Marka, patent, faydalı model ve tasarım hakları devredilebilir, lisans konusu olabilir, rehin verilebilir ve haczedilebilir. Bu işlemler işletmeden bağımsız olarak yapılabilir (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.148/1-2). Bütün bu işlemler yazılı şekle tabidir; devir sözleşmesi ise ancak noter tarafından onaylanmış şekilde yapılırsa geçerlidir (m.148/4). İşlem, taraflardan birinin talebi ve ücretin ödenmesiyle Türk Patent ve Marka Kurumu siciline kaydedilir. Sicile kaydedilmeyen işlemlerden doğan haklar iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez (m.148/5). Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans inhisari değildir ve lisans alan alt lisans veremez (m.24/2-3). İnhisari lisans alan, aksi kararlaştırılmamışsa tecavüze karşı kendi adına dava açabilir (m.158/1).
Bu rehber; markasını, patentini veya tasarımını satmak ya da lisansla kullandırmak isteyen işletmeler, marka veya patent satın alan yatırımcılar, lisans alan bayi ve üreticiler, sınai mülkiyet hakkını kredi teminatı olarak kullanmak isteyen şirketler ve bankalar ile hakkı birden fazla kişiye ait olan ortaklar için yazıldı. Devir, lisans, rehin ve haczin şekil ve sicil şartlarını, sicile kaydın iyiniyetli üçüncü kişiler bakımından önemini, marka, patent ve tasarım devrinin farklarını, inhisari ve inhisari olmayan lisansı, lisans sözleşmesinde bulunması gereken hükümleri, lisans alanın dava hakkını, paydaşların önalım hakkını, rehin ve teminat işlemlerini ve lisans sona erdikten sonra kullanımın sonuçlarını Sınai Mülkiyet Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği hükümleriyle anlatıyor. Sayfada paydaşın önalım hakkı davası, inhisari olmayan lisans alanın dava açılması için bildirimi ve lisansı sona eren eski lisans alana karşı tecavüz davası dilekçe örnekleri yer alıyor. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7, 9, 10, 23-26, 29, 30, 70, 75, 76, 79, 81, 112, 115, 125-128, 139, 141, 147, 148 ve 149-159; Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.20, 69, 116 ve 125-130; 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu m.5; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4 ve 5/A; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109 ve 389. Sınai Mülkiyet Kanunu ve Yönetmelik 13 Kasım 2026 tarihinde mevzuat.gov.tr’den alınmış güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir; Yönetmelikte 15.03.2025 tarihli değişiklikler işlenmiştir.
Sınai Mülkiyet Hakkı Üzerinde Hangi İşlemler Yapılabilir?
Kanun sınai mülkiyet haklarını ekonomik bir değer olarak ele alır. Sınai mülkiyet hakkı devredilebilir, miras yoluyla intikal edebilir, lisans konusu olabilir, rehin verilebilir, teminat olarak gösterilebilir, haczedilebilir veya diğer hukuki işlemlere konu olabilir (SMK m.148/1). Bu işlemler işletmeden bağımsız olarak yapılabilir (m.148/2). Bir şirket, fabrikasını satmadan markasını satabilir; işletmesini devretmeden patentini lisansla kullandırabilir. Aynı kurallar henüz tescil edilmemiş başvurular için de geçerlidir (m.148/8; Yönetmelik m.130/1).
Sınai mülkiyet hakları üzerindeki hukuki işlemler
| İşlem | Marka | Patent ve faydalı model | Tasarım | Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı |
|---|---|---|---|---|
| Devir | Mümkün; mal ve hizmetlerin tümü veya bir kısmı için (SMK m.148/6) | Mümkün; patent bölünemez (m.112/3) | Mümkün; tasarım bölünemez (m.70/4) | Mümkün değil (m.148/1) |
| Lisans | Mümkün (m.24) | Mümkün (m.125) | Mümkün (m.75) | Mümkün değil (m.148/1) |
| Rehin ve teminat | Mümkün | Mümkün | Mümkün | Mümkün değil |
| Haciz | Mümkün; işletmeden bağımsız (Yönetmelik m.126/1) | Mümkün | Mümkün | Mümkün değil |
| Miras | İntikal eder (Yönetmelik m.129) | İntikal eder | İntikal eder | Kanunda devir ve intikal yasağı vardır (m.148/1) |
Telif hakları bu rejimin dışındadır; eser üzerindeki mali hakların devri ve lisansı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na tabidir. Bunun için telif hakkı devir ve lisans sözleşmesi rehberimize, sınai hakların mirasçılara geçişi için marka, patent ve tasarımın miras yoluyla intikali rehberimize bakabilirsiniz.
Şekil ve Sicil: Yazılı Şekil, Noter Onayı ve İyiniyetli Üçüncü Kişiler
Kanun, sınai mülkiyet hakları üzerindeki bütün hukuki işlemleri yazılı şekle bağlamıştır. Devir sözleşmeleri için daha ağır bir şart vardır: devrin geçerliliği, sözleşmenin noter tarafından onaylanmış şekilde yapılmasına bağlıdır (SMK m.148/4). Noter onayı olmadan yapılan bir marka satışı, taraflar arasında devir sonucunu doğurmaz. Lisans, rehin ve diğer işlemler için ise adi yazılı şekil yeterlidir.
İkinci aşama sicil kaydıdır. Hukuki işlemler taraflardan birinin talebi, ücretin ödenmesi ve Yönetmelikte belirtilen diğer şartların yerine getirilmesiyle sicile kaydedilir ve Bültende yayımlanır. Sicile kaydedilmeyen hukuki işlemlerden doğan haklar iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez (SMK m.148/5). Bu kuralın tek istisnası, işverenin hizmet buluşu üzerindeki tam hak talebidir; bu talebin çalışana ulaşmasıyla buluş üzerindeki bütün haklar işverene geçer (m.115/2 ve m.148/5).
İşlem türüne göre şekil ve sicil şartları
| İşlem | Geçerlilik şekli | Sicile kayıt için sunulacaklar | Sicile kaydedilmezse |
|---|---|---|---|
| Devir | Yazılı ve noter onaylı (SMK m.148/4) | Talep formu, ücret, tescil veya başvuru numarasını gösteren devir sözleşmesi; patentte devir bedeli (Yönetmelik m.125/1-2) | Devralan, sicile güvenerek hak kazanan iyiniyetli üçüncü kişilere karşı hakkını ileri süremez (m.148/5) |
| Marka lisansı | Yazılı (m.148/4) | Talep formu, mal ve hizmetleri, varsa bedel ve süreyi gösteren lisans sözleşmesi, ücret (Yönetmelik m.20/2) | Lisans alan, lisansını iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri süremez |
| Patent lisansı | Yazılı | Talep formu, patent numarası, süre, varsa bedel ve lisansın çeşidi (Yönetmelik m.116/2) | Aynı |
| Tasarım lisansı | Yazılı | Talep formu, tasarımın adı ve numarası, çoklu başvuruda sıra numaraları, varsa bedel ve süre (Yönetmelik m.69/2) | Aynı |
| Rehin | Yazılı | Talep formu, ücret, tescil numarasını gösteren rehin sözleşmesi (Yönetmelik m.127/1) | Rehin hakkı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez |
| Birleşme, bölünme, ayni sermaye, işletme devri | Şirketler hukukundaki işlem | Talep formu, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi bilgisi veya onaylı belge, ücret (Yönetmelik m.125/4) | Sicil hâlen eski sahibi gösterir; Kurum işlemleri ve davalar bakımından sorun doğar |
Marka Devri: Kısmi Devir, Şirket İşlemleri ve Devirden Önce Kontrol
Marka, tescil edildiği mal veya hizmetlerin tümü veya bir kısmı için devredilebilir (SMK m.148/6). Kısmi devirde devredilen mal veya hizmetlerin ve sınıf numaralarının devir sözleşmesinde gösterilmesi zorunludur. Kurum, kısmen devredilen mal ve hizmetler için devralan adına yeni bir tescil numarasıyla yeni bir dosya açar ve yeni bir tescil belgesi düzenler; korumanın başladığı tarih ve koruma süresi değişmez (Yönetmelik m.125/3). Birleşme, bölünme, ayni sermaye konulması veya ticari işletmenin devralınması sonucunda hak sahipliğinde meydana gelen değişiklik, ticaret sicili gazetesi bilgisiyle sicile kaydettirilir (m.125/4).
Marka satın alırken yapılması gereken kontroller
| Kontrol | Neden önemli? | Dayanak |
|---|---|---|
| Sicildeki sahip ve devir zinciri | Devredenin yetkisi; kaydedilmemiş önceki işlemlerin riski | SMK m.148/5 |
| Sicile kayıtlı lisanslar | İnhisari lisans varsa devralan markayı kendisi kullanamayabilir; lisans iyiniyetli devralana karşı ancak kayıtlıysa ileri sürülür | m.24/2 ve m.148/5 |
| Rehin ve haciz kayıtları | Rehin ve haciz devre engel değildir; devralan bu kayıtlarla birlikte devralır | Yönetmelik m.126/2 ve m.127/5 |
| Koruma süresi ve yenileme | Süresi dolmak üzere olan markanın yenilenmesi takip edilmelidir | SMK m.23 |
| Son beş yıldaki kullanım | Ciddi kullanılmayan marka iptal talebine açıktır | m.9/1 ve m.26/1-a |
| Bekleyen dava, itiraz ve tedbirler | Hükümsüzlük davası veya tedbir şerhi devrin değerini doğrudan etkiler | m.25 ve m.159 |
| Markanın kapsadığı mal ve hizmetler | Kısmi devirde hangi sınıfların devredildiği açıkça yazılmalıdır | Yönetmelik m.125/3 |
Markanın yabancı bir şirketin Türkiye distribütörü veya temsilcisi adına izinsiz tescil edildiği durumlarda asıl marka sahibi, haklı bir sebebi olmayan temsilciye karşı kullanımın yasaklanmasını veya tescilin kendisine devrini mahkemeden isteyebilir (SMK m.10/1). Bu durumdaki hükümsüzlük ve devir talepleri için marka hükümsüzlük davası ve distribütör tescili rehberimize bakabilirsiniz.
Patent, Faydalı Model ve Tasarım Devri: Bölünmezlik ve Devredenin Sorumluluğu
Patent ve tasarım devirlerinde markadan farklı kurallar vardır. Birden çok kişiye ait olsa da patent başvurusu veya patent, devir veya üzerinde hak tesisi için bölünemez (SMK m.112/3); aynı kural tasarım için de geçerlidir (m.70/4). Patent devrinde devir bedelinin sözleşmede gösterilmesi veya talep formunda beyan edilmesi zorunludur (Yönetmelik m.125/2). Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa patenti devreden veya lisansını veren, buluşun normal kullanımı için zorunlu teknik bilgileri vermekle yükümlüdür; devralan veya lisans alan da kendisine verilen gizli bilgileri korumakla yükümlüdür (SMK m.126).
Devredenin ve lisans verenin sorumluluğu
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Devreden veya lisans verenin buna yetkili olmadığının sonradan anlaşılması | İlgililere karşı sorumludur | SMK m.127/1 ve m.76/1 |
| Patentin veya tasarımın sonradan hükümsüz kılınması | Sözleşmede daha kapsamlı sorumluluk öngörülmemişse hükümsüzlüğün etkisine ilişkin hükümler uygulanır; uygulanmış sözleşmeler etkilenmez, ödenen bedelin hakkaniyete göre iadesi istenebilir | m.127/2, m.76/2, m.139 ve m.79 |
| Devreden veya lisans verenin kötüniyeti | Her zaman sorumludur | m.127/3 |
| Patentlenebilirliğe ilişkin rapor ve kararların bildirilmemesi | Kötüniyet kabul edilir | m.127/3 |
| Tazminat talebinin süresi | Sorumluluk davasına dayanak olan mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren başlar | m.127/4 ve m.76/2 |
Devralan bu nedenle sözleşmede devredenin bildiği araştırma raporlarını, Kurum kararlarını ve yabancı ülkelerdeki inceleme sonuçlarını açıkça listelemesini istemelidir. Bu belgelerin sözleşmede yer almaması, patent devreden bakımından kötüniyet karinesi doğurur (SMK m.127/3). Faydalı modelin geçerliliği Kurum tarafından garanti edilmediğinden bu kontrol faydalı model alımlarında daha da önemlidir; bunun için faydalı model rehberimize bakabilirsiniz.
Lisans Türleri: İnhisari ve İnhisari Olmayan Lisans
Marka hakkı, tescil edildiği mal veya hizmetlerin bir kısmı ya da tamamı için lisans sözleşmesine konu olabilir (SMK m.24/1). Patent ve tasarım da lisans konusu olabilir (m.125/1 ve m.75/1). Lisans, inhisari veya inhisari olmayan şekilde verilir; sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans inhisari değildir (m.24/2, m.75/2 ve m.125/2). Lisansın türü, lisans alanın piyasadaki konumunu ve dava hakkını doğrudan belirler.
Lisans türlerinin sonuçları
| Konu | İnhisari lisans | İnhisari olmayan lisans | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Lisans verenin başka lisans vermesi | Veremez | Verebilir | SMK m.24/2, m.75/2 ve m.125/2 |
| Lisans verenin kendisinin kullanması | Hakkını açıkça saklı tutmadıkça kullanamaz | Kullanabilir | Aynı |
| Alt lisans ve lisansın devri | Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa yasak | Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa yasak | m.24/3, m.75/3 ve m.125/3 |
| Tecavüze karşı dava | Aksi kararlaştırılmamışsa kendi adına açabilir | Hak sahibine bildirim; üç ay içinde dava açılmazsa kendi adına | m.158/1-2 |
| Patentte lisans verme teklifi | Sicilde inhisari lisans varsa teklif yapılamaz | Patent sahibi herkese lisans teklif edebilir | m.128/1-2 |
| Lisansın varsayılan türü | Ancak açıkça kararlaştırılırsa | Sözleşme sessizse | m.24/2 |
Lisans Sözleşmesinde Bulunması Gereken Hükümler
Kanun lisans sözleşmesi için kapsamlı bir düzenleme yapmaz; kalan konular sözleşmeyle belirlenir. Bu nedenle sözleşmenin eksik yazılması, uyuşmazlığın Kanundaki sınırlı hükümlere göre çözülmesi sonucunu doğurur. Marka lisansında özellikle kalite kontrolü önemlidir: lisans veren, lisans alanın ürün ve hizmetlerinin kalitesini garanti altına alacak önlemleri alır; lisans alan sözleşme şartlarına uymazsa marka sahibi tescilli markadan doğan haklarını ona karşı ileri sürebilir (SMK m.24/4).
Lisans sözleşmesinin temel hükümleri
| Hüküm | İçerik | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Konu ve kapsam | Tescil numarası; markada mal ve hizmetler, tasarımda sıra numaraları, patentte istemler | Kapsam dışı kullanım tecavüz oluşturur (SMK m.29/1-ç, m.81/1-b ve m.141/1-d) |
| Türü | İnhisari veya inhisari olmayan; lisans verenin kullanım hakkının saklı tutulup tutulmadığı | Sözleşme sessizse lisans inhisari değildir (m.24/2) |
| Bölge ve süre | Türkiye’nin tamamı veya belirli bölgeler; başlangıç, bitiş ve yenileme | Tasarım lisansı ulusal sınırların bir kısmı için de verilebilir (Yönetmelik m.69/1) |
| Bedel | Sabit bedel, satışa bağlı lisans bedeli, asgari ödeme, raporlama ve denetim | Sicile kayıtta varsa bedel belirtilir (Yönetmelik m.20/2 ve m.116/2) |
| Kalite kontrolü | Standartlar, numune onayı, denetim hakkı | Marka lisansında kanuni yükümlülüktür (SMK m.24/4) |
| Alt lisans ve devir | İzin verilip verilmediği | Sözleşme sessizse yasaktır (m.24/3) |
| Kullanım ve ispat | Lisans alanın kullanım kayıtlarını saklaması | Lisans alanın kullanımı marka sahibinin kullanımı sayılır (m.9/3) |
| Teknik bilgi ve gizlilik | Know-how aktarımı ve gizlilik yükümlülüğü | Patentte kanuni yükümlülüktür (m.126) |
| Dava hakkı | Tecavüzlere karşı kimin, nasıl dava açacağı | Kanundaki kurallar sözleşmeyle değiştirilebilir (m.158/1-2) |
| Sona erme | Fesih sebepleri, stok satışı için süre, işaretlerin kaldırılması | Süre bittikten sonraki kullanım izinsiz kullanımdır (m.29/1-a) |
Franchise sözleşmeleri marka lisansını, know-how aktarımını ve iş modelini birlikte içerir; bunun için franchise sözleşmesi, sona ermede denkleştirme talepleri için distribütörlük ve bayilik sözleşmesi, yurt dışına ödenen lisans bedellerinin vergilendirilmesi için yurt dışına royalty ödemesinde stopaj rehberlerimize bakabilirsiniz.
Lisans Alanın Dava Hakkı
Tecavüz hâlinde dava hakkı esas olarak hak sahibine aittir. Kanun lisans alana da belirli şartlarla dava hakkı tanır. Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa inhisari lisansa sahip olan kişi, üçüncü kişinin tecavüzü hâlinde hak sahibinin açabileceği davaları kendi adına açabilir (SMK m.158/1). İnhisari olmayan lisans alan ise, dava açma hakkı sözleşmede açıkça sınırlandırılmamışsa, yapacağı bildirimle hak sahibinden dava açmasını ister. Hak sahibi bunu kabul etmez veya bildirimden itibaren üç ay içinde dava açmazsa lisans alan, bildirimini de ekleyerek kendi adına ve kendi menfaatlerinin gerektirdiği ölçüde dava açabilir ve dava açtığını hak sahibine bildirir (m.158/2).
Lisans alanın dava hakkının şartları
| Lisans türü | Şart | Dayanak |
|---|---|---|
| İnhisari lisans | Sözleşmede aksi kararlaştırılmamış olması; doğrudan kendi adına dava | SMK m.158/1 |
| İnhisari olmayan lisans | Dava hakkının sözleşmede açıkça sınırlandırılmamış olması; hak sahibine bildirim; ret veya üç ay içinde dava açılmaması | m.158/2 |
| Acil durum | Ciddi zarar tehlikesi varsa üç ay beklemeden ihtiyati tedbir istenebilir; tedbir kararı verilirse lisans alan dava açmaya da yetkilidir ve eksik şartlar yargılama sırasında tamamlanır | m.158/3 |
| Lisansın sicil kaydı | Kayıtlı olmayan lisans iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez; kayıt dava öncesinde yaptırılmalıdır | m.148/5 |
Birden Fazla Hak Sahibi: Ortak Kullanım, Lisans İçin Oybirliği ve Önalım Hakkı
Patent veya tasarım birden çok kişiye aitse ortaklık önce aralarındaki anlaşmaya, anlaşma yoksa Türk Medeni Kanunu’nun paylı mülkiyet hükümlerine tabidir. Her hak sahibi kendi payı üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilir, diğerlerine bildirimde bulunarak buluşu veya tasarımı kullanabilir ve tecavüze karşı dava açabilir; dava açan bir ay içinde diğer hak sahiplerine bildirim yapar (SMK m.112/1 ve m.70/2). Üçüncü kişilere lisans verilmesi için ise oybirliği gerekir; oybirliği sağlanamazsa mahkeme hakkaniyete göre bu yetkiyi hak sahiplerinden birine veya birkaçına verebilir (m.112/2 ve m.70/3).
Paydaşlardan biri payını üçüncü kişiye satarsa diğer paydaşların önalım hakkı vardır. Satış alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara bildirilir. Önalım hakkı, satışın bildirildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl geçmekle düşer. Taraflar anlaşamazsa önalım hakkı alıcıya karşı dava açılarak kullanılır; önalım hakkı sahibi, payın kendi adına devrine karar verilmeden önce satış bedelini mahkemenin belirleyeceği süre içinde ve belirleyeceği yere nakden yatırır. Cebri artırmayla yapılan satışlarda önalım hakkı kullanılamaz (SMK m.148/3).
Paylı sınai mülkiyet hakkında temel kurallar
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kurum işlemleri | Vekil yoksa hak sahiplerinin atadığı ortak temsilci yürütür; atanmamışsa başvuru formunda adı geçen ilk hak sahibi | SMK m.147/1 |
| Kullanım | Her paydaş diğerlerine bildirimde bulunarak kullanabilir | m.112/1-b ve m.70/2-b |
| Lisans | Oybirliği; sağlanamazsa mahkeme kararı | m.112/2 ve m.70/3 |
| Pay satışı | Diğer paydaşların önalım hakkı; üç ay ve iki yıllık hak düşürücü süreler | m.148/3 |
| Bölünme | Patent ve tasarım devir veya hak tesisi için bölünemez | m.112/3 ve m.70/4 |
Rehin, Teminat ve Haciz
Sınai mülkiyet hakları kredi teminatı olarak kullanılabilir. Marka, tasarım ve patent üzerindeki rehin, rehin sözleşmesinin ve talep formunun sunulmasıyla sicile kaydedilir ve Bültende yayımlanır (Yönetmelik m.127/1). Bu şekilde kaydedilen rehinler, 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu uyarınca kurulan Rehinli Taşınır Siciline de bildirilir (m.127/2). Fikri ve sınai mülkiyete konu haklar, 6750 sayılı Kanuna göre de rehin konusu olabilen taşınır varlıklar arasında sayılmıştır (6750 sayılı Kanun m.5/1-c).
Rehin ve haczin sicildeki sonuçları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Rehnin sona ermesi | Alacağın sona ermesi, şartın veya sürenin gerçekleşmesi, hakkın cebri icra yoluyla satılması | Yönetmelik m.127/3 |
| Rehnin terkini | Alacaklının talebiyle; alacaklı kaçınırsa hak sahibi terkin davası açar ve kesinleşmiş kararı Kuruma sunar | m.127/4 |
| Ücretlerin ödenmemesi | Rehin veya haciz, yenileme ve yıllık ücretlerin ödenmemesi nedeniyle hakkın sona ermesini engellemez | m.126/2 ve m.127/5 |
| Devir | Rehin ve haciz hakkın devrine engel değildir | m.126/2 ve m.127/5 |
| Haciz | İşletmeden bağımsız olarak haczedilebilir; sicile kaydedilir ve Bültende yayımlanır | m.126/1 |
| Başvurular | Başvurular da rehin ve hacze konu olabilir; ancak başvuru işlemlerinin yürütülmesini engellemez | m.130 |
Lisans Sona Erdikten Sonra Kullanım ve Lisans Sınırlarının Aşılması
Lisansın süresi dolduktan veya sözleşme feshedildikten sonra kullanıma devam eden eski lisans alan artık izinsiz kullanıcıdır. Marka sahibinin izni olmaksızın markayı kullanmak tecavüzdür (SMK m.29/1-a). Lisans süresince de lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek ayrıca tecavüz sayılır (m.29/1-ç, m.81/1-b ve m.141/1-d). Lisans alan sözleşme şartlarına uymazsa marka sahibi tescilli markadan doğan haklarını ona karşı ileri sürebilir (m.24/4).
Lisansla ilgili ihlaller ve sonuçları
| Fiil | Hukuki sonuç | Cezai sonuç |
|---|---|---|
| Lisans süresi bittikten sonra markayı kullanmaya devam etmek | Tecavüzün tespiti, durdurulması, el koyma ve tazminat (SMK m.29/1-a ve m.149) | Koşulları varsa marka hakkına tecavüz suçu (m.30/1) |
| Lisans kapsamı dışındaki mal veya bölgede kullanım | Tecavüz; sözleşmeye aykırılık (m.29/1-ç ve m.24/4) | Koşulları varsa m.30/1 |
| İzinsiz alt lisans verme veya lisansı devretme | Tecavüz (m.29/1-ç) | Yetkisi olmadan başkasına ait marka üzerinde devir, lisans veya rehin yoluyla tasarruf iki yıldan dört yıla kadar hapis ve adli para cezası gerektirir (m.30/3) |
| Patent veya tasarım lisansının kapsamını aşma | Tecavüz (m.141/1-d ve m.81/1-b) | Ceza öngörülmemiştir |
Eski lisans alana karşı tazminat hesabında lisans bedeli yöntemi çoğu zaman en kolay ispatlanabilen yöntemdir; taraflar arasındaki eski sözleşme, tecavüz edenin hukuka uygun kullanımda ödemesi gereken bedeli doğrudan gösterir (SMK m.151/2-c). Hesap yöntemleri için tecavüzde tazminat hesaplama, marka suçu soruşturmaları için işyerinde sahte ürün araması ve marka suçu rehberlerimize bakabilirsiniz.
Paydaşın Önalım Hakkı Davası Örneği
Bir patentin yarı payına sahip olan şirketin, diğer paydaş mühendisin payını kendisine bildirmeden rakip bir firmaya satması üzerine açacağı önalım davası için örnektir. Satış paydaşa bildirilmediği için üç aylık süre işlemeye başlamamıştır; dava satıştan itibaren iki yıllık süre içinde açılmaktadır.
… FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİNE
(İhtiyati tedbir taleplidir)
Davacı: … Makine Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (adres, MERSİS numarası)
Vekili: Av. … (adres)
Davalı: … Endüstri Limited Şirketi (adres, MERSİS numarası)
Dava Değeri: … TL
Konu: … numaralı patentin … tarafından davalıya satılan yüzde elli payı üzerinde önalım hakkının kullanılması ve payın müvekkil adına sicile kaydı talebimizdir.
AÇIKLAMALAR
1. “Hidrolik pres için hızlı kalıp bağlama düzeneği” başlıklı … numaralı patent, müvekkil şirket ile buluşu birlikte geliştiren mühendis … adına yarı yarıya kayıtlıdır. Patent üzerindeki ortaklık için taraflar arasında yazılı bir anlaşma bulunmadığından paylı mülkiyet hükümleri uygulanmaktadır (6769 sayılı Kanun m.112/1).
2. Diğer paydaş …, payının tamamını … tarihli ve noter onaylı sözleşmeyle müvekkilin doğrudan rakibi olan davalıya satmış, devir … tarihli Bültende yayımlanmıştır. Satış müvekkile ne alıcı ne de satıcı tarafından bildirilmiştir. Müvekkil satışı … tarihinde Bülten kaydından öğrenmiştir.
3. Sınai mülkiyet hakkının paydaşlarından biri payını üçüncü kişiye satarsa diğer paydaşların önalım hakkı vardır. Satış diğer paydaşlara bildirilmek zorundadır; önalım hakkı satışın bildirildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl geçmekle düşer. Satış müvekkile bildirilmediğinden üç aylık süre işlemeye başlamamış, dava satıştan itibaren iki yıllık süre içinde açılmıştır. Satış cebri artırma yoluyla yapılmamıştır (6769 sayılı Kanun m.148/3).
4. Müvekkil, payın devrine karar verilmeden önce satış bedelini mahkemenizin belirleyeceği süre içinde ve belirleyeceği yere nakden yatırmaya hazırdır. Sözleşmede gösterilen satış bedeli … TL’dir. Bedelin gerçek satış bedeli olup olmadığının belirlenmesi için davalıdan ödeme belgelerinin istenmesini talep ediyoruz (6769 sayılı Kanun m.148/3).
5. Patent devir veya üzerinde hak tesisi için bölünemez ve davalının payı başka bir kişiye devretmesi hâlinde müvekkilin önalım hakkının kullanılması güçleşecektir. Payın dava süresince üçüncü kişilere devrinin ve üzerinde rehin kurulmasının önlenmesi için sicile ihtiyati tedbir şerhi konulmasına karar verilmesi gerekmektedir (6769 sayılı Kanun m.112/3 ve m.148/5; 6100 sayılı Kanun m.389/1).
HUKUKİ SEBEPLER
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.112, 148 ve 156; Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.125; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.389-392.
DELİLLER
Patent sicil kaydı ve Bülten yayımı, noter onaylı satış sözleşmesi, ödeme belgeleri, taraflar arasındaki yazışmalar ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM
6. Açıklanan nedenlerle; öncelikle davalı adına kayıtlı yüzde elli pay üzerinde devir ve rehin işlemlerinin önlenmesi için Türk Patent ve Marka Kurumu siciline ihtiyati tedbir şerhi konulmasına; satış bedelinin depo edilmesi için müvekkile süre verilmesine ve bedelin depo edilmesinden sonra … numaralı patentin davalı adına kayıtlı yüzde elli payının önalım hakkı gereğince müvekkil adına devrine ve sicile bu şekilde kaydına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekâleten saygıyla talep ederim.
Davacı Vekili
Av. …
İnhisari Olmayan Lisans Alanın Dava Açılması İçin Bildirimi Örneği
Sicile kayıtlı ve inhisari olmayan bir marka lisansına sahip üreticinin, piyasada taklit ürün satan bir firmaya karşı dava açılması için marka sahibine göndereceği bildirim örneğidir. Marka sahibi üç ay içinde dava açmazsa lisans alan, bu bildirimi de ekleyerek kendi adına dava açabilir.
… NOTERLİĞİ ARACILIĞIYLA
İHTARNAME
Keşideci (Lisans Alan): … Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (adres)
Vekili: Av. … (adres)
Muhatap (Marka Sahibi): … Giyim Anonim Şirketi (adres)
Konu: … numaralı markaya yönelik tecavüz nedeniyle dava açmanız talebimizdir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, … numaralı “…” markasının 25 inci sınıftaki giyim ürünleri için … tarihli lisans sözleşmesiyle inhisari olmayan lisans alanıdır. Lisans … tarihli Bültende yayımlanarak sicile kaydedilmiştir. Sözleşmede müvekkilin dava açma hakkını sınırlandıran bir hüküm bulunmamaktadır (6769 sayılı Kanun m.24/2, m.148/5 ve m.158/2).
2. … adresinde faaliyet gösteren … Limited Şirketi ile bu şirketin pazaryeri mağazası, markanın aynısını taşıyan tişört ve sweatshirt ürünlerini satmaktadır. Ürünler ne sizin ne de müvekkilin üretimidir. Test alımına ilişkin fatura, ürün fotoğrafları ve … tarihli noter tespit tutanağı ektedir.
3. Bu fiil marka hakkına tecavüzdür ve müvekkilin lisans kapsamındaki satışlarını doğrudan etkilemektedir (6769 sayılı Kanun m.7/3 ve m.29/1).
4. Bu ihtarname ile, söz konusu tecavüz nedeniyle gerekli hukuki ve cezai yollara başvurmanızı talep ediyoruz. Talebimizi kabul etmemeniz veya bu bildirimin tebliğinden itibaren üç ay içinde dava açmamanız hâlinde müvekkil, bu bildirimi de ekleyerek kendi adına ve kendi menfaatlerinin gerektirdiği ölçüde dava açacak ve dava açtığını size bildirecektir (6769 sayılı Kanun m.158/2).
5. Taklit ürünlerin satışı sürmekte ve sezon dönemi nedeniyle müvekkilin zararı artmaktadır. Ciddi zarar tehlikesi bulunduğundan müvekkil, üç aylık süreyi beklemeden ihtiyati tedbir talep etme hakkını saklı tutmaktadır (6769 sayılı Kanun m.158/3).
SONUÇ VE İSTEM
6. Açıklanan nedenlerle; tebliğden itibaren üç ay içinde … Limited Şirketi aleyhine marka hakkına tecavüz nedeniyle dava açmanızı, açtığınız davanın esas numarasını müvekkile bildirmenizi, aksi hâlde müvekkilin kendi adına dava açacağını ihtar ederim.
Keşideci Vekili
Av. …
Lisansı Sona Eren Eski Lisans Alana Karşı Tecavüz Davası Örneği
Lisans sözleşmesi lisans bedelinin ödenmemesi nedeniyle feshedilen, ancak markayı tabelasında, ambalajlarında ve internet sitesinde kullanmaya devam eden bir eski lisans alana karşı marka sahibinin açacağı dava için örnektir. Tazminat talebi bakımından dava öncesinde arabuluculuğa başvurulmalıdır.
… FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİNE
(İhtiyati tedbir taleplidir)
Davacı: … Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (adres, MERSİS numarası)
Vekili: Av. … (adres)
Davalı: … Gıda Limited Şirketi (adres, MERSİS numarası)
Dava Değeri: Şimdilik … TL
Konu: Lisans sözleşmesinin sona ermesinden sonra markanın kullanılması nedeniyle tecavüzün tespiti, durdurulması ve önlenmesi, ihtiyati tedbir, el koyma ve maddi tazminat talebimizdir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, 29, 30 ve 43 üncü sınıflarda tescilli … numaralı “…” markasının sahibidir. Taraflar arasında … tarihli lisans sözleşmesiyle davalıya … ilinde markayı kullanma yetkisi verilmiş, lisans sicile kaydedilmiştir.
2. Davalı, sözleşmede kararlaştırılan aylık … TL lisans bedelini … ay boyunca ödememiştir. Müvekkil, … tarihli ihtarnameyle otuz günlük süre vermiş, bu sürede ödeme yapılmayınca … tarihli ihtarnameyle sözleşmeyi feshetmiştir. Sözleşmenin … maddesine göre davalı, sona ermeden itibaren otuz gün içinde markayı tabela, ambalaj, menü ve internet sitesinden kaldırmakla yükümlüdür.
3. Davalı, sözleşmenin sona ermesinden … gün sonra da markayı işyeri tabelasında, ürün ambalajlarında ve internet sitesinde kullanmaya devam etmektedir. Bu kullanım … tarihli noter tespit tutanağıyla belgelenmiştir. Lisans sona erdikten sonra markanın marka sahibinin izni olmaksızın kullanılması marka hakkına tecavüzdür (6769 sayılı Kanun m.7/3 ve m.29/1-a). Lisans alanın sözleşme şartlarına uymaması hâlinde marka sahibinin tescilli markadan doğan haklarını ona karşı ileri sürebileceği Kanunda ayrıca düzenlenmiştir (m.24/4).
4. Davalının işyerinde müvekkilin kalite standartlarına uyulmadan üretilen ürünler müvekkilin markasıyla satılmakta, müşteri şikâyetleri müvekkile yöneltilmektedir. Markanın itibarı zarar görmektedir (6769 sayılı Kanun m.150/2).
5. Tecavüz devam etmektedir ve dava sonuna kadar sürmesi müvekkilin bölgedeki yeni lisans görüşmelerini engellemektedir. Davalının markayı tabela, ambalaj, basılı malzeme ve internet sitesinde kullanmasının durdurulmasına ve markalı ambalajlara el konulmasına ihtiyati tedbir yoluyla karar verilmesi gerekmektedir (6769 sayılı Kanun m.159/1-2).
6. Müvekkil, yoksun kalınan kazancın hesabında davalının markayı hukuka uygun şekilde kullanmış olsaydı ödemesi gereken lisans bedeli yöntemini seçmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan aylık lisans bedeli bu hesabın esasını oluşturur. Ödenmeyen sözleşme dönemine ait lisans bedelleri sözleşmeye dayalı ayrı bir alacak olarak saklı tutulmaktadır (6769 sayılı Kanun m.151/2-c). Tazminat tutarı yargılama sırasında belirlenecek kullanım süresine göre artacağından şimdilik … TL talep edilmekte olup talep tahkikatın sona ermesine kadar artırılacaktır (6100 sayılı Kanun m.109/4).
7. Tazminat talebi bakımından dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmuş, anlaşma sağlanamamıştır. Arabuluculuk son tutanağı ektedir (6102 sayılı Kanun m.4/1-d ve m.5/A/1).
HUKUKİ SEBEPLER
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7, 24, 29, 149-151, 156 ve 159; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4 ve 5/A; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109 ve 389-392.
DELİLLER
Marka tescil belgesi, lisans sözleşmesi ve sicil kaydı, ihtarnameler ve tebliğ belgeleri, noter tespit tutanağı, internet sitesi kayıtları, müşteri şikâyetleri, arabuluculuk son tutanağı, keşif ve bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM
8. Açıklanan nedenlerle; öncelikle ihtiyati tedbir yoluyla davalının markayı tabela, ambalaj, basılı malzeme ve internet sitesinde kullanmasının durdurulmasına ve markalı ambalajlara el konulmasına; yargılama sonunda davalının fiilinin marka hakkına tecavüz olduğunun tespitine, tecavüzün durdurulmasına ve önlenmesine, markanın tabela ve ambalajlardan kaldırılmasına, el konulan ambalajların imhasına, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik … TL maddi tazminatın faiziyle davalıdan tahsiline, kesinleşen kararın masrafı davalıya ait olmak üzere ilanına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekâleten saygıyla talep ederim.
Davacı Vekili
Av. …
Dosyada Bulunması Gereken Belgeler
- Sicil kayıtları: hak sahibi, devir zinciri, lisans, rehin, haciz ve tedbir şerhleri
- Noter onaylı devir sözleşmesi ve sicile kayıt başvurusu; patent devrinde bedel beyanı
- Lisans sözleşmesi, sicil kaydı, lisans bedeli faturaları, satış raporları ve kalite denetim kayıtları
- Rehin sözleşmesi, Rehinli Taşınır Siciline bildirim, kredi sözleşmesi ve terkin yazışmaları
- Paydaşlar arası ortaklık anlaşması, pay satışı bildirimi ve Bülten yayımları
- Fesih ihtarnameleri, sona erme sonrası kullanımın noter tespiti ve tebliğ tarihleri
- Patent devirlerinde araştırma ve inceleme raporları, yabancı ülke inceleme sonuçları
Adım Adım Yol Haritası
Devir veya lisans verecek hak sahibi için
- Hakkın sicil durumunu, süresini ve kayıtlı lisans, rehin veya haczi kontrol edin; inhisari lisans varsa yeni işlemin bu lisansla çatışmasını önleyin (SMK m.24/2).
- Devirde sözleşmeyi noterde onaylatın; kısmi devirde mal ve hizmetleri sınıf numaralarıyla yazın (m.148/4 ve m.148/6).
- Lisans sözleşmesine kapsam, tür, bölge, süre, bedel, kalite kontrolü, alt lisans, dava hakkı ve sona erme hükümlerini koyun (m.24 ve m.158).
- Patent ve faydalı model devrinde bildiğiniz araştırma ve inceleme sonuçlarını sözleşmeye ekleyin (m.127/3).
- Lisans alanın kullanımını ve kalitesini düzenli olarak denetleyin; kullanım kayıtlarını saklayın (m.9/3, m.24/4 ve m.26/1-c).
- Lisans sona erdiğinde kullanımın durduğunu tespit ettirin; devam ediyorsa tedbir ve tecavüz davası açın (m.29/1-a ve m.159).
Devralan, lisans alan ve teminat alan için
- Sicil kaydını, devir zincirini, bekleyen davaları ve son beş yıldaki kullanımı inceleyin (SMK m.9, m.25, m.26 ve m.148/5).
- Devir veya lisans sözleşmesi imzalanır imzalanmaz sicile kayıt başvurusunu yapın (m.148/5).
- Lisansın türünü ve dava hakkınızı sözleşmede açıkça düzenleyin; inhisari olmayan lisansta bildirim usulünü bilin (m.158).
- Rehin alacaklısı olarak yenileme ve yıllık ücretlerin ödenmesini takip edin; rehnin Rehinli Taşınır Siciline bildirildiğini kontrol edin (Yönetmelik m.127).
- Paylı bir haktan pay satın alıyorsanız satışı diğer paydaşlara bildirin; önalım süresinin işlemesini sağlayın (SMK m.148/3).
- Yurt dışına lisans bedeli ödenecekse vergisel sonuçları sözleşme imzalanmadan değerlendirin.
Sık Yapılan Hatalar
- Marka devrini adi yazılı sözleşmeyle yapmak. Devir sözleşmesi noter onayı olmadan geçerli değildir.
- Devri veya lisansı sicile kaydettirmemek. Kaydedilmeyen işlemler iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.
- Lisansın türünü yazmamak. Sözleşme sessiz kalırsa lisans inhisari değildir ve lisans veren başka lisanslar verebilir.
- Kalite kontrolünü ihmal etmek. Lisans alanın yanıltıcı kullanımı markanın iptaline yol açabilir.
- Paylı haktan pay satışını bildirmemek. Bildirim yapılmazsa önalım hakkı iki yıl boyunca kullanılabilir hâlde kalır.
- Rehinli markanın yenilemesini takip etmemek. Rehin, ücretlerin ödenmemesi nedeniyle hakkın sona ermesini engellemez.
- Lisans bitince tabela ve ambalajları değiştirmemek. Sona erme sonrası kullanım tecavüz ve şartları varsa suç oluşturur.
Hukukçular Evi Devir, Lisans ve Rehin Dosyalarında Ne Yapar?
Marka, patent, faydalı model ve tasarım devirlerinde sicil ve dava taraması yapıyor, noter onaylı devir sözleşmelerini ve sicile kayıt başvurularını hazırlıyoruz. Lisans ve franchise sözleşmelerini kapsam, kalite kontrolü, bedel, dava hakkı ve sona erme hükümleriyle birlikte yazıyor; lisans alanlar için bildirim ve dava süreçlerini yürütüyoruz. Bankalar ve şirketler için sınai mülkiyet hakları üzerinde rehin kurulmasını, sicil kayıtlarını ve terkin işlemlerini takip ediyor; lisansı sona erdiği hâlde markayı kullanmaya devam edenlere karşı tedbir ve tecavüz davaları açıyoruz.
Sözleşmeyi, sicil kaydını veya ihtarnameyi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Bütün fikri mülkiyet rehberlerimizi sınai mülkiyet ve fikri haklar rehberi sayfamızda bulabilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Sınai Mülkiyet Hukuku Rehberi: Marka, Patent, Tasarım ve Telif
- Marka Hakkına Tecavüz Davası
- Kullanılmayan Markanın İptali
- Marka Hükümsüzlük Davası ve Distribütör Tescili
- Telif Hakkı Devir ve Lisans Sözleşmesi
- Franchise Sözleşmesi
- Distribütörlük ve Bayilik Sözleşmesi
- Teknoloji Transferi ve Lisans Sözleşmeleri
- Faydalı Model
- Patent Hakkına Tecavüz Davası
- Marka, Patent ve Tasarımın Miras Yoluyla İntikali
- Terekede Lisans ve Royalti Gelirinin Paylaşımı
- Ticari İşletme Rehni ve Taşınır Rehni
- Yurt Dışına Royalty Ödemesinde Stopaj
Sıkça Sorulan Sorular
Marka devri nasıl yapılır?
Devir sözleşmesi yazılı olarak ve noter onaylı şekilde yapılır; ardından taraflardan birinin talebi ve ücretin ödenmesiyle sicile kaydedilir (SMK m.148/4-5; Yönetmelik m.125).
Noter onayı olmadan yapılan marka satışı geçerli mi?
Hayır. Devir sözleşmelerinin geçerliliği noter tarafından onaylanmış şekilde yapılmalarına bağlıdır (SMK m.148/4).
Devri sicile kaydettirmezsem ne olur?
Sicile kaydedilmeyen hukuki işlemlerden doğan haklar iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez (SMK m.148/5).
Markanın sadece bazı sınıfları devredilebilir mi?
Evet. Marka, tescil edildiği mal veya hizmetlerin tümü veya bir kısmı için devredilebilir; kısmi devirde devralan adına yeni bir tescil numarası verilir (SMK m.148/6; Yönetmelik m.125/3).
Marka işletmeden ayrı satılabilir mi?
Evet. Sınai mülkiyet hakları üzerindeki hukuki işlemler işletmeden bağımsız olarak yapılabilir (SMK m.148/2).
Lisans sözleşmesi noterde mi yapılmalı?
Hayır. Lisans için yazılı şekil yeterlidir; noter onayı şartı devir sözleşmeleri içindir. Lisansın sicile kaydı ise üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için önemlidir (SMK m.148/4-5).
İnhisari lisans ile inhisari olmayan lisans arasındaki fark nedir?
İnhisari lisansta lisans veren başkasına lisans veremez ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça kendisi de kullanamaz. Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans inhisari değildir (SMK m.24/2).
Lisans alan alt lisans verebilir mi?
Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans alan, lisanstan doğan haklarını üçüncü kişilere devredemez ve alt lisans veremez (SMK m.24/3).
Lisans alan taklitçiye dava açabilir mi?
İnhisari lisans alan, aksi kararlaştırılmamışsa kendi adına dava açabilir. İnhisari olmayan lisans alan, hak sahibine bildirimde bulunur; hak sahibi üç ay içinde dava açmazsa kendi adına dava açabilir (SMK m.158/1-2).
Lisans alanın kullanımı markayı iptalden korur mu?
Evet. Markanın marka sahibinin izniyle kullanılması da marka sahibi tarafından kullanım olarak kabul edilir (SMK m.9/3).
Ortak patentin bir paydaşı payını satabilir mi?
Satabilir, ancak diğer paydaşların önalım hakkı vardır. Hak, satışın bildirilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl içinde kullanılmalıdır (SMK m.148/3).
Ortak patent için lisans vermek kimin kararıdır?
Hak sahiplerinin oybirliği gerekir; sağlanamazsa mahkeme bu yetkiyi hakkaniyete göre hak sahiplerinden birine veya birkaçına verebilir (SMK m.112/2).
Marka kredi için rehin verilebilir mi?
Evet. Marka, tasarım ve patent rehin verilebilir; rehin sicile kaydedilir ve Rehinli Taşınır Siciline bildirilir (SMK m.148/1; Yönetmelik m.127/1-2).
Haczedilen marka devredilebilir mi?
Marka, tasarım veya patentin haczi bu hakların devrine engel değildir; haciz sicile kaydedilir (Yönetmelik m.126).
Lisans bittikten sonra markayı kullanmak suç mu?
Lisans sona erdikten sonra izinsiz kullanım tecavüzdür ve şartları varsa marka hakkına tecavüz suçunu oluşturabilir. Yetkisi olmadan başkasına ait marka üzerinde devir veya lisans yoluyla tasarruf etmek ayrıca suçtur (SMK m.29/1-a, m.30/1 ve m.30/3).
Patent devredenin sorumluluğu nedir?
Yetkisiz olduğu anlaşılan devreden sorumludur. Patent sonradan hükümsüz kılınırsa uygulanmış sözleşmeler etkilenmez, ancak ödenen bedelin hakkaniyete göre iadesi istenebilir; kötüniyet hâlinde sorumluluk her zaman vardır (SMK m.127 ve m.139).
Kaynakça
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (mevzuat.gov.tr güncel metni, 13.11.2026 tarihinde kontrol edilmiştir).
- Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.20, 69, 116 ve 125-130 (mevzuat.gov.tr güncel metni; 15.03.2025 tarihli değişiklikler işlenmiş).
- 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu m.5 (28.10.2016 tarihli ve 29871 sayılı Resmî Gazete).
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4 ve 5/A; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109 ve 389-392 (mevzuat.gov.tr güncel metinleri).
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her işlem sicil kayıtları, sözleşme hükümleri, vergisel sonuçlar ve süreler birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.
Marka veya patent devri, lisans ya da rehin mi planlıyorsunuz?
Sicil kaydını ve sözleşme taslağını gönderin; şekil, sicil ve sorumluluk risklerini işlemden önce birlikte değerlendirelim.
Devir sözleşmesi noter onayı olmadan geçersizdir
Sicile kaydedilmeyen devir ve lisanslar iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. İşlemi yapmadan önce danışın. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Sınai Mülkiyet Hukuku Rehberi · Marka Hakkı · Franchise Sözleşmesi · Dilekçe Örnekleri · İletişim


