Yeni COVID Yasasında Denetimli Serbestlik ve İnfaz

1.Suç Tarihine Göre Uygulanacak Denetimli Serbestlik Süreleri

Yeni düzenleme, suç tarihine göre farklı denetim süreleri öngörmektedir:

• 30 Mart 2020 öncesi işlenen suçlar (istisna suç olmayanlar): Toplam 6 yıl (3+3) denetimli serbestlik uygulanır.
  • Örgüt suçu, uyuşturucu ticareti, eş/kardeş/altsoy-üstsoya karşı yaralama, terör gibi istisna suçlar veya suç tarihi 30 Mart – 31 Temmuz 2023 arası olanlar:

Toplam 4 yıl denetimli serbestlik uygulanır.

• İçtimalı cezalarda, cezalardan yalnızca birinin dahi istisna suça ilişkin olması veya 30 Mart 2020 sonrası olması hâlinde:

Denetim süresi toplam 4 yıla düşer.

2.  Kapalı ve Açık Cezaevi Süreleri (1 Ay Kapalı – 3 Ay Açık Kuralı)

İnfaz Kanunu Geçici 10. madde uyarınca, yasadan yararlanabilmek için belirli kapalı infaz süreleri zorunludur:

👉 “1 ay kapalı 3 ay açık” şartının ayrıntılı açıklaması ve açık cezaevine ayrılma koşulları için: 1 Ay Kapalı 3 Ay Açık Cezaevi Şartı rehberimize göz atın.

• Kesin uygulama niteliğindedir; kanunda açık hüküm bulunmaktadır.
  • Kasıtlı suçlarda cezanın en az 3 yıl, taksirli suçlarda ise en az 5 yıl olması gerekir.
  • Ceza 10 yıldan fazlaysa, kapalı infaz süresi en az 3 aydır.
  • Daha önce herhangi bir nedenle 1 ay kapalı infaz tamamlanmışsa, tekrar yatma zorunluluğu bulunmaz; kısa sürede açığa geçiş yapılır.

Yatar süresi cezanın öz denetimiyle 3 aydan az çıkıyorsa, Covid düzenlemesi uygulanmaz. Örnek: 1 yıl cezada “girdi-çıktı” uygulanır.

3.  Şartla Tahliye İhlalinin Yeni Yasaya Etkisi

Şartla tahliye ihlali bulunan hükümlüler için süreç şu şekilde işler:

• Öncelikle şartla tahliye ihlali kapalı cezaevinde tamamıyla infaz edilir.
  • Bu süre yasadan sayılmaz.
  • İhlal süresi tamamlandıktan sonra asıl cezanın infazına geçilir ve yeni Covid düzenlemesi uygulanabilir.
  • Ceza 3 yıldan fazla – 10 yıldan az ise ayrıca 1 ay kapalı infaz koşulu söz konusudur.

4.  Önceki Covid Düzenlemelerinden Yararlananların Durumu

Önceki düzenlemeden çıkmış olanların yeni yasadan yararlanması farklı senaryolara bağlıdır:

• Önceki Covid yasasıyla tahliye olup hâlen aynı cezadan dolayı cezaevinde bulunanlar yeniden yararlanamaz.
  • Ancak, eski Covid çıkışı sonrasında 31.07.2023’ten önce yeni bir ceza kesinleşmiş ve bu nedenle hakları düşmüşse, yeni yasa kapsamında tekrar yararlanma imkânı doğar.

5.  Daha Önce Kullanılmış Denetimli Serbestlik Sürelerinin Etkisi

Denetimli serbestlik süreleri toplam hak üzerinden değerlendirilir:

• Toplam denetim hakkı aşılamaz.
  • Daha önce 2 yıl denetim kullanılmışsa, kalan süre kadar hak uygulanabilir.
  • 2020 öncesi 3+3, 2020 sonrası 1+3 gibi tekrar eden tam süreler yeniden doğmaz.

6.  Cezası Derdest Olanlar ve Teslim Olmayanların Durumu

Yeni düzenlemeden yararlanma hakkı aşağıdaki kişileri de kapsar:

• Cezası istinaf veya Yargıtay aşamasında olanlar: Ceza kesinleştiğinde hükümler uygulanır.
  • Teslim olmayanlar: Cezaevine teslim oldukları anda düzenlemeden yararlanabilirler.

Teslim öncesinde yatar hesabında tereddüt bulunanların, yanlış infaz riskini bertaraf etmek için uzman hesaplama yaptırmaları tavsiye edilir.

7.  Hâlihazırda Denetimli Serbestlikte Bulunanların Durumu

Mevcut denetimli serbestlik tedbiri altında bulunan kişiler açısından yeni yasanın ek bir avantajı bulunmamaktadır.

Denetimli Serbestlik Kaç Yıl? (Özet)

Denetimli serbestlik süresi tek bir rakam değildir; suçun türüne ve işlendiği tarihe göre değişir. Genel çerçeve şu şekildedir:

Bu süreler istisna suçlar (kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti, terör suçları vb.) bakımından farklı uygulanır. Kesin süre, hükümlünün dosyasına göre infaz savcılığının düzenlediği müddetname ile belirlenir. Somut durumunuz için bir ceza avukatına danışmanız önerilir.

Denetimli serbestlik kaç yıl?

Suç tarihine ve türüne göre değişir: 30.03.2020 öncesi işlenen genel suçlarda 3 yıl, istisna suçlarda veya 2020 sonrası suçlarda kural olarak 1 yıldır. 0-6 yaş çocuğu olan veya 70 yaşını bitiren hükümlülerde 4 yıl uygulanır. 31.07.2023 öncesi suçlar için getirilen düzenlemeyle bu sürelere +3 yıl eklenerek toplam 4 veya 6 yıla ulaşılabilir.

Denetimli serbestlik yalnızca hükümlülere mi uygulanır?

Evet. Denetimli serbestlik, cezası kesinleşmiş hükümlüler için bir infaz biçimidir. Yargılaması süren tutuklu bu uygulamadan yararlanamaz. Tutuklu ile hükümlü arasındaki farkı bu rehberde ayrıntılı ele aldık.

Sıkça Sorulan Sorular

Denetimli serbestlik kaç yıl?

Genel kural olarak bir yıldır: hükümlü, koşullu salıverilmesine bir yıl kala cezasının kalanını denetimli serbestlikle toplum içinde geçirebilir. 30 Mart 2020 öncesi işlenen suçlarda geçici düzenleme gereği bu süre üç yıl, 0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlüler ile 70 yaşını doldurmuş veya ağır hastalığı bulunanlarda dört yıla kadar uygulanabilir. Hangi sürenin geçerli olduğu suç türü ve suç tarihine göre belirlenir.

Denetimli serbestlik af mıdır?

Hayır. Denetimli serbestlikte ceza ortadan kalkmaz; yalnızca cezanın infaz şekli değişir ve hükümlü belirli yükümlülüklerle toplum içinde denetlenir. Yükümlülükler ihlal edilirse tedbir kaldırılıp kişi yeniden ceza infaz kurumuna alınabilir.

Suç tarihi neden bu kadar önemli?

Çünkü denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme kuralları belirli suç tarihi eşiklerine bağlıdır. Özellikle 1 Temmuz 2016 ve 30 Mart 2020 tarihleri, uygulanacak denetimli serbestlik süresi ve infaz oranı bakımından farklı sonuçlar doğurur. Bu nedenle her dosyada suç tarihi ayrıca değerlendirilmelidir.

12. Yargı Paketi’nde denetimli serbestlik genişletiliyor mu, af var mı?

Hayır. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun metninde genel af, kapsamlı infaz indirimi veya denetimli serbestlik sürelerini genel olarak genişleten bir düzenleme bulunmamaktadır. “3 yıl denetimli serbestlik” veya “P infaz modeli” iddialarının resmi bir dayanağı yoktur. Kesin değerlendirme, yasalaşıp Resmî Gazete’de yayımlanacak nihai metne göre yapılmalıdır.

Kapalı ve açık cezaevi süreleri nasıl işler?

Hükümlü, koşullu salıverilme tarihine belirli bir süre kala açık ceza infaz kurumuna ayrılabilir; ardından denetimli serbestlik süresi başlar. Genel kural, cezanın yarısının infaz kurumunda çekilmesi ve koşullu salıverilmeye kalan sürenin denetimli serbestlikle tamamlanmasıdır. Ayrıntılı süreler suç türü ve tarihe göre değişir.

Denetimli serbestlikteyken yeni suç işlenirse ne olur?

Denetimli serbestlik sırasında, alt sınırı bir yıl veya daha fazla hapsi gerektiren kasıtlı bir suçtan kamu davası açılırsa, hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilebilir. Koşullu salıverilme sonrası denetim süresinde işlenen suçlarda ise şartla tahliyenin geri alınması gündeme gelir.

Halihazırda denetimli serbestlikte olanların durumu değişir mi?

Yürürlükteki kurallara göre denetimli serbestliğe ayrılmış kişilerin kazanılmış durumları esas alınır. Sonradan çıkan bir düzenleme, ancak lehe hükümler bakımından ve kendi geçiş kurallarına göre etki doğurur; bu nedenle her durum somut dosyaya ve yürürlüğe girecek nihai metne göre değerlendirilmelidir.