Sıra Cetveline İtiraz ve Şikâyet 2026 (İİK m.140-143): Hacze İştirak, Yedi Günlük Süre, Teminatla Tahsil ve Aciz Vesikası — Dilekçe Örneğiyle

Satış tutarı bütün alacakları karşılamıyorsa icra dairesi sıra cetveli düzenler. İİK m.140/1, alacaklıların m.206 uyarınca iflas hâlinde hangi sıraya girmeleri gerekiyorsa o sıraya kabul olunacaklarını; bununla beraber ilk üç sıraya kayıt için muteber olan tarihin haciz talebi tarihi olduğunu düzenler. Payın büyüklüğünü belirleyen ikinci unsur hacze iştiraktir: m.100/1, ilk haciz sahibinin takip talebi veya dava ikamesi tarihinden önceki belgelere dayanan alacaklıların aynı dereceye iştirak edebileceğini, bunların dışındakilerin ancak önceki dereceden artan bedelden pay alacağını belirtir. Cetvele itirazda iki ayrı yol vardır ve ikisi de yedi günlük süreye tabidir: m.142 uyarınca itiraz alacağın esas ve miktarına ilişkinse takibin icra edildiği mahal mahkemesinde ilgililer aleyhine dava açılır, yalnız sıraya ilişkinse şikâyet yoluyla icra mahkemesine başvurulur. Cetvelde payı görünen alacaklı m.142/a uyarınca kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibraz ederek payını tahsil edebilir; alacağını tamamen alamayan alacaklıya m.143 uyarınca aciz vesikası verilir.

Sıra Cetveli Ne Zaman Düzenlenir?

Bir borçlunun malvarlığı satıldığında elde edilen para, alacaklılar arasında paylaştırılır. Paranın bütün alacakları karşılaması hâlinde ayrı bir sıralama yapılmaz.

İİK m.138/1, mahcuz malların tamamıyla satılması hâlinde bedellerinin ilgililere hisselerine göre paylaştırılacağını; bir kısmının satılması hâlinde ise icabına göre bedelin hisseleri nispetinde ilgililere avans olarak dağıtılacağını belirtir. Aynı maddenin ikinci fıkrası, haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları ilgilendiren masrafların önce satış tutarından alınacağını; artan paranın takip masrafları ve işlemiş faizler dâhil olduğu hâlde alacakları nispetinde paylaştırılacağını düzenler.

Satış tutarı yetmediğinde tablo değişir. İİK m.140/1, satış tutarının bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmemesi hâlinde icra dairesinin alacaklıların bir sıra cetvelini yapacağını belirtir.

Fon tasfiyesi gibi çok sayıda kişinin aynı borçluya yöneldiği olaylarda bu durum kuraldır. Bu nedenle sıra cetveli, tahsil ihtimalini doğrudan belirleyen aşamadır. Takip ve tahsil süreci ilamlı icra ve tahsil yazımızda ele alındı.

Sıra Nasıl Belirlenir?

İİK m.140/1, alacaklıların m.206 uyarınca iflas hâlinde hangi sıraya girmeleri gerekiyorsa o sıraya kabul olunacaklarını düzenler. Aynı fıkra bir kayıt ekler: bununla beraber ilk üç sıraya kayıt için muteber olan tarih haciz talebi tarihidir.

m.206/1, alacakları rehinli olan alacaklıların satış tutarı üzerinde rüçhan hakları bulunduğunu belirtir. Gümrük resmi ve akar vergisi gibi Devlet tekliflerinden muayyen eşya ve akardan alınması gereken resim ve vergi, rehinli alacaklardan sonra gelir.

Teminatlı olup da rehinle karşılanmamış olan veya teminatsız bulunan alacaklar ise m.206/4’teki sıralara göre kaydolunur. Birinci sırada işçilerin iş ilişkisine dayanan ve iflasın açılmasından önceki bir yıl içinde tahakkuk etmiş ihbar ve kıdem tazminatları dâhil alacakları ile iflas nedeniyle iş ilişkisinin sona ermesi üzerine hak ettikleri ihbar ve kıdem tazminatları; işverenlerin işçiler için kurulmuş yardım sandıkları veya benzeri tesislere olan borçları; iflasın açılmasından önceki son bir yıl içinde tahakkuk etmiş ve nakden ifası gereken aile hukukundan doğan nafaka alacakları yer alır.

İkinci sırada, velayet ve vesayet nedeniyle malları borçlunun idaresine bırakılan kimselerin bu ilişki nedeniyle doğmuş tüm alacakları bulunur; bu alacaklar, iflas, vesayet veya velayetin devam ettiği müddet yahut bunların bitmesini takip eden yıl içinde açılırsa imtiyazlı alacak olarak kabul olunur.

Fon tasfiyesinden doğan yatırımcı alacakları kural olarak bu imtiyazlı sıraların dışında kalır ve genel sırada yer alır. Bu nedenle pay hesabında belirleyici olan, imtiyaz değil hacze iştirak ve haciz talebi tarihidir.

Hacze İştirak: Kimler Aynı Dereceye Girer?

Sıra cetvelinde payın büyüklüğünü belirleyen ikinci unsur, hangi alacaklıların aynı dereceye katıldığıdır.

İİK m.100/1, ilk haciz üzerine satılan malın tutarı vezneye girinceye kadar aynı derecede hacze iştirak edebilecek alacaklıları dört bent hâlinde sayar: ilk haciz ilamsız takibe dayanıyorsa takip talebinden, ilama dayanıyorsa dava ikamesinden mukaddem yapılmış bir takip üzerine alınan aciz vesikasına; bu tarihlerden önce açılmış bir dava üzerine alınan ilama; aynı tarihlerden mukaddem tarihli resmî veya tarih ve imzası tasdikli bir senede; aynı tarihlerden mukaddem tarihli resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dâhilinde ve usulüne göre verdikleri makbuz veya vesikaya dayanan alacaklılar.

Aynı fıkra, bu suretle iştirak hâlinde icra dairesinin müracaat üzerine aynı derecedeki alacaklıların bütün alacaklarına yetecek nispette ilave suretiyle hacizler yapacağını; bunların haricindeki alacaklıların ancak evvelki dereceden artacak bedeller için hacze iştirak edebileceğini belirtir.

Bu hüküm, fon dosyalarında belirleyici olabilir. Yatırımcının elindeki ilam, ilk haciz sahibinin takip talebinden önce açılmış bir davaya dayanıyorsa, m.100/1-2 uyarınca aynı dereceye iştirak imkânı doğar. Aksi hâlde alacaklı, önceki dereceden artan bedelle yetinmek durumunda kalır.

Ayrıca m.101/1, borçlunun eşi ve çocukları ile vasi veya kayyımı olduğu şahısların; evlenme, velayet veya vesayetten doğan alacaklar için önce icrası gereken takip merasimine lüzum olmaksızın ilk haciz üzerine satılan malın tutarı vezneye girinceye kadar aynı derecede hacze iştirak edebileceklerini düzenler.

İhtiyati haciz bakımından m.268/1, m.261’e göre ihtiyaten haczedilen malların, ihtiyati haciz kesin hacze dönüşmeden önce diğer bir alacaklı tarafından haczedilmesi hâlinde ihtiyati haciz sahibi alacaklının bu hacze m.100’deki şartlar dairesinde kendiliğinden ve muvakkaten iştirak edeceğini belirtir. Aynı fıkra, rehinden önce ihtiyati veya icrai haciz bulunması hâlinde amme alacağı dâhil hiçbir haczin rehinden önceki hacze iştirak edemeyeceğini; ihtiyati haciz masraflarının satış tutarından alınacağını ve ihtiyati haczin diğer rüçhan hakkını vermeyeceğini düzenler. Geçici korumanın genel çerçevesi ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir yazımızda ele alındı.

Cetvelin Tebliği ve Yedi Günlük Süre

İİK m.141, sıra cetvelinin birer suretinin icra dairesi tarafından ilgililere tebliğ edileceğini belirtir. Bu tebliğ, itiraz süresinin başlangıcını oluşturur.

m.142/1, cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklının takibin icra edildiği mahal mahkemesinde ilgililer aleyhine dava etmek suretiyle cetvel münderecatına itiraz edebileceğini; davanın basit yargılama usulüyle görüleceğini düzenler.

Aynı madde ikinci bir yol öngörür: itiraz alacağın esas ve miktarına taalluk etmeyip yalnız sıraya dairse şikâyet yoluyla icra mahkemesine arz olunur.

Bu ayrım, başvurunun kaderini belirler. Yanlış yola başvurulması hâlinde talep esasa girilmeden sonuçlanabilir; yedi günlük süre de bu arada geçmiş olur.

Sıra Cetveline İtiraz Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin, bir alacağın cetvele muvazaalı olarak kaydedildiği iddiasıyla açılan dava için hazırlanmış çerçevedir. İtiraz yalnız sıraya ilişkinse aynı süre içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurulur ve dilekçe buna göre kurulur.

Dilekçede itirazın konusunun açıkça gösterilmesi gerekir; alacağın esas ve miktarına yönelen bir itiraz dava yoluyla, yalnızca sıraya yönelen bir itiraz ise şikâyet yoluyla ileri sürülür.

Şikâyet Yolu: İİK m.16

Sıraya ilişkin itirazların gideceği yol, İcra ve İflas Kanunu’nun genel şikâyet hükmüne dayanır.

İİK m.16/1, kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere, icra ve iflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikâyet olunabileceğini; şikâyetin bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılacağını düzenler.

m.16/2, bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikâyet olunabileceğini belirtir. Bu fıkra süreye tabi değildir.

Şikâyetin sonuçları m.17’de düzenlenmiştir: şikâyet icra mahkemesince kabul edilirse şikâyet olunan muamele ya bozulur yahut düzeltilir; memurun sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerin icrası emrolunur.

Usul bakımından m.18/1, icra mahkemesine arz edilen hususların ivedi işlerden sayılacağını ve bu işlerde basit yargılama usulünün uygulanacağını; talep ve cevapların dilekçe ile olabileceği gibi icra mahkemesine ifade zaptettirmek suretiyle de olabileceğini düzenler.

İtiraz Davası: Kim Kime Karşı Açar?

m.142/1, davanın ilgililer aleyhine açılacağını belirtir. Buradaki ilgililer, cetvelde kendisine pay ayrılan ve itiraz sonucu payı etkilenecek olan alacaklılardır.

Davanın amacı, cetvelin itiraz eden bakımından düzeltilmesidir. Bu nedenle dava, borçluya değil, payı tartışılan alacaklıya yöneltilir.

Yetki bakımından madde açık bir kural koyar: dava, takibin icra edildiği mahal mahkemesinde açılır. Bu, genel yetki kurallarından ayrılan özel bir düzenlemedir.

Usul bakımından dava basit yargılama usulüyle görülür. Bu usulde HMK m.318/1, tarafların dilekçeleri ile birlikte tüm delillerini açıkça ve hangi vakıanın delili olduğunu da belirterek bildirmek, ellerinde bulunan delilleri dilekçelerine eklemek ve başka yerlerden getirilecek belge ve dosyalar için bunların bulunabilmesini sağlayan bilgilere dilekçelerinde yer vermek zorunda olduklarını düzenler.

Teminat Mektubuyla Payın Tahsili

Sıra cetveline itiraz edilmesi, cetvelde pay ayrılan diğer alacaklıların bekleme süresini uzatır. Kanun bu duruma bir çözüm getirmiştir.

İİK m.142/a, sıra cetvelinin düzenlenmesi üzerine tebligatı alan ve sıra cetvelinde hak sahibi görünen her alacaklının, bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubunu dosyaya ibraz ederek payına düşen meblağı tahsil edebileceğini düzenler. Aynı madde, m.36’nın ikinci fıkrası hükmünün burada da uygulanacağını belirtir.

Teminat mektubunun içeriği de kanunda gösterilmiştir: mektupta, alacaklının dosyadan tahsil ettiği meblağ ile bu meblağın kısmen veya tamamen icra dosyasına iadesinin gerekmesi hâlinde iade tarihine kadar geçecek süreye ait olan faizin, icra dairesinin ilk yazılı talebi üzerine dosyaya ödenmesi taahhüt edilmelidir. Bu esaslar dâhilinde teminat mektubuyla garanti edilecek miktar icra dairesince belirlenir.

Bu hüküm, itiraz sürecinin uzamasının cetvelde hak sahibi görünen alacaklıyı mağdur etmesini önler.

Aciz Vesikası: Paylaşımdan Sonra Ne Olur?

Paylaşım sonunda alacağını tamamen alamayan alacaklı için İİK m.143 devreye girer.

m.143/1, alacaklının alacağının tamamını alamamış ve aciz vesikası düzenlenmesi için gerekli şartlar yerine gelmişse, icra dairesinin kalan miktar için hemen bir aciz vesikası düzenleyip alacaklıya ve bir suretini de borçluya vereceğini; bu belgelerin hiçbir harç ve vergiye tabi olmadığını düzenler. Aynı fıkra, aciz vesikasının bir nüshasının her il merkezinde Adalet Bakanlığınca tespit edilen icra dairesi tarafından tutulan özel sicile kaydedilmek üzere bu icra dairesine gönderileceğini; sicilin aleni olduğunu belirtir.

Belgenin hukuki niteliği ve sonuçları da aynı maddede gösterilmiştir. Bu vesika ile m.105’teki vesika borcun ikrarını mutazammın senet mahiyetinde olup alacaklıya m.277’de yazılı hakları verir. Yani aciz vesikası, tasarrufun iptali davası açma yetkisini doğurur; bu dava tasarrufun iptali davası yazımızda ele alındı.

Maddenin devamı üç sonuç daha öngörür. Alacaklı aciz vesikasını aldığı tarihten bir sene içinde takibe teşebbüs ederse yeniden ödeme emri tebliğine lüzum yoktur. Aciz vesikasında yazılı alacak miktarı için faiz istenemez; kefiller, müşterek borçlular ve borcu tekeffül edenler bu miktar için vermeye mecbur oldukları faizlerden dolayı borçluya rücu edemezler. Bu borç, borçluya karşı aciz vesikasının düzenlenmesinden itibaren yirmi yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar.

Çok Alacaklılı Dosyalarda Strateji

Fon tasfiyesi kaynaklı alacaklarda aynı borçluya karşı çok sayıda takip yürütülmesi beklenir. Bu yapıda pay hesabını etkileyen unsurlar şunlardır.

Birincisi haciz talebinin tarihidir. m.140/1, ilk üç sıraya kayıt için muteber olan tarihin haciz talebi tarihi olduğunu belirtir.

İkincisi hacze iştirak imkânıdır. m.100/1, ilk haciz sahibinin takip talebi veya dava ikamesi tarihinden önceki belgelere dayanan alacaklıların aynı dereceye iştirak edebileceğini düzenler; bunun dışındakiler ancak önceki dereceden artan bedelden pay alır.

Üçüncüsü rehin durumudur. m.206/1, rehinli alacaklıların satış tutarı üzerinde rüçhan hakkı bulunduğunu belirtir; borçlunun malvarlığı üzerinde önceden kurulmuş rehinler varsa genel sıradaki alacaklılara kalan tutar azalır.

Dördüncüsü masraflardır. m.138/2, bütün alacaklıları ilgilendiren masrafların satış tutarından önce alınacağını düzenler.

Beşincisi vekâlet ücretidir. m.138/3, vekil vasıtasıyla yapılan takiplerde vekâlet ücretinin miktarının, alacaklı ile borçlu arasında yapılmış sözleşmeye bakılmaksızın icra memuru tarafından avukatlık ücret tarifesine göre hesaplanacağını belirtir.

Cetvel Tebliğ Edildiğinde Kontrol Listesi

Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, yedi günlük süreyi kaçırmaktır. m.142/1, süreyi cetvel suretinin tebliğinden itibaren işletir; m.16/1 de şikâyet için aynı süreyi öngörür.

İkinci hata, yanlış yola başvurmaktır. Alacağın esas ve miktarına ilişkin itiraz dava yoluyla mahal mahkemesine, yalnız sıraya ilişkin itiraz şikâyet yoluyla icra mahkemesine götürülür.

Üçüncü hata, davayı borçluya karşı açmaktır. m.142/1, davanın ilgililer aleyhine açılacağını belirtir; burada muhatap, payı tartışılan alacaklıdır.

Dördüncü hata, haciz talebinin tarihini önemsiz saymaktır. m.140/1, ilk üç sıraya kayıt için muteber olan tarihin haciz talebi tarihi olduğunu düzenler.

Beşinci hata, hacze iştirak şartlarını incelemeden pay beklemektir. m.100/1, aynı dereceye iştirak edebilecek alacaklıları sayılı belgelere ve tarihlere bağlar; bunların dışındakiler ancak önceki dereceden artan bedelden pay alır.

Altıncı hata, cetvelde pay ayrılmışken itiraz süreci bitene kadar beklemektir. m.142/a, kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibraz eden alacaklının payına düşen meblağı tahsil edebileceğini öngörür.

Yedinci hata, aciz vesikasını almamaktır. m.143, bu belgenin alacaklıya m.277’de yazılı hakları verdiğini; bir sene içinde takibe teşebbüs hâlinde yeniden ödeme emri tebliğine gerek olmadığını belirtir.

Sekizinci hata, aciz vesikasındaki alacak için faiz beklemektir. m.143, vesikada yazılı alacak miktarı için faiz istenemeyeceğini açıkça düzenler.

Sıkça Sorulan Sorular

Sıra cetveli ne zaman düzenlenir?

İİK m.140/1, satış tutarının bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmemesi hâlinde icra dairesinin alacaklıların bir sıra cetvelini yapacağını belirtir. Satış tutarı bütün alacakları karşılıyorsa m.138/1 uyarınca bedeller ilgililere hisselerine göre paylaştırılır ve ayrı bir sıralama yapılmaz.

Sıra nasıl belirlenir?

İİK m.140/1, alacaklıların m.206 uyarınca iflas hâlinde hangi sıraya girmeleri gerekiyorsa o sıraya kabul olunacaklarını düzenler. Aynı fıkra, ilk üç sıraya kayıt için muteber olan tarihin haciz talebi tarihi olduğunu belirtir.

Rehinli alacaklının önceliği var mı?

İİK m.206/1, alacakları rehinli olan alacaklıların satış tutarı üzerinde rüçhan hakları bulunduğunu belirtir. Gümrük resmi ve akar vergisi gibi Devlet tekliflerinden muayyen eşya ve akardan alınması gereken resim ve vergi, rehinli alacaklardan sonra gelir.

Cetvele itiraz süresi ne kadar?

İİK m.142/1, cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklının takibin icra edildiği mahal mahkemesinde ilgililer aleyhine dava etmek suretiyle cetvel münderecatına itiraz edebileceğini düzenler. Şikâyet yolu bakımından da m.16/1 yedi günlük süre öngörür.

Dava mı açmalıyım, şikâyet mi etmeliyim?

İİK m.142, itiraz alacağın esas ve miktarına ilişkinse dava yoluyla takibin icra edildiği mahal mahkemesine; itiraz alacağın esas ve miktarına taalluk etmeyip yalnız sıraya dairse şikâyet yoluyla icra mahkemesine başvurulacağını belirtir.

İtiraz davası kime karşı açılır?

İİK m.142/1, davanın ilgililer aleyhine açılacağını düzenler. Muhatap, cetvelde kendisine pay ayrılan ve itiraz sonucu payı etkilenecek olan alacaklıdır; dava borçluya yöneltilmez.

İtiraz davası hangi usulle görülür?

İİK m.142/1, davanın basit yargılama usulüyle görüleceğini belirtir. Şikâyet bakımından ise m.18/1, icra mahkemesine arz edilen hususların ivedi işlerden sayılacağını ve basit yargılama usulünün uygulanacağını; talep ve cevapların dilekçe ile olabileceği gibi icra mahkemesine ifade zaptettirmek suretiyle de olabileceğini düzenler.

Şikâyet üzerine icra mahkemesi ne yapar?

İİK m.17, şikâyetin icra mahkemesince kabul edilmesi hâlinde şikâyet olunan muamelenin ya bozulacağını yahut düzeltileceğini; memurun sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerin icrasının emrolunacağını düzenler.

Hangi alacaklılar aynı dereceye iştirak eder?

İİK m.100/1, ilk haciz üzerine satılan malın tutarı vezneye girinceye kadar aynı derecede hacze iştirak edebilecek alacaklıları sayar: ilk haciz ilamsız takibe dayanıyorsa takip talebinden, ilama dayanıyorsa dava ikamesinden önce yapılmış bir takip üzerine alınan aciz vesikasına; bu tarihlerden önce açılmış bir dava üzerine alınan ilama; aynı tarihlerden önceki resmî veya tarih ve imzası tasdikli senede; aynı tarihlerden önceki resmî makbuz veya vesikaya dayananlar.

İştirak edemeyen alacaklı ne alır?

İİK m.100/1, aynı dereceye iştirak edemeyen alacaklıların ancak evvelki dereceden artacak bedeller için hacze iştirak edebileceğini belirtir. Bu nedenle takibin ve haczin zamanlaması tahsil ihtimalini doğrudan etkiler.

İhtiyati haciz sahibinin durumu nedir?

İİK m.268/1, ihtiyaten haczedilen malların ihtiyati haciz kesin hacze dönüşmeden önce başka bir alacaklı tarafından haczedilmesi hâlinde ihtiyati haciz sahibinin bu hacze m.100’deki şartlar dairesinde kendiliğinden ve muvakkaten iştirak edeceğini belirtir. Aynı fıkra, ihtiyati haczin diğer rüçhan hakkını vermediğini de düzenler.

Cetvelde payım var ama itiraz edildi, beklemek zorunda mıyım?

İİK m.142/a, sıra cetvelinin düzenlenmesi üzerine tebligatı alan ve cetvelde hak sahibi görünen her alacaklının, bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubunu dosyaya ibraz ederek payına düşen meblağı tahsil edebileceğini düzenler. Teminat mektubunun içeriği kanunda gösterilmiştir.

Alacağımın tamamını alamazsam ne olur?

İİK m.143/1, alacaklının alacağının tamamını alamamış ve gerekli şartlar yerine gelmişse icra dairesinin kalan miktar için hemen bir aciz vesikası düzenleyip alacaklıya ve bir suretini borçluya vereceğini; bu belgelerin hiçbir harç ve vergiye tabi olmadığını belirtir.

Aciz vesikası ne işe yarar?

İİK m.143, bu vesikanın borcun ikrarını mutazammın senet mahiyetinde olduğunu ve alacaklıya m.277’de yazılı hakları verdiğini belirtir; yani tasarrufun iptali davası açma yetkisi doğar. Ayrıca alacaklı vesikayı aldığı tarihten bir sene içinde takibe teşebbüs ederse yeniden ödeme emri tebliğine lüzum yoktur.

Aciz vesikasındaki alacak için faiz istenebilir mi?

Hayır. İİK m.143, aciz vesikasında yazılı alacak miktarı için faiz istenemeyeceğini; kefiller, müşterek borçlular ve borcu tekeffül edenlerin bu miktar için vermeye mecbur oldukları faizlerden dolayı borçluya rücu edemeyeceklerini düzenler. Aynı madde, borcun borçluya karşı vesikanın düzenlenmesinden itibaren yirmi yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağını belirtir.

İlgili Rehberler

• İlamlı icra ve tahsil
• Tasarrufun iptali davası
• İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir
• Menfi tespit ve istirdat davası
• Portföy yönetim şirketine karşı icra takibi ve iflas talebi
• Fon mağdurları toplu dava açabilir mi?
• Fon zararı kısmi dava dilekçesi örneği
• Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi