Taşeronun İşçisi Ana Yükleniciyi Dava Etti 2026: Asıl İşverenin Sorumluluğu, Dönem Sınırı, Davanın Taşerona İhbarı, Hakedişten Takas ve Taşerona Rücu Davası; Rücu Dava Dilekçesi Örneği (İş K. m.2/6; TBK m.167-168; HMK m.61-64)
19 Kasım 2026

Taşeronun İşçisi Ana Yükleniciyi Dava Etti 2026: Asıl İşverenin Sorumluluğu, Dönem Sınırı, Davanın Taşerona İhbarı, Hakedişten Takas ve Taşerona Rücu Davası; Rücu Dava Dilekçesi Örneği (İş K. m.2/6; TBK m.167-168; HMK m.61-64)

Ana yüklenici, şantiyedeki işin bir bölümünü taşerona vermişse taşeronun işçilerine karşı asıl işveren konumundadır. O işyeriyle ilgili olarak İş Kanunundan, iş sözleşmesinden veya toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden taşeronla birlikte sorumludur (İş K. m.2/6). Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı da durum aynıdır (5510 sayılı Kanun m.12/6). İşçi alacağının tamamını dilerse yalnız ana yükleniciden isteyebilir (TBK m.163). Ödeme yapan ana yüklenici, kendisine düşen payı aşan kısmı taşerondan rücuen ister (TBK m.167/2). Borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça paylar eşittir (TBK m.167/1); asıl işveren-alt işveren ilişkisinde işçiyi çalıştıran ve ücretini borçlanan taşeron olduğundan, iç ilişkide yük uygulamada kural olarak taşerona aittir. Ödeyen ana yüklenici, ödediği oranda işçinin haklarına halef olur (TBK m.168). İşçi davası sürerken dava taşerona ihbar edilmelidir (HMK m.61). İhbar edilen taşeron, rücu davasında asıl davada yanlış karar verildiğini kural olarak ileri süremez (HMK m.64, 69/2). İşçinin ücret ve tazminat davalarından önce arabulucuya başvurması dava şartıdır; iş kazası tazminatı davaları bunun dışındadır (7036 sayılı Kanun m.3).

Bu rehber, konut, ticari yapı veya fabrika inşaatında işin bir bölümünü taşerona veren müteahhit ve ana yükleniciler için yazıldı. Senaryo şu: taşeron işi bırakmış ya da işçilerine ödeme yapamamış, işçiler kıdem, ihbar, ücret ve fazla çalışma alacakları için ana yükleniciye arabuluculuk başvurusu yapmış veya dava açmış. Yazıda sorumluluğun şartları ve sınırları, işçi davasında yapılacaklar, davanın ihbarı, rücu hakkının kapsamı, hakedişten mahsup ve takas, rücu davasında görev, arabuluculuk ve zamanaşımı ile sözleşmeyi baştan doğru kurmak için bir kontrol listesi ele alınıyor. Sonunda rücu dava dilekçesi örneği var. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 4857 sayılı İş Kanunu m.2, 6, 120 ve Ek m.3; 1475 sayılı İş Kanunu m.14; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.12 ve 21; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.139, 146, 147, 162, 163, 167, 168 ve 420; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.61, 62, 63, 64 ve 69; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4 ve 5/A; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.67; 6325 sayılı Kanun m.18/A.

Yazı 19 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuat metinleri esas alınarak hazırlanmıştır. Alt işverenlik sözleşmenizdeki rücu, kesinti ve teminat hükümleri sonucu doğrudan etkiler. İşçinin bakış açısından aynı konu için ayrı rehberlerimiz bulunmaktadır.

Senaryo inşaat sektöründe çok tanıdıktır. Müteahhit, konut projesinin kaba inşaatını, sıvasını veya tesisatını bir taşerona verir. Taşeron birkaç ay sonra işi bırakır ya da işçilerinin ücretlerini ödeyemez hâle gelir. İşçiler arabulucuya başvurur ya da dava açar. Bu başvurularda yalnız taşeron değil, ana yüklenici de muhatap gösterilir; çünkü taşeronun ödeme gücü yoktur, ana yüklenicinin ise şantiyesi, hakedişi ve banka hesabı ortadadır. Sonunda icra dosyası ana yüklenicinin hesabına gelir. Bu yazı o noktadan sonrasını ele alıyor: ana yüklenici neyi ödemek zorundadır, işçi davasında neler yapmalıdır ve ödediğini taşerondan nasıl geri alır?

Bu yazı Özel İnşaat ve Taşeron Uyuşmazlıkları Merkezimizin bir parçasıdır. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin genel kuralları ve muvazaa için alt işveren rehberimize, konunun işçi açısından görünümü için taşeron işçisinin alacakları yazımıza bakılabilir.

Ana Yüklenici Hangi Durumda Taşeron İşçisine Karşı Sorumludur?

Kanuna göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişki, asıl işveren-alt işveren ilişkisidir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işveren ile birlikte sorumludur (İş K. m.2/6).

İnşaatta kim kime karşı sorumludur?

TarafTaşeron işçisine karşı durumuDayanak
Taşeron (alt işveren)İşçinin asıl işvereni ve borçlusudurİş K. m.2/1
Ana yüklenici (asıl işveren)Şantiyede inşaat işini yürütüyorsa taşeron işçisinin o işyerine ilişkin alacaklarından birlikte sorumludurİş K. m.2/6
Ana yüklenici, Sosyal Güvenlik Kurumu karşısındaTaşeronun işverenlik yükümlülüklerinden birlikte sorumludur5510 sayılı Kanun m.12/6
İşin tamamını anahtar teslim veren iş sahibiUygulamada asıl işveren sayılmaz; çünkü o işyerinde kendisi mal veya hizmet üretimi yürütmezİş K. m.2/6
Muvazaalı ilişkiTaşeronun işçileri başlangıçtan itibaren ana yüklenicinin işçisi sayılırİş K. m.2/7

Muvazaa, ana yüklenici için rücudan da ağır bir sonuçtur. Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi, daha önce o işyerinde çalıştırılan kimseyle alt işveren ilişkisi kurulması veya uzmanlık gerektirmeyen asıl işin bölünerek verilmesi hâlinde ilişki muvazaalı sayılır ve işçiler baştan itibaren ana yüklenicinin işçisi kabul edilir (İş K. m.2/7). Bu durumda ana yüklenici artık “birlikte sorumlu” değil, doğrudan işverendir ve rücu imkânı daralır. İnşaatta kaba yapı, tesisat, elektrik, cephe veya mekanik işler gibi ayrı uzmanlık gerektiren bölümlerin taşerona verilmesi uygulamada olağan kabul edilir. Kendi işçilerini taşeron bordrosuna geçirmek ise muvazaa riskini doğrudan artırır. Ayrıntılar için muvazaanın tespiti rehberimize bakılabilir.

Sorumluluğun Kapsamı: Hangi Alacaklar, Hangi Dönem?

Ana yüklenicinin sorumluluğu “o işyeri ile ilgili” yükümlülüklerle sınırlıdır. Uygulamada bu sınır, işçinin ana yüklenicinin şantiyesinde çalıştığı dönemi ifade eder. Taşeron aynı işçiyi daha önce başka işverenlerin şantiyelerinde de çalıştırmışsa, o dönemlere ait alacaklardan ana yüklenici sorumlu tutulamaz. Kıdem tazminatı gibi işçinin bütün hizmet süresine göre hesaplanan alacaklarda bu dönem ayrımı, bilirkişi raporunda ayrıca istenmelidir.

Taşeron işçisinin alacakları ve süreler

AlacakDayanakZamanaşımı
Ücret, fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretleriİş sözleşmesi; İş K.5 yıl (TBK m.147/1)
Yıllık izin ücretiİş K.5 yıl (İş K. Ek m.3)
Kıdem tazminatı1475 sayılı Kanun m.14 (İş K. m.120 ile yürürlükte)5 yıl (İş K. Ek m.3/a)
İhbar tazminatıİş K.5 yıl (İş K. Ek m.3/b)
Kötüniyet tazminatıİş K.5 yıl (İş K. Ek m.3/c)
Sigorta primleri5510 sayılı KanunKurum alacağı; asıl işveren birlikte sorumlu (m.12/6)
İş kazası ve meslek hastalığı tazminatıTBK ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatıArabuluculuk dava şartı değildir (7036 sayılı Kanun m.3/3)

Şantiyede taşeron değişmiş ve aynı işçi yeni taşeronla çalışmaya devam etmişse, uygulamada bu değişiklik işyeri devri hükümleri çerçevesinde değerlendirilir. Devir hâlinde, devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludur. Devredenin bu sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yılla sınırlıdır (İş K. m.6/3). Ana yüklenici bu durumda rücu hakkını, işçinin hangi taşeronun döneminde ne kadar alacak biriktirdiğine göre her taşerona ayrı ayrı yöneltir.

İş kazalarında tablo değişir. Sosyal Güvenlik Kurumu, işverenin kastı veya iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucu meydana gelen iş kazası için yaptığı ödemeleri işverenden ister (5510 sayılı Kanun m.21). Asıl işveren bu yükümlülükten de birlikte sorumludur. Ancak iş kazası dosyalarında iç ilişkideki paylaştırma, tarafların kusur oranlarına göre yapılır. Şantiyede iş sağlığı ve güvenliği koordinasyonunu sağlamayan ana yüklenicinin rücu talebi kendi kusuru oranında azalır. Ayrıntılar için taşeron ilişkisinde iş kazası sorumluluğu rehberimize bakılabilir.

İşçi Arabulucuya Başvurdu veya Dava Açtı: İlk Yapılacaklar

Ücret ve tazminat alacakları için dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (7036 sayılı Kanun m.3/1). Karşı taraf birden fazlaysa başvuru bunlardan birinin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılabilir (m.3/5). Ana yüklenici, arabuluculuk görüşmesine taşeronun da katılmasını sağlamalıdır. Anlaşma imzalanacaksa ödenecek tutarın taşeronun hakedişinden mahsup edileceği ya da taşerondan geri alınacağı aynı belgede veya ayrı bir protokolde açıkça yazılmalıdır.

İşçi davasında ana yüklenicinin adımları

AdımAmaçDayanak
Davanın taşerona ihbarıTaşeronun rücu davasında “asıl dava yanlış karara bağlandı” savunmasını engellemekHMK m.61-64, 69/2
Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin şartlarının tartışılmasıİşin tamamı devredilmişse veya şantiye dışı çalışma varsa sorumluluğu reddetmekİş K. m.2/6
Dönem sınırlamasıSorumluluğu işçinin bu şantiyede çalıştığı süreyle sınırlamakİş K. m.2/6 (“o işyeri ile ilgili”)
Zamanaşımı def’iBeş yılı aşan alacakları düşürmekTBK m.147/1; İş K. Ek m.3
Ödeme belgelerinin toplanmasıTaşeronun yaptığı ödemeleri ispat etmekBanka dekontları, bordrolar; TBK m.420

Davanın ihbarı ana yüklenicinin en önemli usul adımıdır. Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde üçüncü kişiye rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı o kişiye ihbar edebilir (HMK m.61). İhbar yazılı yapılır, ihbar sebebi gerekçeleriyle açıklanır ve yargılamanın hangi aşamada olduğu belirtilir (HMK m.62). Dava kendisine ihbar edilen taşeron, ana yüklenicinin yanında davaya katılabilir (HMK m.63). İhbarın etkisi fer’î müdahaleye ilişkin hükme göre belirlenir (HMK m.64). Buna göre taşeron, rücu ilişkisinde asıl davadaki uyuşmazlık hakkında yanlış karar verildiğini ileri süremez. Yalnızca zamanında ihbar yapılmadığını, savunma imkânlarının engellendiğini ya da bilmediği savunma imkânlarının ana yüklenicinin ağır kusuru yüzünden kullanılmadığını ileri sürebilir (HMK m.69/2).

Davayı taşerona mutlaka ve erken ihbar edin. İhbar edilmeyen taşeron, rücu davasında işçi davasının yeniden tartışılmasını isteyebilir: fazla çalışmanın hiç yapılmadığını, ödemelerin zaten yapıldığını veya hesabın hatalı olduğunu ileri sürer. Ana yüklenici böylece aynı uyuşmazlığı iki kez ispatlamak zorunda kalır. Zamanında yapılan ihbar, bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.

İşçiyle yapılacak ibra ve sulh belgelerine de dikkat edilmelidir. İşçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesi yazılı olmalıdır. İbra tarihinde iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçmiş olmalı, alacağın türü ve miktarı açıkça belirtilmeli ve ödeme hak tutarına göre eksiksiz ve banka aracılığıyla yapılmalıdır. Bu unsurları taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür (TBK m.420). Taşeronun elden yaptığı ödemelere dayanan ibranameler bu nedenle çoğu zaman işe yaramaz.

Ödedikten Sonra: Rücu Hakkı ve İç İlişki

Birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olması, kanunda öngörülen hâllerde de doğabilir (TBK m.162/2). İş Kanunundaki “birlikte sorumluluk” uygulamada müteselsil sorumluluk olarak değerlendirilir. Alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir (TBK m.163/1). Dış ilişkideki bu tabloyu iç ilişki dengeler: aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça borçlulardan her biri eşit paylarla sorumludur. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlu, fazlayı diğerlerinden isteyebilir (TBK m.167/1-2). Rücu hakkına sahip borçlu, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur (TBK m.168/1).

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde iç ilişkideki payı belirleyen, ilişkinin niteliğidir. İşçiyi işe alan, çalıştıran, ücretini borçlanan ve emeğinden doğrudan yararlanan taşerondur; ana yüklenicinin sorumluluğu işçiyi korumak için kanunla getirilmiş bir güvencedir. Bu nedenle uygulamada, sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa ve ana yüklenicinin kendi kusuru bulunmuyorsa, ödenen işçi alacağının tamamı taşerona rücu edilebilir. Alt işverenlik sözleşmesine bu sonucu açıkça yazan bir rücu hükmü konulması, “eşit pay” tartışmasını baştan kapatır.

Rücu edilebilecek kalemler

KalemRücu durumuNot
İşçiye ödenen asıl alacakRücu edilirTBK m.167/2, 168
İşçiye ödenen faizRücu edilirTaşeronun ödememesinden doğan gecikmenin sonucudur
İşçi davasındaki yargılama gideri ve karşı vekâlet ücretiSözleşmede hüküm varsa açık; yoksa uygulamada tartışılırDavanın ihbar edilmiş olması talebi güçlendirir
İcra masrafları ve icra vekâlet ücretiSözleşmede hüküm varsa açık; yoksa tartışılırÖdemenin gecikmesinde ana yüklenicinin payı incelenir
Ana yüklenicinin kendi avukatlık ücretiKural olarak sözleşmede açık hüküm gerekirRücu hükmüne bu kalem ayrıca yazılmalıdır
Sigorta primleri ve gecikme zammıTaşeronun yükümlülüğü olduğundan rücu edilir5510 sayılı Kanun m.12/6
Ana yüklenicinin kendi fiilinden doğan idari para cezasıRücuu zordurCezanın kime ait bir yükümlülükten doğduğuna bakılır

Hakedişten Mahsup, Teminat ve Takas

Ana yüklenicinin en güçlü aracı, taşeronun henüz ödenmemiş hakedişidir. İki kişi karşılıklı olarak bir miktar parayı birbirine borçluysa ve her iki borç da muaccelse, her biri alacağını borcuyla takas edebilir (TBK m.139/1). Alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir (TBK m.139/2). Zamanaşımına uğramış bir alacak ise ancak takas edilebileceği anda henüz zamanaşımına uğramamışsa takasa konu olabilir (TBK m.139/3).

Ancak sıralama önemlidir. Rücu hakkı, kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçluya tanınır (TBK m.167/2). Ana yüklenici işçiye henüz bir şey ödemeden, “ileride ödeyebilirim” gerekçesiyle taşeronun muaccel hakedişini tutarsa, sözleşmede buna izin veren bir hüküm yoksa kendisi temerrüde düşebilir. Taşeronun bu durumdaki hakları için taşeron alacağı rehberimize bakılabilir. Bu nedenle ana yüklenici iki ayrı aşamayı birbirinden ayırmalıdır:

  • Ödemeden önce: Ancak sözleşmede açıkça öngörülmüşse hakedişten teminat kesintisi yapılabilir veya işçi alacakları için bloke konulabilir. Hüküm yoksa yapılabilecek olan, taşerondan bordro, banka dekontu ve sigorta bildirgesi istemek ve eksik belge için yazılı ihtarda bulunmaktır.
  • Ödemeden sonra: Ödenen tutar, rücu alacağı olarak taşeronun muaccel hakediş alacağıyla takas edilir. Takas beyanı yazılı yapılmalı, ödeme dekontları ve işçi davasındaki karar eklenmelidir.

Taşeronun kesin hesabı ve teminat iadesi aşamasında da aynı hesap yapılır. İşçi davaları sürerken teminatın tamamının iade edilmemesi için sözleşmede “işçilik alacaklarına ilişkin davalar sonuçlanıncaya kadar teminatın bir kısmı tutulur” şeklinde bir hüküm bulunması gerekir.

Rücu Davası: Görev, Arabuluculuk, Zamanaşımı ve İcra

Rücu, iki işveren arasındaki bir uyuşmazlıktır; işçi ile işveren arasındaki bir iş uyuşmazlığı değildir. Bu nedenle uygulamada iş mahkemesinde değil, genel mahkemelerde görülür. Ana yüklenici ile taşeronun her ikisi de tacirse ve uyuşmazlık ticari işletmeleriyle ilgiliyse, dava ticari davadır ve asliye ticaret mahkemesinde görülür (TTK m.4). Görev konusunda farklı yönde verilmiş kararlar da bulunduğundan, dava açılmadan önce güncel içtihat kontrol edilmelidir.

Rücu davasının usul çerçevesi

KonuKuralDayanak
Görevli mahkemeTicari dava ise asliye ticaret, değilse asliye hukukTTK m.4
ArabuluculukKonusu para olan ticari davada dava şartıTTK m.5/A
Zamanaşımının başlangıcıRücu alacağı ödemeyle doğar; süre ödeme tarihinden başlarTBK m.167/2
Zamanaşımı süresiGenel süre 10 yıl; alt yüklenicilik sözleşmesinden doğan alacak olarak nitelenirse 5 yılTBK m.146, 147/6
Arabuluculukta zamanaşımıBaşvurudan son tutanağa kadar durur6325 sayılı Kanun m.18/A
İcra takibi ve itirazİtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde itirazın iptali davasıİİK m.67/1
İcra inkâr tazminatıAlacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzereİİK m.67/2

Zamanaşımı süresinin hangisi olduğu, rücu talebinin müteselsil borçluluk hükümlerine mi, yoksa ana yüklenici ile taşeron arasındaki alt yüklenicilik sözleşmesine mi dayandırıldığına göre tartışılabilir. Güvenli yol, kısa olan beş yıllık süreyi esas alıp ödeme yapılır yapılmaz harekete geçmektir. İcra takibinde işçi davasındaki kesinleşmiş karar ve ödeme dekontları, alacağın miktarını belgelediği için uygulamada icra inkâr tazminatı talebini de güçlendirir.

Taşerona Rücu Davası Dilekçesi Örneği

[….] ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE

DAVACI : [Ana yüklenici şirketin unvanı], [MERSİS no], [adres]

VEKİLİ : Av. [Ad SOYAD], [Baro ve sicil no], [adres]

DAVALI : [Taşeron şirketin unvanı], [MERSİS no], [adres]

DAVA DEĞERİ : [….] TL

KONU : Davalının işçisine asıl işveren sıfatıyla ödenen işçilik alacakları ile ferilerinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte rücuen tahsili istemidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil, [il, ilçe, ada, parsel] adresindeki [konut projesinin] yüklenicisidir. Projenin [kaba inşaat / tesisat] işleri, taraflar arasındaki [tarih] tarihli alt yüklenicilik sözleşmesiyle davalıya verilmiştir. Davalı bu işi kendi işçileriyle yürütmüş, işçilerin işe alınması, ücretlerinin ödenmesi ve sigorta bildirimleri sözleşmenin [….]. maddesi uyarınca davalıya ait olmuştur.

2. Davalının işçisi [ad soyad], [tarih] tarihinde iş sözleşmesinin sona ermesi üzerine kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret ve fazla çalışma alacakları için hem davalıya hem müvekkile karşı [….] İş Mahkemesinin [….] Esas sayılı davasını açmıştır. Mahkeme, müvekkilin İş Kanununun 2. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca asıl işveren sıfatıyla davalıyla birlikte sorumlu olduğunu kabul ederek [….] TL’nin faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar vermiş, karar [tarih] tarihinde kesinleşmiştir.

3. Müvekkil, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 61. ve 62. maddeleri uyarınca [tarih] tarihli dilekçesiyle davayı davalıya ihbar etmiştir. Davalı ihbara rağmen [davaya katılmamış / müvekkilin yanında katılmıştır]. Aynı Kanunun 64. maddesi ile 69. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalı, bu davada asıl davadaki uyuşmazlık hakkında yanlış karar verildiğini ileri süremez. Zamanında ihbar yapıldığından, davaya geç katıldığı veya savunma imkânlarının kısıtlandığı yönünde bir iddiada bulunması da mümkün değildir.

4. İşçi, karar alacağı için [….] İcra Dairesinin [….] Esas sayılı dosyasıyla müvekkil aleyhine takip başlatmış, müvekkil [tarih] tarihinde dosyaya asıl alacak, faiz, yargılama gideri, vekâlet ücreti ve icra masrafları dâhil toplam [….] TL ödemiştir. Davalı bu süreçte hiçbir ödeme yapmamıştır. Ödeme dekontu ve dosyanın kapandığını gösteren yazı ektedir.

5. Türk Borçlar Kanununun 167. maddesinin birinci fıkrasına göre müteselsil borçlular, aksi kararlaştırılmadıkça veya aralarındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça eşit paylarla sorumludur. Taraflar arasındaki ilişki bir asıl işveren-alt işveren ilişkisidir. İşçiyi işe alan, çalıştıran, ücretini borçlanan ve emeğinden yararlanan davalıdır. Müvekkilin sorumluluğu ise işçiyi korumak amacıyla kanunla getirilmiş bir güvencedir. İlişkinin bu niteliği, iç ilişkide borcun tamamının davalıya ait olduğunu göstermektedir. Ayrıca sözleşmenin [….]. maddesinde, davalının işçilerinden kaynaklanan her türlü ödemenin ferileriyle birlikte davalıdan rücuen alınacağı açıkça kararlaştırılmıştır.

6. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlu, fazlayı diğer borçludan isteme hakkına sahiptir. Türk Borçlar Kanununun 168. maddesine göre müvekkil, ödediği miktar oranında işçinin haklarına da halef olmuştur. Müvekkilin bu ödemede herhangi bir kusuru bulunmamaktadır. Müvekkil, davalıdan işçilere ilişkin ödeme belgelerini [tarih] ve [tarih] tarihli yazılarıyla istemiş, ancak davalı bu belgeleri vermemiştir.

7. Davalının sözleşmeden doğan hakediş alacağı bulunduğu yönündeki itirazı, bu alacağın varlığı ve miktarı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkilin rücu alacağını ortadan kaldırmaz. Müvekkil [tarih] tarihli yazısıyla rücu alacağını davalının [….] TL tutarındaki hakediş alacağıyla Türk Borçlar Kanununun 139. maddesi uyarınca takas etmiş, takastan sonra kalan [….] TL için bu davayı açmıştır.

8. Rücu alacağı [tarih] tarihindeki ödemeyle doğmuş olup zamanaşımı bu tarihten başlamaktadır. Dava, ödeme tarihinden itibaren kanuni süre içinde açılmıştır.

9. Taraflar tacir olup uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgilidir. Bu nedenle dava ticari davadır ve Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş, taraflar anlaşamamıştır. Son tutanak ektedir.

HUKUKİ NEDENLER : 4857 sayılı İş Kanunu m.2; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.139, 162, 163, 167 ve 168; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.61, 62, 64 ve 69; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4 ve 5/A ile ilgili mevzuat.

DELİLLER : [tarih] tarihli alt yüklenicilik sözleşmesi; [….] İş Mahkemesinin [….] Esas sayılı dosyası ve kesinleşme şerhi; davanın ihbarına ilişkin dilekçe ve tebliğ belgesi; [….] İcra Dairesinin [….] Esas sayılı dosyası; ödeme dekontları; davalıya gönderilen belge isteme ve takas yazıları; hakediş kayıtları; tarafların ticari defterleri; arabuluculuk son tutanağı; bilirkişi incelemesi; yasal her türlü delil.

SONUÇ VE İSTEM

Açıklanan nedenlerle; müvekkilin davalının işçisine ödediği [….] TL’nin [tarih] ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz. [tarih]

Davacı Vekili
Av. [Ad SOYAD]

Örnek metni kendi dosyanıza uyarlayın. Köşeli parantez içindeki yerler belgelerinize göre doldurulmalıdır. Davanın ihbar edilmediği dosyalarda üçüncü paragraf çıkarılmalıdır. Bu dosyalarda işçi alacaklarının gerçekten doğduğu ve doğru hesaplandığı rücu davasında ayrıca ispatlanmalıdır. Takas yapılmamışsa yedinci paragraf kaldırılmalıdır.

Sözleşmeyi Baştan Doğru Kurmak: Ana Yüklenici İçin Kontrol Listesi

Rücu davası kazanılsa bile taşeronun malvarlığı yoksa tahsil zorlaşır. Bu yüzden asıl koruma, alt yüklenicilik sözleşmesine ve hakediş düzenine konulan hükümlerdir.

  • Taşeronun şantiyede çalıştıracağı işçilerin listesi ve her değişikliğin yazılı bildirilmesi
  • Her hakediş öncesinde ücret bordrosu, ücretlerin banka aracılığıyla ödendiğini gösteren dekontlar ve sigorta bildirgelerinin teslimi şartı
  • İşçi ücretleri ödenmezse ana yüklenicinin doğrudan ödeme yapıp tutarı hakedişten mahsup etme yetkisi
  • Hakedişlerden işçilik alacakları için teminat kesintisi ve işçi davaları sonuçlanıncaya kadar teminatın bir kısmının tutulacağı hükmü
  • İşçi ödemelerinin faiz, yargılama gideri, karşı vekâlet ücreti, icra masrafı ve ana yüklenicinin avukatlık ücretiyle birlikte rücu edileceğine ilişkin açık hüküm
  • İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin paylaşımı ve koordinasyon yöntemi
  • İş bitiminde işçilerin ayrılışlarının ve ödemelerinin belgelenmesi; ibranamelerin kanundaki şartlara uygun alınması (TBK m.420)

Bu hükümlerin taşeronun hakediş alacağı üzerindeki etkisi, hakediş alacağı rehberimizdeki kesinti ve takas kurallarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Taşeronun işi bırakması nedeniyle sözleşmenin feshi gündemdeyse, işçi alacaklarına ilişkin teminatın fesih hesabında ayrıca gösterilmesi gerekir. Bu konuda fesih rehberimize bakılabilir.

Dosyada Bulunması Gereken Belgeler

  • Alt yüklenicilik sözleşmesi, ekleri ve rücu, kesinti, teminat hükümleri
  • Taşeronun işçi listeleri, bordroları, banka ödeme dekontları ve sigorta bildirgeleri
  • İşçinin arabuluculuk başvurusu, son tutanak ve dava dilekçesi
  • Davanın taşerona ihbarına ilişkin dilekçe ve tebliğ belgesi
  • İşçi davasındaki bilirkişi raporu, karar ve kesinleşme şerhi
  • İcra dosyası ve ana yüklenicinin yaptığı ödemelerin dekontları
  • Taşerona gönderilen belge isteme, ödeme ve takas yazıları
  • Hakediş ve kesin hesap kayıtları, teminat mektupları

Sık Yapılan Hatalar

  • Davayı taşerona ihbar etmemek. Taşeron rücu davasında işçi davasını yeniden tartışmaya açar (HMK m.64, 69/2).
  • Dönem sınırlamasını ileri sürmemek. Ana yüklenici yalnızca işçinin kendi şantiyesinde çalıştığı dönemden sorumludur (İş K. m.2/6).
  • Ödemeden önce hakediş tutmak. Sözleşmede hüküm yoksa ana yüklenici taşerona karşı temerrüde düşebilir; rücu hakkı ödemeyle doğar (TBK m.167/2).
  • Taşeronun elden ödemelerine güvenmek. Banka aracılığıyla yapılmayan ödemeye dayanan ibraname geçersizdir (TBK m.420).
  • Kendi işçisini taşeron bordrosuna geçirmek. İlişki muvazaalı sayılır ve işçiler baştan ana yüklenicinin işçisi kabul edilir (İş K. m.2/7).
  • Rücu için beklemek. Zamanaşımı ödeme tarihinden başlar; kısa olan süre esas alınarak hareket edilmelidir.

Hukukçular Evi Taşeron İşçisi ve Rücu Dosyalarında Ne Yapar?

İşçinin arabuluculuk başvurusu veya dava dilekçesi geldiğinde, ana yüklenicinin asıl işveren sıfatını, dönem sınırını ve zamanaşımı savunmalarını belirliyoruz. Davayı taşerona süresinde ve gerekçeli olarak ihbar ediyor, taşeronun ödeme belgelerini topluyoruz. Arabuluculukta anlaşma yapılacaksa, ödenecek tutarın taşerondan nasıl geri alınacağını aynı süreçte güvenceye alıyoruz.

Ödemeden sonra rücu alacağını hesaplayıp taşeronun hakedişiyle takas ediyor, kalan tutar için arabuluculuk, icra takibi ve rücu davasını yürütüyoruz. Yeni projeler için alt yüklenicilik sözleşmelerine konulacak bordro, teminat, doğrudan ödeme ve rücu hükümlerini de hazırlıyoruz.

Dosyanız için alt yüklenicilik sözleşmenizi, işçinin başvuru veya dava belgelerini ve ödeme kayıtlarınızı 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Taşeronun işçisi beni de dava etti; ödemek zorunda mıyım?

Şantiyede inşaat işini siz yürütüyorsanız ve işin bir bölümünü taşerona verdiyseniz, taşeronun işçilerine karşı o işyeriyle ilgili alacaklardan taşeronla birlikte sorumlusunuz (İş K. m.2/6). İşçi alacağın tamamını yalnız sizden de isteyebilir (TBK m.163). Ödediğiniz tutarı taşerondan rücuen isteyebilirsiniz.

İş sahibi de taşeron işçisine karşı sorumlu mu?

İşin tamamını anahtar teslim bir yükleniciye veren ve o işyerinde kendisi mal veya hizmet üretimi yürütmeyen iş sahibi, uygulamada asıl işveren sayılmaz. Asıl işveren-alt işveren ilişkisi, işin bir bölümünün verilmesini ve asıl işverenin aynı işyerinde kendi işini yürütmesini gerektirir (İş K. m.2/6).

Ana yüklenici hangi dönemden sorumludur?

Sorumluluk “o işyeri ile ilgili” yükümlülüklerle sınırlıdır (İş K. m.2/6). Uygulamada bu, işçinin ana yüklenicinin şantiyesinde çalıştığı dönem anlamına gelir. Taşeronun işçiyi başka şantiyelerde çalıştırdığı dönemlerden ana yüklenici sorumlu tutulamaz.

Ödediğim işçi alacağının tamamını taşerondan isteyebilir miyim?

Müteselsil borçlular, aralarındaki hukuki ilişkinin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça eşit paylarla sorumludur (TBK m.167/1). Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde işçiyi çalıştıran taşeron olduğundan, uygulamada ana yüklenicinin kendi kusuru yoksa ödenen tutarın tamamı taşerona rücu edilebilir. Sözleşmede açık bir rücu hükmü bu sonucu kesinleştirir.

İşçi davasını taşerona ihbar etmek neden önemli?

İhbar edilen taşeron, rücu davasında asıl davada yanlış karar verildiğini ileri süremez (HMK m.64, 69/2). İhbar yapılmazsa taşeron işçi alacaklarının hiç doğmadığını veya yanlış hesaplandığını yeniden tartışabilir. İhbar, tahkikat sonuçlanıncaya kadar yazılı ve gerekçeli olarak yapılır (HMK m.61, 62).

Ödeme yapmadan taşeronun hakedişini tutabilir miyim?

Rücu hakkı ödemeyle doğar (TBK m.167/2). Sözleşmede işçi alacakları için teminat kesintisi veya bloke hükmü yoksa, ödeme yapmadan muaccel hakedişi tutmak sizi taşerona karşı temerrüde düşürebilir. Ödemeden sonra ise rücu alacağınızı hakediş alacağıyla takas edebilirsiniz (TBK m.139).

Rücu davası hangi mahkemede açılır?

Rücu iki işveren arasındaki bir uyuşmazlık olduğundan uygulamada iş mahkemesinde değil genel mahkemelerde görülür. Taraflar tacirse ve uyuşmazlık ticari işletmeleriyle ilgiliyse asliye ticaret mahkemesi görevlidir (TTK m.4). Bu durumda arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A).

Rücu alacağı ne zaman zamanaşımına uğrar?

Rücu alacağı ödemeyle doğar ve zamanaşımı ödeme tarihinden başlar. Uygulanacak sürenin genel on yıllık süre mi (TBK m.146), alt yüklenicilik sözleşmesine bağlı beş yıllık süre mi (TBK m.147/6) olduğu tartışılabileceğinden, kısa olan süre esas alınarak hareket edilmelidir.

Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti de rücu edilebilir mi?

Sözleşmede bu kalemlerin rücu edileceği yazılıysa açıkça istenebilir. Hüküm yoksa uygulamada tartışmalıdır; davanın taşerona ihbar edilmiş olması ve taşeronun ödeme belgelerini vermemesi talebi güçlendirir. Ana yüklenicinin kendi avukatlık ücreti için genellikle sözleşmede açık hüküm gerekir.

Taşeron işçisiyle ibraname imzalamak yeterli mi?

İbranamenin yazılı olması, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçmiş olması, alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi ve ödemenin eksiksiz ve banka aracılığıyla yapılması gerekir. Bu şartları taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür (TBK m.420).

Taşeron işçisinin sigorta primlerinden de sorumlu muyum?

Evet. Asıl işveren, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun işverene yüklediği yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur (5510 sayılı Kanun m.12/6). Ödenen primler ve gecikme zammı da taşerona rücu edilebilir.

Taşeron işçisi iş kazası geçirdi; arabuluculuk zorunlu mu?

Hayır. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuk dava şartı değildir (7036 sayılı Kanun m.3/3). İç ilişkide paylaştırma, tarafların kusur oranlarına göre yapılır.

Kaynakça

  • 4857 sayılı İş Kanunu (güncel metin) ve 1475 sayılı İş Kanunu m.14.
  • 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu.
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, özellikle m.139, 162-168 ve 420.
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler işlenmiş güncel metin).
  • 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (28.03.2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler işlenmiş metin).
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya kendi sözleşmesi, işçi kayıtları, mahkeme kararı ve süreleriyle birlikte değerlendirilmelidir.


Taşeronun işçisi size dava mı açtı? Birlikte değerlendirelim

Asıl işveren savunması, davanın taşerona ihbarı, arabuluculuk, hakedişten takas ve rücu davası için alt yüklenicilik sözleşmeniz ve işçinin başvuru belgeleriyle hemen arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Süreyi kaçırmayın

Davayı tahkikat sonuçlanmadan taşerona ihbar edin; ihbar edilmeyen taşeron rücu davasında işçi davasını yeniden tartışabilir. Rücu için zamanaşımı ödeme tarihinden başlar. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk