Koşullu Salıverilme (Şartlı Tahliye) Nedir? 2026 Oranları, Şartları ve Hesabı

Koşullu salıverilme, cezasının kanunda öngörülen bölümünü iyi hâlli olarak infaz kurumunda geçiren hükümlünün, kalan cezasını denetim altında dışarıda tamamlamasıdır. 2026’da genel kural süreli hapis cezalarında 1/2 oranıdır; kasten öldürme, cinsel suçlar ve uyuşturucu ticareti gibi istisna suçlarda oran 2/3’tür.

Koşullu Salıverilme Ne Demek?

Koşullu salıverilme, halk arasında bilinen adıyla şartlı tahliye, hükümlünün cezasının tamamını cezaevinde geçirmeden, kanunun aradığı süreyi iyi hâlli olarak tamamladıktan sonra kalan kısmı toplum içinde denetimle geçirmesidir. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 107. maddesinde düzenlenir. Bu bir af değildir: ceza ortadan kalkmaz, infaz şekli değişir. Denetim süresinde kurallara uyulmazsa kişi cezaevine geri alınabilir.

2026’da Cezanın Ne Kadarı Cezaevinde Geçirilir?

7242 sayılı Kanun’la yapılan ve hâlen yürürlükte olan düzenlemeye göre genel kural şudur: süreli hapis cezalarında cezanın 1/2’si infaz kurumunda iyi hâlli geçirildiğinde koşullu salıverilmeden yararlanılabilir. Örnek: 6 yıl hapis cezası alan bir hükümlü için koşullu salıverilme süresi kural olarak 3 yıldır; bunun bir bölümü de denetimli serbestlikle dışarıda geçirilebilir.

Müebbet hapis cezasında 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında 30 yıl infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Birden fazla cezanın toplandığı hâllerde kanun ayrı üst sınırlar öngörür.

1/2 Kuralının İstisnaları: Hangi Suçlarda Oran 2/3?

Kanun bazı suçları genel kuralın dışında tutar. Başlıcaları şunlardır: kasten öldürme (TCK m.81-83), neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamanın ağır hâli, işkence (TCK m.94-95) ve eziyet (TCK m.96), cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (TCK m.102-105), özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (TCK m.132-138), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK m.188). Bu suçlarda koşullu salıverilme oranı 2/3‘tür. Terör suçlarında ise özel kanun hükümleri gereği daha ağır oran (3/4) uygulanır. Suç vasfının dosyada nasıl nitelendirildiği bu yüzden hayati önemdedir.

Mükerrirler ve Çocuk Hükümlüler

Tekerrür hükümleri uygulanan (mükerrir) hükümlülerde koşullu salıverilme oranı 2/3’tür; ikinci kez tekerrür hâlinde hükümlü koşullu salıverilmeden yararlanamaz. Suç tarihinde 18 yaşını doldurmamış çocuk hükümlüler yönünden ise kanun daha lehe bir hesap öngörür: onbeş yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirilen 1 gün, 2 gün; onsekiz yaşını dolduruncaya kadar geçirilen 1 gün ise 1,5 gün sayılır.

İyi Hâl Şartı Nasıl Değerlendirilir?

Süre tek başına yetmez; hükümlünün iyi hâlli olması gerekir. İdare ve gözlem kurulu; hükümlünün ceza infaz kurumundaki davranışlarını, disiplin cezası alıp almadığını, iyileştirme programlarına katılımını ve toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığını değerlendirir. Kaldırılmamış disiplin cezaları koşullu salıverilmeyi geciktirir. Değerlendirme raporuna karşı infaz hâkimliğine şikâyet yolu açıktır.

Karar Merci ve Denetim Süresi

Koşullu salıverilme kararını, kurum idaresinin hazırladığı gerekçeli rapor üzerine infaz hâkimliği verir. Salıverilen hükümlü, cezasının infaz edilmeyen kısmı kadar süreyle denetim altındadır. Bu sürede kasıtlı bir suç işlenir veya yükümlülüklere uyulmazsa koşullu salıverilme kararı geri alınır; hükümlü, kalan cezasını (kasıtlı yeni suçta sonraki suç tarihinden itibaren kalan sürenin tamamını) cezaevinde geçirir ve bir daha aynı ceza için koşullu salıverilmeden yararlanamaz.

Denetimli Serbestlikle Farkı Nedir?

İkisi sık karıştırılır. Denetimli serbestlik (5275 m.105/A), koşullu salıverilme tarihine 1 yıl kala (0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlüde 2 yıl, ağır hastalık hâlinde 3 yıl) hükümlünün cezasının son bölümünü toplum içinde geçirmesini sağlayan ayrı bir kurumdur. 30 Mart 2020’den önce işlenen suçlarda ise geçici madde 6 uyarınca denetimli serbestlik süresi 3 yıl olarak uygulanır. Yani pratikte fiilî “yatar”, koşullu salıverilme süresinden denetimli serbestlik süresi düşülerek bulunur; suç tarihi bu yüzden belirleyicidir.

12. Yargı Paketi İnfaz Oranlarını Değiştirdi mi?

Hayır. TBMM’de 16 Temmuz 2026’da kabul edilen 12. Yargı Paketi’nde genel af, infaz indirimi veya koşullu salıverilme oranlarında genel bir değişiklik yer almamaktadır; 5275 sayılı Kanun paketin kapsamı dışında kalmıştır. Sosyal medyada dolaşan aksi yöndeki iddiaların resmî dayanağı yoktur. Kesin değerlendirme her zaman Resmî Gazete’de yayımlanan metne göre yapılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Koşullu salıverilme için cezanın ne kadarı yatılır?

Genel kural süreli hapis cezalarında 1/2’dir. Kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti gibi istisna suçlarda 2/3, terör suçlarında 3/4 oranı uygulanır. Müebbette 24, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl infaz gerekir.

Şartlı tahliye ile denetimli serbestlik aynı şey mi?

Hayır. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihine kural olarak 1 yıl kala cezanın son bölümünün dışarıda geçirilmesidir; 30 Mart 2020 öncesi suçlarda bu süre 3 yıldır. Koşullu salıverilme ise kalan cezanın denetimle infazıdır.

Koşullu salıverilme kararını hangi merci verir?

Kurum idare ve gözlem kurulunun iyi hâl raporu üzerine infaz hâkimliği karar verir. Rapora ve karara karşı itiraz yolları açıktır.

Denetim süresinde suç işlenirse ne olur?

Koşullu salıverilme geri alınır; hükümlü kalan cezasını cezaevinde infaz eder ve aynı hüküm için bir daha koşullu salıverilmeden yararlanamaz.

12. Yargı Paketi ile şartlı tahliye oranları değişti mi?

Hayır. 16 Temmuz 2026’da kabul edilen pakette infaz oranlarına ilişkin genel bir değişiklik bulunmamaktadır; 5275 sayılı Kanun kapsam dışıdır.