Koşullu Salıverilme (Şartlı Tahliye) Nedir? 2026 Oranları

Bir hapis cezasının tamamı her zaman cezaevinde geçmez. Kanun, iyi hâlli hükümlülere cezalarının kalan kısmını dışarıda tamamlama imkânı tanır. Buna koşullu salıverilme (halk arasında şartlı tahliye) denir. Bu yazıda 2026 oranlarını ve şartlarını yalın biçimde açıklıyoruz.

Koşullu Salıverilme Nedir?

Koşullu salıverilme, cezasının kanunda öngörülen bir bölümünü iyi hâlli olarak cezaevinde geçiren hükümlünün, kalan kısmını belirli şartlara uyarak toplum içinde (denetim altında) geçirmesini sağlayan bir infaz kurumudur (5275 sayılı Kanun, madde 107). Burada amaç, cezanın tümünü silmek değil; ıslah olmuş hükümlüyü kademeli olarak topluma kazandırmaktır.

2026 İnfaz Oranları

Cezanın ne kadarının cezaevinde geçirileceği, suçun türüne göre değişir:

• 1/2 (yarısı): Adi suçların büyük çoğunluğunda uygulanır (örneğin hırsızlık, dolandırıcılık, basit yaralama). Hükümlü cezasının yarısını çektiğinde koşullu salıverilmeye hak kazanır.
• 2/3 (üçte ikisi): Kasten öldürme gibi bazı ağır suçlarda uygulanır.
• 3/4 (dörtte üçü): Uyuşturucu ticareti, nitelikli cinsel suçlar ve terör suçları gibi suçlarda uygulanır.

Müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapiste ise oran değil, sabit yıllar uygulanır: müebbette 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl iyi hâlli geçirilmesi gerekir.

İyi Hâl Şartı

Koşullu salıverilmenin temel koşulu, hükümlünün cezaevinde geçirdiği süreyi iyi hâlli olarak geçirmesidir. İyi hâl; hükümlünün davranışlarına bakılarak idare ve gözlem kurulu tarafından değerlendirilir. Disiplin cezaları ve kurum kurallarına uyum, bu değerlendirmede etkilidir.

Denetimli Serbestlik ile İlişkisi

Koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestliğin başlangıcı için de ölçüttür. Hükümlü, koşullu salıverilmesine kural olarak bir yıl (özel durumlarda iki veya üç yıl) kala denetimli serbestliğe ayrılarak cezaevinden çıkabilir. Yani çoğu zaman hükümlü, koşullu salıverilme tarihinden önce denetimli serbestlikle dışarı çıkar.

Denetim Süresi ve Geri Alınma

Koşullu salıverilen hükümlü, kalan cezası süresince denetim altında kalır. Bu süre içinde kasten yeni bir suç işlerse veya kendisine yüklenen yükümlülüklere uymazsa, koşullu salıverilme kararı geri alınabilir ve kişi kalan cezasını çekmek üzere yeniden cezaevine alınabilir.

Suç Tarihi ve Lehe Kanun

Oranlar belirlenirken suç tarihinde yürürlükte olan kanun esas alınır; ancak hükümlünün lehine olan yeni düzenlemeler geçmişe dönük uygulanabilir (lehe kanun ilkesi). Kişiye özel kesin hesap için, infaz savcılığınca düzenlenen müddetname esas alınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Koşullu salıverilme nedir?

Cezasının kanunda belirlenen bölümünü iyi hâlle cezaevinde geçiren hükümlünün, kalanını denetim altında toplumda tamamlamasıdır (5275 sayılı Kanun m.107). Halk arasında şartlı tahliye denir.

2026 infaz oranları nedir?

Adi suçlarda kural olarak cezanın yarısı (1/2); kasten öldürme gibi suçlarda 2/3; uyuşturucu ticareti, nitelikli cinsel suçlar ve terörde 3/4 oranı uygulanır.

Müebbet hapiste koşullu salıverilme kaç yıl?

Müebbet hapiste 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapiste 30 yıl iyi hâlli olarak cezaevinde geçirilmesi gerekir. Bu cezalarda oran değil, sabit yıllar uygulanır.

Koşullu salıverilme geri alınır mı?

Evet. Denetim süresinde kasten yeni bir suç işlenmesi veya yükümlülüklere uyulmaması hâlinde karar geri alınabilir ve hükümlü kalan cezası için yeniden cezaevine alınabilir.

İyi hâl nasıl belirlenir?

Hükümlünün cezaevindeki davranışlarına bakılarak idare ve gözlem kurulu tarafından değerlendirilir. Disiplin cezaları ve kurum kurallarına uyum bu değerlendirmeyi etkiler.