Sakatlanan sporcunun tazminat talebi dört ayrı yere yönelebilir: kulübüne, kendisini sakatlayan rakip sporcuya ve onun kulübüne, müsabakayı düzenleyen veya tesisi işleten kişiye ve iş kazası sayılan hâllerde Sosyal Güvenlik Kurumuna. Sporcular İş Kanunu kapsamı dışındadır (4857 s.K. m.4/1-g). Ücret karşılığı kulübe bağlı çalışan sporcunun ilişkisi Türk Borçlar Kanunu’nun hizmet sözleşmesi hükümlerine tabidir. İşveren iş sağlığı ve güvenliği için gerekli her türlü önlemi almakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğe aykırılık nedeniyle vücut bütünlüğünün zedelenmesinden doğan zararlar sözleşmeye aykırılık hükümlerine tabidir (TBK m.417/2-3). Rakip sporcunun sorumluluğu haksız fiile dayanır (m.49). Burada belirleyici soru, zarar görenin rızasının hangi davranışları kapsadığıdır (m.63/2, m.52/1). Haksız fiilden doğan tazminat istemleri, öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç ise o süre uygulanır (m.72). 7589 sayılı Kanunla 31.7.2026’dan itibaren belirsiz alacak davası kaldırılmış, kısmi davada bir defaya mahsus artırım imkânı getirilmiştir (HMK m.107 mülga, m.109/4).
Bu yazının dayanakları. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49-52, 54-56, 60-63, 66, 69, 72, 74, 112, 115, 146, 409, 417; 4857 sayılı İş Kanunu m.4; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.13, 16, 18, 19, 21; 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun m.22-23; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.26, 66, 86, 89; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3, 5; 6100 sayılı HMK m.2, 16, 107 (mülga), 109; 7589 sayılı Kanun (RG 31.7.2026, sayı 33326) m.18-20 ve geçici m.1/9-10.
Sakatlık kariyerinizi mi tehdit ediyor?
Kulübün, rakibin veya organizatörün sorumluluğunu ve SGK haklarınızı birlikte değerlendirelim. Zamanaşımı ve delil kaybı riskine karşı erken davranmak önemlidir. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Sorumluluk Haritası: Kim, Hangi Hükme Göre Sorumlu?
Sporda sakatlanma çoğu zaman tek bir sorumluya bağlanmaz. Aynı olayda kulübün tedavi sürecindeki ihmali, rakibin kural dışı müdahalesi ve sahanın bakım eksikliği birlikte rol oynayabilir. Birden çok kişi birlikte bir zarara sebep olmuşsa veya aynı zarardan çeşitli sebeplerle sorumluysa müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır (TBK m.61). Sorumlular arasındaki iç paylaşımda her birinin kusurunun ağırlığı ve yarattığı tehlikenin yoğunluğu dikkate alınır (m.62). Bu nedenle dosya kurulurken her sorumlunun hangi hükme göre sorumlu olduğu ve kimin neyi ispat edeceği baştan belirlenmelidir.
Sakatlanan sporcunun karşısındaki sorumlular
| Sorumlu | Sorumluluk türü | Dayanak | İspat yükü | Zamanaşımı |
|---|---|---|---|---|
| Sporcunun kendi kulübü (hizmet sözleşmesi varsa) | Sözleşmeye aykırılık | TBK m.417/2-3, 112 | Kulüp kusursuzluğunu ispat etmedikçe sorumludur | Kural olarak 10 yıl (m.146) |
| Sporcunun kendi kulübü (haksız fiil) | Haksız fiil, adam çalıştıran | TBK m.49, 66 | Zarar ve kusuru zarar gören ispat eder; m.66’da kurtuluş kanıtı kulübe düşer | 2 yıl / 10 yıl (m.72) |
| Rakip sporcu | Haksız fiil | TBK m.49, 63/2, 52/1 | Kusur ve hukuka aykırılık zarar görene düşer; rıza savunması karşı tarafa düşer | 2 yıl / 10 yıl; suç ise ceza zamanaşımı (m.72) |
| Rakip sporcunun kulübü | Adam çalıştıranın sorumluluğu | TBK m.66 | Kulüp gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz | 2 yıl / 10 yıl (m.72) |
| Tesis maliki | Yapı malikinin sorumluluğu | TBK m.69 | Yapım bozukluğu veya bakım eksikliği ile illiyet | 2 yıl / 10 yıl (m.72) |
| Organizatör | Haksız fiil veya sözleşme | TBK m.49, 112 | İlişkinin türüne göre değişir | 2/10 yıl veya 10 yıl |
| Sosyal Güvenlik Kurumu | Sosyal sigorta edimi (kusura bağlı değil) | 5510 m.13, 16, 18, 19 | İş kazası niteliği ve sağlık kurulu raporları | 5510’daki hak düşürücü ve zamanaşımı süreleri |
Kulüp hem sözleşmeye aykırılık hem haksız fiil nedeniyle sorumlu tutulabiliyorsa hâkim, zarar gören aksini istemedikçe veya kanunda aksi öngörülmedikçe, zarar görene en iyi giderim imkânı sağlayan sorumluluk sebebine göre karar verir (TBK m.60). Uygulamada bu, ispat yükü ve zamanaşımı bakımından sporcunun lehine olan sözleşme sorumluluğunun öne çıkması anlamına gelir.
Birinci Adres: Kulübün Sorumluluğu
4857 sayılı İş Kanunu sporcular hakkında uygulanmaz (m.4/1-g). Bu, sporcunun korumasız olduğu anlamına gelmez. Ücret karşılığı ve kulübün talimatına bağlı çalışan sporcunun ilişkisi TBK’nın hizmet sözleşmesi hükümlerine tabidir. İş mahkemelerinin görev alanı da TBK’daki hizmet sözleşmelerine tabi işçileri kapsar (7036 s.K. m.5/1-a). Kıdem ve ihbar tazminatı gibi İş Kanunu’na özgü kurumlar sporculara doğrudan uygulanmaz. Buna karşılık işverenin koruma ve gözetim borcu TBK m.417’den doğar. Sözleşmenin ücret, fesih ve sakatlık dönemine ilişkin yönlerini Sporcu Sağlığı, Sakatlık ve Sözleşme yazımızda, sporcunun statüsünü ise profesyonel sporcunun hukuki statüsü rehberinde ele aldık.
Koruma borcunun içeriği. İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmakla yükümlüdür. İşçi de alınan önlemlere uymak zorundadır (TBK m.417/2). İşverenin kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir (m.417/3). Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe zararı gidermekle yükümlüdür (m.112). Sporcu, kulübün kusurunu ispat etmek zorunda değildir. Kulüp ise gerekli bütün önlemleri aldığını ispat etmelidir.
Kulüp yönünden tipik ihlaller ve hukuki karşılıkları
| Durum | İhlal edilen borç | Olası sonuç |
|---|---|---|
| Tam iyileşmeden sporcunun antrenmana veya maça sokulması | Koruma ve gözetim borcu (TBK m.417/2) | Artan veya kalıcılaşan zarar için maddi ve manevi tazminat |
| Tedavinin geciktirilmesi veya yetersiz tedaviye yönlendirme | Koruma borcu; yardımcı kişi olarak sağlık ekibinin fiilleri | Gecikmeden doğan ek zararın tazmini |
| Uygunsuz zemin, eksik veya bozuk ekipman | Araç ve gereçleri noksansız bulundurma (m.417/2) | Zararın tamamından veya kusur oranında sorumluluk |
| Sağlık kontrolü yapılmadan sporcunun sahaya çıkarılması | Koruma borcu; lisans için sağlık raporu şartı (3289 m.22) | Önlenebilir zarardan sorumluluk |
| Antrenman sırasındaki kazanın SGK’ya bildirilmemesi | Bildirim yükümlülüğü (5510 m.13/2-a) | Bildirime kadar ödenecek geçici iş göremezlik ödeneğinin kulüpten tahsili (m.21/2) |
| Sözleşmeye “sakatlıktan kulüp sorumlu değildir” kaydı konulması | Sorumsuzluk anlaşması yasağı (TBK m.115/2) | Kayıt kesin olarak hükümsüzdür |
Sorumsuzluk kayıtları geçersizdir. Borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür (TBK m.115/1). Hizmet sözleşmesinde bu sınır daha geniştir. Borçlunun alacaklı ile hizmet sözleşmesinden kaynaklanan herhangi bir borç sebebiyle sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yaptığı her türlü anlaşma kesin olarak hükümsüzdür (m.115/2). Sporcu sözleşmesine eklenen “sporcu, sakatlık hâlinde kulüpten hiçbir talepte bulunmayacaktır” türünden bir kayıt bu nedenle kulübü korumaz.
Sağlık raporu. 3289 sayılı Kanun m.22’ye göre sporcuların yarışmalara katılabilmesi için lisans almaları şarttır ve spor yapmaya, müsabakalara katılmaya elverişliliği sağlık raporu ile belgelenmeyenlere lisans verilmez. Federasyonların talimatları bu şartın ayrıntılarını ve yenileme dönemlerini düzenler. Kulüp, sporcunun bilinen bir sağlık sorununu araştırmadan veya göz ardı ederek onu yüklenmeye maruz bırakırsa koruma borcunu ihlal etmiş olur. Sporcunun bildiği bir rahatsızlığı gizlemesi ise zararın doğmasında veya artmasında etkili olma kapsamında tazminatın indirilmesine yol açabilir (TBK m.52/1).
Ücret. Uzun süreli bir hizmet ilişkisinde işçi, hastalık ve benzeri sebeplerle kusuru olmaksızın iş gördüğü süreye oranla kısa bir süre için çalışamazsa işveren, başka bir yolla karşılanmadığı takdirde o süre için hakkaniyete uygun bir ücret ödemekle yükümlüdür (TBK m.409). Profesyonel sözleşmelerde ve federasyon talimatlarında sakatlık dönemine ilişkin özel hükümler bulunabilir. Ücret alacağının takibi için sporcu ücret alacakları yazımıza bakabilirsiniz.
İkinci Adres: Rakip Sporcu ve Kulübü
Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49/1). Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat eder (m.50/1). Temas içeren sporlarda asıl tartışma hukuka aykırılık unsurunda yaşanır. TBK m.63/2’ye göre zarar görenin rızası hâlinde fiil hukuka aykırı sayılmaz. Zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması, hâkime tazminatı indirme veya tamamen kaldırma imkânı da verir (m.52/1). Müsabakaya çıkan sporcunun o sporun kuralları içinde kalan temas ve mücadeleye rıza gösterdiği kabul edilir. Rızanın kapsamı ise oyunun kuralları ve oyunun olağan akışıyla sınırlıdır. Oyunla ilgisi kalmamış bir saldırıya veya sakatlamaya yönelik bilinçli bir harekete rıza gösterildiği söylenemez.
Rakibin müdahalesi: değerlendirme ölçütleri
| Durum | Rızanın kapsamında mı? | Hukuki sonuç (genel değerlendirme) |
|---|---|---|
| Kurallara uygun sert ikili mücadele | Genellikle evet | Hukuka aykırılık kurulamaz; tazminat sorumluluğu doğmaz (TBK m.63/2) |
| Oyunun akışı içinde hakemin faul verdiği sıradan ihlal | Çoğu durumda evet | Somut olayda kusurun ağırlığına bakılır; tazminat indirilebilir veya kaldırılabilir (m.52/1) |
| Kuralların ağır ve bilinçli ihlali (ör. topla ilgisiz, yüksek şiddetli müdahale) | Hayır | Haksız fiil sorumluluğu (m.49); koşulları varsa yaralama suçu |
| Oyun durmuşken veya top uzaktayken yapılan saldırı | Hayır | Haksız fiil sorumluluğu; kasten yaralama soruşturması (TCK m.86) |
| Kavga niteliğindeki karşılıklı darbeler | Hayır | Karşılıklı kusur, tazminattan indirim (m.52/1) ve ceza sorumluluğu |
Disiplin kararı ve ceza kararı hukuk hâkimini bağlamaz. Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı hakkında karar verirken ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkiminin verdiği beraat kararıyla da bağlı değildir. Ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74). Federasyon disiplin kurulunun verdiği ceza veya cezasızlık kararı da tek başına sonucu belirlemez. Bu kararlar ve hakem raporu delil olarak değerlendirilir. Disiplin süreci için sporcu disiplin cezasına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
Ceza hukuku boyutu. Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının bozulmasına neden olan kişi bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.86/1). Etkinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde yargılama mağdurun şikâyetine bağlıdır ve ceza altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır (m.86/2). Taksirle yaralama dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir (m.89/1). Kemik kırılması veya bir organın işlevinin sürekli zayıflaması gibi neticelerde ceza artırılır (m.89/2-3). Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır (m.89/5). Ceza hukukunda kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin rızası hukuka uygunluk sebebidir (TCK m.26/2). Bu rızanın vücut bütünlüğü bakımından sınırları tartışmalıdır. Konuyu spor müsabakalarında yaralanma ve cezai sorumluluk rehberinde ayrıca inceledik.
Rakibin kulübü. Adam çalıştıran, çalışanının kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, talimat verirken ve gözetim ve denetimde bulunurken gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz (TBK m.66/1-2). Kulüp, ödediği tazminat için çalışanına ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu edebilir (m.66/4). Rakip kulübün sorumluluğu, sporcunun müsabakada kulüp adına ve kulübün talimatıyla oynadığı durumlarda gündeme gelir. Genel çerçeve için adam çalıştıranın sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.
Üçüncü Adres: Organizatör, Tesis ve Antrenör
Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. İntifa ve oturma hakkı sahipleri de bakım eksikliğinden doğan zararlardan malikle birlikte müteselsilen sorumludur (TBK m.69/1-2). Saha zemini, tribün, kale direkleri veya salon ekipmanı gibi yapı eserlerinden kaynaklanan sakatlıklarda bu hüküm önem taşır. Malikin kusurunun ispatı gerekmez. Yapım bozukluğu veya bakım eksikliği ile zarar arasındaki illiyet bağının gösterilmesi yeterlidir.
Müsabakayı düzenleyen kişi ile sporcu arasında bir sözleşme varsa (katılım sözleşmesi, turnuva kaydı) sorumluluk sözleşme hükümlerine göre değerlendirilir (TBK m.112). Sözleşme yoksa organizatörün özensizliği haksız fiil olarak ele alınır (m.49). Sağlık ekibinin ve ambulansın hazır bulundurulmaması, elverişsiz hava veya zemin koşullarında müsabakanın sürdürülmesi tipik tartışma konularıdır. Seyirci kaynaklı olaylar için seyirci ve saha olaylarında sorumluluk, ücretli spor salonlarındaki sakatlıklar için spor salonunda sakatlanma rehberlerimize bakabilirsiniz.
SGK Katmanı: Sporcunun Sakatlığı İş Kazası Sayılır mı?
Kulüple hizmet sözleşmesi bulunan ve 5510 sayılı Kanunun 4/1-a bendi kapsamında sigortalı olan sporcunun antrenman veya müsabakada sakatlanması iş kazası olarak değerlendirilebilir. İş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada veya işveren tarafından görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır (5510 m.13/1-a, c). Deplasman yolculukları ve kamp dönemleri bu açıdan ayrıca değerlendirilir. Sigortalılığı bulunmayan amatör sporcularda ise SGK iş kazası sigortası kural olarak devreye girmez. Bu durumda zararın giderimi haksız fiil veya sözleşme hükümlerine ve varsa özel sigortaya dayanır. Amatör sporcunun tescil ve lisans sorunları için amatör sporcu ve tescil uyuşmazlıkları yazımıza bakabilirsiniz.
5510 sayılı Kanuna göre iş kazası sonrası haklar ve yükümlülükler
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Bildirim | İşveren kazayı yetkili kolluğa derhal, Kuruma en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirir. Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde olmuşsa süre öğrenmeden başlar | m.13/2-a |
| Geçici iş göremezlik ödeneği | Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu alınması şartıyla, iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için ödenir | m.16/1-a, m.18/1-a |
| Sürekli iş göremezlik geliri | Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücünün en az %10 azaldığı tespit edilirse bağlanır. Tam iş göremezlikte aylık kazancın %70’i oranında gelir bağlanır | m.19 |
| Bildirilmezse | Bildirime kadar geçen süre için ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir | m.21/2 |
| İşverenin kastı veya İSG mevzuatına aykırılık | Kurumun yaptığı ödemeler ve gelirin ilk peşin sermaye değeri, sigortalının işverenden isteyebileceği tutarla sınırlı olarak işverene ödettirilir | m.21/1 |
| Üçüncü kişinin kusuru | Ödemelerin ve ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişiye ve kusuru varsa onu çalıştırana rücu edilir | m.21/4 |
Son satır, rakip sporcunun kusuruyla oluşan sakatlıklarda Kurumun da rakibe ve kulübüne rücu edebileceğini gösterir. Sporcunun kendi tazminat talebi ile Kurumun rücu talebi aynı olaya dayandığı için bilirkişi incelemesinde birlikte değerlendirilir. İş kazası bildirim süreci ve hakların ayrıntısı iş kazası bildirimi ve haklar yazımızda yer alıyor. Geçici iş göremezlik ödeneğinin hesabı için rapor parası rehberine bakabilirsiniz.
Özel Sigortalar ve Tazminattan İndirim Sorunu
Millî takımlara seçilen sporcular ile teknik kadrolar, kamp çalışmalarının başlangıcından müsabaka sonrası ikametgâha ulaşılıncaya kadar her türlü kaza, hastalık ve sakatlanmaya karşı özel sigorta sistemine göre sigortalanır. Sigortalanmanın esas ve usulleri yönetmelikle düzenlenir (3289 m.23). Millî takım dışındaki sporcular için sigorta, federasyon düzenlemelerine, kulübün yaptırdığı ferdi kaza poliçelerine veya sporcunun kendi poliçelerine bağlıdır. Sakatlık gerçekleştiğinde hangi poliçelerin devrede olduğu ve poliçedeki bildirim süreleri hemen tespit edilmelidir. Millî sporcuların diğer hakları için millî sporculara sağlanan haklar yazımıza bakabilirsiniz.
Sigorta ödemelerinin tazminattan düşülüp düşülmeyeceği TBK m.55/1’e göre belirlenir. Bedensel zararlar bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler bu zararların belirlenmesinde gözetilemez, zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesiyle artırılamaz veya azaltılamaz. Sporcunun kendi yaptırdığı bir kaza poliçesinden aldığı ödeme, sorumlunun borcunu ifa amacı taşımıyorsa tazminattan düşülemez. Sorumlu tarafın veya onun sigortacısının ödemeleri ise ayrı değerlendirilir.
Tazminat Kalemleri ve Hesaplama
Bedensel zararlar özellikle tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır (TBK m.54). Sporcularda kazanç kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılması kalemleri özellikle önem taşır. Sporcunun kariyerinin kısa olması, gelirinin sözleşme dönemlerine göre dalgalanması ve henüz yükselme aşamasındaki genç sporcuların gelecekteki kazanç beklentisi hesabı doğrudan etkiler. Bu nedenle hesap, aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından sözleşmeler, bonuslar, transfer değerlendirmeleri ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı esas alınarak yapılmalıdır.
Bedensel zararda talep edilebilecek kalemler
| Kalem | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Tedavi giderleri | Ameliyat, fizik tedavi, ilaç, ortez ve protez, yol ve refakat giderleri | TBK m.54/1 |
| Kazanç kaybı | İyileşme süresince kaybedilen ücret, prim ve maç başı ödemeler | TBK m.54/2 |
| Çalışma gücünün azalması | Kalıcı maluliyet oranına göre gelecekteki kayıp | TBK m.54/3 |
| Ekonomik geleceğin sarsılması | Kariyerin kısalması, transfer ve sözleşme imkânlarının kaybı | TBK m.54/4 |
| Manevi tazminat | Bedensel bütünlüğün zedelenmesi nedeniyle uygun bir miktar para; ağır bedensel zararda yakınlar için de | TBK m.56/1-2 |
| Faiz (31.7.2026 sonrası olaylar) | Kazancın bilindiği döneme ilişkin tutara olay tarihinden, bilinmeyen döneme ilişkin tutara karar tarihinden kanuni faiz | TBK m.55/3 (7589 s.K.) |
| Tahkikattan önce yapılan ödemeler (31.7.2026 sonrası olaylar) | İfa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir | TBK m.55/4 (7589 s.K.) |
7589 sayılı Kanunun geçiş hükmü. TBK m.55’e eklenen üçüncü ve dördüncü fıkralar, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar hakkında uygulanır. Bu tarihten önceki olaylarda maddenin önceki hükümleri uygulanmaya devam eder (7589 s.K. geçici m.1/9). Kanun 31.7.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır ve bu hükümler yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Tazminatın belirlenmesi ve indirilmesi. Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler (TBK m.51/1). Zarar gören zararı doğuran fiile razı olmuş, zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş veya tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmışsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir (m.52/1). Doktor önerisine rağmen dinlenme süresine uymamak veya bilinen bir rahatsızlığı gizlemek bu kapsamda değerlendirilebilir. Zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler (m.50/2). Kalıcı maluliyet oranının tespiti için diz bağı ve menisküs yırtığında maluliyet oranı ve bedensel zararda tazminat yazılarımıza bakabilirsiniz.
Zamanaşımı, Görevli Mahkeme ve Dava Türü
Süre ve usul bakımından temel kurallar
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Haksız fiil zamanaşımı | Zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 10 yıl | TBK m.72/1 |
| Fiil suç oluşturuyorsa | Ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı uygulanır. Kasten ve taksirle yaralamanın temel hâlleri beş yılı geçmeyen hapis cezası gerektirdiğinden dava zamanaşımı 8 yıldır | TBK m.72/1; TCK m.66/1-e, 86/1, 89/1 |
| Sözleşmeye aykırılık | Kanunda aksine hüküm yoksa 10 yıl | TBK m.146 |
| Kulübe karşı dava (hizmet sözleşmesi) | İş mahkemesi görevlidir; federasyon talimatları ve sözleşmedeki uyuşmazlık çözüm hükümleri ayrıca incelenir | 7036 m.5/1-a |
| SGK’ya karşı dava | İş mahkemesi görevlidir | 7036 m.5/1-b |
| Rakip sporcu veya organizatöre karşı dava | Aksine düzenleme yoksa asliye hukuk mahkemesi | HMK m.2 |
| Yetki | Haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir | HMK m.16 |
| Arabuluculuk | İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz | 7036 m.3/3 |
| Belirsiz alacak davası | Kaldırıldı; 31.7.2026’dan önce açılan davalara uygulanmaya devam eder | HMK m.107 (mülga); 7589 geçici m.1/10 |
| Kısmi dava | Alacağın bir kısmı dava edilmişse talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sonuna kadar artırılabilir. Artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden kesilmiş sayılır | HMK m.109/4 (7589 s.K.) |
Spor uyuşmazlıklarında hangi merciin yetkili olduğu sorusu, uyuşmazlığın taraflarına ve konusuna göre değişir. Ücret ve sözleşme uyuşmazlıklarında federasyonların uyuşmazlık çözüm kurulları ve tahkim yolları gündeme gelebilir. Bedensel zarara dayalı tazminat davalarında ise devlet mahkemelerinin görevi ve sözleşmedeki tahkim kaydının kapsamı somut olarak incelenmelidir. Bu ayrımı spor uyuşmazlıklarında görev ve yetki ve spor tahkimi yazılarımızda ayrıntılı ele aldık. Belirsiz alacak davasının kaldırılmasının etkileri için HMK 107 rehberine bakabilirsiniz.
Dosya Hazırlığı: Hangi Deliller Toplanmalı?
- Müsabaka ve antrenman görüntüleri: Farklı açılardan yayın kayıtları ve kulüp analiz kayıtları. Pozisyonun anı, topun konumu ve müdahalenin şiddeti bu kayıtlarla değerlendirilir. Kayıtların silinmeden temin edilmesi için gerekirse delil tespiti istenmelidir.
- Hakem raporu ve disiplin kurulu kararları: Hukuk hâkimini bağlamaz, ancak olayın nasıl değerlendirildiğini gösteren önemli delillerdir (TBK m.74).
- Sağlık kayıtlarının tamamı: İlk müdahale formu, acil servis kaydı, görüntüleme raporları, ameliyat notları, fizik tedavi kayıtları ve kulüp doktorunun notları.
- Kulüp içi yazışmalar: Antrenman programları, dinlenme önerileri, sporcunun ağrı veya şikâyet bildirimleri ve bunlara verilen cevaplar.
- Sözleşme ve gelir belgeleri: Sporcu sözleşmesi, ek protokoller, prim ve bonus ödemeleri, transfer teklifleri. Kazanç kaybı hesabı bu belgelere dayanır.
- SGK kayıtları: İş kazası bildirgesi, istirahat raporları ve sağlık kurulu kararları.
- Sigorta poliçeleri: Kulüp, federasyon ve kişisel poliçeler ile bildirim yazışmaları.
Sık Yapılan Hatalar
- İki yıllık süreyi kaçırmak. Haksız fiil zamanaşımı, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıldır (TBK m.72/1). Tedavinin uzun sürmesi bu süreyi kendiliğinden durdurmaz. Zararın kapsamının ne zaman belli olduğu ayrıca değerlendirilir.
- Kulübe karşı yalnızca haksız fiile dayanmak. Hizmet sözleşmesi olan sporcuda sözleşme sorumluluğu, ispat yükü ve on yıllık süre bakımından daha elverişlidir (TBK m.112, 146, 417/3).
- Sözleşmedeki sorumsuzluk kaydını kesin sanmak. Hizmet sözleşmesinden doğan borçlar bakımından önceden yapılan sorumsuzluk anlaşmaları kesin olarak hükümsüzdür (TBK m.115/2).
- İş kazası bildirimini takip etmemek. Bildirim yapılmazsa SGK hakları gecikir. İşverenin bildirim yükümlülüğü üç iş günüdür (5510 m.13/2-a).
- Disiplin kurulunun ceza vermemesini davanın sonu saymak. Hukuk hâkimi disiplin veya ceza kararlarıyla bağlı değildir (TBK m.74).
- Görüntüleri zamanında güvenceye almamak. Yayın ve analiz kayıtları silinebilir. Erken aşamada delil tespiti istenmezse en güçlü delil kaybolabilir.
- Sigorta ödemesini tazminatın yerine koymak. İfa amacı taşımayan ödemeler tazminattan indirilmez (TBK m.55/1). Poliçe ödemesi alınması, sorumluya karşı talebi kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
- Belirsiz alacak davası açmaya çalışmak. 31.7.2026’dan sonra açılacak davalarda HMK m.107 uygulanmaz. Kısmi dava ve m.109/4’teki artırım imkânı planlanmalıdır.
Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?
- Sakatlığın oluş şeklini görüntüler ve sağlık kayıtları üzerinden inceler. Kulüp, rakip, organizatör ve tesis malikinden hangisine hangi hükümle başvurulabileceğini belirler.
- Sporcu sözleşmesini, sorumsuzluk kayıtlarını ve federasyon talimatlarındaki uyuşmazlık çözüm hükümlerini değerlendirir.
- İş kazası bildirimini, geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri başvurularını takip eder.
- Görüntülerin ve kayıtların kaybolmaması için delil tespiti talebinde bulunur.
- Kazanç kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılması kalemlerini sözleşme ve gelir belgeleriyle destekleyip aktüerya hesabının doğru verilerle yapılmasını sağlar.
- Zamanaşımı ve dava türü seçimini 7589 sayılı Kanunla değişen HMK hükümlerine göre planlar ve davayı yürütür.
Ankara’daki ofisimizden sporcu sakatlanmasına dayalı tazminat ve SGK süreçleriniz için randevu almak üzere 0554 648 37 15 numarasından bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sakatlanan sporcunun tedavi giderlerini kim öder?
Hizmet sözleşmesi olan ve sigortalı sporcularda iş kazası sayılan sakatlıklarda SGK hakları devreye girer (5510 m.16, 18, 19). Sakatlık kulübün koruma borcunu ihlal etmesinden kaynaklanmışsa kulüp, karşılanmayan tedavi giderlerinden ve diğer zararlardan sözleşmeye aykırılık hükümlerine göre sorumludur (TBK m.417/3, 112). Rakibin veya organizatörün kusuru varsa onlara da başvurulabilir.
Profesyonel sporcuya İş Kanunu uygulanır mı?
Hayır. 4857 sayılı İş Kanunu sporcular hakkında uygulanmaz (m.4/1-g). Kulübe ücret karşılığı bağlı çalışan sporcunun ilişkisine TBK’nın hizmet sözleşmesi hükümleri uygulanır. İş mahkemeleri, TBK’daki hizmet sözleşmelerine tabi işçilerin uyuşmazlıklarında da görevlidir (7036 m.5/1-a).
Beni sakatlayan rakip oyuncudan tazminat alabilir miyim?
Müdahale oyunun kuralları ve olağan akışı içinde kalıyorsa zarar görenin rızası nedeniyle fiil hukuka aykırı sayılmayabilir (TBK m.63/2). Oyunla ilgisi kalmamış saldırılarda veya kuralların ağır ve bilinçli ihlalinde rakip sporcu haksız fiil hükümlerine göre sorumlu olur (m.49). Rakibin kulübü adam çalıştıran sıfatıyla ayrıca sorumlu tutulabilir (m.66).
Rakip oyuncu disiplin cezası almadıysa dava açabilir miyim?
Evet. Hukuk hâkimi, kusur değerlendirmesinde ceza hâkiminin beraat kararıyla ve kusura ilişkin değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m.74). Disiplin kurulu kararı da bağlayıcı değildir, ancak delil olarak değerlendirilir. Belirleyici olan görüntüler, sağlık kayıtları ve bilirkişi incelemesidir.
Sözleşmemde kulübün sakatlıktan sorumlu olmadığı yazıyor, geçerli mi?
Hayır. Borçlunun hizmet sözleşmesinden kaynaklanan herhangi bir borç sebebiyle sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan her türlü anlaşma kesin olarak hükümsüzdür (TBK m.115/2). Ağır kusurdan sorumsuzluk kaydı ise her sözleşmede hükümsüzdür (m.115/1).
Antrenmanda sakatlanmam iş kazası sayılır mı?
Hizmet sözleşmesiyle çalışan ve 5510 sayılı Kanuna göre sigortalı olan sporcunun işyerinde veya görevli olarak gönderildiği yerde sakatlanması iş kazası olarak değerlendirilebilir (5510 m.13/1-a, c). İşveren kazayı en geç üç iş günü içinde Kuruma bildirmelidir (m.13/2-a). Bildirim yapılmazsa bildirime kadar ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir (m.21/2).
Sürekli iş göremezlik geliri için hangi oran gerekir?
Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücünün en az yüzde on oranında azaldığı tespit edilen sigortalı sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır. Tam iş göremezlikte gelir, aylık kazancın yüzde yetmişi oranındadır. Kısmi iş göremezlikte gelir bu tutarın iş göremezlik derecesi oranındaki kısmıdır (5510 m.19).
Rakibin kusuruyla sakatlandıysam SGK ona rücu eder mi?
Evet. İş kazası üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, Kurumun yaptığı ve ileride yapacağı ödemeler ile bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişiye ve kusuru varsa onu çalıştırana rücu edilir (5510 m.21/4).
Hangi tazminat kalemlerini isteyebilirim?
Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar maddi tazminat kalemleridir (TBK m.54). Bedensel bütünlüğün zedelenmesi nedeniyle manevi tazminat da istenebilir. Ağır bedensel zararda yakınlar da manevi tazminat isteyebilir (m.56).
Sigortadan ödeme aldım, bu tazminattan düşülür mü?
TBK m.55/1’e göre kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler zarar veya tazminattan indirilemez. Kendi yaptırdığınız bir poliçeden aldığınız ödeme, sorumlunun borcunu ifa amacı taşımıyorsa tazminattan düşülmez. Sorumlunun veya onun sigortacısının ödemeleri ayrıca değerlendirilir.
Tazminat davasını ne zamana kadar açmalıyım?
Haksız fiile dayalı talepler, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç ise o süre uygulanır (TBK m.72/1). Kulübe karşı sözleşmeye aykırılık talepleri kural olarak on yıllık zamanaşımına tabidir (m.146).
Belirsiz alacak davası açabilir miyim?
31.7.2026’dan sonra açılacak davalarda hayır. HMK m.107 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı. Bu tarihten önce açılmış davalara uygulanmaya devam eder. Yeni davalarda kısmi dava açılarak talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sonuna kadar artırılabilir (HMK m.109/4).
Sakatlığı gizleyip oynarsam tazminatım azalır mı?
Azalabilir. Zarar gören zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir (TBK m.52/1). Bilinen bir rahatsızlığı kulüpten saklamak veya doktorun önerdiği dinlenme süresine uymamak bu kapsamda değerlendirilebilir.
İş kazası tazminat davasında arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Hayır. İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz (7036 m.3/3).
Sakatlığınızın hukuki karşılığını birlikte belirleyelim
Kulüp, rakip, organizatör ve SGK yönünden haklarınızı ve sürelerinizi tek dosyada değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Dosyanız için değerlendirme
Sakatlığın oluşunu, sağlık kayıtlarınızı ve sözleşmenizi birlikte inceleyelim; kime, hangi hükme dayanarak ve hangi sürede başvurulacağını kanun metnine göre belirleyelim.


