Rödovans Bedeli Ödenmiyor 2026: İhtar, İcra Takibi, İhtiyati Haciz, Dava ve Fesih

Rödovans bedeli ödenmiyorsa ruhsat sahibinin elindeki yollar; noter ihtarı, icra takibi, ihtiyati haciz, arabuluculuk ve alacak davası ile sözleşmenin feshidir. Yargıtay rödovans sözleşmesine hasılat (ürün) kirası hükümlerini uyguladığı için en kritik kural Türk Borçlar Kanunu m.362’dir: kiracı bedeli ödemezse kiraya veren ona yazılı olarak en az altmış günlük süre verir ve bu süre içinde ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirir. Bu ihtar yapılmadan veya daha kısa süreyle yapılan fesih, Yargıtay kararlarında geçersiz sayılmaktadır. Bu rehberde her adımı kanun maddesi, süre ve Yargıtay kararlarıyla; rödovansçının ileri sürebileceği savunmalarla birlikte anlatıyoruz.

Rödovans bedeli hukuken nedir?

Rödovans, maden ruhsatı sahibinin ruhsatı elinde tutarak sahanın tamamını veya bir bölümünü belirli süre ve bedel karşılığında rödovansçıya işletmeye bıraktığı sözleşmedir. 3213 sayılı Maden Kanunu Ek m.7 sözleşmeyi Bakanlık (MAPEG) iznine bağlar; ancak bedelin ödenmemesi hâlinde ne olacağını düzenlemez. Bu boşluğu Yargıtay doldurmuştur: kararlarda rödovans sözleşmesine hasılat kirası, yani 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’ndaki ürün kirası hükümleri (TBK m.357 vd.) uygulanmaktadır. TBK m.357’ye göre ürün kirası, kiraya verenin ürün veren bir şeyin veya hakkın kullanılmasını ve ürünlerinin devşirilmesini bedel karşılığında kiracıya bıraktığı sözleşmedir. Maden sahasından cevher çıkarma hakkı bu tanıma oturur. Genel kuralları Madencilikte Rödovans Sözleşmesi rehberimizde ayrıca anlattık.

Bu nitelendirmenin pratik sonucu büyüktür. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 05.02.2019 tarihli, 2018/7934 E., 2019/738 K. sayılı kararında rödovans sözleşmesinin hasılat kirası özelliği taşıdığını, bu nedenle kira bedelinin ödenmemesine dayalı tahliye için TBK m.362’deki altmış günlük ihtarın şart olduğunu kabul etmiştir. Aynı Daire 17.12.2019 tarihli, 2019/3386 E., 2019/10213 K. sayılı kararında, sözleşmede “ruhsat bedeli” adıyla kararlaştırılan ödemenin rödovans ilişkisinde kira bedeli niteliğinde olduğunu belirtmiş ve altmış günlük süre verilmeden yapılan feshi geçersiz saymıştır. Yani bedelin sözleşmedeki adı “rödovans payı”, “ruhsat bedeli”, “hasılat payı” veya “ton bedeli” olsun, hukuki niteliği kira bedelidir.

Bedelin ne zaman muaccel olduğu, yani ne zaman istenebileceği önce sözleşmeye bakılarak belirlenir. Uygulamada bedel çoğunlukla aylık, ton başına veya satış hasılatının yüzdesi olarak kararlaştırılır. Sözleşmede ödeme günü yoksa TBK m.362/1 devreye girer: aksi kararlaştırılmadıkça veya yerel âdet başka türlü olmadıkça kira bedeli her kira yılının sonunda ödenir. Ödeme günü belirli bir takvim günü olarak yazılmışsa, o günün geçmesiyle rödovansçı ayrıca ihtara gerek olmadan temerrüde düşer (TBK m.117/2). Bu temerrüt faizi işletmek içindir; sözleşmeyi feshetmek için ise yine TBK m.362’deki altmış günlük ihtar gerekir.

İlk iş: alacağı hesaplamak ve belgelemek

Rödovans bedeli davalarında en çok tartışılan konu, ödenmeyen tutarın kendisidir. Ton başına bedelde hangi tonajın esas alınacağı, hasılat payında hangi satış fiyatının dikkate alınacağı ve asgari bedel taahhüdünün hangi aylarda işleyeceği sıkça uyuşmazlık konusu olur. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin yukarıdaki 2018/7934 E. sayılı kararına konu dosyada da alacak, bilirkişi incelemesiyle ton başına hesaplanmıştır. Bu nedenle ihtar göndermeden önce alacağı kanıtlanabilir belgelerle ve dönem dönem hesaplamak gerekir. Hesap yanlış olursa ihtarın ve takibin hükmü tartışmalı hâle gelir; rödovansçı bunu savunma olarak kullanır.

Ton başına bedelde ruhsat sahibinin en güçlü kanıtı sevk fişi ve kantar kayıtlarıdır. Bu kayıtlar, ruhsat sahibinin idareye ödediği Devlet hakkının hesabında da kullanılır (3213 m.14). Devlet hakkı beyanındaki satış tutarı ile rödovansçının bildirdiği tonaj birbirini tutmuyorsa bu fark dosyada özellikle gösterilmelidir. Ödenmeyen tutar netleştiğinde aylara göre bir döküm tablosu hazırlanır; ihtarnamede, takip talebinde ve arabuluculuk başvurusunda aynı rakam kullanılır. Rakamların her belgede farklı olması, alacaklının en sık düştüğü tuzaktır.

Altmış günlük ihtar: TBK m.362

Rödovans bedelinde en kritik adım ihtardır. TBK m.362/2’ye göre kiracı muaccel olan kira bedelini ödemezse, kiraya veren ona yazılı olarak en az altmış günlük bir süre verip bu süre içinde de ödemede bulunmazsa sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Bu süre konut ve çatılı işyeri kiralarındaki otuz günlük süreden de, diğer kiralardaki on günlük süreden de uzundur (TBK m.315). Ürün kirasında sürenin uzun tutulmasının sebebi, kiracının ürünü devşirip satarak borcunu ödeyebilmesine imkân tanımaktır.

Yargıtay bu süreye sıkı biçimde bağlıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 28.02.2023 tarihli, 2022/8235 E., 2023/369 K. sayılı kararında; mermer sahasına ilişkin rödovans sözleşmesinde ürün kirasında en az altmış günlük süre verilmesi ve bu süre içinde ödenmezse sözleşmenin feshedileceğinin açıkça bildirilmesi gerektiğini belirtmiş; bu şartlara uygun yapılan fesih üzerine verilen fesih, tahliye ve ruhsat iadesi kararını onamıştır. Buna karşılık 2019/3386 E. sayılı kararda altmış günlük ihtar yapılmadığı için fesih ve tahliye talebinin kabulü bozulmuş, alacak kısmı ise onanmıştır. Sonuç açıktır: süre eksik yazılırsa ruhsat sahibi alacağını alabilir, ancak sözleşmeden kurtulamaz.

İhtarnamede bulunması gerekenler

• Tarafların unvanı ve adresi, rödovans sözleşmesinin tarihi ve MAPEG izin bilgisi.
• Ruhsat numarası ve rödovans alanının tanımı.
• Ödenmeyen her dönemin ayrı ayrı gösterildiği tutar ve hesap esası.
• Ödeme için tebliğden itibaren en az altmış günlük süre ve ödenecek banka hesabı.
• Bu süre içinde ödeme yapılmazsa sözleşmenin TBK m.362 uyarınca feshedileceğinin açık ifadesi.
• Saklı tutulan haklar: faiz, cezai şart, zarar ve teminatın paraya çevrilmesi.

Kanun ihtarın yazılı olmasını yeterli görür, noter şartı koymaz. Ancak tebliğin ve tarihinin ispatı için ihtarın noter aracılığıyla, sözleşmedeki tebligat adresine ve ticaret sicilindeki adrese gönderilmesi önerilir. Altmış gün tebliğden itibaren işler; süre dolmadan yapılan fesih bildirimi geçersizdir. Sürenin son günü ödeme yapılırsa fesih hakkı doğmaz. Kısmi ödeme yapılırsa kalan tutar için yeni bir ihtar gerekip gerekmediği somut olaya göre değerlendirilmelidir; bu nedenle kısmi ödeme kabul edilirken haklar yazılı olarak saklı tutulmalıdır.

İcra takibi ve ihtarlı ödeme emri

Ruhsat sahibi dava açmadan önce ilamsız icra takibi başlatabilir. İcra takibi için arabulucuya başvurmak gerekmez; zorunlu arabuluculuk dava açılırken aranır. Burada iki yol vardır. Birincisi genel haciz yoludur (İİK m.58 ve m.60): yalnızca para istenir, borçluya ödeme emri gönderilir ve itiraz edilmezse takip kesinleşir, haciz aşamasına geçilir. İkincisi İİK m.269’daki yoldur: madde adi kiralar ve hasılat kiraları için ödeme emrinin, TBK m.315 ve m.362’de yazılı ihtarı ve süre geçtikten sonra icra mahkemesinden tahliye istenebileceği kaydını da içereceğini düzenler. Uygulamada bu ödeme emri Örnek 13 olarak bilinir.

İhtarlı ödeme emri yolunda iki ayrıntı hayati önemdedir. Birincisi, takip talebinde tahliyenin açıkça istenmesidir; tahliye istenmezse icra dairesi genel haciz yoluyla ödeme emri gönderir ve bu takibe dayanarak tahliye istenemez. İkincisi, ödeme emrinde rödovansın ürün kirası olduğu ve ödeme süresinin altmış gün olduğu yazılmalıdır. Matbu ödeme emirlerindeki otuz günlük süre konut ve çatılı işyeri kiraları içindir; rödovansta otuz gün yazılırsa ihtar TBK m.362’ye uymaz. Örnek 13 takibinin genel işleyişini Kira Borcu ve İcra Yoluyla Tahliye (Örnek 13), itiraz sonrası icra mahkemesi aşamasını Tahliye Emrine İtiraz (İİK 269/a-b-c) rehberlerimizde ayrıntılı anlattık.

Borçlu ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edebilir. İtiraz takibi durdurur. Alacaklının elinde imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış sözleşme gibi İİK m.68’de sayılan belgeler varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Belge bu nitelikte değilse veya uyuşmazlık tonaj ve hesap gibi ayrıntılı inceleme gerektiriyorsa genel mahkemede itirazın iptali davası açılır (İİK m.67). Bu dava itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır; alacaklı haklı çıkar ve alacak likitse borçlu, alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilir. Ayrıntılar İtirazın İptali Davası rehberimizdedir.

İhtiyati haciz ve teminat

Rödovansçının stoklarını satması, makinelerini sahadan çekmesi veya banka hesaplarını boşaltması tehlikesi varsa, ruhsat sahibi mahkemeden ihtiyati haciz isteyebilir. İİK m.257’ye göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu için alacaklı, borçlunun mallarının ihtiyaten haczini isteyebilir. Vadesi gelmemiş alacaklar için ihtiyati haciz ancak borçlunun belli bir yerleşim yeri yoksa veya borçlu mallarını kaçırma, saklama ya da kendisi kaçma hazırlığında ise mümkündür. Talep, alacağın ve haciz sebebinin varlığı hakkında mahkemeye kanaat verecek belgelerle desteklenir; yukarıdaki belge tablosu burada da kullanılır.

Mahkeme kural olarak alacaklıdan, haczin haksız çıkması hâlinde borçlunun uğrayabileceği zarara karşılık teminat ister (İİK m.259). Karar verilirse haciz; rödovansçının sahadaki taşınabilir makinelerine, cevher stoklarına, banka hesaplarına ve üçüncü kişilerdeki alacaklarına, örneğin cevheri satın alan alıcılardan alacaklarına uygulanabilir. Dava açılmadan önce ihtiyati haciz alan alacaklı, haczin uygulanmasından itibaren yedi gün içinde icra takibi yapmak veya dava açmak zorundadır; aksi hâlde haciz kendiliğinden kalkar (İİK m.264). Ticari alacaklarda bu sürecin genel kurallarını Ticari Alacakların Tahsili ve İhtiyati Haciz sayfamızda bulabilirsiniz.

Sözleşmede rödovansçıdan teminat mektubu, nakit teminat veya çek alınmışsa, öncelikle bu teminata başvurulup başvurulamayacağı sözleşme maddesine göre incelenir. Teminat mektubunun paraya çevrilmesi şartları mektup metnine bağlıdır; çoğu mektup, muhatabın yazılı talebiyle ödeme öngörür. Teminat alacağın tamamını karşılamıyorsa kalan kısım için icra ve ihtiyati haciz yolları birlikte kullanılabilir. Sözleşme hazırlanırken teminatın kapsamı ve nakde çevrilme şartları Rödovans Sözleşmesi Örneği rehberimizde gösterilmiştir.

Arabuluculuk ve alacak davası

Rödovans bedeli için dava açılacaksa, önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. 7445 sayılı Kanunla 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na eklenen m.18/B, 01.09.2023’ten itibaren kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler hariç olmak üzere kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmayı zorunlu kılmıştır. Yargıtay rödovansa kira hükümlerini uyguladığından bu hüküm rödovans uyuşmazlıkları için de dikkate alınmalıdır. Taraflar tacirse ve talep bir miktar paranın ödenmesiyse TTK m.5/A da aynı sonucu doğurur. Arabulucuya gitmeden açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Ayrıntılar için Ticari Davalarda Zorunlu Arabuluculuk sayfamıza bakabilirsiniz.

Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (HUAK m.18/A). Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa, taraflar ve avukatları ile arabulucunun imzaladığı anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge sayılabilir; ödeme takvimi, sahanın teslim tarihi ve sicilden terkin için birlikte başvuru gibi konular bu belgeye yazılabilir. Anlaşma olmazsa son tutanağın aslı veya onaylı örneği dava dilekçesine eklenir.

Alacak davasında ruhsat sahibi; ödenmeyen bedeli, temerrüt faizini, sözleşmede varsa cezai şartı ve feshe bağlı zararını isteyebilir. Tonaj veya satış hasılatı tartışmalıysa mahkeme bilirkişi incelemesi yaptırır; bu nedenle sevk fişleri, kantar kayıtları ve Devlet hakkı beyanları dava dilekçesine eklenmeli, rödovansçının elindeki kayıtların ibrazı da istenmelidir. Alacak belirsizse belirsiz alacak davası açılabilir (HMK m.107); ancak alacak sözleşme ve kayıtlardan hesaplanabiliyorsa belirli alacak olarak talep etmek daha uygundur.

Görevli ve yetkili mahkeme

Rödovans davalarında görevli mahkeme uygulamada en çok karışan konulardan biridir. 6100 sayılı HMK m.4/1-a’ya göre kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları dahil bu ilişkiden kaynaklanan bütün davalar sulh hukuk mahkemesinde görülür. Yargıtay rödovansı hasılat kirası saydığından, incelediğimiz kararlardan 2019/3386 E. sayılı dosya ile Elmalı Sulh Hukuk Mahkemesinden gelen 2022/8235 E., 2023/369 K. sayılı dosya sulh hukuk mahkemelerinde görülmüştür.

Buna karşılık asliye hukuk ve ticaret mahkemelerinde görülmüş rödovans dosyaları da vardır: 2018/7934 E. sayılı dosya asliye hukuk mahkemesinde, kapatılan Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 21.10.2008 tarihli, 2008/7969 E., 2008/12073 K. sayılı kararına konu dosya ise HMK yürürlüğe girmeden önceki dönemde ticaret mahkemesinde görülmüştür. Görev kamu düzenine ilişkin bir dava şartıdır ve yanlış mahkemede açılan dava zaman kaybettirir (HMK m.114). Bu nedenle davanın türü, tarafların tacir olup olmadığı ve sözleşmenin kira dışında başka edimler (örneğin tesis kurma, ortak yatırım veya cevher alım taahhüdü) içerip içermediği dava açmadan önce değerlendirilmelidir.

Yetkili mahkeme genel kurala göre davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.6); sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir (HMK m.10). Tacirler arasında yazılı yetki sözleşmesi yapılmışsa, aksi kararlaştırılmadıkça dava yalnızca sözleşmeyle belirlenen yerde açılır (HMK m.17). Sözleşmede tahkim şartı varsa uyuşmazlık hakem önünde çözülür ve davalı tahkim itirazında bulunabilir (HMK m.413). Ruhsat ve izin işlemlerine karşı idari yargı yolu için Maden Ruhsatı İptali ve İptal Davası rehberimize bakabilirsiniz.

Fesih, tahliye, ruhsat iadesi ve sicil

Altmış günlük süre ödemesiz geçtiğinde ruhsat sahibi sözleşmeyi feshettiğini yazılı olarak bildirir. Fesih bildirimi karşı tarafa ulaştığı anda hüküm doğurur; ancak Yargıtay ihtarda feshin sonucunun açıkça gösterilmiş olmasını arar. Ürün kirasında temerrüt dışında başka sona erme sebepleri de vardır: sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan önemli sebeplerle fesih (TBK m.369), kiracının iflası (TBK m.370) ve kiracının ölümü (TBK m.371). TBK m.370’e göre kiracının iflası hâlinde ürün kirası, kural olarak iflasın açıldığı anda kendiliğinden sona erer; Kanun yeterli güvence verilmesi hâlinde sözleşmenin sürmesine imkân tanır. Ürün kirasının sona erme hükümleri TBK m.367 ile m.371 arasında düzenlenmiştir.

Fesihten sonra rödovansçı sahayı, ruhsat sahibine ait belgeleri ve sözleşmede teslim edileceği yazılan tesisleri iade etmekle yükümlüdür. Etmezse sulh hukuk mahkemesinde fesih tespiti, tahliye ve ruhsat iadesi davası açılır; 2023/369 K. sayılı kararda bu taleplerin birlikte kabulü onanmıştır. Fesihten sonra sahayı kullanmaya devam eden rödovansçıdan, kullandığı süre için kira bedeli yerine haksız kullanım tazminatı istenebilir. Rödovansçıya ait makine ve stokların akıbeti sözleşmedeki teslim maddesine göre çözülür; sözleşmede hüküm yoksa ayrıca tespit ve tutanak yapılmalıdır.

Sicil ve MAPEG boyutu

Rödovans izni maden siciline işlenir ve sözleşme sona erdiğinde sicilden terkin edilir. Maden Yönetmeliği m.101 uyarınca süresi sona eren rödovans sözleşmeleri sicilden silinir; süresi devam eden sözleşmenin terkini ise tarafların birlikte talebine bağlıdır. Tek taraflı fesihte rödovansçı terkin başvurusuna katılmazsa, ruhsat sahibinin feshin geçerliliğini gösteren kesinleşmiş mahkeme kararıyla MAPEG’e başvurması gerekebilir. Burada iki yargı yolu birbirinden ayrılmalıdır: Yargıtay 2019/3386 E. sayılı kararda, ruhsatın sicilde tescil ve terkininin idari bir işlem olduğu, adli yargının ruhsatın davacı adına tesciline karar veremeyeceği belirtilmiştir. Fesih ve tahliye adli yargıda, sicil işlemine karşı itiraz ise idari yargıda çözülür.

Fesih sonrasında rödovansçının sahada üretime devam etmesi ayrıca ceza hukuku riski doğurabilir. 3213 sayılı Kanun Ek m.15, işletme izni veya izin verilmiş rödovans sözleşmesi olmaksızın maden ocağı açılmasını veya maden üretilmesini üç yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırır; izinsiz üretim ayrıca Kanunun m.12’si uyarınca idari para cezası, el koyma ve faaliyetin durdurulması sonucunu doğurur. Feshin geçerliliği taraflar arasında tartışmalıyken bu riskin değerlendirilmesi ayrı bir hukuki inceleme gerektirir; ruhsat sahibinin MAPEG’e yazılı bildirim yapması ve sahadaki faaliyeti tutanakla tespit ettirmesi kendi sorumluluğunu sınırlamak bakımından önemlidir. Ruhsat sahibinin Maden Kanunundan doğan sorumluluğu rödovansla ortadan kalkmaz (Ek m.7); idari para cezaları için Maden Kanunu İdari Para Cezaları rehberimize bakabilirsiniz.

Rödovansçının savunmaları

Bedeli ödemeyen rödovansçının her zaman haksız olduğu söylenemez. Ruhsat sahibi sahayı teslim etmemişse, izin başvurusunu yapmamışsa, ruhsat bedelini veya Devlet hakkını ödemediği için faaliyet durdurulmuşsa ya da ruhsat iptal tehlikesine girmişse rödovansçının güçlü savunmaları vardır. Rödovansçı taraf olarak bu savunmaları ihtara cevapta, ödeme emrine itirazda ve arabuluculukta yazılı olarak ileri sürmelidir; susmak, ileride ispat güçlüğü doğurur.

Bu savunmalar içinde en sık başarı getireni ihtarın usulsüzlüğüdür; çünkü altmış günlük süre emredici bir güvencedir ve Yargıtay bu konuda esneklik göstermemektedir. Ödemezlik def’inde ise rödovansçının, ruhsat sahibinin ifa etmediği edimin bedel borcuyla karşılıklı olduğunu göstermesi gerekir. İfa imkânsızlığında, faaliyetin durmasına kendi kusurunun yol açmadığını ispat etmek önemlidir; örneğin iş güvenliği eksikliği yüzünden verilen durdurma kararı rödovansçının kendi sorumluluk alanındadır. Ruhsat sahibinin kamu borçlarını ödememesi hâlinde rödovansçının yapabilecekleri Maden Sahasını Rödovansla Almak rehberimizde anlatılmıştır.

Faiz, cezai şart ve zamanaşımı

Ödeme günü belirli bir takvim günü olarak kararlaştırılmışsa rödovansçı o günün geçmesiyle temerrüde düşer (TBK m.117/2) ve temerrüt faizi işler (TBK m.120). Taraflar tacirse ve iş ticari ise, sözleşmede daha yüksek bir oran kararlaştırılmamışsa, temerrüt faizi 3095 sayılı Kanun m.2/2 uyarınca Merkez Bankasının kısa vadeli avanslara uyguladığı oran üzerinden istenebilir. Sözleşmede bedel döviz cinsinden kararlaştırılmışsa ödeme ve faiz bakımından ayrıca TBK m.99 ve 3095 sayılı Kanun m.4/a hükümleri dikkate alınır.

Sözleşmede cezai şart varsa alacaklı ayrıca bunu da isteyebilir (TBK m.179). Tacir olan borçlu, cezai şartın fahiş olduğunu ileri sürerek indirilmesini mahkemeden isteyemez (TTK m.22); bu yüzden cezai şart ruhsat sahibi lehine güçlü bir araçtır, ancak tutar ve şartları açık yazılmış olmalıdır. Zamanaşımı bakımından kira bedelleri ve diğer dönemsel edimler beş yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.147/1); her dönemin bedeli kendi muacceliyet tarihinden itibaren ayrı zamanaşımına girer. Yıllar boyunca biriken eski bedeller için icra takibi veya arabuluculuk başvurusu geciktirilmemelidir.

Sık yapılan hatalar

• Rödovansı adi kira sanıp on veya otuz günlük ihtarla feshetmek.
• İhtarnamede fesih sonucunu açıkça yazmamak; yalnızca “ödeyiniz” demek.
• Altmış gün dolmadan fesih bildirmek veya sahayı zorla almaya kalkmak.
• Tahliye istemeden Örnek 13 bekleyip genel haciz yoluyla takip yapmak.
• Matbu ödeme emrindeki otuz günlük süreyi rödovansa uygulamak.
• Arabulucuya gitmeden alacak veya tahliye davası açmak.
• İhtiyati haciz uygulandıktan sonra yedi gün içinde takip veya dava açmamak.
• Ödenmeyen tutarı ihtarda, takipte ve davada farklı rakamlarla göstermek.
• Rödovans kaydını sicilden terkin ettirmeden sahayı başkasına vermeye çalışmak.
• Ruhsat sahibi olarak kendi Devlet hakkı ve ruhsat bedeli borçlarını ihmal edip rödovansçıya ödemezlik savunması imkânı vermek.
• Beş yıllık zamanaşımını beklemek ve eski dönem bedellerini kaybetmek.

Sıkça Sorulan Sorular

Rödovans bedeli ödenmezse ne yapılır?

Ruhsat sahibi önce alacağı belgeler, sonra rödovansçıya yazılı olarak en az altmış günlük süre verip bu sürede ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirir (TBK m.362/2). Paralel olarak icra takibi ve gerekiyorsa ihtiyati haciz yoluna gidilebilir; dava açılacaksa önce arabulucuya başvurulur.

Rödovans sözleşmesi kira sözleşmesi midir?

Maden Kanunu rödovansı ayrı bir sözleşme tipi olarak düzenlemez. Yargıtay kararlarında rödovans sözleşmesine hasılat (ürün) kirası hükümleri uygulanmaktadır (TBK m.357 vd.).

Rödovans bedeli için ihtar süresi kaç gündür?

Ürün kirası olduğu için en az altmış gündür (TBK m.362/2). Konut ve çatılı işyerindeki otuz günlük veya diğer kiralardaki on günlük süre rödovansta yeterli değildir.

Altmış gün verilmeden yapılan fesih geçerli mi?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2019/3386 E., 2019/10213 K. sayılı kararında altmış günlük ihtar yapılmadığı için fesih ve tahliye talebinin kabulü bozulmuş, alacak kısmı onanmıştır. Yani alacak istenebilir, ancak fesih sonucu doğmaz.

İhtarın noterden gönderilmesi şart mı?

Kanun yazılı ihtarı yeterli görür. Ancak tebliğin ve tarihinin ispatı için noter aracılığıyla göndermek önerilir; altmış günlük süre tebliğden itibaren işler.

Rödovans bedeli için Örnek 13 takibi yapılabilir mi?

İİK m.269 adi kiralar ve hasılat kiraları için ihtarlı ödeme emrini düzenler. Takip talebinde tahliye istenmeli ve ödeme süresi altmış gün yazılmalıdır. Maden sahasının fiilen tesliminde ise uygulamada çoğunlukla dava yoluna gidilmektedir.

İcra takibine itiraz edilirse ne olur?

Takip durur. Alacaklı İİK m.68’deki belgelere sahipse icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını, değilse genel mahkemede bir yıl içinde itirazın iptalini isteyebilir (İİK m.67). Haklı çıkılırsa alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatı da istenebilir.

Rödovansçının mallarına hemen haciz konulabilir mi?

Vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş alacak için mahkemeden ihtiyati haciz istenebilir (İİK m.257). Mahkeme genellikle teminat ister (İİK m.259); haciz uygulandıktan sonra yedi gün içinde takip veya dava açılmalıdır (İİK m.264).

Rödovans bedeli davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Evet. Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda 01.09.2023’ten beri HUAK m.18/B, tacirler arasındaki para alacaklarında TTK m.5/A dava şartı arabuluculuğu öngörür. İcra takibi başlatmak için ise arabuluculuk gerekmez.

Rödovans davasına hangi mahkeme bakar?

HMK m.4/1-a kira ilişkisinden doğan davaları sulh hukuk mahkemesine verir ve Yargıtay’ın incelediği güncel rödovans dosyalarının bir kısmı sulh hukukta görülmüştür. Asliye hukuk ve ticaret mahkemelerinde görülen dosyalar da bulunduğundan görev, sözleşmenin içeriğine göre dava açmadan önce değerlendirilmelidir.

Fesihten sonra ruhsat sicilden nasıl temizlenir?

Maden Yönetmeliği m.101’e göre süresi devam eden rödovans sözleşmesinin terkini tarafların birlikte talebine bağlıdır. Rödovansçı katılmazsa feshin geçerliliğini gösteren kesinleşmiş mahkeme kararıyla MAPEG’e başvurmak gerekebilir; sicil işlemine karşı yol idari yargıdır.

Fesihten sonra rödovansçı üretime devam ederse ne olur?

Sahayı kullanmaya devam ettiği süre için haksız kullanım tazminatı istenebilir. Ayrıca izinli bir rödovans sözleşmesi olmadan maden üretimi 3213 Ek m.15’te suç olarak düzenlenmiştir; ruhsat sahibi MAPEG’e bildirim yapmalı ve faaliyeti tutanakla tespit ettirmelidir.

Rödovansçı bedeli hangi gerekçelerle ödemeyebilir?

Ruhsat sahibi sahayı teslim etmemiş veya kamu borçlarını ödemediği için faaliyet durmuşsa ödemezlik def’i (TBK m.97), kusursuz imkânsızlık (TBK m.136), olağanüstü durumda indirim (TBK m.363), takas (TBK m.139) ve hesap itirazı başlıca savunmalardır.

Rödovans bedeline hangi faiz uygulanır?

Ödeme günü belirliyse o günün geçmesiyle temerrüt oluşur (TBK m.117/2). Taraflar tacirse ve iş ticari ise temerrüt faizi 3095 sayılı Kanun m.2/2 uyarınca avans faizi oranında istenebilir; sözleşmede daha yüksek oran varsa o uygulanır.

Rödovans bedeli alacağı kaç yılda zamanaşımına uğrar?

Kira bedelleri ve diğer dönemsel edimler beş yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.147/1). Her dönemin bedeli kendi vadesinden itibaren ayrı zamanaşımına girer; arabuluculuk süresince zamanaşımı durur.

Rödovansçı iflas ederse sözleşme ne olur?

TBK m.370’e göre kiracının iflası hâlinde ürün kirası kural olarak iflasın açıldığı anda kendiliğinden sona erer; yeterli güvence verilmesi hâlinde sözleşme sürebilir. Ödenmemiş bedeller iflas masasına yazdırılır.