Çocuk Oto Koltuğu Onay Etiketi 2026: ECE R44 ve R129 (i-Size), Onaysız veya Sahte Etiketli Koltuk, Toplatma, İdari Para Cezası ve Tazminat — AB/2019/2144 Yönetmeliği Ek-II, 7223 s.K. m.6, 13, 20

Çocuk oto koltuğu Türkiye’de oyuncak veya genel tüketici ürünü gibi değil, motorlu araç tip onayı mevzuatına tabi bir “çocuk bağlama sistemi” olarak denetlenir. Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonunun 44 (R44) ve 129 (R129, i-Size) sayılı Regülasyonları SGM-2009/1 sayılı Tebliğ ve AB/2019/2144 Genel Güvenlik Tip Onayı Yönetmeliği ile uygulanır. Onay ve piyasa gözetimi kuruluşu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıdır; ithalatta TSE, 2026/25 sayılı Tebliğe göre R129 tip onay belgesini arar. Yönetmelik dipnotuna göre R44’ün geçiş tarihinden sonra R44 onaylı koltuk ithal veya imal edilemez. Onaysız ya da sahte etiketli koltukta savunma için 7223 sayılı Kanun en az on iş günü öngörür (m.16/5), 2026 ceza aralıkları 60.830 TL’den 4.345.058 TL’ye uzanır (m.20) ve dava süresi 60 gündür (İYUK m.7). Bu yazı onay etiketinin nasıl okunacağını, R44’ten R129’a geçişte Türkiye’nin durumunu, denetim ve toplatma sürecini, ithalatçı ve pazaryeri satıcısı için belge kontrolünü, kaza sonrası tazminatı ve ikinci el satış riskini anlatıyor.

GÜBİS’te Çocuk Oto Koltuğu İlanı Var mı? Son Altı Ayın Verisi

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre bu dönemde çocuk oto koltuğuna ilişkin ilan yok; çocuk bakım ürünleri ve mobilya grubunda da bu dönemde ilan bulunmuyor. Aynı dönemdeki 18 ilanın tamamı Ticaret Bakanlığına ait; ilanlar oyuncak, bebek ve çocuk giyimi, kırtasiye, spor ürünleri ve çocuk ayakkabısında toplanıyor ve hepsinde önlem piyasaya arz yasağı ile toplatma (GÜBİS ilan istatistikleri).

Oto koltuğunda yetkili kuruluş Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıdır ve 7223 sayılı Kanun her yetkili kuruluşa aldığı önlemleri kendi internet sitesi dâhil gerekli gördüğü yöntemlerle ve bir gazete veya internet haber sitesinde ilan etme görevi verir (m.16/8). İthalatta TAREKS denetiminde bulunan aykırılık ise ithalatçıya ve gümrük idaresine bildirilir (ÜGD 2026/25 m.10/3). GÜBİS’te ilan olmaması yalnızca bu dönemde bu sistemde karar yayımlanmadığını gösterir. İlan edilen firmanın hakları için GÜBİS ilanı yazımıza bakılabilir.

Çocuk Oto Koltuğu Hangi Mevzuata Tabi? R44 ve R129 Türk Hukukuna Nasıl Girdi?

Çocuk oto koltuğu mevzuatta “çocuk bağlama sistemi” (R44) ve “gelişmiş çocuk bağlama sistemi” (R129) olarak geçer. Kurallar ulusal bir standarttan değil, BM/AEK’in 1958 tarihli Cenevre Anlaşması çerçevesindeki Regülasyonlardan gelir; Türkiye bu Anlaşmaya 96/8657 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile taraf olmuştur (SGM-2009/1 m.1).

Regülasyonları Türk hukukuna iki düzenleme taşır. SGM-2009/1 sayılı Tebliğin Ek-1 listesinde R-44 “motorlu araçlarda çocukların bağlanma tertibatlarının onayı”, R-129 ise 20.9.2013 tarihli değişiklikle eklenen “gelişmiş çocuk bağlanma sistemlerinin onayı (ECRS)” düzenlemesi olarak yer alır. Regülasyonlar BM/AEK’teki en son metinleriyle uygulanır (m.2); taraf ülke onay kuruluşlarının tip onay belgeleri aynen kabul edilir ve ihtilafta orijinal metin esas alınır (m.6). AB/2019/2144 Genel Güvenlik Tip Onayı Yönetmeliğinin Ek-I listesinde ise R44 04 değişiklik serisiyle, R129 orijinal versiyonuyla yer alır ve bu Regülasyonlara göre verilen onay AB tip onayı sayılır (m.4/2). Ek-II’deki “A9 Çocuk bağlanma sistemleri” ve “A10 Gelişmiş çocuk bağlanma sistemleri” satırları bu ürünleri ayrı teknik ünite ve aksam olarak da kapsar; imalatçı piyasaya arz ettiği yeni aksam ve ayrı teknik ünitelerin tip onaylı olmasını sağlar (m.4/1).

Yetkili Kuruluş Kim? Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığının Rolü

Oto koltuğunda hem onay kuruluşu hem piyasa gözetimi ve denetimi kuruluşu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıdır (AB/2018/858 Yön. m.3/1-dd, ıı; SGM-2009/1 m.3). Ticaret Bakanlığının 14.10.2026 tarihli yetkili PGD kuruluşları listesi de “motorlu araçlar” grubunu bu Bakanlığa bırakır; Ticaret Bakanlığının “çocukların kullanımına yönelik ürünler” satırında yürüteç, çocuk arabası ve yüksek sandalye sayılır, oto koltuğu sayılmaz. Bakanlıkta sanayi ürünlerinin piyasa gözetimi ve yaptırım görevi Metroloji ve Sanayi Ürünleri Güvenliği Genel Müdürlüğündedir (1 sayılı CBK m.392/1-ı). İdari para cezasını denetimi kimin yaptığına göre il müdürü veya Bakan Yardımcısı verir; ceza, işletmecinin yerleşik olduğu ildeki il müdürlüğünce uygulanır (STB PGD Yön. m.30/1-2).

Ticaret Bakanlığı iki noktada devreye girer. İthalatta ÜGD 2026/25 uygulanır; denetim birimi TSE’dir ve süreç TAREKS’te yürür (m.3/1-ç, 4). İnternet satışında Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin PGD Yönetmeliği, ilanda uygunluk işaretleri ve Türkçe uyarıların gösterilmesini ister (m.6/1-ç) ve aracı hizmet sağlayıcıya içerik kaldırma taleplerini yirmi dört saatte yerine getirme yükümlülüğü yükler (m.10/2). 9401.80.00.00.11 pozisyonu ÜGD 2026/17’de mama sandalyesi ve ana kucağı gibi ürünler için TS EN standartlarıyla (Ek-1 sıra 47), ÜGD 2026/25’te ise yalnızca motorlu taşıtlarda kullanılmaya yönelik oto koltukları için R-129 ile yer alır (Ek-1 sıra 28); ürünün araç için tasarlanıp tasarlanmadığı denetimin türünü belirler.

Onay Etiketi Nasıl Okunur? E İşareti, Onay Numarası ve R44–R129 Farkı

Oto koltuğunda aranan uygunluk işareti uluslararası onay işaretidir: daire içinde “E” harfi, yanında onayı veren ülkenin numarası ve bir onay numarası (R44 m.5.4.1; R129 m.5.4.1). Ülke numaraları BM/AEK’in R.E.3 karar metninin Ek-3’ünde listelenir; Türkiye’nin numarası 37’dir. Türk mevzuatı da “E” işaretini tip onayı işareti olarak tanımlar (1997 tarihli Yönetmelik m.4).

R44. Onay numarasının ilk iki hanesi değişiklik serisini gösterir; geçerli seri 04’tür (m.5.2). İşaretin yanında kategori (“universal”, “semi-universal”, “restricted”, “vehicle specific”), kütle aralığı (ör. 0–13 kg, 9–18 kg) ve özel ihtiyaç koltuklarında “S” bulunur (m.5.4.2). Üretici adı ve üretim yılı silinmez olmalı (m.4.1–4.2); yetişkin kemeriyle bağlanan koltukta kemer güzergâhı öne dönükte kırmızı, arkaya dönükte mavi gösterilir (m.4.3).

R129. Onay numarasının yanında “UN Regulation No. 129/” ve seri yazılır (m.5.4.1.2). Kategori “i-Size universal ISOFIX”, “i-Size booster seat”, “specific vehicle ISOFIX”, “specific vehicle booster seat”, “Universal Belted” veya “Specific vehicle Belted” olarak gösterilir (m.5.4.2.1); yani i-Size, R129 kategorilerinden ikisinin adıdır ve her R129 koltuk i-Size değildir. Kilogram grubu yerine santimetre cinsinden boy aralığı, integral koltukta azami ağırlık yazılır (m.4.3, 5.4.2.2). R129’a göre onaylanan tip ayrıca R44 onay işareti taşıyamaz (m.5.2).

R44 Koltuk Hâlâ Satılabilir mi? AB’de 1 Eylül 2024, Türkiye’de Durum

BM/AEK metni. R44’ün 04 serisine 18. Ek ile değiştirilen ve eklenen geçiş hükümlerine göre 1 Eylül 2023’ten itibaren Grup 3 dışındaki koltuklara uzatma verilmez (m.17.21) ve akit taraflar R44’e göre verilmiş tip onaylarını kabul etmek zorunda değildir (m.17.24); araca yerleşik koltuklar bunun dışındadır (m.17.25).

AB. 2019/2144 sayılı Regülasyonun Ek-II dipnot 12’sine göre araca yerleşik olmayan, R44’e göre onaylı ve 1 Eylül 2023’ten önce Birlik pazarına arz edilmiş koltuklar ancak 1 Eylül 2024’e kadar piyasada bulundurulabilir; dipnot 2022/1398 sayılı Komisyon Yetki Devri Regülasyonu ile eklenmiştir.

Türkiye. Türk Yönetmeliğinin Ek-II dipnot 12’si farklıdır: 44 sayılı Regülasyonun geçiş hükümlerindeki zorunlu uygulama tarihinden önce Türkiye pazarına arz edilmiş çocuk bağlama sistemleri pazarda bulunmaya ve hizmete alınmaya devam edebilir; bu tarihten sonra araca yerleşik olanlar hariç R44 kapsamındaki koltuklar ithal veya imal edilemez. Metin tarihi rakamla vermez, satış bitiş tarihi de koymaz. İthalat denetimi bu tabloyla uyumludur: ÜGD 2026/25 çocuk oto koltukları için yalnızca R-129’u gösterir (Ek-1 sıra 27–28).

Onaysız, Sahte veya Yanıltıcı Etiketli Koltuk: Hangi Hüküm İhlal Edilir?

Onay işareti olmayan, onay numarası bir tip onay belgesiyle eşleşmeyen veya başka bir ürüne ait onayı taşıyan koltuk, gerekli onay alınmadan piyasada bulundurulan üründür. AB/2018/858 Yönetmeliği bunu ve onay işaretlerini veya belgeleri tahrif etmeyi cezaya bağlı ihlaller arasında sayar (m.84/3-b); yaptırım 4703 sayılı Kanun ve piyasa gözetimi yönetmeliklerine göre uygulanır (m.84/1, 85). 4703’e yapılan atıflar 7223 sayılı Kanuna yapılmış sayılır (7223 m.25/2).

7223’te uygunluk işareti ve belgelerinin, test raporlarının gerçeğe aykırı düzenlenmesi, kullanılması, tahrif veya taklidi yasaktır (m.13/2); işaretin anlamı konusunda yanıltıcı başka işaret konulamaz (m.13/5). İthalatçı piyasaya arzdan önce uygunluk işaretini ve belgeleri teyit eder (m.9/1-b); dağıtıcı işareti, belgeleri ve Türkçe talimatı doğrular (m.10/1-a). Otomotiv PGD Yönetmeliğine göre işaret veya belgelerin tahrif ya da taklit edildiği tespit edilirse suç duyurusunda bulunulur, suçtan yaptırım uygulanmazsa idari para cezası verilir (m.9/2). Yaralanma veya ölümde yöneticilerin sorumluluğu için güvensiz ürün nedeniyle ceza sorumluluğu yazımıza bakılabilir.

İşaretin bulunmaması, eksik veya yanlış kullanılması hâlinde yetkili kuruluş risk değerlendirmesi için yeterli gerekçe bulunduğunu varsayabilir ve sonuçtan bağımsız olarak uygunsuzluğun giderilmesini ister (7223 m.16/4). Şu işaretler şüphe uyandırır:

• E işareti olmayan, yalnızca CE işareti taşıyan koltuk: CE işareti R44 veya R129 onayını göstermez (bkz. CE işareti ve uygunluk beyanı).
• R129 iddiasına rağmen boy aralığının santimetre olarak yazılmaması veya “UN Regulation No. 129” ifadesinin bulunmaması.
• Aynı tipte R44 ve R129 işaretlerinin birlikte yer alması (R129 m.5.2).
• Etiketteki onay numarasının tip onay belgesiyle uyuşmaması; Türkçe talimat ve ithalatçı bilgisinin bulunmaması.

Denetimden Karara: Numune, Savunma Süresi ve Verilebilecek Önlemler

Bakanlık otomotiv ürünlerini yıllık program yanında re’sen veya şikâyet üzerine denetler (Otomotiv PGD Yön. m.5/4); internette satış ilanı bulunan veya faturası düzenlenen ürün piyasaya arz edilmiş kabul edilir (m.5/5-a). Numune, şahit numune dâhil üç takımı geçmeyecek miktarda bedelsiz alınır ve mühürlenir (m.7/2-3); ürün uygun çıkmazsa test ve nakliye giderleri üreticiye aittir (m.8/2-a). Test raporuna itiraz için ürünüm testten kaldı yazımıza bakılabilir. Üretici tespit edilemezse, üreticiyi veya tedarikçisini üç iş günü içinde bildirmeyen dağıtıcı üretici sayılır (m.5/6); 7223 ise bu süreyi bildirimin tebliğinden itibaren on iş günü olarak düzenler (m.11/2). Kanaatimizce Kanun uygulanır; yine de bildirimi üç iş günü içinde yapmak güvenlidir.

Savunma süresi. 7223, ciddi risk dışında önlem kararından önce on iş gününden az olmamak üzere süre verilmesini emreder (m.16/5); STB PGD Yönetmeliği de tebligatın ulaşmasından itibaren on iş günü der (m.14/7, 15/7). 7223’ten önce yürürlüğe giren Otomotiv PGD Yönetmeliği ise “on gün” ifadesini kullanır (m.10/2). Kanaatimizce Kanunun asgari süresi esas alınmalıdır; yine de savunmayı on takvim günü içinde vermek tartışmayı kapatır. Hazırlık için savunma yazısı rehberimize bakılabilir.

Önlemler. Ürün güvensiz değil ama teknik düzenlemeye uygun değilse düzeltici faaliyet planı istenir: plan 30 gün içinde sunulur, süre bir kez 30 güne kadar uzatılabilir, düzeltme için en çok bir yıl verilir (Otomotiv PGD m.9/1). Ürün güvensizse piyasaya arz yasağı, toplatma, hizmet dışı bırakma, bertaraf ve gerektiğinde trafikten men kararlarından uygun olanlar verilir (m.10/1); üretici duyuruyu 15 gün içinde yapar, gerekleri en geç altı ayda yerine getirir ve masrafları karşılar (m.10/4-5). Geri çağırmada nihai kullanıcıya onarım, perakende değerin ödenmesi veya eşdeğer ürünle değiştirme seçeneklerinden en az biri sunulur (7223 m.19/3). Sonraki adımlar için düzeltici önlem planı yazımıza bakılabilir.

Uyarıdan önce tedbirleri kendiliğinden alıp uygunsuzluğu gideren işletmeciye idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1); denetimde güvensiz bulunan ürün için sonradan gönüllü geri çağırma maddesi işlemez (Otomotiv PGD m.11/1). Ayrıntı: gönüllü geri çağırma.

2026 İdari Para Cezaları: Oto Koltuğunda Hangi Bent Uygulanır?

Tip onayı mevzuatı ceza tutarı belirlemez; AB/2018/858 ve Otomotiv PGD Yönetmeliği cezalar için 4703 sayılı Kanuna, bugün 7223’e gönderme yapar (AB/2018/858 m.84–85; Otomotiv PGD m.9/1-e, 9/2, 10/6, 13). Otomotiv PGD Yönetmeliği hâlâ 4703 sayılı Kanunun 12. maddesinin bentlerini andığından, 7223’te uygulanan bent kararda açıkça gösterilmelidir; aşağıdaki eşleştirme 7223 metnine dayanan değerlendirmemizdir. Tutarlar 2026/13 sayılı Tebliğle 2026 yılı için belirlenen değerlerdir.

(c), (ç), (d) veya (e) bendi uygulanan fiile ayrıca (a) ve (b) uygulanmaz (m.20/7; STB PGD m.30/5). İki yıl içinde tekrarda her tekrar için önceki cezanın iki katı uygulanır (m.20/8; bkz. tekerrür). Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10) ve aykırılığın büyüklüğü ile işletmecinin ekonomik durumu dikkate alınarak belirlenir (m.20/11). Kabahatler Kanununun genel hükmüne göre süresinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir (m.17/6); 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadığından ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir. Ödeme dava hakkını etkilemez (m.17/6).

Karara ve Cezaya İtiraz: Savunma Dilekçesi ve İptal Davası

7223’e göre verilen önlem ve ceza kararlarına karşı yol idari yargıdır (m.22/2). Dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür (İYUK m.7); elektronik tebligat, adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a). Dava kararı kendiliğinden durdurmaz; telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık birlikte varsa yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.27). Bağlantılı önlem ve ceza tek dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5). Ayrıntı: ürün güvenliği idari para cezasına itiraz.

Savunmada, uygunsuzluğun dağıtıcının veya üçüncü bir tarafın ürüne müdahalesinden ya da kullanıcıdan kaynaklandığını ispatlayan imalatçı veya ithalatçıya idari yaptırım uygulanmayacağı da hatırlanmalıdır (7223 m.21/2-b). Aşağıdaki iskelet il müdürlüğünün savunma istemine cevap içindir; köşeli parantezler dosyaya göre doldurulur, karşılığı olmayan husus çıkarılır.

İthalatçı, Dağıtıcı ve Pazaryeri Satıcısı İçin Belge Kontrol Tablosu

İthalatçı, tip onaylı ürünü piyasaya arz etmeden önce geçerli onayın bulunduğunu ve ürünün onay işaretini taşıdığını garanti eder (AB/2018/858 m.16/2); dağıtıcı onay işaretini ve Türkçe belge ve talimatı piyasada bulundurmadan önce kontrol eder (m.18/1). TAREKS’te fiili denetime yönlendirilen ürün için belge başvuru günü dâhil yirmi iş günü içinde yüklenir (ÜGD 2026/25 m.9/1); TAREKS referans numarası ise ürünün uygun ve güvenli olduğunu göstermez ve uygunluğun ispatı olarak kullanılamaz (m.12/2-3).

Kendi markasıyla koltuk sattıran ithalatçı veya dağıtıcı imalatçı sayılır (AB/2018/858 m.20/1-a; 7223 m.11/1). Türkiye ve AB dışındaki imalatçıya verilen BM/AEK onayına dayanan ithalatçı, Türkiye ve AB’de imalatçı temsilcisi yoksa imalatçı yükümlülüklerine tabidir (m.20/1-b). Aracı hizmet sağlayıcı uygunsuzluktan haberdar olunca içeriği kaldırmak için derhal girişimde bulunur (Uzaktan İletişim PGD m.10/3). Ayrıca bkz. TAREKS’te olumsuz sonuç, pazaryeri satıcısına ceza, dağıtıcıya ceza.

Araçta Çocuk Taşıma Kuralı ve Trafik Cezası: Kısaca

KTK m.78, çocuk bağlama sisteminin usulüne uygun kullanılmasını zorunlu tutar ve sürücüye 15 yaşını doldurmamış çocukların koruyucu sistem kullanmasını sağlama yükümlülüğü yükler; uymayan sürücüye 5.000 TL idari para cezası öngörür. Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre M1, M1G, N1, N1G, N2 ve N3 sınıfı araçlarda 150 cm’den kısa ve 36 kg’ın altındaki çocuklar ağırlığına uygun sistemle taşınır; 135 cm’den uzun çocuklar ön koltukta oturmamak şartıyla emniyet kemerini kullanabilir; hava yastığı devre dışı bırakılmadan ön yolcu koltuğunda yüzü geriye dönük sistem kullanılamaz (m.150).

Yönetmeliğin Ek-1 cetveli çocuk bağlama sistemlerinin TSE, ECE R 44 veya TSE ECE R 16’ya uygun olmasını arar ve Grup 0’dan Grup III’e kilo gruplarını sayar; R129’u anmaz. Kanaatimizce R129 onaylı koltuk, tip onayı mevzuatında tanınan ve ithalatta aranan onaya sahip olduğundan KTK m.78’deki yükümlülüğü karşılar; bu konuda yargı kararı tespit edemedik. Ceza ve itiraz için emniyet kemeri ve çocuk koltuğu zorunluluğu yazımıza bakılabilir.

Kazadan Sonra Koltuk Değiştirilmeli mi? Tazminat Kimden İstenir?

Her iki Regülasyon da kullanım talimatında, kazada şiddetli zorlanmaya maruz kalan koltuğun değiştirilmesinin tavsiye edilmesini zorunlu tutar (R44 m.15.3.7; R129 m.14.3.9); bu uyarının Türkçe talimatta yer alması imalatçı ve ithalatçının sorumluluğundadır (7223 m.7/1-ğ, 9/1-e).

Ürün sorumluluğu. Koltuk uygunsuzluk nedeniyle beklenen korumayı sağlamadıysa talep 7223 m.6’ya dayanır: imalatçı veya ithalatçı zarardan sorumludur, zarar gören zararı ve nedensellik bağını ispat eder (m.6/1-2), birden fazla sorumlu müteselsilen sorumludur (m.6/3), sorumluluğu kaldıran sözleşme hükümleri hükümsüzdür (m.6/4), tazminat TBK’ya göre belirlenir (m.6/5), zamanaşımı öğrenmeden itibaren üç, her hâlde zararın doğumundan itibaren on yıldır (m.6/6). Tedarikçisini on iş günü içinde bildirmeyen dağıtıcı imalatçı gibi sorumlu olur (m.11/3). İmalatçı veya ithalatçı ürünü kendisinin arz etmediğini ya da uygunsuzluğun dağıtıcının veya üçüncü bir tarafın müdahalesinden yahut kullanıcıdan kaynaklandığını ispatlarsa sorumluluk kalkar (m.21/2-3); zarar görenin kusuru varsa tazminat azaltılabilir (m.21/4), oto koltuğunda bu çoğunlukla talimata aykırı montaj tartışmasıdır. Benzer dosyalar için bebek kıyafeti toplatma kararı ve çocuk bakım ürünleri, genel çerçeve için güvensiz üründen doğan zarar ve ürün sorumluluk sigortası yazılarımıza bakılabilir.

Yenileme bedeli. Kazada hasar gören koltuğun bedeli trafik kazasından doğan maddi zarar kalemidir; KTK m.85 işleteni bir şeyin zarara uğramasından da sorumlu tutar. Zorunlu mali sorumluluk sigortası ise “motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararları” kapsam dışında sayar (m.92/e); koltuğun bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilmeyeceği somut olaya ve poliçeye göre incelenmelidir, bu konuda bir yargı kararı aramadık. Tüketici, teknik düzenlemeye aykırı malı ayıplı mal olarak satıcıya karşı da ileri sürebilir (6502 m.8/2; ayıplı mal). Çocuğun yaralandığı kazalarda çocuk mağdurda trafik kazası tazminatı ve kalıcı maluliyet tazminatı yazılarımıza bakılabilir.

İkinci El Çocuk Oto Koltuğu Satmanın Riskleri

7223, ürünün ticari faaliyet yoluyla piyasaya sağlanmasını piyasada bulundurma sayar (m.3/1-i); teknik düzenlemeye uygunluk zorunluluğu değiştirilerek yeniden arz edilen kullanılmış ürünlere ve AB dışından ithal edilen kullanılmış ürünlere de uygulanır (m.4/1). Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği yeni, kullanılmış veya ıslah edilmiş ürünleri kapsar (m.2/2); tamiri gereken ürün olarak açıkça bildirilerek satılan kullanılmış ürün kapsam dışıdır (m.2/5). Kanaatimizce ikinci el koltuğu ticari olarak satan işletme dağıtıcı yükümlülükleriyle karşılaşabilir; etiketi okunmayan veya kaza geçmişi bilinmeyen koltuk bununla bağdaşmaz. Türk dipnotu geçiş tarihinden önce arz edilmiş R44 ürünlerin pazarda kalmasına izin verdiğinden ikinci el R44 satışı tek başına yasak görünmüyor; asıl risk kaza geçmişidir.

Bireysel satışta 7223’ün iktisadi işletmeci yükümlülükleri kanaatimizce uygulanmaz; ancak satıcı bildirdiği niteliklerin bulunmamasından ve değeri veya faydayı önemli ölçüde azaltan ayıplardan, bilmese bile sorumludur (TBK m.219). Satıcı tacir, alıcı tüketiciyse teknik düzenlemeye aykırı mal ayıplıdır (6502 m.8/2). Kaza geçirmiş koltuğu bunu gizleyerek satan kişinin genel hükümlere göre sorumluluğu da gündeme gelebilir.

Varsayımsal Örnek ve Adım Adım Yol Haritası

Varsayımsal örnek. İnternetten satış yapan bir ithalatçının i-Size etiketli koltukları hakkında şikâyet üzerine il müdürlüğü denetim yapar; etiketteki onay numarasının sunulan tip onay belgesiyle uyuşmadığı ve Türkçe talimat bulunmadığı tespit edilir. Savunma istem yazısı 2 Kasım 2026 Pazartesi elektronik adrese ulaşır: Yönetmelikteki “on gün”e göre son gün 12 Kasım Perşembe, Kanundaki on iş gününe göre 16 Kasım Pazartesi’dir; şirket savunmasını 12 Kasım’a kadar verir. Bakanlık 7223 m.13/2 ve m.20/1-c uyarınca alt sınırdan 173.801 TL ceza ile toplatma kararı verir. Karar 7 Aralık 2026 Pazartesi adrese ulaşır, 12 Aralık Cumartesi günü sonunda tebliğ edilmiş sayılır. İndirimin uygulanacağı görüşüne göre şirket 12 Ocak 2027’ye kadar 130.350,75 TL ödeyebilir; dava süresi 10 Şubat 2027 Çarşamba günü dolar. Tartışılacak sorular: uyuşmazlığın taklit mi baskı hatası mı olduğu, gerçek onay belgesinin varlığı ve aynı fiile ayrıca (a) bendinin uygulanıp uygulanmadığı (m.20/7). Örnek gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz.

Sık yapılan hatalar: CE işaretini oto koltuğu onayı sanmak, TAREKS referans numarasını uygunluk belgesi gibi kullanmak (ÜGD 2026/25 m.12/3), R44 stoğunun arz tarihini kanıtlayamamak ve ilanda onay etiketine yer vermemek.

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuk oto koltuğunda hangi onay etiketi aranır?

Daire içinde “E” harfi, onayı veren ülkenin numarası ve onay numarasından oluşan uluslararası onay işareti aranır (R44 m.5.4.1; R129 m.5.4.1). R44’te kategori ve kilogram aralığı, R129’da kategori ve santimetre cinsinden boy aralığı da yazılır.

i-Size ile R129 aynı şey mi?

Hayır. i-Size, R129’daki “i-Size universal ISOFIX” ve “i-Size booster seat” kategorilerinin adıdır; R129 “specific vehicle” ve “Universal Belted” gibi başka kategoriler de içerir (R129 m.5.4.2.1).

Türkiye’de R44 koltuk satmak yasak mı?

Geçiş tarihinden önce Türkiye pazarına arz edilmiş R44 koltuklar pazarda kalabilir; sonrasında araca yerleşik olanlar hariç R44 koltuk ithal veya imal edilemez (AB/2019/2144 Yön. Ek-II dipnot 12). AB’deki 1 Eylül 2024 satış bitiş tarihinin Türkiye’de karşılığını tespit edemedik.

R44 onaylı koltuk ithal edebilir miyim?

Geçiş tarihinden sonra hayır. 2026 ithalat denetiminde çocuk oto koltukları için R-129 gösterilir ve TAREKS’te R129 tip onay belgesi ile Türkçe tercümesi istenir (ÜGD 2026/25 Ek-1 sıra 27–28, Ek-2).

Çocuk oto koltuğunu hangi kurum denetler?

Onay ve piyasa gözetimi kuruluşu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıdır (AB/2018/858 Yön. m.3/1-dd, ıı; SGM-2009/1 m.3). İthalatta Ticaret Bakanlığı adına TSE denetim yapar (ÜGD 2026/25 m.3/1-ç).

Sahte etiketli koltuk satmanın cezası nedir?

Uygunluk işaretinin gerçeğe aykırı kullanılması, tahrif veya taklidi 7223 m.13/2’ye aykırıdır; 2026’da 173.801–1.738.022 TL idari para cezası öngörülür (m.20/1-c). Otomotiv PGD Yönetmeliğine göre ayrıca suç duyurusunda bulunulur (m.9/2).

Savunma için kaç günüm var?

7223 ciddi risk dışında en az on iş günü öngörür (m.16/5); STB PGD Yönetmeliği de on iş günü der (m.14/7, 15/7). Otomotiv PGD Yönetmeliği “on gün” ifadesini kullandığından savunmayı on takvim günü içinde vermek güvenlidir (m.10/2).

Pazaryeri ilanında oto koltuğu için neler gösterilmeli?

İmalatçı veya ithalatçının adı ve iletişim bilgileri, Türkçe uyarı ve güvenlik bilgileri, uygunluk işaretleri ve ürünü tanımlayan bilgiler (Uzaktan İletişim PGD Yön. m.6/1).

Kazadan sonra koltuk değiştirilmeli mi?

R44 ve R129, kazada şiddetli zorlanmaya maruz kalan koltuğun değiştirilmesinin talimatta tavsiye edilmesini zorunlu tutar (R44 m.15.3.7; R129 m.14.3.9). Koltuk uygunsuzluk nedeniyle koruma sağlamadıysa imalatçı ve ithalatçı 7223 m.6’ya göre sorumludur.

İkinci el oto koltuğu satmak yasal mı?

Ticari satışta işletme kanaatimizce dağıtıcı yükümlülükleriyle karşılaşabilir (7223 m.3/1-i, 4/1; Genel Ürün Güvenliği Yön. m.2/2). Bireysel satışta satıcı ayıplardan bilmese bile sorumludur (TBK m.219).

Toplatma kararına ve cezaya ne kadar sürede dava açılır?

İdari yargıda 60 gün içinde (7223 m.22/2; İYUK m.7); elektronik tebligat ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; çocuk oto koltuğu ithal eden, üreten ve satan işletmelere onay etiketi ile tip onay belgesinin uyumu, R44 stoğu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı denetiminde savunma ve şahit numune itirazı, toplatma ve cezaya karşı iptal davası, TAREKS süreçleri ve kaza sonrası tazminat taleplerinde hukuki destek sağlar. Rehberlerin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.3, 4, 6, 7, 9–13, 15–22, 25; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mük.); Tekerlekli Araçlar Aksam ve Parçalar Teknik Mevzuat Yönetmeliği (RG 11/01/1997-22874) m.4; SGM-2009/1 sayılı Tebliğ (RG 13/02/2009-27140; R-129 satırı RG 20/09/2013-28771) m.1–3, 5, 6; Genel Güvenlik Tip Onayı Yönetmeliği (AB/2019/2144) (RG 14/05/2020-31127; ekler RG 31/12/2025-33124, 6. mük.) m.4, Ek-I, Ek-II ve dipnot 12; Tip Onayı ve PGD Yönetmeliği (AB/2018/858) (RG 19/04/2020-31104) m.3, 13, 16–18, 20, 21, 58, 59, 84, 85; Otomotiv Ürünlerine İlişkin PGD Yönetmeliği (RG 22/02/2018-30340) m.5–13; STB PGD Yönetmeliği (RG 14/07/2021-31541) m.14, 15, 30; ÜGD 2026/25 ve 2026/17 sayılı ithalat denetimi tebliğleri (RG 31/12/2025-33124, 4. mük.); Uzaktan İletişim PGD Yönetmeliği (RG 30/10/2024-32707) m.2, 6, 10; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.2; 1 sayılı CBK m.392; 2918 sayılı KTK m.78, 85, 92; Karayolları Trafik Yönetmeliği (RG 18/07/1997-23053 mük.) m.150, Ek-1; TBK m.219; 6502 m.8; Kabahatler K. m.17; İYUK m.5, 7, 27; Tebligat K. m.7/a; BM/AEK 44 sayılı Regülasyon (AB RG L 285, 01/09/2020; Ek 18: AB RG L 252, 15/07/2021) ve 129 sayılı Regülasyon (AB RG 2026/1534, 28/08/2026); (AB) 2019/2144 Ek-II dipnot 12 ((AB) 2022/1398); BM/AEK R.E.3 (ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.7) Ek-3; Ticaret Bakanlığı yetkili PGD kuruluşları listesi (14/10/2026); GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 ilanları (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.