Yeni COVID Yasasında Denetimli Serbestlik ve İnfaz
02 Aralık 2025

Yeni COVID Yasasında Denetimli Serbestlik ve İnfaz

“COVID yasası” adıyla anılan düzenlemeler tek bir metin değil, 5275 sayılı Kanun’a eklenen üç ayrı geçici maddedir: 7242 sayılı Kanun’la gelen Geçici m. 6 (suç tarihi 30/3/2020’ye kadar olanlarda denetimli serbestliğin üç yıla çıkarılması), Geçici m. 9 (COVID-19 izni) ve 7456 sayılı Kanun’la gelen Geçici m. 10 (31/7/2023 tarihi esas alınarak açık kuruma ayrılma ve denetimli serbestlikte üç yıllık erkene alma). Bu yazıda her maddenin fıkralarını, kimlerin kapsamda olduğunu ve genel kural olan m. 105/A ile ilişkisini numaralarıyla açıklıyoruz.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

📖 İNFAZ HUKUKU MASTER REHBERİ

İnfaz Hukuku Tam Rehberi: 5275 Sayılı Kanun, Erteleme, Denetimli Serbestlik, Koşullu Salıverme

5275 sayılı CGTİHK kapsamında infazın ertelenmesi (resen ve istemle), denetimli serbestlik, koşullu salıverme, infaz hakimliği şikayetleri ve hükümlü hakları rehberi.

→ Detaylı Rehberi Oku

12. Yargı Paketi’nde Denetimli Serbestlik veya Af Var mı? (Güncel Durum)

Bu rehberdeki denetimli serbestlik ve infaz kuralları yürürlükteki mevzuata göre geçerliliğini korumaktadır. Sosyal medyada “yeni af”, “3 yıl denetimli serbestlik” veya “P infaz modeli” olarak dolaşan iddiaların, yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun metninde karşılığı bulunmamaktadır.

  • Süreç: 12. Yargı Paketi (Kanun Teklifi Esas No: 2/3737) 22 Haziran 2026’da TBMM’ye sunulmuş ve 7589 sayılı Kanun olarak 31 Temmuz 2026 tarihli, 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
  • İnfaz ve denetimli serbestlik: Yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun’da genel af, toplu tahliye, kapsamlı infaz indirimi veya denetimli serbestlik sürelerini genişleten bir düzenleme yer almamaktadır.
  • Komisyonda eklenen düzenleme: TCK m. 158’e eklenen fıkrayla banka hesabını veya ödeme aracını başkasına kullandırma (IBAN) fiili ayrıca düzenlenmiştir.

Madde madde kapsam ve anlık gelişmeler için 12. Yargı Paketi Son Durum rehberimizi inceleyebilirsiniz. Nihai değerlendirmede yalnızca resmî metin esas alınmalıdır.

Cezaevi ve infaz sürecinde mi destek arıyorsunuz?

Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Mevzuat Haritası: Hangi Madde Neyi Düzenler?

Denetimli serbestliğin dayanak maddeleri
HükümKaynağıDüzenlediği konu
5275 m. 105/AGenel kuralDenetimli serbestlik tedbirinin şartları, süresi ve yükümlülükleri
5275 m. 107Genel kuralKoşullu salıverilme oranları (kural 1/2, sayılan suçlarda 2/3)
5275 Geçici m. 67242 sayılı Kanun (2020)30/3/2020’ye kadar işlenen suçlarda denetimli serbestliğin üç yıla çıkarılması
5275 Geçici m. 97242 sayılı Kanun (2020)COVID-19 salgını nedeniyle izin rejimi ve uzatma yetkisi
5275 Geçici m. 107456 sayılı Kanun (2023)31/7/2023 tarihi esas alınarak izinden dönüş, açık kuruma ayrılma ve denetimli serbestlikte erkene alma
Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma YönetmeliğiYönetmelikKapalıdan açığa ayrılma süreleri, engeller ve firar hâlleri

Bu haritanın en kritik ayrımı şudur: Geçici m. 6 suç tarihini esas alır; Geçici m. 10 ise suç tarihini değil, hükümlünün 31/7/2023 tarihindeki durumunu esas alır. İki maddenin ölçütü farklı olduğu için aynı dosyada ikisi birlikte de uygulanabilir.

Genel Kural: 5275 m. 105/A

Denetimli serbestliğin çerçevesini 105/A maddesi çizer. Buna göre açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlüler, talepleri hâlinde cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmını denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edebilir. Maddenin ikinci fıkrası, açık kuruma ayrılmayı hak etmiş olmasına rağmen bazı nedenlerle kapalı kurumda bulunan hükümlülerin de bu imkândan yararlanabilmesini düzenler.

Denetimli serbestlik süresinin hesabı, önce koşullu salıverilme tarihinin hesaplanmasını gerektirir. 107. maddeye göre koşullu salıverilme oranı kural olarak cezanın yarısıdır; maddenin ikinci fıkrasında sayılan suçlarda bu oran üçte ikiye çıkar. Tekerrür hâlinde oran değişir; ikinci kez tekerrürde koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz.

Maddenin beşinci fıkrası, denetimli serbestlik sırasında hükümlüye yüklenecek yükümlülükleri; altıncı fıkrası ise yükümlülük ihlali hâlinde açık ceza infaz kurumuna gönderilme sebeplerini düzenler. Bu ayrım aşağıda Geçici m. 10/4 bakımından önem taşıyacaktır.

Ayrıca 5275 m. 14/5’e göre açık kurumda bulunan istekli hükümlülerin kamu kurum ve kuruluşlarının iş alanlarında, geceleyin bu kurumlarca barındırılmak suretiyle çalıştırılması mümkündür ve bu şekilde çalıştırılan süre, azami süre sınırına bakılmaksızın 105/A uyarınca denetimli serbestlikle infaz edilecek süreye ilave edilir. Bu, uygulamada sıkça atlanan bir ek imkândır. Süre hesabının bütünü için denetimli serbestlik kaç yıl yazımıza bakabilirsiniz.

Geçici Madde 6: Suç Tarihi 30/3/2020’ye Kadar Olanlar

7242 sayılı Kanun’la eklenen Geçici m. 6, genel kurala bir istisna getirmiş ve bir yıllık denetimli serbestlik süresini üç yıla çıkarmıştır. Ancak bu artış herkese değil, iki şartı birlikte taşıyanlara uygulanır: suçun 30/3/2020 tarihine kadar işlenmiş olması ve suçun maddede sayılan istisna suçlardan olmaması.

Geçici m. 6 kapsamı dışında bırakılan suçlar
Suç grubu
Kasten öldürme
Kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (maddede belirtilen kapsamda)
İşkence ve eziyet
Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar
Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar
Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti
Terör suçları
Millete ve Devlete karşı suçlar

Madde ayrıca özel bir grup için süreyi bir yıl daha uzatır: istisna suçlar hariç olmak üzere 30/3/2020’ye kadar işlenen suçlarda, 0-6 yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler bakımından koşullu salıverilmesine dört yıl veya daha az süre kalanlar denetimli serbestlikten yararlanabilir.

Uygulamada en sık yapılan hata, bu maddeyi “COVID affı” saymaktır. Geçici m. 6 bir af değildir: ceza ortadan kalkmaz, yalnızca infaz biçimi değişir ve hükümlü koşullu salıverilme tarihine kadar denetim altında kalır. Bu tedbir yalnızca hükümlülere uygulanır; tutuklu ile hükümlü arasındaki farkı ayrı bir yazıda ele aldık.

Geçici Madde 9: COVID-19 İzni

Salgınla mücadele kapsamında 7242 sayılı Kanun’la eklenen Geçici m. 9’un birinci fıkrası uyarınca açık ceza infaz kurumunda bulunan veya denetimli serbestlikten yararlanan hükümlülerin 31/5/2020 tarihine kadar izinli sayılacağı, salgının devam etmesi hâlinde Sağlık Bakanlığının önerisi üzerine Adalet Bakanlığınca bu sürenin her defasında iki ayı geçmemek üzere uzatılabileceği düzenlenmiştir. Uzatma yetkisi sonradan yapılan değişikliklerle genişletilmiş ve izin rejimi yıllarca sürmüştür.

Bu iznin hukuki niteliği önemlidir: izin, infazı durdurmaz; hükümlü izinli sayıldığı sürede cezasının infazı devam eder. Geçici m. 9/5, izin kapsamına giren hükümlüleri tanımlar ve Geçici m. 10’un birçok fıkrası doğrudan bu fıkraya atıf yapar.

Geçici Madde 10: 31/7/2023 Eşiği (7456 sayılı Kanun)

15 Temmuz 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7456 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle 5275 sayılı Kanun’a sekiz fıkradan oluşan Geçici m. 10 eklenmiştir. Maddenin ilk hâlinde ölçüt, suç tarihi değil hükümlünün 31/7/2023 tarihindeki durumuydu. Ancak 7571 sayılı Kanun’un 27. maddesiyle (R.G. 25/12/2025, S. 33118) altıncı fıkra değiştirilmiş ve ölçüt “31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle” hâline getirilmiştir. Aynı değişiklikle istisna suç listesi genişletilmiş, maddenin yedinci ve sekizinci fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır. Bugün altıncı fıkra bakımından belirleyici olan suç tarihidir; hükümlünün 31/7/2023’te ceza infaz kurumunda bulunmuş olması aranmaz. Birinci, ikinci ve dördüncü fıkralar ise COVID-19 izniyle bağlantılı olarak 31/7/2023 tarihindeki durumu esas almaya devam eder. Kapsam ve hak şartlarının ayrıntısı için kapsam ve hak şartları yazımıza bakabilirsiniz.

Geçici m. 10’un fıkraları ve getirdikleri
FıkraKapsamSonuç
1. fıkra31/7/2023 itibarıyla Geçici m. 9/5 uyarınca COVID-19 izninde bulunan hükümlülerİzin bitimini takip eden on beş gün içinde infaz işlemlerinin devam ettiği kuruma dönme zorunluluğu
2. fıkra31/7/2023 itibarıyla izinde olan ve ilgili mevzuata göre denetimli serbestlikle infaza beş yıl ve daha az süre kalan hükümlülerTalep aranmaksızın, cezanın koşullu salıverilme tarihine kadarki kısmının denetimli serbestlikle infazına infaz hâkimi karar verebilir
4. fıkra105/A kapsamında denetimli serbestlikteyken 31/7/2023 itibarıyla COVID-19 izninde olan hükümlülerKoşullu salıverilme tarihine kadar olan süreyi 105/A’nın beşinci fıkrasındaki yükümlülüklere tabi olmadan geçirirler
6. fıkra31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle kapalı kurumda bulunan hükümlüler (istisna suçlar hariç) — 7571 s.K. m.27 ile değişikToplam ceza on yıldan azsa bir ay, on yıl ve fazlaysa üç ay kapalıda geçirip açığa ayrılmasına üç yıl veya daha az kalanlar açığa ayrılabilir; en az üç ay açıkta kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlandırılır
7. fıkra (mülga)31/7/2023 itibarıyla infazı m. 16, 16/A ve 17 kapsamında ertelenmiş veya durdurulmuş hükümlüler7571 s.K. m.27 ile yürürlükten kaldırılmıştır (önceki hâlinde altıncı fıkra bunlar hakkında da uygulanıyordu)
8. fıkra (mülga)Koşullu salıverilmenin geri alınması nedeniyle cezası aynen infaz edilenler ve ikinci defa mükerrirler7571 s.K. m.27 ile yürürlükten kaldırılmıştır; bu kişilerin durumu artık genel hükümlere ve Yönetmelik’teki engel hâllerine göre değerlendirilir

Altıncı fıkranın güncel istisna suçları: Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar başından beri istisnadır. 7571 sayılı Kanun’un 27. maddesiyle (25/12/2025) bu listeye kasten öldürme suçları (TCK m. 82/1-(d), (e), (f)), deprem nedeniyle bina veya diğer yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (TCK m. 102, 103 ile m. 104/2-3) eklenmiştir. Bu nedenle 2025 öncesinde yapılan “cinsel suçlar ve adam öldürme de kapsamda” yorumları artık geçerli değildir.

Müddetnamedeki tarih doğru hesaplanmamış olabilir

İnfaz hesabı ve hâkimliğe itiraz için Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Maddeler Nasıl Birleşir? Toplam Süre Hesabı

Geçici m. 10/6’nın en çok merak edilen sonucu, denetimli serbestlik süresine eklediği üç yıldır. Bu üç yıl, hükümlünün tabi olduğu temel süreye eklenir:

Geçici m. 10/6 uygulanınca toplam denetimli serbestlik süresi
Hükümlünün tabi olduğu hükümTemel süreGeçici m. 10/6 ile
Geçici m. 6/1 (suç tarihi 30/3/2020’ye kadar, istisna suç değil)3 yıl3 + 3 = 6 yıl
m. 105/A (genel kural)1 yıl1 + 3 = 4 yıl

Geçici m. 10/2 ise farklı bir grup için beş yıllık bir erkene alma öngörür: bu fıkra kapsamındaki hükümlü Geçici m. 6/1’e tabiyse denetim süresi 3 + 5 = 8 yıla, 105/A’ya tabiyse 1 + 5 = 6 yıla ulaşabilir. Ancak burada pratik bir sınır vardır: Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği’ne göre hükümlüler koşullu salıverilmeye en fazla belirli bir süre kala açığa ayrılabildiğinden, sekiz yıllık sürenin fiilen anlam kazanacağı hâller sınırlıdır.

Bu rakamların hiçbiri otomatik değildir. Kesin süre, hükümlünün dosyasına göre infaz savcılığının düzenlediği müddetname ile belirlenir ve iyi hâl kararı ile Yönetmelikteki engel hâlleri ayrıca değerlendirilir. “1 ay kapalı, 3 ay açık” şartının ayrıntılı açıklaması için 1 Ay Kapalı 3 Ay Açık Cezaevi Şartı rehberimize bakabilirsiniz.

Uygulamada Tartışmalı Noktalar

Yürürlük tarihi sorunu. Geçici m. 10’un yürürlük tarihi, 7456 sayılı Kanun’un 30. maddesi uyarınca 15/7/2023‘tür. Buna karşılık maddenin fıkralarında “31/7/2023 tarihi itibarıyla” ifadesi kullanıldığından uygulamada 1/8/2023 tarihinin esas alındığı görülmüştür. Öğretide ve infaz yargısında, Kanun’un yürürlük maddesinde Geçici m. 10 için 1/8/2023 şeklinde bir kayıt bulunmadığından, koşulların 31/7/2023 tarihi dâhil olmak üzere değerlendirilmesi gerektiği savunulmaktadır.

İnfazı başlamamış hükümlüler. Maddenin lafzı 31/7/2023’te belirli bir yerde bulunmayı arar görünse de, maddenin amacının bu tarih itibarıyla hükümlü statüsünde olmak olduğu; cezası bu tarihte kesinleşmiş olup infazı henüz başlamamış kişilerin de kapsamda sayılması gerektiği ileri sürülmektedir. Bu yaklaşıma göre, karar kesinleşmeden önceki tutukluluk süresi yeterli geliyorsa hükümlü, kuruma 31/7/2023’ten sonra girse bile Geçici m. 10/6’dan yararlandırılmalıdır.

Firar hâlleri. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği’nin 8/2-c maddesi gereğince kapalı kurumdan bir kez, açık kurumdan iki kez firar etmiş olanlar koşullu salıverilme tarihine kadar kapalı kurumda kalacağından Geçici m. 10’dan yararlanamaz. Açık kurumdan bir kez firar edenler ise Yönetmeliğin 13/2 maddesindeki şartlar gerçekleştikten sonra yeniden açığa ayrılabilecekleri için bu maddeden yararlanabilir.

Adli para cezasından çevrilen hapis. Geçici m. 10’da yazmasa da, ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilen hükümlüler 5275 m. 106/9 gereği koşullu salıverilmeden yararlanamadığından, kural olarak Geçici m. 10 da uygulanmaz.

Denetimli serbestliği kaldırılanlar. 105/A kapsamında denetimli serbestlik uygulanırken hakkında açık ceza infaz kurumuna gönderilme kararı alınan hükümlüler, koşullu salıverilme tarihine kadar olan süreyi açık kurumda geçirmek zorunda olduğundan yeniden denetimli serbestlikten yararlanamaz.

Toplamalı cezalar. Kapalıdan açığa ayrılmada esas alınacak suç, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği’nin 6/3 maddesine göre koşullu salıverilme tarihine en az sürenin arandığı, yani hükümlünün en aleyhine olan suçtur. Denetimli serbestlik bakımından da infazda birlik ilkesi gereği hükümlünün en aleyhine olan suç esas alınır. 5275 m. 99’daki “her bir ceza diğerinden bağımsızdır” kuralı, cezaların ayrı ayrı infazını değil, her bir cezaya ilişkin değişikliklerin (uzlaştırma, ceza zamanaşımı gibi) birbirinden bağımsız olduğunu ifade eder.

İyi hâl şartı. Geçici m. 10’da iyi hâl kararından ayrıca söz edilmemiştir; ancak madde “ilgili mevzuat uyarınca” ifadesiyle genel hükümlere atıf yaptığından, uygulamada iyi hâl kararının aranması gerekir.

Şartla Tahliye İhlali Bulunan Hükümlüler

Koşullu salıverilme kararının geri alınması hâlinde, geri alınan süre kural olarak kapalı kurumda aynen infaz edilir ve bu süre denetimli serbestlik hesabına dâhil edilmez. Bu durumu özel olarak düzenleyen Geçici m. 10/8, 7571 sayılı Kanun’un 27. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Mülga hüküm, koşullu salıverilmenin geri alınması nedeniyle cezası aynen infaz edilenler ile ikinci defa mükerrirlerin bu cezaları bakımından altıncı fıkranın uygulanmayacağını, buna karşılık diğer hapis cezaları bakımından uygulanacağını öngörüyordu. Bugün bu kişilerin durumu, Geçici m. 10’daki özel bir hükme göre değil, genel infaz hükümlerine ve Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği’ndeki engel hâllerine göre değerlendirilir; Yönetmelik uyarınca koşullu salıverilme kararının geri alınması nedeniyle kalan ceza kapalı kurumda infaz edilir.

Koşullu salıverilmenin geri alınmasının ayrıntıları için koşullu salıverilme (şartlı tahliye) yazımıza bakabilirsiniz.

Önceki Düzenlemelerden Yararlananların Durumu

Geçici maddeler, aynı ceza için tekrar tekrar hak doğurmaz. Toplam denetim hakkı aşılamaz; daha önce denetimli serbestlikte geçirilen süre, yeniden doğan bir hak gibi değerlendirilemez. Buna karşılık Geçici m. 6 ile Geçici m. 10’un ölçütleri farklı olduğundan (biri suç tarihi, diğeri 31/7/2023 tarihindeki durum), bir hükümlünün her iki maddeden de yararlanması yapısal olarak mümkündür; yukarıdaki 3+3 ve 1+3 hesapları tam olarak bu birleşmeyi gösterir.

Hâlihazırda Denetimli Serbestlikte Bulunanlar

Bu grup için en önemli hüküm Geçici m. 10/4’tür: 105/A kapsamında denetimli serbestlikle cezası infaz edilirken 31/7/2023 itibarıyla COVID-19 izninde bulunan hükümlüler, koşullu salıverilme tarihine kadar olan süreleri 105/A’nın beşinci fıkrasındaki yükümlülüklere tabi olmadan geçirirler. Bu hüküm olmasaydı, yükümlülük ihlali nedeniyle açık ceza infaz kurumuna gönderilme riski devam edecekti.

Ayrıca Geçici m. 10/1 kapsamında izinden süresinde dönmeyen denetimli serbestlik hükümlüleri bakımından infaz yargısında şu görüş savunulmaktadır: 105/A/6-a’daki açık kuruma gönderilme sebebi, kurumdan ilk defa denetimli serbestliğe ayrılan hükümlülere ilişkindir; COVID iznindeki hükümlülerin denetimli serbestliği zaten başlamış olduğundan bunlar ilk defa ayrılmış sayılamaz ve haklarında yükümlülük ihlali hükümleri değerlendirilir. Yükümlülük ihlalinin sonuçları için denetimli serbestlik yükümlülüğü ihlal edilirse ne olur yazımıza bakabilirsiniz.

Denetimli Serbestlik Süresi: Özet Tablo

Duruma göre denetimli serbestlik süresi
DurumSüreDayanak
Genel kural (iyi hâlli, açık kurumda)1 yılm. 105/A
Suç tarihi 30/3/2020’ye kadar, istisna suç değil3 yılGeçici m. 6
0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlü veya 70 yaşını bitirmiş hükümlü (istisna suç değil, 30/3/2020’ye kadar)4 yılGeçici m. 6
31/7/2023 itibarıyla kapalıda olup Geçici m. 10/6 şartlarını taşıyan, 105/A’ya tabi4 yıl (1+3)Geçici m. 10/6
31/7/2023 itibarıyla kapalıda olup Geçici m. 10/6 şartlarını taşıyan, Geçici m. 6/1’e tabi6 yıl (3+3)Geçici m. 10/6
Kurum dışında çalıştırılan açık kurum hükümlüsüÇalışılan süre, azami sınıra bakılmaksızın eklenirm. 14/5

Süreler istisna suçlar bakımından farklı uygulanır. Kesin süre için mutlaka müddetname esas alınmalı, hesapta tereddüt varsa infaz hâkimliğine başvurulmalıdır. İnfaz hesabının mantığı için kaç yıl cezada denetimli serbestliğe ayrılınır yazımıza bakabilirsiniz.

Denetimli Serbestlikte Yükümlülükler ve İhlalin Sonucu (m. 105/A)

Denetimli serbestlik, “serbest bırakılma” değil; denetim altında infazdır. 105/A maddesinin beşinci fıkrası uyarınca hükümlüye, kurum idaresi ve denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenen yükümlülükler yüklenir. Bunlar tipik olarak şu başlıklarda toplanır: belirlenen gün ve saatlerde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurma, belirlenen programlara katılma, kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalışma, eğitim veya iyileştirme programına devam, belirli yerlere gitmeme ve konutu terk etmeme gibi denetim tedbirlerine uyma.

Maddenin altıncı fıkrası ihlalin sonucunu düzenler. Hükümlünün yükümlülüklere aykırı davranması, denetimli serbestlik müdürlüğünün hazırlayacağı rapor üzerine infaz hâkimliğince değerlendirilir ve şartları oluştuğunda hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilir. Bu karar verildiğinde hükümlü, koşullu salıverilme tarihine kadar olan süreyi kurumda geçirir ve kural olarak yeniden denetimli serbestlikten yararlanamaz.

Denetimli serbestlik sırasında işlenen yeni suçlar bakımından da ayrı bir sonuç öngörülmüştür: alt sınırı bir yıl veya daha fazla hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suçtan dolayı kamu davası açılması hâlinde, hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilebilir. Koşullu salıverilme sonrasındaki denetim süresi içinde işlenen suçlarda ise ayrıca koşullu salıverilmenin geri alınması gündeme gelir ve geri alınan süre kurumda aynen infaz edilir.

Bu nedenle Geçici m. 10/4’ün getirdiği yükümlülükten muafiyet, kapsamındaki hükümlüler için yalnızca bir kolaylık değil; ihlal riskini ve buna bağlı kuruma geri dönüş ihtimalini ortadan kaldıran bir güvencedir.

Dosyanız İçin Kontrol Listesi

1. Önce koşullu salıverilme tarihini belirleyin. Denetimli serbestlik süresi, koşullu salıverilme tarihinden geriye doğru sayılır; oran m. 107 uyarınca kural olarak 1/2, sayılan suçlarda 2/3’tür.

2. Suç tarihinizi 30/3/2020 eşiğiyle karşılaştırın. Bu tarihe kadar işlenmiş ve istisna suçlardan olmayan bir suç, Geçici m. 6 kapsamında üç yıllık süreyi açar.

3. 31/7/2023’te nerede olduğunuzu tespit edin. Geçici m. 10 suç tarihine değil bu tarihteki duruma bakar: kapalı kurum, açık kurum, denetimli serbestlik ya da COVID izni.

4. Suçunuzun Geçici m. 10/6 istisnaları arasında olup olmadığını kontrol edin. TCK’nın belirtilen bölümlerindeki suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar bu fıkranın dışındadır.

5. Kapalı ve açık kurum sürelerinizi hesaplayın. Geçici m. 10/6 için toplam ceza on yıldan azsa bir ay, on yıl ve fazlaysa üç ay kapalı; üç yıl erken denetimli serbestlik için ayrıca en az üç ay açık kurumda kalma şartı vardır.

6. Firar ve engel hâllerini gözden geçirin. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m. 8 ve 13, maddeden yararlanmayı tamamen veya geçici olarak engelleyebilir.

7. Toplamalı cezada en aleyhe suçu belirleyin. Hem açığa ayrılmada hem denetimli serbestlikte esas alınacak suç, koşullu salıverilmeye en uzun süreyi gerektiren suçtur.

8. Müddetnameyi kontrol edin ve gerekirse itiraz edin. Hesap hatası veya eksik uygulama varsa infaz hâkimliğine başvurulmalıdır; bekleyen bir gün bile fiilen infaz edilen gün demektir.

Sıkça Sorulan Sorular

“COVID yasası” tek bir kanun mudur?

Hayır. Uygulamada bu adla anılan düzenlemeler 5275 sayılı Kanun’a eklenen üç ayrı geçici maddedir: 7242 sayılı Kanun’la gelen Geçici m. 6 (denetimli serbestliğin üç yıla çıkarılması) ve Geçici m. 9 (COVID-19 izni) ile 7456 sayılı Kanun’la gelen Geçici m. 10 (31/7/2023 eşiği).

Denetimli serbestlik kaç yıl?

Genel kural m. 105/A uyarınca bir yıldır. Geçici m. 6 gereği suç tarihi 30/3/2020’ye kadar olan ve istisna suçlardan olmayan hâllerde üç yıl; 0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlülerde dört yıl uygulanır. Geçici m. 10/6 şartları varsa bu sürelere üç yıl eklenerek 4 veya 6 yıla ulaşılabilir.

Geçici m. 10 suç tarihine mi bakar?

Altıncı fıkra bakımından evet. Maddenin ilk hâlinde ölçüt 31/7/2023 tarihindeki durumdu; ancak 7571 sayılı Kanun’un 27. maddesiyle (25/12/2025) ölçüt “31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle” hâline getirilmiştir. Birinci, ikinci ve dördüncü fıkralar ise COVID-19 izniyle bağlantılı olarak 31/7/2023 tarihindeki durumu esas almaya devam eder.

Geçici m. 10/6’dan hangi suçlar yararlanamaz?

TCK’nın İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar başından beri istisnadır. 7571 sayılı Kanun’la 25/12/2025 tarihinden itibaren bu listeye kasten öldürme (TCK m. 82/1-d, e, f), deprem nedeniyle bina veya yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (m. 102, 103, 104/2-3) da eklenmiştir.

Kapalıda ne kadar kalmak gerekir?

Geçici m. 10/6’ya göre 31/7/2023 itibarıyla kapalı kurumda bulunanlardan toplam hapis cezası on yıldan az olanlar bir ay, on yıl ve daha fazla olanlar üç ay kapalıda geçirmek zorundadır. Denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanmak için ayrıca en az üç ay açık kurumda kalmış olmak gerekir.

Denetimli serbestlik af mıdır?

Hayır. Denetimli serbestlikte ceza ortadan kalkmaz; yalnızca infaz biçimi değişir ve hükümlü koşullu salıverilme tarihine kadar denetlenir. Yükümlülükler ihlal edilirse tedbir kaldırılıp kişi açık ceza infaz kurumuna gönderilebilir.

COVID izninden dönmeyenlerin durumu ne olur?

Geçici m. 10/1 gereği izin bitimini takip eden on beş gün içinde kuruma dönmek zorunludur. Açık kuruma süresinde dönmeyenler bakımından firar suçu gündeme gelebilir. Denetimli serbestlik hükümlüleri bakımından ise infaz yargısında, bunların ilk defa denetimli serbestliğe ayrılmış sayılamayacağı ve haklarında yükümlülük ihlali hükümlerinin değerlendirilmesi gerektiği savunulmaktadır.

Firar etmiş hükümlü Geçici m. 10’dan yararlanabilir mi?

Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m. 8/2-c gereği kapalıdan bir kez, açıktan iki kez firar edenler koşullu salıverilme tarihine kadar kapalıda kalacağından yararlanamaz. Açıktan bir kez firar edenler, Yönetmelik m. 13/2’deki şartlar gerçekleştikten sonra yararlanabilir.

Adli para cezasından çevrilen hapiste uygulanır mı?

Kural olarak hayır. Ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilen hükümlüler 5275 m. 106/9 gereği koşullu salıverilmeden yararlanamadığından, koşullu salıverilmeye bağlı olan Geçici m. 10 da uygulanmaz.

12. Yargı Paketi’nde af veya yeni denetimli serbestlik var mı?

Hayır. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun metninde genel af, kapsamlı infaz indirimi veya denetimli serbestlik sürelerini genel olarak genişleten bir düzenleme bulunmamaktadır. “3 yıl denetimli serbestlik” veya “P infaz modeli” iddialarının resmî bir dayanağı yoktur.

Cezası istinaf veya temyiz aşamasında olanlar yararlanabilir mi?

Geçici m. 10 hükümlülere ilişkindir; 31/7/2023 itibarıyla kararı kesinleşmemiş olanlar hükümlü statüsünü kazanmadığından kural olarak yararlanamaz. Bu tarih itibarıyla cezası kesinleşmiş olup infazı henüz başlamamış olanların kapsamda sayılması gerektiği ise infaz yargısında savunulan bir görüştür.

Sonuç

“COVID yasası” tek bir af metni değil; 5275 sayılı Kanun’a eklenen ve birbirinden farklı ölçütler kullanan üç geçici maddenin toplamıdır. Geçici m. 6 suç tarihine, Geçici m. 10 ise 31/7/2023’teki duruma bakar; ikisi birleştiğinde denetimli serbestlik süresi 4 veya 6 yıla ulaşabilir. Ancak hiçbir rakam otomatik değildir: iyi hâl kararı, Yönetmelikteki firar ve engel hâlleri, toplamalı cezalarda en aleyhe suç ölçütü ve koşullu salıverilme oranı sonucu değiştirir. Bu nedenle tek güvenilir belge müddetnamedir; hesapta tereddüt varsa infaz hâkimliğine başvurulmalıdır. Dosyanıza özgü infaz hesabı ve itiraz süreci için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Atıf yapılan başlıca mevzuat: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m. 14, 16, 16/A, 17, 99, 105/A, 106, 107, Geçici m. 6, Geçici m. 9, Geçici m. 10; 7242 sayılı Kanun; 7456 sayılı Kanun m. 15 ve 30; 7571 sayılı Kanun m. 27 (R.G. 25/12/2025, S. 33118); 7589 sayılı Kanun (R.G. 31/7/2026, 33326); Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m. 6, 8, 13. Geçici maddelerin uygulanmasında infaz yargısında farklı yorumlar bulunduğundan, somut dosyada müddetname ve infaz hâkimliği kararı esas alınmalıdır.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş ya da avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebilir; her somut durum için avukat görüşü esastır.

Cezaevi ve infaz sürecinde mi destek arıyorsunuz?

Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk