Fonu tasfiyeye giren veya işleme kapatılan yatırımcının bir noktadan sonra sorduğu soru değişir: “Param ne zaman gelir?” sorusunun yerini “Bu şirketten nasıl tahsil ederim?” alır. Tasfiye bakiyesi zararı karşılamadığında, kurucu portföy yönetim şirketi mevzuata aykırı yönetim nedeniyle sorumluysa ve büyük tutarlı bir alacak söz konusuysa, yatırımcının önünde iki güçlü araç vardır: icra takibi ve iflas. Ancak portföy yönetim şirketi sıradan bir borçlu değildir; Sermaye Piyasası Kanunu, bu şirketler için Kurul’un tedbir yetkilerini, tedricî tasfiyeyi ve alacaklılar arasında özel bir sırayı düzenler ve bu rejim devreye girdiği anda İcra ve İflas Kanunu’ndaki takip yolları durur. Bu yazı, alacağın fon borcu mu yoksa şirket borcu mu olduğunu, ilamsız ve ilamlı takibin ne sonuç vereceğini, ihtiyati haczin nasıl alınacağını, iflas yoluyla takip ile doğrudan iflasın şartlarını, Kurul’un tedbir ve tedricî tasfiye rejiminin takip yasağı ve müşteri önceliği kurallarını, şirketin malvarlığının tahsile yetip yetmeyeceğini ve alacaklılar arasındaki sıralama stratejisini anlatır. Büyük tutarlı bir alacağınız varsa 0554 648 37 15 numaralı hattan ön değerlendirme alabilirsiniz.
Şirkete karşı sırayı önce alan tahsil eder
İhtiyati haciz, sorumluluk davası ve iflas talebi; Kurul rejimi devreye girmeden önce atılması gereken adımlar. Dosyanızı birlikte kuralım.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppNet Cevap: Beş Cümle
Alacağın Niteliği: Fon Borcu mu, Şirket Borcu mu?
Takibe başlamadan önce alacağın kimden ve hangi hukuki sebeple istendiği belirlenmelidir; çünkü fon dosyalarında aynı görünen alacaklar farklı borçlulara aittir. Gerçekleşmeyen iade talimatının bedeli, 2026/61 sayılı Bülten uyarınca fon hesabına borç yazılır ve tasfiyeyi yürüten banka tarafından öncelikli olarak ödenir; bu bir fon borcudur ve kurucu şirkete karşı takip edilemez, çünkü 6362 sayılı Kanun m.53 uyarınca fon malvarlığı kurucunun malvarlığından ayrıdır. Tasfiye bakiyesi de fon malvarlığından dağıtılır. Kurucu şirkete karşı alacak ise, fonun mevzuata, izahnameye veya Kurul düzenlemelerine aykırı yönetilmesinden doğan zararın tazminidir: III-55.1 sayılı Tebliğ kapsamındaki yükümlülüklerin ihlali, TBK m.506 uyarınca vekilin özen borcunun ihlali ve haksız fiil (TBK m.49). Bu alacak, miktarı mahkemece belirlenene kadar “likit” değildir; yani icra dairesine götürüldüğünde şirketin yedi gün içinde itiraz etmesiyle takip durur ve alacaklı, itirazın iptali davasında zararı ispat etmek zorunda kalır. Sorumluların dağılımını fon tasfiyesinde zararımı kimden alırım yazımızda kurduk; bu yazı, sorumlu belirlendikten sonra tahsilin nasıl yapılacağını anlatır.
Alacağın türüne göre borçlu ve yol
| Alacak | Borçlu | Hukuki sebep | Tahsil yolu |
|---|---|---|---|
| Gerçekleşmeyen iade talimatı bedeli | Fon (fon malvarlığı) | 2026/61 sayılı Bülten; öncelikli ödeme | Tasfiyeyi yürüten bankaya bildirim; takip gerekmez |
| Tasfiye bakiyesi | Fon | III-52.1 m.28 | Katılma payı oranında dağıtım |
| Aykırı yönetimden doğan zarar | Portföy yönetim şirketi (kurucu) | III-55.1; TBK m.506, m.49 | İhtiyati haciz + sorumluluk davası; ilam sonrası icra veya iflas |
| Saklama ve denetim ihmalinden doğan zarar | Portföy saklayıcısı | III-56.1 m.11 | Sorumluluk davası; müteselsil |
| Emir iletiminde gecikme zararı | Dağıtıcı kuruluş | III-37.1; TBK m.506 | Sorumluluk davası; TSPB hakem heyeti |
| Yöneticilerin şahsi sorumluluğu | Yönetim kurulu üyeleri ve yöneticiler | TTK m.553; TBK m.49, m.72 | İhtiyati haciz; CMK m.128 tedbirinden iade |
İcra Takibi: Hangi Yol, Ne Sonuç?
İcra ve İflas Kanunu üç takip yolu sunar ve fon alacağı bakımından her birinin sonucu farklıdır. İlamsız icra takibi (İİK m.58 ve devamı), belgeye dayanmayan alacaklar için de başlatılabilir; ancak borçlu şirket ödeme emrine yedi gün içinde itiraz ederse takip durur (m.66). Alacaklı bu durumda ya İİK m.68’e göre itirazın kaldırılmasını ister, ki bu yol yalnızca imzası ikrar edilmiş belge veya resmî belgeye dayanan alacaklarda işler, ya da İİK m.67’ye göre bir yıl içinde itirazın iptali davası açar. Tazminat alacağında belge bulunmadığından itirazın iptali davası, aslında bir sorumluluk davasıdır; farkı, haksız itiraz hâlinde alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesidir (m.67/2). İlamlı icra takibi (m.32 ve devamı) ise sorumluluk davasında alınan kesinleşmiş veya kesinleşmesi gerekmeyen ilamla başlatılır ve borçlunun itirazı takibi durdurmaz; yalnızca icra mahkemesinde sınırlı sebeplerle geri bırakma istenebilir (m.33). Fon dosyalarında gerçekçi sıralama şudur: önce ihtiyati haciz, sonra sorumluluk davası, sonra ilamlı takip. İlamsız takip, yalnızca şirketin itiraz etmeyeceği düşünülen belgeli alacaklar için anlamlıdır.
Takip yollarının karşılaştırması
| Yol | Dayanak | Borçlunun itirazı | Fon alacağında sonucu |
|---|---|---|---|
| İlamsız takip | İİK m.58-68 | 7 gün içinde itiraz takibi durdurur | Tazminat alacağında itiraz kesin; itirazın iptali davası gerekir |
| İtirazın iptali davası | İİK m.67 | Dava sürer; %20 icra inkâr tazminatı riski borçluya | Sorumluluk davasıyla aynı ispat yükü; ek baskı aracı |
| İlamlı takip | İİK m.32-33 | İtiraz takibi durdurmaz; sınırlı geri bırakma | Sorumluluk davası ilamıyla en güvenli yol |
| İhtiyati haciz | İİK m.257-268 | 7 gün içinde itiraz (m.265) | Dava öncesi sıra alma; asıl araç |
| İflas yoluyla takip | İİK m.154-158 | 7 gün içinde itiraz; iflas davası | Tacir borçluya karşı mümkün; baskı aracı |
İhtiyati Haciz: Fon Mağdurunun Asıl Aracı
İİK m.257 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para alacağının alacaklısı, borçlunun malvarlığı üzerinde ihtiyati haciz isteyebilir; vadesi gelmemiş alacakta ise borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması veya taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya hazırlanması hâlinde ihtiyati haciz mümkündür. Haksız fiilden doğan tazminat alacağı zarar anında doğar ve muaccel kabul edilir; mahkeme, alacağın varlığını ve tutarını kesin olarak değil, yaklaşık olarak ispatlayan belgelerle yetinir. Fon dosyalarında bu belgeler mevcuttur: Kurul’un 17 Eylül 2026 tarihli kararları, tasfiye listesi, KAP açıklamaları, MKK dökümü, fon fiyat geçmişi, yöneticiler hakkındaki tedbir ve tutuklama haberleri, varsa iddianame. İİK m.259 uyarınca mahkeme teminat ister; teminat uygulamada alacağın belirli bir yüzdesi olarak belirlenir ve teminat mektubuyla karşılanabilir. Karar alındıktan sonra İİK m.261 uyarınca on gün içinde icra dairesinden infaz istenmeli, m.264 uyarınca yedi gün içinde dava açılmalı veya takip yapılmalıdır; aksi hâlde ihtiyati haciz kalkar. Borçlu, m.265 uyarınca yedi gün içinde itiraz edebilir.
Haczin nereye uygulanacağı, şirketin malvarlığı yapısına göre belirlenir. Portföy yönetim şirketinin tipik malvarlığı banka hesapları, yönettiği fonlardan doğan yönetim ücreti ve performans ücreti alacakları, taşınmazlar, araçlar ve iştirak paylarıdır. Fonlardan doğan ücret alacakları, İİK m.89 uyarınca üçüncü kişiye (tasfiyeyi yürüten banka veya saklayıcı) haciz ihbarnamesi gönderilerek haczedilir; tasfiye sürecinde yönetim ücretinin kime tahakkuk edeceğini tasfiye usul ve esasları yazımızda ele almıştık. Fon malvarlığının kendisi ise haczedilemez: 6362 sayılı Kanun m.53, fon malvarlığının kurucunun borçları için haczedilemeyeceğini ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağını açıkça söyler. Bu nedenle haciz talebinde fon varlıkları ile şirket varlıkları özenle ayrılmalıdır; fon malvarlığına yönelen bir haciz talebi reddedilir ve zaman kaybettirir.
İflas Yoluyla Takip ve Doğrudan İflas
Portföy yönetim şirketi anonim şirket olarak tacirdir ve İİK m.43 uyarınca iflasa tabidir. İflas yoluyla adi takipte (m.154 ve devamı) alacaklı iflas ödeme emri gönderir; borçlu yedi gün içinde itiraz etmez ve ödemezse alacaklı ticaret mahkemesinde iflas davası açar (m.156); mahkeme, m.158 uyarınca borçluya borcu depo etmesi için yedi günlük süre verir ve depo edilmezse iflasa karar verir. Borçlu itiraz ederse alacaklının alacağını iflas davasında ispat etmesi gerekir; tazminat alacağında bu, sorumluluk davasının iflas mahkemesinde görülmesi anlamına gelir ve uygulamada mahkemeler belgesiz alacaklarda iflas talebini ihtiyatla karşılar. Doğrudan iflas (m.177), alacaklının takip yapmadan iflas isteyebildiği hâlleri sayar: borçlunun yerleşim yerinin belli olmaması, taahhütlerinden kurtulmak için kaçması, alacaklıların haklarını ihlal eden hileli işlemler yapması veya haciz yoluyla takipte mallarını kaçırması, ödemelerini tatil etmesi. Kurucu şirketlerin kamuya “temerrüt yok, ödemeler sürüyor” açıklamaları, ödemelerin tatili sebebinin ispatını güçleştirir; hileli işlem sebebi ise ceza dosyasındaki tespitlere dayandırılabilir. Ayrıca İİK m.179 uyarınca sermaye şirketinin borçlarının aktifinden fazla olduğu bir alacaklı tarafından beyan ve mahkemece tespit edilirse iflasa karar verilir; bu, TTK m.376/3’teki borca batıklık rejiminin alacaklı eliyle işletilmesidir.
İflasın yatırımcı için sonucu dikkatle değerlendirilmelidir. İflas kararıyla borçlunun haczedilebilir bütün malvarlığı masaya girer ve alacaklılar İİK m.206’daki sıra cetveline göre ödenir; fon yatırımcısının tazminat alacağı imtiyazlı değildir, dördüncü sırada adi alacaklıdır ve masadaki para diğer adi alacaklılarla garameten paylaşılır. Yani iflas, tek başına tahsil garantisi değildir; ihtiyati hacizle alınan sıra iflasla ortadan kalkar, çünkü iflasın açılmasıyla hacizler düşer ve alacaklılar eşitlenir. İflasın asıl işlevi, ödeme gücü olan ama ödemeyen şirket üzerinde baskı kurmak ve masanın iptal davası imkânlarıyla kaçırılan malvarlığını geri getirmektir. Bu nedenle iflas, büyük tutarlı alacaklıların ortak hareketiyle ve şirketin malvarlığı yapısı analiz edildikten sonra kullanılmalıdır; tek yatırımcının iflas talebi, çoğu zaman şirketin lehine sonuç doğuran bir konkordato veya Kurul tedbiri sürecini tetikleyebilir.
Kurul Rejimi Devreye Girerse: Takip Yasağı ve Müşteri Önceliği
Portföy yönetim şirketi bir sermaye piyasası kurumudur ve Kurul, 6362 sayılı Kanun m.97 uyarınca şirketin mali durumunun bozulması veya yükümlülüklerini yerine getirememesi hâlinde süre verebilir, faaliyetleri sınırlayabilir veya durdurabilir ve yetkilerini kaldırabilir; m.97/2, yetkileri sürekli olarak kaldırılan kurumun malvarlığını korur. Kurul ayrıca m.86 uyarınca tedricî tasfiye kararı verebilir; bu durumda tasfiye Yatırımcı Tazmin Merkezi tarafından yürütülür, kanuni organların yetkileri YTM’ye geçer (m.86/3), ödemeler durur ve bütün malvarlığı üzerinde yalnızca YTM tasarruf eder (m.86/4). Alacaklı bakımından belirleyici hükümler şunlardır: tedricî tasfiye kararından sonra tasfiyenin kapatılmasına kadar iflas kararı verilemez; 2004 ve 6183 sayılı Kanunlar kapsamında takip yapılamaz, başlamış takipler durur; zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez (m.86/4). Tedricî tasfiyede 6102 ve 2004 sayılı Kanunların tasfiye hükümleri uygulanmaz (m.86/2). Ödeme sırası m.86/5’te düzenlenmiştir: aktiflerden öncelikle müşteri alacakları ödenir, karşılanamazsa garameten ödenir; artan kısımdan önce garameten kamu alacakları, sonra YTM’nin alacağı ödenir, bakiye diğer alacaklılara tahsis edilir. YTM, m.86/10 uyarınca aciz vesikası aramaksızın İİK m.278-280 kapsamında iptal davası açabilir ve aktifler yetmezse Kurul’un uygun görüşüyle iflas isteyebilir. Kurul, m.98 uyarınca sorumlulukları tespit edilen ortak ve yöneticilerin şahsi iflasını da isteyebilir. Bu rejimin bütününü aracı kurum, banka ve sigortada tedricî tasfiye yazımızda kurduk.
Genel iflas rejimi ile tedricî tasfiyenin karşılaştırması
| Konu | İİK iflası | SPKn m.86 tedricî tasfiyesi |
|---|---|---|
| Kim başlatır? | Alacaklı veya borçlu; ticaret mahkemesi | Kurul kararı; YTM yürütür |
| Takipler | İflasla hacizler düşer; masa | Takip yapılamaz, başlamış takipler durur (m.86/4) |
| İflas kararı | Mahkeme kararı | Tasfiye kapanana kadar iflas kararı verilemez (m.86/4) |
| Sıra | İİK m.206: imtiyazlı alacaklar, sonra adi alacaklılar | Önce müşteri alacakları, sonra kamu, sonra YTM, bakiye diğer alacaklılar (m.86/5) |
| Zamanaşımı | İşler | İşlemez (m.86/4) |
| İptal davası | İflas idaresi; aciz vesikası | YTM; aciz vesikası aranmaz (m.86/10) |
| Yöneticiler | TTK m.553; iflas idaresi dava açar | Kurul m.98 şahsi iflas isteyebilir |
Tahsil Kabiliyeti: Şirketin Malvarlığı Yeter mi?
Takip yolunu seçmeden önce sorulması gereken soru, şirketin malvarlığının yatırımcıların toplam zararını karşılayıp karşılayamayacağıdır ve dürüst cevap çoğu zaman “hayır”dır. Portföy yönetim şirketleri, yönettikleri fonların büyüklüğüyle kıyaslanamayacak ölçüde küçük öz kaynaklarla çalışır; Rehber’in 28 Ağustos 2026 tarihli değişikliğiyle kamuya yansıyan sermaye şartı dahi, yönetilen yüz milyarlarca liralık fon büyüklüğü karşısında sembolik kalır. Şirketin geliri yönetim ücretidir ve fonlar tasfiyeye girdiğinde bu gelir de kesilir. Bu nedenle şirkete karşı takip, bir tahsil planının yalnızca bir ayağıdır; diğer ayaklar yöneticilerin şahsî malvarlığı (ceza tedbiri altındaki değerlerden iade ve ihtiyati haciz), müteselsil sorumlu kuruluşlar (saklayıcı ve dağıtıcı) ve ilişkili taraf işlemleriyle kaçırılan değerlerin iptal davasıyla geri getirilmesidir. Yöneticilerin malvarlığından tahsilatı fon yöneticilerinin malvarlığına el konuldu yazımızda, sorumlu kuruluşların dağılımını zararımı kimden alırım yazımızda anlattık.
Tahsil kaynakları ve araçları
| Kaynak | Araç | Sınır |
|---|---|---|
| Şirketin banka hesapları ve alacakları | İhtiyati haciz; İİK m.89 ihbarnamesi | Yönetim ücreti gelirinin kesilmesi |
| Şirketin taşınmaz ve iştirak payları | İhtiyati haciz; sicile şerh | İpotek ve rehinlerin önceliği |
| Yöneticilerin şahsî malvarlığı | CMK m.131 iade; TTK m.553 davası; ihtiyati haciz | Ceza tedbiri süresince satış yapılamaz |
| Kaçırılan malvarlığı | İİK m.277-284 tasarrufun iptali; YTM m.86/10 | Aciz belgesi şartı (YTM için aranmaz) |
| Saklayıcı ve dağıtıcı kuruluş | Müteselsil sorumluluk davası | Kusur ve illiyet ispatı |
| Sigorta | Varsa mesleki sorumluluk poliçesi | Poliçe kapsamı ve limiti |
Konkordato İhtimali: Şirket Mühlet Alırsa
Takip baskısı altındaki şirketin elindeki savunma araçlarından biri konkordatodur. İİK m.285 uyarınca borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçlu, asliye ticaret mahkemesinden konkordato mühleti isteyebilir; mahkeme m.287 uyarınca geçici mühlet verir ve m.289 uyarınca kesin mühlete çevirebilir. Alacaklı bakımından sonuç ağırdır: m.294 uyarınca mühlet içinde borçlu aleyhine takip yapılamaz, başlamış takipler durur ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz; mühletten önce konulmuş hacizler ise kural olarak korunur. Yani mühletten önce alınmış ve uygulanmış bir ihtiyati haciz, konkordato sürecinde de sıra sağlar; mühletten sonra alınan karar uygulanamaz. Alacaklı, m.299 uyarınca komiserin ilanından itibaren on beş gün içinde alacağını bildirmeli ve m.302 uyarınca alacaklılar toplantısında projeye oy kullanmalıdır; bildirilmeyen alacak, projenin müzakeresinde dikkate alınmaz. Konkordato projesi, alacakların belirli bir oranda ve vadede ödenmesini öngörür; yatırımcı, projenin tasdikine m.305 ve devamı uyarınca itiraz edebilir. Fon dosyalarında konkordato ihtimali, ihtiyati haczin neden erken alınması gerektiğinin bir başka gerekçesidir.
Konkordato mühletinin alacaklıya etkisi
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Yeni takip | Yapılamaz | İİK m.294/1 |
| Başlamış takipler | Durur | İİK m.294/1 |
| İhtiyati haciz | Mühlet içinde uygulanamaz; önce uygulanmış hacizler korunur | İİK m.294 |
| Alacak bildirimi | Komiserin ilanından itibaren 15 gün | İİK m.299 |
| Alacaklılar toplantısı ve oy | Kaydedilmiş alacaklılar oy kullanır | İİK m.302 |
| Tasdike itiraz | Proje aleyhine oy kullanan alacaklılar itiraz edebilir | İİK m.305-306 |
| Faiz | Rehinle temin edilmemiş alacaklarda mühlet süresince faiz işlemez | İİK m.294/3 |
Tüzel Kişi Yatırımcı: Şirket Adına Takip
Nakdini fonda tutan şirketler için takip usulü aynıdır; fark, alacağın ticari nitelikte olması ve davanın ticari dava olarak asliye ticaret mahkemesinde, zorunlu arabuluculuk sonrasında görülmesidir. Şirket, ihtiyati haciz teminatını teminat mektubuyla karşılayabilir ve alacak tutarı büyük olduğundan erken haczin faydası daha belirgindir. Şirketin fon zararının muhasebe ve vergi boyutunu şirket hazinesi tasfiye edilen fonda yazımızda, fon kilitliyken şirket yükümlülüklerinin yönetimini fonlar ödeme yapmak istiyor, SPK izin vermiyor yazımızda ele aldık.
Sıralama Stratejisi: Kim Önce Davranırsa
Onlarca mağdurun aynı şirkete yöneldiği bir dosyada hukuk, haklıyı değil erken davrananı öne alır. Haciz yolunda sıra, haczin uygulanma tarihine göre belirlenir; ilk haczi koyan alacaklı, satış bedelinden önce pay alır ve sonraki hacizler İİK m.100 uyarınca ancak belirli süre içinde katılabilir. İflas yolunda ise bu sıra ortadan kalkar ve bütün adi alacaklılar eşitlenir. Tedricî tasfiyede sıra, m.86/5’teki kategoriye göredir ve kategori içinde garame uygulanır. Bu üç kural birlikte okunduğunda strateji netleşir: büyük tutarlı alacaklı, Kurul rejimi devreye girmeden önce ihtiyati haciz almalı ve sorumluluk davasını açmalı; ancak iflas talebini, şirketin masaya girecek malvarlığı ve diğer alacaklıların durumu analiz edilmeden kullanmamalıdır. Küçük tutarlı yatırımcılar için ise tek başına takip maliyetlidir; aynı fondaki yatırımcıların ortak hareketi, hem ihtiyati haciz teminatını hem dava giderlerini paylaştırır ve Kurul nezdinde ağırlık oluşturur. Ortak hareketin usulünü fon mağdurları toplu dava açabilir mi yazımızda ele aldık.
Süreler ve Adım Planı
Kaçırılmaması gereken süreler
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İhtiyati haciz kararının infazı | Karar tarihinden itibaren 10 gün | İİK m.261 |
| İhtiyati haczin dava veya takiple tamamlanması | 7 gün | İİK m.264 |
| İhtiyati hacze itiraz (borçlu) | 7 gün | İİK m.265 |
| İlamsız takipte ödeme emrine itiraz (borçlu) | 7 gün | İİK m.62 |
| İtirazın iptali davası | İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl | İİK m.67 |
| İflas ödeme emrine itiraz | 7 gün | İİK m.155 |
| Depo emri | 7 gün | İİK m.158 |
| Sorumluluk davası zamanaşımı | TBK m.72: 2 yıl / 10 yıl; ceza zamanaşımı uzunsa o süre; TTK m.560: 2 yıl / 5 yıl | TBK m.72; TTK m.560 |
| Tedricî tasfiyede alacak bildirimi | YTM ilanındaki süre | SPKn m.86; YTM düzenlemeleri |
Büyük tutarlı alacaklı için adım planı
| Sıra | Adım | Amaç |
|---|---|---|
| 1 | Alacağın niteliğini ayır: fon borcu mu, şirket borcu mu; zarar hesabı | Doğru borçlu ve doğru yol |
| 2 | Şirketin malvarlığı analizi: hesaplar, ücret alacakları, taşınmaz, iştirakler; ilişkili taraf devirleri | Haczin hedefi ve tahsil kabiliyeti |
| 3 | İhtiyati haciz talebi (İİK m.257): yaklaşık ispat belgeleri, teminat | Sıra alma |
| 4 | 10 gün içinde infaz, 7 gün içinde sorumluluk davası | Haczin korunması |
| 5 | Yöneticiler ve müteselsil sorumlulara karşı eş zamanlı dava ve ceza dosyasında iade talebi | Tahsil kaynaklarının genişletilmesi |
| 6 | Kurul rejimi devreye girerse: alacak bildirimi, sıra itirazı, YTM ile yazışma | m.86/5 sırasında konum |
| 7 | İflas talebini malvarlığı analizi ve ortak hareketle değerlendir | Baskı aracının doğru kullanımı |
Örnek Dilekçe: Portföy Yönetim Şirketine Karşı İhtiyati Haciz Talebi
Sık Yapılan Hatalar
Şirkete karşı takipte yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Fon borcunu şirketten takip etmek | Fon malvarlığı ayrıdır; takip sonuçsuz | Gerçekleşmeyen talimat için bankaya bildirim, şirkete karşı tazminat |
| Belgesiz tazminat alacağı için ilamsız takip | İtirazla durur; zaman kaybı | İhtiyati haciz + sorumluluk davası |
| Fon varlıklarına haciz istemek | SPKn m.53 gereği reddedilir | Şirket varlıkları ile fon varlıklarını ayırmak |
| İhtiyati haczi 10 günde infaz ettirmemek, 7 günde tamamlamamak | Haciz kalkar | İİK m.261 ve m.264 sürelerinin takibi |
| Tek başına iflas talebiyle sonuç beklemek | Sıra kaybolur; masada adi alacaklı | Malvarlığı analizi ve ortak hareket |
| Kurul rejimini hesaba katmamak | Takipler durur; alacak bildirimi kaçırılır | Tedricî tasfiye ihtimaline göre plan |
| Yalnızca şirkete odaklanmak | Şirket malvarlığı yetmez | Yöneticiler ve müteselsil sorumlular üzerinde eş zamanlı takip |
🧭 Bu yazı SPK fon tasfiyesi serisinin parçasıdır
Serinin ana rehberi: SPK Fon Tasfiye Kararı: Param Ne Olacak? · Yöneticilerin malvarlığından tahsilat · Tedricî tasfiye rejimi · Sermaye piyasası rehberlerinin tamamı: SPK Hukuk Rehberi
Yatırımcı Tazmin Merkezi’nin fon zararını neden ödemediğini, hangi dar senaryoda devreye girdiğini ve fon mağdurunun gerçek güvence zincirini fon mağduru YTM’den para alabilir mi yazımızda anlattık.
Sıkça Sorulan Sorular
Portföy yönetim şirketine karşı icra takibi yapabilir miyim?
Evet, hukuken mümkündür; şirket anonim şirket olarak tacirdir. Ancak fonun aykırı yönetiminden doğan alacak bir tazminat alacağıdır ve belgeye dayanmadığı için ilamsız takipte şirketin yedi gün içinde itirazıyla durur. Gerçekçi yol, ihtiyati haciz ile birlikte sorumluluk davası açmak ve ilamla takip yapmaktır.
Fonun tasfiye bakiyesi zararımı karşılamadı; kalanı şirketten alabilir miyim?
Şirketin III-55.1 sayılı Tebliğ ve fon dokümanlarına aykırı yönetimi ispatlanırsa evet. Bu, fon borcundan farklı olarak şirketin kendi malvarlığından karşılanan bir tazminat alacağıdır ve sorumluluk davasıyla belirlenir.
Fon malvarlığını haczettirebilir miyim?
Hayır. 6362 sayılı Kanun m.53 uyarınca fon malvarlığı kurucunun malvarlığından ayrıdır, kurucunun borçları için haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz. Haciz yalnızca şirketin kendi varlıklarına yönelir.
İhtiyati haciz için hangi belgeler yeterli?
Mahkeme yaklaşık ispatla yetinir: Kurul kararları ve bültenler, KAP açıklamaları, MKK dökümü, fon fiyat geçmişi, zarar hesabı ve yöneticiler hakkındaki tedbir bilgileri. İİK m.259 uyarınca teminat gösterilir; karar 10 gün içinde infaz ettirilmeli ve 7 gün içinde dava açılmalıdır.
Şirketin iflasını isteyebilir miyim?
Evet: iflas yoluyla takip (İİK m.154-158), doğrudan iflas sebepleri (m.177) veya borca batıklık (m.179) yoluyla. Ancak iflasla hacizler düşer, yatırımcı masada adi alacaklı olur ve masa diğer alacaklılarla garameten paylaşılır; iflas tahsil garantisi değil, baskı ve iptal davası aracıdır.
SPK tedricî tasfiye kararı verirse takibim ne olur?
Durur. SPKn m.86/4 uyarınca tedricî tasfiye kararından sonra takip yapılamaz, başlamış takipler durur, iflas kararı verilemez ve zamanaşımı işlemez. Alacaklar m.86/5'teki sıraya göre YTM tarafından ödenir; alacağın YTM'ye süresinde bildirilmesi gerekir.
Tedricî tasfiyede yatırımcı önce mi ödenir?
m.86/5 uyarınca müşteri alacakları kamu alacaklarının bile önünde ödenir. Ancak tazminat alacağının müşteri alacağı sayılıp sayılmayacağı tartışmalıdır; müşteri alacağı kavramı kurum nezdinde saklanan nakit ve kıymetleri hedefler. Bildirim ve sıra itirazı bu tartışmada belirleyicidir.
Şirketin malvarlığı zararı karşılamaya yeter mi?
Çoğu zaman hayır. Şirketin öz kaynağı yönettiği fon büyüklüğüne kıyasla küçüktür ve yönetim ücreti geliri tasfiyeyle kesilir. Bu nedenle takip, yöneticilerin şahsî malvarlığı, müteselsil sorumlu kuruluşlar ve kaçırılan değerlerin iptal davasıyla geri getirilmesiyle birlikte planlanmalıdır.
Diğer mağdurlarla birlikte hareket etmeli miyim?
Büyük tutarlı alacaklı için erken ihtiyati haciz tek başına avantajdır; küçük tutarlı yatırımcılar için ortak hareket teminat ve dava giderlerini paylaştırır, Kurul nezdinde ağırlık oluşturur. İflas talebi ise her hâlde ortak analizle kullanılmalıdır.
Zamanaşımı ne kadar?
Haksız fiil ve sorumluluk davalarında TBK m.72 uyarınca zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl; fiil suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı uzunsa o süre uygulanır. TTK m.553 sorumluluğunda TTK m.560 uyarınca 2 yıl / 5 yıl. Tedricî tasfiyede süreler işlemez.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Takip ve iflas yolunun seçimi, borçlu şirketin malvarlığı yapısına ve Kurul’un alacağı kararlara göre değişir; somut dosyanız için bir avukata danışılmalıdır.
Büyük tutarlı alacağınız için tahsil planı
Malvarlığı analizi, ihtiyati haciz, sorumluluk davası ve Kurul rejimine göre sıralama. Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla değerlendirme için ulaşın.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Kurul rejimi devreye girmeden önce sıranızı alın. Belgelerinizi birlikte inceleyelim: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik Sermaye Piyasası Hukuku ve İcra ve İflas Hukuku alanındadır.
SPK Hukuk Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları