Rödovansçının Hakları 2026: Ruhsat İptal Edilir, Devredilir, Haczedilir veya Süresi Biterse Ne Olur?

Rödovansçı, maden sahasını işletir ama ruhsatın sahibi değildir. Ruhsat iptal edilirse, süresi uzatılmazsa, başkasına devredilirse, haczedilirse veya ruhsat sahibi ölürse rödovans sözleşmesinin dayanağı sarsılır ve sahaya yapılan yatırım risk altına girer. Bu rehberde her senaryoda rödovansçının hukuki durumunu; 3213 sayılı Maden Kanunu (m.5, m.13, m.24, Ek m.7), Maden Yönetmeliği m.101 ve Türk Borçlar Kanunu’nun kira ve imkânsızlık hükümleri (TBK m.112, 136, 310, 357) ile; önleyici sözleşme maddeleri ve dava yollarıyla birlikte anlatıyoruz.

Rödovansçının hukuki konumu

Rödovans, maden ruhsatı sahibinin ruhsatı elinde tutarak sahanın tamamını veya bir bölümünü belirli süre ve bedel karşılığında üçüncü kişiye işletmeye bırakmasıdır. Sözleşme 3213 sayılı Maden Kanunu Ek m.7 gereği Bakanlık iznine tabidir; Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) sözleşmenin tarafı değildir (Maden Yönetmeliği m.101/1). Rödovansla ruhsatın sahibi değişmez; değişen yalnızca sahayı fiilen işletendir. Yargıtay bu sözleşmeye hasılat (ürün) kirası hükümlerini uygular (TBK m.357 vd.). Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2022/8235 E., 2023/369 K. sayılı kararında da rödovansla ruhsatın devredilmediği, ruhsattaki hakkın bedel karşılığında belirli süreyle kullandırıldığı ifade edilmiştir. Genel kurallar için Madencilikte Rödovans Sözleşmesi rehberimize bakabilirsiniz.

Bu yapı rödovansçı için iki sonuç doğurur. Birincisi, rödovansçının sahadaki hakkı ruhsatın varlığına bağlıdır: ruhsat ortadan kalkarsa rödovansın konusu da kalmaz. İkincisi, Maden Kanunundan doğan yükümlülüklerin çoğu idareye karşı ruhsat sahibine aittir. Ruhsat bedeli, Devlet hakkı, süre uzatımı başvurusu ve faaliyet raporları ruhsat sahibinin adına yürür; rödovans, ruhsat sahibinin Maden Kanunundan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmaz (Ek m.7; Yönetmelik m.101/9). Rödovansçı ise ruhsat sahibinin bu yükümlülükleri ihmal etmesinin sonucuna doğrudan katlanır. Bu nedenle rödovansçının güvencesi üç katmandadır: sicil kaydı, sözleşme maddeleri ve Borçlar Kanunu’ndaki genel hükümler.

Ruhsat bedeli ve Devlet hakkı ödenmezse

Rödovansçı için en sık ve en önlenebilir risk, ruhsat sahibinin kamu borçlarını ödememesidir. 3213 sayılı Kanun m.13’e göre ruhsat bedelinin tamamı her yıl Ocak ayının sonuna kadar yatırılır; yatırılmayan kısım o yılın Haziran ayının son gününe kadar gecikme zammıyla yatırılabilir, Haziran sonuna kadar da yatırılmazsa ruhsat iptal edilir. Devlet hakkı ve teminat yükümlülükleri de idareye karşı ruhsat sahibine aittir (m.14). Taraflar iç ilişkide bunları rödovansçının ödeyeceğini kararlaştırabilir; ancak bu, idarenin ruhsat sahibine başvurmasını ve borcun ödenmemesinin sonuçlarını değiştirmez. Ayrıca Kanun, ruhsatların verilmesi, süre uzatımı, devir ve intikal gibi müracaatlarda vadesi geçmiş borç bulunmamasını şart koşar; ödenmeyen borç rödovansçının ileride ihtiyaç duyacağı işlemleri de kilitler.

Rödovansçının en pratik silahı, borcu ruhsat sahibi adına kendisinin ödemesidir. TBK m.83’e göre borcun ifasında borçlunun kişisel edimi gerekmedikçe borç üçüncü kişi tarafından da ifa edilebilir. Rödovansçı ödediği tutarı rödovans bedeli borcundan takas edebilir (TBK m.139); sözleşmede açık bir mahsup maddesi varsa uyuşmazlık riski azalır. Mahsup maddesinin örneği Rödovans Sözleşmesi Örneği rehberimizde yer alır. Ödeme yapılmadan önce ruhsat sahibine yazılı bildirim yapılması ve ödeme dekontlarının ruhsat sahibine iletilmesi, sonradan “borcu ben ödeyecektim” itirazını önler. Devlet hakkının hesabı ve indirimler için Enerji ve Madencilikte Vergilendirme sayfamıza bakabilirsiniz.

Ruhsat iptal edilirse

Ruhsatın iptali rödovansçı için en ağır senaryodur; çünkü sözleşmenin konusu olan işletme hakkı ortadan kalkar. İptal sebepleri Kanunda sayılmıştır: ruhsat bedelinin ödenmemesi (m.13), arama dönemi raporlarının verilmemesi veya asgari faaliyetlerin yapılmaması (m.17/5), yatırım programının iki yıl üst üste yüzde ellinin altında kalması (m.17/6), gerçek dışı beyanla haksız hak iktisabının tekrarı (m.10) ve süre uzatımının reddi gibi. Bunlardan bir kısmı rödovansçının faaliyetine, bir kısmı yalnızca ruhsat sahibinin idari yükümlülüklerine bağlıdır. İptal işlemi MAPEG’in yazılı işlemiyle gerçekleşir; özel bir süre yoksa yazılı bildirimden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır (İYUK m.7) ve yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.27). İptal edilen saha ihaleye çıkarılabileceği için süre kritik önemdedir. Ayrıntılar Maden Ruhsatı İptal Edildi rehberimizdedir.

İptal davasını kural olarak ruhsat sahibi açar. Rödovansçının kendi adına iptal davası açıp açamayacağı, İYUK m.2’deki menfaat ölçütüne göre değerlendirilir: Danıştay iptal davası için davacının işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisi bulunmasını arar. İzinli ve sicile işlenmiş bir rödovans sözleşmesine dayanan rödovansçının işlemle ciddi bir menfaat bağı bulunduğu ileri sürülebilir; ancak dava ehliyetini mahkeme somut olayda inceler. Daha güvenli yol, ruhsat sahibinin süresinde dava açmasını sağlamak ve rödovansçının bu davaya ruhsat sahibinin yanında katılmasıdır; idari yargıda davaya müdahale HMK hükümlerine göre yapılır (İYUK m.31, HMK m.66). Sözleşmeye, ruhsat sahibinin iptal işlemini derhâl bildirme ve dava açma borcu ile rödovansçının dava masraflarına katılma hakkı yazılmalıdır.

İptalin sözleşmeye etkisi: imkânsızlık ve tazminat

Ruhsatın iptaliyle ruhsat sahibinin sahayı işletmeye bırakma borcu ifa edilemez hâle gelir. Burada sonucu, iptale kimin kusurunun yol açtığı belirler. İptal ruhsat sahibinin sorumlu tutulamayacağı bir sebepten doğmuşsa borç sona erer (TBK m.136/1); karşılıklı sözleşmede taraflar o andan sonraki edimlerden kurtulur ve önceden ödenmiş ancak karşılığı alınmamış bedeller sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenir (TBK m.136/2). İptal ruhsat sahibinin kusurundan, örneğin ruhsat bedelini veya faaliyet raporunu ihmal etmesinden doğmuşsa, ruhsat sahibi borca aykırılık nedeniyle rödovansçının zararını gidermekle yükümlüdür (TBK m.112). Bu zarar; boşa giden yatırım giderleri, sahadan çıkarılamayan makinelerin nakli, ödenmiş ön bedeller ve kanıtlanabildiği ölçüde yoksun kalınan kârı kapsayabilir. Kiraya veren, kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda bulundurmakla da yükümlüdür (TBK m.301).

İptal rödovansçının kendi faaliyetinden doğmuşsa durum tersine döner. Örneğin rödovansçının ruhsat alanı dışında üretim yapması veya iş güvenliği eksikliği yüzünden faaliyetin durdurulması, rödovansçının sözleşmeye aykırılığıdır ve ruhsat sahibi kendi zararını rödovansçıdan isteyebilir. Ruhsatsız, başkasının sahasında veya izinsiz üretim 3213 m.12 uyarınca faaliyetin durdurulması, el koyma ve idari para cezası sonucunu doğurur; izinsiz rödovans ise Ek m.7 uyarınca faaliyetin durdurulmasına yol açar. Bu yüzden rödovansçının kendi uyumunu belgelemesi, ruhsat sahibine karşı açacağı tazminat davasının da temelidir. İdari para cezaları için Maden Kanunu İdari Para Cezaları rehberimize bakabilirsiniz.

Ruhsat süresi biterse

İşletme ruhsatının süresi dolarken rödovansçının sahadaki geleceği ruhsat sahibinin süre uzatımı (temdit) başvurusuna bağlıdır. 3213 sayılı Kanun m.24/2’ye göre süre uzatım talebinde ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç on iki ay öncesine kadar işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif elektronik tebligat adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Kanun başvuruyu açıkça ruhsat sahibine yüklediğinden, rödovansçının ruhsat sahibinin yerine kendi adına süre uzatımı başvurusu yapması mümkün görünmemektedir. 30 Ekim 2025’ten beri kamu kurumları dışındaki ruhsatlarda, işletme projesinde beyan edilen toplam üretimin en az yüzde 15’i kadar üretim yapılmış olması da aranır; rödovansçının üretimi bu hesapta doğrudan önem taşır. Ayrıntılar Maden Ruhsatı Süre Uzatımı (Temdit) rehberimizdedir.

Ruhsatın süresi uzatılsa bile rödovans sözleşmesi kendiliğinden uzamaz. Maden Yönetmeliği m.101/6 rödovans sözleşmelerinde bitiş tarihinin muhtemel süre uzatımları dahil gün, ay ve yıl olarak belirtilmesini ister; ruhsat uzatıldıktan sonra rödovans süresinin uzatılması yeni talep sayılır ve MAPEG izni gerektirir (m.101/11). Bu nedenle sözleşmede ruhsat sahibinin süre uzatımı başvurusunu hangi tarihe kadar hazırlayacağı, taban bedeli ve proje masrafını kimin karşılayacağı, başvurunun bir örneğinin rödovansçıya verileceği ve başvuru ihmal edilirse ruhsat sahibinin sorumluluğu açıkça yazılmalıdır. Yer altı kömür işletmelerinde kamu kurum ve kuruluşları ile iştirakleri hariç olmak üzere üretime yönelik rödovans sözleşmesi yapılamayacağı da unutulmamalıdır (Ek m.7).

Ruhsat devredilirse

Maden ruhsatları ve buluculuk hakkı devredilebilir; devirden önce ruhsat bedelinin iki katı tutarında devir bedeli alınır ve devir Bakanlık onayıyla gerçekleşir (3213 m.5). Rödovans sözleşmesi ruhsat sahibinin ruhsatı devretmesine engel değildir. Asıl soru, ruhsatı devralan kişinin rödovans sözleşmesiyle bağlı olup olmadığıdır. Borçlar Kanunu kira sözleşmeleri için açık bir kural koyar: sözleşmenin kurulmasından sonra kiralanan herhangi bir sebeple el değiştirirse, yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur (TBK m.310/1). Hükmün amacı kiracıyı yeni malike karşı korumaktır ve kiracının ayrıca onay vermesine gerek yoktur. Kiralanan üzerinde kiracının hakkını etkileyen bir ayni hak kurulması hâlinde de aynı kural uygulanır (TBK m.311).

Ruhsat bakımından bu kural doğrudan uygulanmaya elverişli olmayabilir. Ruhsat bir mülkiyet konusu eşya değil, Devletin verdiği bir işletme hakkıdır; devralan “yeni malik” değil, yeni ruhsat sahibidir. Yargıtay rödovansa kira hükümlerini uyguladığından TBK m.310’un kıyasen ileri sürülmesi mümkündür; ancak bu konuda yerleşik bir uygulama bulunduğunu söylemek güçtür. Sicil kaydı burada önem kazanır: rödovans izni maden siciline işlenir ve öğretide aktarıldığına göre Danıştay 1. Dairesinin 1997 tarihli bir istişari görüşünde (E.1997/3, K.1997/13) rödovans ve benzeri sözleşmelerin üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilecek haklar içerdiği için maden siciline tescilinin mümkün olduğu kabul edilmiştir. Devralanın sicildeki rödovans kaydını bilerek ruhsatı devraldığı durumda sözleşmeye bağlı olmadığını savunması zorlaşır. Devir öncesi inceleme listesi Maden Ruhsatının Devri ve İpotekli Ruhsat rehberimizde yer alır.

• Sözleşmeye, ruhsat sahibinin ruhsatı devretmeden önce rödovansçıya yazılı bildirimde bulunacağı ve devralandan sözleşmeyi aynen üstlendiğine dair yazılı taahhüt alacağı yazılmalıdır.
• Taahhüt alınmadan yapılan devir, ruhsat sahibinin sözleşmeye aykırılığı ve cezai şart sebebi olarak düzenlenmelidir (TBK m.179).
• Rödovans izninin sicile işlendiği MAPEG yazısıyla belgelenmeli ve bir örneği rödovansçıda bulunmalıdır.
• Ruhsat sahibi şirketin paylarının el değiştirmesi ruhsatın devri değildir; ancak yüzde onu aşan pay devirleri Bakanlık iznine tabidir (Yönetmelik m.82/11). Pay devrinde rödovans sözleşmesi şirketle devam eder.

Ruhsat haczedilir veya ipotek paraya çevrilirse

Ruhsat sahibinin alacaklıları ruhsat üzerinde haciz koydurabilir; finansman sağlanırken ruhsat üzerinde ipotek de kurulabilir. İpotek ruhsata bağlı bir ayni haktır ve devirle sona ermez; devralan ruhsatı ipotekli hâliyle devralır. Haciz ve ihtiyati tedbir şerhleri ise ruhsat üzerindeki devir gibi işlemlerin yürütülmesini engelleyebilir. Rödovansçı açısından tehlike, alacaklının ruhsatı paraya çevirmeye yönelmesi ve ruhsatın başkasına geçmesidir. Bu durumda rödovansçının yeni ruhsat sahibine karşı konumu, yukarıda anlatılan TBK m.310 ve m.311 tartışmasıyla aynıdır. Rödovans sözleşmesi ipotekten önce sicile işlenmişse rödovansçının konumu daha güçlüdür; sonra işlenmişse ipotek alacaklısının hakkı öncelik kazanabilir.

Bu nedenle rödovans sözleşmesi imzalanmadan önce maden sicilindeki ipotek, haciz ve tedbir kayıtları mutlaka incelenmelidir; bu inceleme Maden Sahasını Rödovansla Almak rehberimizde adım adım anlatılmıştır. Ruhsat üzerinde ipotek varsa, ipotek alacaklısından rödovans sözleşmesine muvafakat ve alacağın paraya çevrilmesi hâlinde sözleşmeye saygı gösterileceği yönünde yazılı beyan alınması, rödovansçının yatırımını korumanın en güvenli yoludur. Sözleşme sürerken ruhsat üzerine haciz konulursa ruhsat sahibinin bunu derhâl bildirmesi ve haczi kaldırmak için gerekli adımları atması sözleşmede borç olarak yazılmalıdır. Rödovansçı, ruhsat sahibine ödeyeceği rödovans bedeline ruhsat sahibinin alacaklılarınca haciz konulması hâlinde, bedeli icra dairesine ödeyerek borcundan kurtulur; haciz ihbarnamesinden sonra bedeli ruhsat sahibine ödemesi kendisini korumaz (İİK m.89).

Ruhsat sahibi ölürse

Gerçek kişi ruhsat sahibinin ölümü rödovans sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez; ancak ruhsatın geleceği mirasçıların davranışına bağlanır. 3213 sayılı Kanun m.5/4’e göre mirasçılar, ruhsatı aralarından maden hakkı alabilecek birine veya üçüncü bir kişiye devretmek üzere ölüm tarihinden itibaren altı ay içinde MAPEG’e başvurmak zorundadır; anlaşamazlarsa mirasçılardan biri mahkemeden ruhsatın en ehil mirasçıya tahsisini, bu mümkün olmazsa satışını ister. Dava söz konusu değilse altı ay içinde intikal işlemleri tamamlanmayan ruhsat feshedilir. Davanın açıldığını gösteren belge mirasçılık belgesiyle birlikte altı ay dolmadan MAPEG’e verilirse ruhsat iptal edilmez ve mahkemenin sonucu beklenir (Yönetmelik m.80/3).

Rödovansçı bu süreçte taraf değildir, ama en çok etkilenen kişilerden biridir. Ruhsat sahibinin ölümünü öğrenir öğrenmez mirasçılara yazılı bildirimde bulunmalı, altı aylık süreyi takvime işlemeli ve intikal başvurusunun yapılıp yapılmadığını takip etmelidir. Rödovans bedelinin kime ödeneceği de belirsizleşebilir; mirasçılık belgesi görülmeden ödeme yapılmamalı, gerekirse bedel bir banka hesabında bloke edilerek mirasçılara duyurulmalıdır. Sözleşmeye, ruhsat sahibinin ölümü hâlinde mirasçıların rödovans sözleşmesini üstleneceği ve intikal başvurusunu süresinde yapacakları yazılabilir; bu madde mirasçılar bakımından borç doğurur. Ayrıntılar Maden Ruhsatı ve Taş Ocağı Mirası rehberimizdedir.

Sözleşmede yazılması gereken güvenceler

Yukarıdaki risklerin çoğu, sözleşme imzalanırken yazılacak birkaç maddeyle önemli ölçüde azaltılabilir. Rödovans sözleşmesinde şekil şartı yoktur; ancak Bakanlık izni başvurusunda sözleşmenin aslı veya noter onaylı örneği istendiğinden metin yazılı hazırlanır. Aşağıdaki tablo, rödovansçı lehine yazılması gereken asgari güvenceleri ve dayanaklarını gösterir. Maddelerin tam örneği Rödovans Sözleşmesi Örneği sayfamızdadır.

Tacir olan borçlu, cezai şartın fahiş olduğu iddiasıyla indirilmesini mahkemeden isteyemez (TTK m.22); bu nedenle cezai şart, ruhsat sahibi şirkete karşı güçlü bir caydırıcıdır. Ancak cezai şartın tutarı ve hangi aykırılıklarda doğacağı açık yazılmalıdır. Yatırım iadesi maddesinde ise rödovansçının sahaya yaptığı yol, tesis ve dekapaj gibi yatırımların hangi belgelerle kanıtlanacağı ve yıllara göre nasıl itfa edileceği düzenlenmelidir; aksi hâlde yatırımın değeri bilirkişi tartışmasına döner.

Dava yolları ve tazminat

Rödovansçının başvurabileceği yollar iki yargı koluna ayrılır. İdari işlemler, yani ruhsatın iptali, süre uzatımı talebinin reddi, rödovans izninin reddi veya faaliyetin durdurulması idari yargıda; ruhsat sahibiyle arasındaki sözleşme uyuşmazlıkları ise adli yargıda çözülür. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2019/3386 E., 2019/10213 K. sayılı kararında ruhsatın sicilde tescil ve terkininin idari bir işlem olduğu ve adli yargının ruhsatın davacı adına tesciline karar veremeyeceği belirtilmiştir. Bu nedenle rödovansçı, adli yargıda ruhsatın kendisine verilmesini değil, zararının giderilmesini, ödediği bedellerin iadesini veya sözleşmeye aykırılığın tespitini isteyebilir.

Adli yargıdaki davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır: kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda 6325 sayılı Kanun m.18/B, tacirler arasındaki para alacaklarında TTK m.5/A bunu öngörür. Görevli mahkeme konusunda uygulamada sulh hukuk mahkemesi ağırlıklıdır, ancak asliye hukuk ve ticarette görülen dosyalar da vardır; bu tartışmayı ve ruhsat sahibi tarafının bedel alacağı için izleyeceği yolları Rödovans Bedeli Ödenmiyor rehberimizde ayrıntılı anlattık. Rödovans uyuşmazlıklarının genel haritası için Maden Ruhsatı Uyuşmazlıkları sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Sözleşmeden önce maden sicilindeki ipotek, haciz ve önceki rödovans kayıtlarını incelememek.
• Ruhsat bedeli ve Devlet hakkı ödemelerini ruhsat sahibine bırakıp dekont istememek.
• Sözleşmeye mahsup hakkı yazmamak ve ödenmeyen kamu borcunu ancak iptal tebliğinde öğrenmek.
• Ruhsatın bitiş tarihini ve on iki aylık süre uzatımı son gününü takvime işlememek.
• Ruhsat uzatıldı diye rödovans süresinin de uzadığını sanmak; yeni izin başvurusu yapmamak.
• Devir hâlinde devralanın sözleşmeyi üstleneceğine dair madde koymamak.
• Ruhsat sahibinin ölümünden sonra mirasçılık belgesi görmeden rödovans bedeli ödemek.
• Haczedilen rödovans bedelini icra dairesi yerine ruhsat sahibine ödemek.
• İptal tebliğinden sonra altmış günlük dava süresini ruhsat sahibinin takibine bırakmak.
• Adli yargıda ruhsatın kendi adına tescilini istemek; tazminat ve iade taleplerini geciktirmek.

Sıkça Sorulan Sorular

Rödovansçı ruhsat sahibi sayılır mı?

Hayır. Rödovansla ruhsatın sahibi değişmez; rödovansçı yalnızca sahayı belirli süre ve bedel karşılığında işletir. Ruhsattan doğan idari yükümlülükler idareye karşı ruhsat sahibinde kalır (3213 Ek m.7; Yönetmelik m.101/9).

Ruhsat sahibi ruhsat bedelini ödemezse rödovansçı ne yapabilir?

Ruhsat bedeli Ocak sonuna, zamlı olarak Haziran sonuna kadar ödenmezse ruhsat iptal edilir (3213 m.13). Rödovansçı bedeli ruhsat sahibi adına ödeyebilir (TBK m.83) ve ödediği tutarı rödovans bedelinden takas edebilir (TBK m.139).

Ruhsat iptal edilirse rödovans sözleşmesi ne olur?

Sözleşmenin konusu ortadan kalkar. İptal ruhsat sahibinin sorumlu tutulamayacağı bir sebepten doğmuşsa borç sona erer ve önceden ödenen bedeller sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenir (TBK m.136). İptal ruhsat sahibinin kusurundan doğmuşsa rödovansçı zararını isteyebilir (TBK m.112).

Rödovansçı ruhsat iptaline karşı dava açabilir mi?

İptal davası için davacının işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisi bulunması gerekir (İYUK m.2). İzinli rödovansçının menfaati ileri sürülebilir, ancak ehliyeti mahkeme inceler. Güvenli yol ruhsat sahibinin süresinde dava açması ve rödovansçının davaya katılmasıdır.

Ruhsat iptaline karşı dava süresi nedir?

Özel bir süre öngörülmemişse yazılı bildirimden itibaren altmış gündür (İYUK m.7). Dava ile birlikte yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.27).

Rödovansçı ruhsatın süre uzatımı başvurusunu kendisi yapabilir mi?

3213 m.24/2 başvurunun ruhsat sahibi tarafından, bitiş tarihinden en geç on iki ay önce yapılmasını arar. Bu nedenle rödovansçının kendi adına başvurusu mümkün görünmemektedir; sözleşmeye ruhsat sahibinin başvuru borcu yazılmalıdır.

Ruhsat uzatılınca rödovans süresi de uzar mı?

Hayır. Ruhsat uzatıldıktan sonra rödovans süresinin uzatılması yeni talep sayılır ve MAPEG izni gerektirir (Maden Yönetmeliği m.101/11).

Ruhsat başkasına devredilirse rödovans devam eder mi?

Kira hükümlerine göre kiralanan el değiştirirse yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur (TBK m.310). Ruhsat bakımından bu kuralın uygulanması tartışmalı olduğundan, devralanın sözleşmeyi üstlendiğine dair yazılı taahhüdü ve sicildeki rödovans kaydı en güvenli korumadır.

Ruhsat sahibi şirketin payları satılırsa ne olur?

Pay devri ruhsatın devri değildir; ruhsat sahibi şirket değişmediği için rödovans sözleşmesi şirketle devam eder. Ancak yüzde onu aşan pay devirleri Bakanlık iznine tabidir (Maden Yönetmeliği m.82/11).

Ruhsat üzerinde ipotek varsa rödovansçı için risk nedir?

İpotek ruhsata bağlıdır ve devirle sona ermez. Alacaklı ruhsatı paraya çevirirse ruhsat başkasına geçebilir. Sözleşmeden önce ipotek alacaklısından rödovansa muvafakat alınması önerilir.

Ruhsat sahibinin alacaklısı rödovans bedeline haciz koyarsa ne yapılmalı?

Haciz ihbarnamesi alındıktan sonra bedel icra dairesine ödenmelidir (İİK m.89). Haczedilmiş bedelin ruhsat sahibine ödenmesi rödovansçıyı alacaklıya karşı borçtan kurtarmaz.

Ruhsat sahibi ölürse rödovans ne olur?

Ölüm sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirmez. Ancak mirasçılar altı ay içinde ruhsatı ehil bir kişiye devretmek için MAPEG’e başvurmazsa ve dava da açılmazsa ruhsat feshedilir (3213 m.5/4). Rödovansçı bu süreyi takip etmelidir.

Rödovansçı ruhsatın kendi adına tescilini mahkemeden isteyebilir mi?

Hayır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2019/3386 E., 2019/10213 K. sayılı kararına göre ruhsatın sicilde tescili idari bir işlemdir ve adli yargı bu yönde karar veremez. Rödovansçı adli yargıda tazminat ve iade isteyebilir.

Rödovansçının tazminat davası için arabuluculuk şart mı?

Evet. Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda HUAK m.18/B, tacirler arasındaki para alacaklarında TTK m.5/A uyarınca dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.

Rödovansçının yatırımını korumak için en önemli madde hangisidir?

Tek bir madde yeterli değildir; kamu borçlarının dekontla takibi, mahsup hakkı, süre uzatımı borcu, devir hâlinde üstlenme taahhüdü ve ruhsat sahibinin kusuruyla sona ermede yatırım iadesi birlikte yazılmalıdır.