Denetimli Serbestlik Kaç Yıl? 2026 Güncel Süreler ve Şartlar
28 Haziran 2026

Denetimli Serbestlik Kaç Yıl? 2026 Güncel Süreler ve Şartlar

“Denetimli serbestlik kaç yıl?” sorusunun tek bir cevabı yoktur. Süre; hükümlünün suç tarihine, durumuna ve bulunduğu infaz kurumuna göre değişir. Üstelik 2025’te getirilen bir kural, kısa cezalarda tabloyu tümüyle değiştirmiştir.

Bu yazı konuyu madde numaralarıyla ele alır: 5275 sayılı Kanunun 105/A maddesindeki temel rejim, 7550 sayılı Kanunla eklenen “onda bir” şartı ve bunun uygulanmayacağı hâller, 2 ve 3 yıllık istisnalar, geçici 6 ncı ve geçici 10 uncu maddelerdeki genişletilmiş süreler, yükümlülükler ve ihlalin sonuçları.

1) Denetimli Serbestlik Nedir? (5275 m.105/A)

Denetimli serbestlik, kesinleşmiş hapis cezasının son bölümünün ceza infaz kurumu yerine toplum içinde, belirli yükümlülükler altında infaz edilmesidir. Kurum, 5275 sayılı Kanuna 5/4/2012 tarihli ve 6291 sayılı Kanunla eklenen 105/A maddesinde düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrası amacı ve şartları birlikte verir: hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla, açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına karar verilebilir.

Şartİçeriği
Kurum şartıAçık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunmak
Süre şartıKoşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalmış olmak
İyi hâl şartıİyi hâlli hükümlü olmak
Talep şartıHükümlünün talebinin bulunması
RaporCeza infaz kurumu idaresince hazırlanan değerlendirme raporunun dikkate alınması
Karar merciiHükmün infazına ilişkin işlemleri yapan Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu yer infaz hâkimi

Dikkat edilmesi gereken iki nokta vardır. Birincisi, karar “verilir” değil “verilebilir” biçimindedir; şartların sağlanması otomatik sonuç doğurmaz, değerlendirme raporu belirleyicidir. İkincisi, karar mercii mahkeme değil infaz hâkimidir.

Suç tarihiniz 2025 sonrası mı? Onda bir kuralı hesabı değiştirir

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

2) 2025’in Yeni Kuralı: “Onda Bir” Şartı

Bu, son yılların en önemli değişikliğidir ve pek çok metinde hâlâ yer almamaktadır.

4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle 5275 m.105/A’nın birinci fıkrasına şu cümle eklenmiştir: “Hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması gerekir.”

Düzenlemenin amacı, kamuoyunda “girdi-çıktı” olarak anılan uygulamaya son vermektir: kısa hapis cezası alan kişilerin ceza infaz kurumuna girip çok kısa sürede denetimli serbestlikle çıkması. Yeni kuralla, doğrudan denetimli serbestliğe ayrılabilecek durumda olanlar dahi belirli bir süreyi kurumda geçirmek zorundadır.

UnsurKural
OranKoşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda biri
Asgari süreBeş günden az olamaz
Dayanak5275 m.105/A/1 (Ek cümle: 4/6/2025-7550/13 md.)
Uygulanmayacağı hâl5275 geçici m.11 uyarınca, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçlar

Geçici 11 inci madde bu noktada belirleyicidir: “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 105/A maddesinin birinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz.”

Yani onda bir şartı yalnızca 7550 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra işlenen suçlar bakımından geçerlidir. Bu nedenle her dosyada ilk yapılacak iş, suç tarihini tespit etmektir.

3) Genel Kural ve İki İstisna: 1, 2 ve 3 Yıl

105/A’nın üçüncü fıkrası, bir yıllık genel süreyi iki hâl bakımından uzatır.

HükümlüKoşullu salıverilmeye kalan süreDayanak
Genel kural1 yıl veya daha azm.105/A/1
Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler2 yıl veya daha azm.105/A/3-a
Maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen hükümlüler3 yıl veya daha azm.105/A/3-b

Üçüncü fıkra, bu hükümlülerin diğer şartları da taşımaları hâlinde yararlanabileceğini belirtir. Yani 2 ve 3 yıllık süreler, açık kurumda bulunma, iyi hâl ve talep şartlarını ortadan kaldırmaz.

Sağlık hâlinin belgelenmesi

Üç yıllık istisnadan yararlanmak için sağlık durumunun belirli bir usulle belgelenmesi zorunludur. Kanun şunu arar: ağır hastalık, engellilik veya kocama hâli, Adlî Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adlî Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirilmelidir.

Bu, iki aşamalı bir usuldür: sıradan bir hastane raporu yeterli değildir; ya doğrudan Adlî Tıp Kurumundan alınmalı ya da Bakanlıkça belirlenen hastanenin sağlık kurulu raporu Adlî Tıp Kurumunca onaylanmalıdır. Uygulamada başvuruların önemli bir kısmı bu onay eksikliği nedeniyle reddedilmektedir.

4) Kimler Yararlanamaz? (m.105/A/4)

Dördüncü fıkra açık bir yasak getirir: adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle cezası hapse çevrilen hükümlüler, bu infaz usulünden yararlanamaz.

Bu kural, adli para cezasının ödenmemesinin sonucunu ağırlaştırır. Adli para cezasını ödemeyerek hapse çevrilen kişi, aynı süre için hapis cezasına mahkûm edilmiş bir kişinin sahip olduğu denetimli serbestlik imkânından yoksun kalır.

5) Yükümlülükler (m.105/A/5)

Denetimli serbestlik bir tahliye değil, infazın devamıdır. Beşinci fıkra, hükümlünün koşullu salıverilme tarihine kadar tabi tutulabileceği yükümlülükleri sayar. Bunlar arasında şunlar yer alır:

  • Kamuya yararlı bir işte ücretsiz olarak çalıştırılma,
  • Bir konut veya bölgede denetim ve gözetim altında bulunma,
  • Belirlenen yer veya bölgelere gitmeme, belirlenen programlara katılma gibi ek yükümlülükler.

Yükümlülüklerin takibinde elektronik cihazlar kullanılabilir. 3/7/2005 tarihli ve 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu’nun 15/A maddesi, şüpheli, sanık ve hükümlülerin toplum içinde izlenmesi, gözetimi ve denetiminin elektronik cihazların kullanılması suretiyle de yerine getirilebileceğini düzenler. Uygulamada “elektronik kelepçe” olarak bilinen uygulamanın dayanağı budur.

30/3/2020 ve 31/7/2023 eşikleri tahliye tarihinizi yıllarca değiştirebilir

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

6) Suç Tarihinin Belirleyiciliği: Geçici Maddeler

Denetimli serbestlik süresi, geçici kanun hükümleriyle defalarca genişletilmiştir. Bu nedenle suç tarihi, süreyi belirleyen tek başına en önemli veridir.

Geçici madde 6: 30/3/2020 öncesi suçlar

5275 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesi, 14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 52 nci maddesiyle değiştirilmiştir. Bu değişiklikle, önceki düzenlemedeki tarih 30/3/2020‘ye getirilmiş ve denetimli serbestlik süresi üç yıla çıkarılmıştır.

Ancak kapsam sınırlıdır. Aşağıdaki suçlardan mahkûm olanlar bu genişletmeden yararlanamaz:

Kapsam dışı suçlarDayanak
Kasten öldürme suçlarıTCK m.81, 82, 83
Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlarTCK m.102, 103, 104, 105
Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlarTCK m.132-138
İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümdeki suçlarTCK
Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar3713 sayılı Kanun

Aynı geçici madde, sıfır-altı yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler bakımından süreyi dört yıl olarak öngörmüştür.

Geçici madde 10: 31/7/2023 ve öncesi suçlar

15/7/2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7456 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle 5275 sayılı Kanuna geçici 10 uncu madde eklenmiştir. Bu maddede önceki geçici düzenlemelerden farklı bir teknik kullanılmış; yalnızca suç tarihi değil, hükümlünün 31/7/2023 tarihi itibarıyla bulunduğu yer de esas alınmıştır.

Maddenin denetimli serbestlik bakımından en önemli sonucu şudur: 31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler, talepleri hâlinde en az üç ay açık ceza infaz kurumunda kalmış olmak şartıyla, cezaların denetimli serbestlik tedbiri altında infazı uygulamasından üç yıl erken yararlandırılır.

DurumDenetimli serbestlik süresi
Genel kural (m.105/A)1 yıl
Geçici m.10 kapsamında (31/7/2023 ve öncesi suç + açık kurumda + en az üç ay)1 yıl + 3 yıl = 4 yıl
Geçici m.6 kapsamındaki suçlarda (30/3/2020 öncesi) geçici m.10 ile birlikte3 yıl + 3 yıl = 6 yıl
0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlü (genel)2 yıl
Ağır hastalık, engellilik veya kocama (genel)3 yıl

Geçici m.10 ayrıca Covid-19 salgını nedeniyle izinde bulunan hükümlüler bakımından özel hükümler içerir; bu hükümlülerin izin bitimini takip eden on beş gün içinde kurumlarına dönmesi öngörülmüş, belirli koşullarda talep aranmaksızın denetimli serbestlik kararı verilebilmesi ve bazı yükümlülüklerden muafiyet düzenlenmiştir.

Bu tablonun pratik anlamı şudur: aynı ceza süresine sahip iki hükümlünün tahliye tarihi, yalnızca suç tarihleri farklı olduğu için yıllarca değişebilir. Bu nedenle müddetnamede suç tarihinin doğru işlendiğinin kontrol edilmesi kritiktir.

7) Açık Kuruma Ayrılamayanlar (m.105/A/2)

İkinci fıkra, 14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 46 ncı maddesiyle değiştirilmiş ve bir hakkaniyet kuralı getirmiştir: açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartları oluşmasına karşın, iradesi dışındaki bir nedenle açık ceza infaz kurumuna ayrılamayan veya bu nedenle kapalı ceza infaz kurumuna geri gönderilen iyi hâlli hükümlüler bakımından da bu infaz usulünden yararlanma imkânı öngörülmüştür.

Buradaki ölçüt iradenin dışında olmadır. Kurum kapasitesi, sağlık nakli veya benzeri idari nedenlerle açık kuruma ayrılamamış hükümlü, bu durumdan zarar görmemelidir. Buna karşılık disiplin cezası gibi hükümlünün kendi davranışından kaynaklanan sebeplerle kapalı kuruma gönderilme, bu fıkra kapsamında değerlendirilmez.

Açık kuruma ayrılma şartları için açık cezaevine ayrılma yazımıza bakabilirsiniz.

8) Hesabın Zinciri: Koşullu Salıverilme Olmadan Denetimli Serbestlik Olmaz

Denetimli serbestlik tarihi bağımsız bir tarih değildir; koşullu salıverilme tarihinden geriye doğru hesaplanır. Dolayısıyla koşullu salıverilme hesabındaki her hata, denetimli serbestlik tarihine aynen yansır.

SıraAşamaDayanak
1Toplam cezanın belirlenmesi; birden fazla hüküm varsa toplama kararı5275 m.99
2Her ceza için koşullu salıverilme oranının belirlenmesi5275 m.107
3Mahsup edilecek sürelerin düşülmesiTCK m.63
4Koşullu salıverilme tarihinin bulunması5275 m.107
5Suç tarihine göre denetimli serbestlik süresinin belirlenmesim.105/A ve geçici maddeler
6Onda bir şartının uygulanıp uygulanmayacağının tespitim.105/A/1, geçici m.11
7Denetimli serbestlik tarihinin müddetnameye işlenmesiCumhuriyet başsavcılığı

Koşullu salıverilme oranları ve toplama kuralları için birden fazla mahkûmiyette toplam ceza ve infaz hesabı incelememize, müebbet rejimi için müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet infaz süreleri yazımıza bakabilirsiniz.

9) Karıştırılmaması Gereken Kurumlar

“Denetimli serbestlik” ifadesi Türk hukukunda birden fazla bağlamda kullanılır. Bu yazının konusu 5275 m.105/A kapsamındaki infaz aşamasındaki denetimli serbestliktir. Ancak benzer adla anılan ya da benzer sonuç doğuran başka kurumlar da vardır ve karıştırılmaları ciddi hatalara yol açar.

KurumHangi aşamada?DayanakFarkı
Denetimli serbestlikle infazHüküm kesinleştikten sonra, infaz aşamasında5275 m.105/AKesinleşmiş ceza toplum içinde infaz edilir
Adli kontrolSoruşturma ve kovuşturma aşamasındaCMK m.109Henüz hüküm yoktur; tutuklama yerine uygulanan koruma tedbiridir
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıKovuşturma sonundaCMK m.231Hüküm açıklanmaz; denetim süresi başarıyla geçerse dava düşer
Cezanın ertelenmesiHükümle birlikteTCK m.51Ceza infaz edilmez, denetim süresine bağlanır
Seçenek yaptırımHükümle birlikteTCK m.50Kısa süreli hapis başka bir yaptırıma dönüşür
Koşullu salıverilmeİnfaz aşamasında, denetimli serbestlikten sonra5275 m.107Kalan ceza denetim süresine bağlı olarak dışarıda geçirilir

Aradaki fark yalnızca teorik değildir. Örneğin adli kontrolde geçen süre, hükmedilen hapis cezasından mahsup bakımından ayrı bir değerlendirmeye tabidir; denetimli serbestlikte geçen süre ise zaten cezanın infazıdır. Aynı şekilde hükmün açıklanmasının geri bırakılması hâlinde ortada infaz edilecek bir ceza bulunmadığından denetimli serbestlik gündeme gelmez.

Bu kurumların karşılaştırması için TCK m.50 seçenek yaptırımlar ve HAGB (CMK m.231) incelemelerimize bakabilirsiniz.

10) Başvuru ve Karar Süreci

Denetimli serbestlik kararı kendiliğinden verilmez; sürecin hükümlünün talebiyle başlaması esastır.

AdımNe yapılırKim yapar
1Müddetnamede denetimli serbestlik tarihinin kontrolüHükümlü ve vekili
2Şartların tespiti: açık kurum, iyi hâl, süre, varsa özel hâlHükümlü ve vekili
3Özel hâl varsa raporun alınması ve Adlî Tıp Kurumu onayıHükümlü ve vekili
4Talebin ceza infaz kurumu idaresine iletilmesiHükümlü
5Değerlendirme raporunun hazırlanmasıCeza infaz kurumu idaresi
6Dosyanın infaz hâkimliğine gönderilmesiCumhuriyet başsavcılığı
7Kararın verilmesiİnfaz hâkimi
8Tahliye ve denetimli serbestlik müdürlüğüne başvuruHükümlü
9Yükümlülüklerin belirlenmesi ve denetimin başlamasıDenetimli serbestlik müdürlüğü

Üçüncü adım, üç yıllık istisnadan yararlanmak isteyen dosyalarda sürecin en uzun aşamasıdır; rapor ve onay süreci aylar alabildiğinden, koşullu salıverilme tarihine yaklaşılmadan çok önce başlatılması gerekir.

Sekizinci adım ise en çok hak kaybına yol açan noktadır: tahliyeden sonra öngörülen süre içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurulmaması, başlı başına bir ihlal sebebidir ve kapalı kuruma iade sonucunu doğurabilir.

Kararın olumsuz olması hâlinde itiraz yolu açıktır. İnfaz hâkimliği kararlarına karşı itiraz, infaz hukukunun genel kuralları çerçevesinde ileri sürülür; bu nedenle ret kararının gerekçesi dikkatle incelenmeli ve eksik değerlendirilen şart varsa somut olarak gösterilmelidir.

11) İhlal ve Kapalı Kuruma İade

Denetimli serbestlik, yükümlülüklere uyulduğu sürece devam eder. İhlal hâlinde hükümlü kapalı ceza infaz kurumuna gönderilir ve kalan ceza kurumda infaz edilir.

İhlal türüTipik görünümü
Başvuru yükümlülüğüne aykırılıkTahliyeden sonra öngörülen süre içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurulmaması
Yükümlülüklere uymamaİmza, program veya çalışma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi
Denetim kurallarının ihlaliBelirlenen konut veya bölge dışına çıkma, elektronik cihaza müdahale
Yeni suç işlemeDenetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi

İhlalin sonucu yalnızca kuruma dönmek değildir: kurumda geçirilecek süre, koşullu salıverilme tarihine kadar uzayacağından, hükümlü denetimli serbestlikte geçirebileceği süreyi de kaybeder. Bu nedenle mazeret doğuran hâllerin (hastalık, zorunlu seyahat, iş değişikliği) önceden ve belgeyle müdürlüğe bildirilmesi gerekir.

12) Sık Yapılan Yedi Hata

  • Onda bir kuralını gözden kaçırmak. 7550 sayılı Kanunla getirilen bu şart, kısa cezalarda tabloyu değiştirir.
  • Onda bir kuralını eski suçlara uygulamak. Geçici m.11 uyarınca kural, düzenlemenin yürürlüğünden önce işlenen suçlara uygulanmaz.
  • Suç tarihini kontrol etmemek. 30/3/2020 ve 31/7/2023 tarihleri, süreyi yıllarca değiştiren eşiklerdir.
  • Sağlık raporunu eksik almak. Üç yıllık istisna, Adlî Tıp Kurumundan alınan veya onaylanan rapor arar.
  • Adli para cezasından çevrilen hapis için başvurmak. m.105/A/4 bu hükümlüleri açıkça kapsam dışında bırakır.
  • Açık kuruma ayrılamamayı kader saymak. İradesi dışında ayrılamayanlar için m.105/A/2 imkânı vardır.
  • Kararın otomatik olduğunu sanmak. Madde “verilebilir” der; değerlendirme raporu ve iyi hâl belirleyicidir.

13) Kontrol Listesi

  • Suç tarihini yazın. 30/3/2020 öncesi mi, 31/7/2023 ve öncesi mi, sonrası mı?
  • Suç türünü kontrol edin. Geçici m.6’nın kapsam dışı bıraktığı suçlardan biri mi?
  • Kurum durumunu belirleyin. Açık kurumda mı, çocuk eğitimevinde mi, kapalıda mı?
  • Geçici m.10 şartını kontrol edin. En az üç ay açık kurumda kalınmış mı?
  • Özel hâlleri değerlendirin. 0-6 yaş çocuk, ağır hastalık, engellilik veya kocama var mı?
  • Raporu usulünce alın. Adlî Tıp Kurumu onayı olmadan rapor kabul edilmez.
  • Onda bir şartını hesaplayın ve beş günlük asgari süreyi unutmayın.
  • Müddetnameyi denetleyin; denetimli serbestlik tarihi koşullu salıverilme tarihinden türer.
  • Tahliye sonrası başvuru süresini kaçırmayın; gecikme ihlal sayılır.

İnfaz hukukunun genel çerçevesi için İnfaz Hukuku Rehberimize, kısa süreli cezalarda alternatifler için TCK m.50 seçenek yaptırımlar incelememize, konunun genel çerçevesi için Ceza Hukuku Rehberimize bakabilirsiniz.

Müddetnamedeki denetimli serbestlik tarihini birlikte kontrol edelim

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

Sıkça Sorulan Sorular

Denetimli serbestlik nedir?

Kesinleşmiş hapis cezasının son bölümünün ceza infaz kurumu yerine toplum içinde, belirli yükümlülükler altında infaz edilmesidir. 5275 sayılı Kanuna 5/4/2012 tarihli ve 6291 sayılı Kanunla eklenen 105/A maddesinde düzenlenmiştir.

Denetimli serbestliğe kim karar verir?

Hükmün infazına ilişkin işlemleri yapan Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu yer infaz hâkimi. Karar, ceza infaz kurumu idaresince hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak verilir.

Şartları nelerdir?

Açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunmak, koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az süre kalmış olmak, iyi hâlli olmak ve hükümlünün talebinin bulunması.

Şartları taşıyorsam karar otomatik verilir mi?

Hayır. Madde “karar verilebilir” biçimindedir; şartların sağlanması tek başına sonuç doğurmaz, ceza infaz kurumu idaresinin değerlendirme raporu belirleyicidir.

2025’te ne değişti?

4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle m.105/A/1’e şu cümle eklendi: hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini kurumda geçirmiş olması gerekir.

Onda bir kuralının amacı nedir?

Kamuoyunda “girdi-çıktı” olarak anılan uygulamaya son vermektir. Kısa ceza alan ve doğrudan denetimli serbestliğe ayrılabilecek hükümlüler dahi artık belirli bir süreyi ceza infaz kurumunda geçirmek zorundadır.

Onda bir kuralı her dosyaya uygulanır mı?

Hayır. 5275 sayılı Kanuna eklenen geçici 11 inci madde uyarınca bu düzenleme, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz.

Denetimli serbestlik süresi kaç yıl?

Genel kural bir yıldır. Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlülerde iki yıl, maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen hükümlülerde üç yıldır.

İki ve üç yıllık süreler diğer şartları kaldırır mı?

Hayır. m.105/A/3, bu hükümlülerin “diğer şartları da taşımaları hâlinde” yararlanabileceğini belirtir; açık kurumda bulunma, iyi hâl ve talep şartları devam eder.

Sağlık hâli nasıl belgelenir?

Ağır hastalık, engellilik veya kocama hâli, Adlî Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adlî Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirilmelidir.

Sıradan hastane raporu yeterli mi?

Hayır. Rapor ya doğrudan Adlî Tıp Kurumundan alınmalı ya da Bakanlıkça belirlenen hastanenin sağlık kurulu raporu Adlî Tıp Kurumunca onaylanmalıdır. Başvuruların önemli bir kısmı bu onay eksikliği nedeniyle reddedilmektedir.

Adli para cezam hapse çevrildi, yararlanabilir miyim?

Hayır. 5275 m.105/A/4 uyarınca adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle cezası hapse çevrilen hükümlüler bu infaz usulünden yararlanamaz.

Denetimli serbestlikte hangi yükümlülükler olur?

m.105/A/5 uyarınca kamuya yararlı bir işte ücretsiz olarak çalıştırılma, bir konut veya bölgede denetim ve gözetim altında bulunma ile belirlenen yer veya bölgelere gitmeme, belirlenen programlara katılma gibi yükümlülükler öngörülebilir.

Elektronik kelepçenin dayanağı nedir?

5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu’nun 15/A maddesi; şüpheli, sanık ve hükümlülerin toplum içinde izlenmesi, gözetimi ve denetiminin elektronik cihazların kullanılması suretiyle de yerine getirilebileceğini düzenler.

Suç tarihi neden bu kadar önemli?

Denetimli serbestlik süresi geçici kanun hükümleriyle defalarca genişletilmiştir. Aynı ceza süresine sahip iki hükümlünün tahliye tarihi, yalnızca suç tarihleri farklı olduğu için yıllarca değişebilir.

30/3/2020 öncesi suçlarda süre nedir?

5275 geçici m.6, 14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 52 nci maddesiyle değiştirilmiş ve denetimli serbestlik süresi üç yıla çıkarılmıştır. Ancak kapsam dışı bırakılan suçlar vardır.

Geçici m.6 hangi suçları kapsam dışı bırakır?

Kasten öldürme suçları (TCK m.81, 82, 83), cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (m.102-105), özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (m.132-138), İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümdeki suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar.

Geçici m.6’da özel hâller var mı?

Evet. Sıfır-altı yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler bakımından süre dört yıl olarak öngörülmüştür.

31/7/2023 tarihinin önemi nedir?

15/7/2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7456 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle eklenen geçici 10 uncu madde bu tarihi esas alır. 31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler, talepleri hâlinde en az üç ay açık kurumda kalmış olmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlandırılır.

Bu üç yıl genel süreye ekleniyor mu?

Evet. Genel kural bir yıl olduğundan, geçici m.10 kapsamına giren hükümlüde süre dört yıla çıkar. Geçici m.6 kapsamındaki suçlarda ise üç yıllık süreye eklendiğinden altı yıla ulaşabilir.

Geçici m.10 suç tarihini mi yoksa bulunulan yeri mi esas alıyor?

İkisini birlikte. Önceki geçici düzenlemelerden farklı olarak, hükümlünün 31/7/2023 tarihi itibarıyla bulunduğu yer de esas alınmıştır.

Açık kuruma ayrılamadım, hakkımı kaybeder miyim?

Zorunlu olarak değil. 14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunla değişik m.105/A/2, açık kuruma ayrılma şartları oluşmasına karşın iradesi dışındaki bir nedenle ayrılamayan veya bu nedenle kapalı kuruma geri gönderilen iyi hâlli hükümlüler bakımından da imkân öngörür.

Disiplin cezası nedeniyle kapalıya gönderildim, bu fıkradan yararlanır mıyım?

Fıkranın ölçütü “iradesi dışındaki bir neden”dir. Kurum kapasitesi veya sağlık nakli gibi idari sebepler bu kapsamda değerlendirilirken, hükümlünün kendi davranışından kaynaklanan sebepler kural olarak değerlendirilmez.

Denetimli serbestlik tarihi nasıl bulunur?

Koşullu salıverilme tarihinden geriye doğru hesaplanır. Önce toplam ceza ve koşullu salıverilme oranı belirlenir, mahsuplar düşülür, koşullu salıverilme tarihi bulunur; ardından suç tarihine göre denetimli serbestlik süresi geri sayılır.

İhlal edersem ne olur?

Kapalı ceza infaz kurumuna gönderilirsiniz ve kalan ceza kurumda infaz edilir. Ayrıca denetimli serbestlikte geçirebileceğiniz süreyi de kaybetmiş olursunuz.

Hangi davranışlar ihlal sayılır?

Tahliyeden sonra öngörülen süre içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurmamak, imza, program veya çalışma yükümlülüğünü yerine getirmemek, belirlenen konut veya bölge dışına çıkmak, elektronik cihaza müdahale etmek ve denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemek.

Mazeretim varsa ne yapmalıyım?

Hastalık, zorunlu seyahat veya iş değişikliği gibi mazeret doğuran hâllerin önceden ve belgeyle denetimli serbestlik müdürlüğüne bildirilmesi gerekir.

Denetimli serbestlik tahliye midir?

Hayır. Denetimli serbestlik bir tahliye değil, infazın devamıdır. Ceza, koşullu salıverilme tarihine kadar toplum içinde ve yükümlülükler altında infaz edilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. İnfaz mevzuatı sık değişmektedir; denetimli serbestlik süresi suç tarihine, suç türüne ve hükümlünün durumuna göre dosyadan dosyaya değişir.


Post by Av. Fatma Öztürk