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz (İİK m.294/1). Taşeron bu aşamada alacağını konkordato sürecinde bildirmek ve projeyi takip etmek durumundadır. Rehinle temin edilmiş alacaklar bakımından ise mühlet sırasında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış olan takiplere devam edilebilir; ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez (İİK m.295/1).
Burada kanuni ipoteğin önemi bir kez daha ortaya çıkar. İpotek müteahhidin değil işin yapıldığı taşınmazın üzerinde kurulduğundan, müteahhidin konkordatosu taşınmaz malikine karşı elde edilen bu güvenceyi ortadan kaldırmaz. Müteahhidin mali durumunun bozulduğuna dair işaretler görüldüğünde üç aylık sürenin dolmasını beklemeden tescil talebinde bulunulmalıdır. Konkordato sürecinin alacaklı tarafı için inşaat sektöründe konkordato rehberimize ve konkordato hukuku rehberimize bakılabilir.
Müteahhit takipten kurtulmak için mallarını yakınlarına veya başka şirketlere devrediyorsa, elinde geçici veya kesin aciz vesikası bulunan alacaklı bu tasarrufların iptalini dava edebilir (İİK m.277). Bu dava haczin sonuçsuz kalmasından sonra gündeme geldiğinden, mal kaçırma ihtimali varsa beklemek yerine baştan ihtiyati haciz istenmesi daha etkilidir.
Görevli Mahkeme, Arabuluculuk ve Yetki
Uyuşmazlık hem taşeronun hem müteahhidin ticari işletmesiyle ilgiliyse dava ticari davadır ve asliye ticaret mahkemesinde görülür (TTK m.4/1, 5). Konusu para olan alacak ve itirazın iptali davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır ve bu süre zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir (TTK m.5/A). Arabulucuya başvurulmadan açılan dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir (6325 sayılı Kanun m.18/A/2). İş, taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili değilse görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.
Dava, müteahhidin yerleşim yeri mahkemesinde (HMK m.6) veya sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde açılabilir (HMK m.10). Tacirler arasındaki sözleşmede bir mahkeme yetkili kılınmışsa, aksi kararlaştırılmadıkça dava yalnızca o mahkemede açılır (HMK m.17). Sözleşmede tahkim şartı bulunup bulunmadığı da dava açmadan önce kontrol edilmelidir.
Süreler
Taşeron alacağında başlıca süreler
| Konu | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Taşeron alacağında zamanaşımı | 5 yıl | Alacağın muaccel olması | TBK m.147/6, 149 |
| Kanuni ipoteğin tescili | 3 ay | Yüklenilen işin tamamlanması | TMK m.895/2 |
| Faturaya itiraz | 8 gün | Faturanın alınması | TTK m.21/2 |
| Ödeme emrine itiraz (ilamsız takip) | 7 gün | Ödeme emrinin tebliği | İİK m.62 |
| İtirazın iptali davası | 1 yıl | İtirazın alacaklıya tebliği | İİK m.67 |
| İtirazın kaldırılması talebi | 6 ay | İtirazın alacaklıya tebliği | İİK m.68 |
| İhtiyati haciz kararının infazı | 10 gün | Kararın verildiği tarih | İİK m.261 |
| İhtiyati hacizden sonra takip veya dava | 7 gün | Haczin uygulanması veya tutanağın tebliği | İİK m.264/1 |
| İhtiyati hacizli takipte itirazdan sonra dava veya kaldırma talebi | 7 gün | İtirazın alacaklıya tebliği | İİK m.264/2 |
| İş sahibinin haciz ihbarnamesine itirazı | 7 gün | İhbarnamenin tebliği | İİK m.89 |
| Arabuluculuğun sonuçlandırılması | 6 hafta; zorunlu hâllerde en fazla 2 hafta uzatma | Arabulucunun görevlendirilmesi | TTK m.5/A/2 |
Dosyada Bulunması Gereken Belgeler
- Taşeron sözleşmesi, ekleri, birim fiyat cetveli ve varsa ek protokoller
- İmzalı hakediş raporları, metraj cetvelleri ve ataşmanlar
- Kesilen faturalar ve karşı tarafa ulaştığını gösteren kayıtlar
- Ödeme dekontları, cari hesap ekstresi ve mutabakat yazıları
- Şantiye defteri, günlük raporlar, tarihli fotoğraflar
- Müteahhitle yapılan e-posta ve mesaj yazışmaları, özellikle ödeme sözü verilen ve ilave iş istenen yazışmalar
- Gönderilen ihtarnameler ve tebliğ belgeleri
- Varsa teslim ve kabul tutanakları, ayıp bildirimleri ve bunlara verilen cevaplar
- İşin yapıldığı taşınmazın ada ve parsel bilgisi ile güncel tapu kaydı
- İş sahibinin unvanı ve adresi (haciz ihbarnamesi için)
- İşçi bordroları, ücret ödeme kayıtları ve prim belgeleri (kesinti savunmasına karşı)
Sık Yapılan Hatalar
- Sözle verilen ödeme vaatlerine güvenip beklemek. Kanuni ipotek için üç aylık süre, işin tamamlandığı gün işlemeye başlar ve müteahhidin vaatleriyle uzamaz.
- Şantiyeyi tespit yaptırmadan bırakmak. İşi devralan ekip imalata devam ettiğinde sizin yaptığınız miktar sonradan belirlenemez.
- İhtar göndermeden işi durdurmak. Haklı olan taşeron, usule uymadığı için sözleşmeyi ihlal eden taraf konumuna düşebilir.
- İş sahibine dava açmak. Taşeron ile iş sahibi arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığından dava reddedilir; zaman ve masraf kaybedilir.
- Hakedişi yetkisiz kişiye imzalatmak. İmzalayanın şirket adına hakediş onaylamaya yetkili olduğu gösterilemezse belge beklenen ispat gücünü taşımaz.
- İhtiyati haciz kararını on gün içinde infaz ettirmemek. Karar kendiliğinden kalkar (İİK m.261).
- İhtiyati hacizli takipte itirazdan sonra yedi günlük süreyi kaçırmak. İhtiyati haciz hükümsüz kalır (İİK m.264).
- Alacağın devrini iş sahibine bildirmemek. Devirden haberi olmayan iş sahibi müteahhide iyiniyetle ödeme yaparak borcundan kurtulur (TBK m.186).
Hukukçular Evi Taşeron Alacağı Dosyalarında Ne Yapar?
Sözleşmeyi, hakedişleri ve yazışmaları inceleyerek alacağın tutarını, vadesini ve ispat durumunu çıkarıyor; müteahhidin ileri sürebileceği savunmaları baştan değerlendiriyoruz. İmalatın tespiti gerekiyorsa delil tespiti talebini bilirkişiye sorulacak sorularla birlikte hazırlıyor, ihtarnameyi dosyanın sonraki adımlarını gözeterek yazıyoruz.
Tahsil aşamasında icra takibi, ihtiyati haciz, müteahhidin iş sahibindeki hakedişine haciz ve kanuni ipotek yollarını dosyanın durumuna göre birlikte kullanıyoruz. Arabuluculuk görüşmelerini, itirazın iptali ve alacak davalarını, müteahhidin konkordato istemesi hâlinde alacağın bildirilmesini ve sürecin izlenmesini yürütüyoruz. Uygun dosyalarda alacağın devri ve doğrudan ödeme protokolü için müteahhit ve iş sahibiyle görüşmeleri biz yapıyoruz.
Dosyanız için sözleşmenizi, son hakediş raporunu ve faturalarınızı 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Özel İnşaat ve Taşeron Uyuşmazlıkları Merkezi
- Kesin Hesap Çıkarılmıyor, Teminat Kesintisi İade Edilmiyor: Müteahhit Ne Yapar?
- Taşeronun İşçisi Ana Yükleniciyi Dava Etti: Davanın İhbarı ve Taşerona Rücu
- İş Sahibi “İş Ayıplı” Diyerek Ödemiyor: Yüklenicinin Savunması ve Cevap Dilekçesi Örneği
- İş Sahibi Hakedişi Ödemiyor: Müteahhidin Hakediş Alacağı, İşi Durdurma ve İhtiyati Haciz
- Kanuni İpotek Nasıl Tescil Edilir? Üç Aylık Süre, Geçici Tescil Şerhi ve Dava Dilekçesi Örneği
- İtirazın İptali ve İcra İnkâr Tazminatı
- İnşaat Firmasının Hakedişine Haciz: 89/1 İhbarnamesi
- Yarım Kalan İnşaatta Delil Tespiti Dilekçesi Örneği
- Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı: Kısmi Dava ve Talep Artırımı
- Islah ve Talep Artırımı
- İnşaat Sektöründe Konkordato: Süreç ve Alacaklı Hakları
- Müteahhit İflas Etti veya Konkordato İstedi
- Şirket Batarsa Yönetici, Müdür veya Ortak Şahsen Sorumlu mu?
- Teminat Çeki Faktoringe Kırdırıldı: Keşideci Ne Yapabilir?
- Alt İşveren (Taşeron) Rehberi: Asıl İşverenin Sorumluluğu ve Muvazaa
- Yapım İşlerinde KDV Tevkifatı ve Hakediş Düzeni
- Yurt Dışı Alt Yüklenici ve “İşveren Öderse Öderim” Şartı
- İdare Hakedişi Ödemiyor: Kamu İhalesinde Ödeme Süresi, Temerrüt ve Faiz
- Kamu İhalesinde Alt Yüklenici (Taşeron)
- İcra ve İflas Hukuku Rehberi
- Dilekçe Örnekleri
Sıkça Sorulan Sorular
Müteahhit “iş sahibi ödemedi” diyerek taşerona ödeme yapmayabilir mi?
Kural olarak hayır. Müteahhidin taşerona karşı borcu, taşeronla yaptığı sözleşmeden doğar ve iş sahibinden tahsilat yapıp yapamamasından bağımsızdır. Sözleşmede ödemeyi iş sahibinden tahsilata bağlayan açık bir hüküm varsa bu hükmün kapsamı ve ödeme sürelerine ilişkin kurallar karşısındaki geçerliliği ayrıca incelenir (TTK m.1530/5-6).
Taşeron iş sahibine doğrudan dava açabilir mi?
Kural olarak hayır; taşeron ile iş sahibi arasında sözleşme ilişkisi yoktur. Taşeron iş sahibine üç yoldan ulaşabilir: müteahhidin iş sahibindeki hakediş alacağını haczettirir (İİK m.89), müteahhitten bu alacağı devralır (TBK m.183, 184) veya işin yapıldığı taşınmaz üzerinde kanuni ipotek tescilini ister (TMK m.893).
Yazılı sözleşme ve imzalı hakediş yoksa alacak nasıl ispatlanır?
Eser sözleşmesi şekle bağlı değildir (TBK m.12). İlişkinin varlığı faturalar, ödeme kayıtları, ticari defterler, yazışmalar ve şantiye kayıtlarıyla; yapılan işin miktarı ve değeri mahkemece yaptırılacak delil tespitiyle ortaya konur (HMK m.400). Bedel belirlenmemişse eserin yapıldığı yer ve zamandaki değerine ve yüklenicinin giderine bakılır (TBK m.481).
Ödeme alamayan taşeron işi bırakabilir mi?
Vadesi gelen hakediş ödenmemişse taşeron sonraki imalatı askıya alabilir; ancak bunu habersiz yapması müteahhide fesih ve gecikme cezası gerekçesi verir. Önce ödeme için uygun süre veren yazılı bir ihtar gönderilmeli (TBK m.123), şantiyeden ayrılmadan önce yapılan imalat tespit ettirilmelidir (HMK m.400).
İcra takibi mi yapmalıyım, dava mı açmalıyım?
Alacak imzalı hakediş ve faturayla belli ise icra takibi daha hızlıdır; müteahhit itiraz eder ve itirazı haksız çıkarsa en az yüzde yirmi icra inkâr tazminatına mahkûm edilir (İİK m.67). Alacağın miktarı tartışmalıysa doğrudan alacak davası açılır; kısmi davada talep tahkikat bitene kadar bir kez artırılabilir (HMK m.109/4).
İhtiyati haciz için ne gerekir?
Alacağın rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para alacağı olması (İİK m.257), alacak hakkında mahkemeye kanaat getirecek delillerin sunulması (İİK m.258) ve teminat gösterilmesi gerekir (İİK m.259). Karar verildikten sonra on gün içinde infazı istenmeli (İİK m.261), haczin uygulanmasından itibaren yedi gün içinde takip yapılmalı veya dava açılmalıdır (İİK m.264).
Müteahhidin iş sahibinden alacağı hakedişe haciz koydurabilir miyim?
Evet. İcra dairesi iş sahibine haciz ihbarnamesi gönderir; iş sahibi bundan sonra ödemeyi yalnızca icra dairesine yapabilir. Yedi gün içinde itiraz etmezse borç zimmetinde sayılır (İİK m.89). O işte çalışan işçilerin ücret alacaklarını karşılayacak kısım hacizden önce gelir (4857 sayılı Kanun m.36).
Kanuni ipotek için süre ne zaman başlar?
Tescilin, taşeronun yüklendiği işin tamamlanmasından başlayarak üç ay içinde yapılmış olması gerekir (TMK m.895/2). Hak, işe başlanmasından itibaren tescil edilebilir; işin bitmesi beklenmez. Malik alacağı kabul etmiyorsa dava açılır ve süre dolmadan geçici tescil şerhi istenir (TMK m.1011).
Müteahhit konkordato istedi; alacağım ne olur?
Mühlet içinde müteahhit aleyhine takip yapılamaz, başlamış takipler durur ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz (İİK m.294). Alacak konkordato sürecinde bildirilir. İşin yapıldığı taşınmaz üzerinde kanuni ipotek tescil ettirilmişse bu güvence müteahhidin konkordatosundan etkilenmez.
Taşeron alacağında faiz hangi orandan işler?
Sözleşmede kararlaştırılan oran uygulanır; ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir (TTK m.8/1). Oran kararlaştırılmamışsa ticari işlerde avans faizi istenebilir (3095 sayılı Kanun m.2/2). Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemeye uygulanacak oranı Merkez Bankası her yıl ocak ayında ilan eder (TTK m.1530/7).
Taşeron alacağı kaç yılda zamanaşımına uğrar?
Eser sözleşmesinden doğan alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.147/6). Süre alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar (TBK m.149). Kısmi ödeme, borcun ikrarı, icra takibi ve dava zamanaşımını keser (TBK m.154); ihtarname kesmez.
Müteahhit çek verdi, karşılıksız çıktı; ne yapmalıyım?
Çek aslıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapılabilir (İİK m.167). Bu takipte borçlunun borca itirazı icra mahkemesine yapılır ve satıştan başka takip işlemlerini durdurmaz (İİK m.168, 169). Çekin karşılıksız çıkması ayrıca Çek Kanunundaki yaptırımları gündeme getirir.
Kaynakça
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (güncel metin).
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (06.12.2018 tarihli ve 7155 sayılı Kanunla eklenen, 28.03.2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunla değişik m.5/A işlenmiş metin).
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla m.107’nin yürürlükten kaldırıldığı ve m.109’a dördüncü fıkranın eklendiği güncel metin).
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (güncel metin).
- 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun.
- 4857 sayılı İş Kanunu; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu.
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Türk Ticaret Kanununun 1530. maddesinin yedinci fıkrasına ilişkin tebliğ, 02.01.2026 tarihli ve 33125 sayılı Resmî Gazete.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya kendi sözleşmesi, belgeleri ve süreleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Ana yüklenici hakedişinizi ödemiyor mu? Birlikte değerlendirelim
İhtar, ihtiyati haciz, hakedişe haciz ve kanuni ipotek için sözleşmeniz, son hakediş raporunuz ve faturalarınızla hemen arayın.
Süreyi kaçırmayın
Kanuni ipotek için işin tamamlanmasından itibaren 3 ay, ihtiyati haciz kararının infazı için 10 gün, hacizden sonra takip veya dava için 7 gün. Telefon: 0554 648 37 15.


