Yurt Dışına Royalty, Lisans ve Hizmet Bedeli Ödemesi 2026 — KVK m.30 Yüzde 20 Stopaj, Anlaşmalarda Yüzde 10, Mukimlik Belgesi, Sorumlu Sıfatıyla KDV, Brütleştirme, Yazılım, Transfer Fiyatlandırması ve Damga Vergisi
09 Ekim 2026

Yurt Dışına Royalty, Lisans ve Hizmet Bedeli Ödemesi 2026 — KVK m.30 Yüzde 20 Stopaj, Anlaşmalarda Yüzde 10, Mukimlik Belgesi, Sorumlu Sıfatıyla KDV, Brütleştirme, Yazılım, Transfer Fiyatlandırması ve Damga Vergisi

English version: Paying Royalties, Licence and Service Fees Abroad from Turkey

Türkiye’deki bir şirketin yurt dışındaki ana şirkete veya yabancı bir firmaya ödediği royalty, lisans, yazılım ve hizmet bedelleri dört ayrı vergi sorusu doğurur: Türkiye’de vergi kesintisi (stopaj) yapılacak mı, kesinti oranı çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasıyla düşer mi, sorumlu sıfatıyla KDV ödenecek mi ve ödeme Türk şirketinin kazancından gider olarak indirilebilecek mi? İç mevzuata göre marka, patent, know-how ve benzeri hakların kullanım bedeli ile serbest meslek niteliğindeki hizmet bedellerinden yüzde 20 oranında kurumlar vergisi kesintisi yapılır (KVK m.30/1; 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı). Anlaşmalar royalty kesintisini çoğu ülke için yüzde 10 ile sınırlar; yurt dışında yapılan hizmetlerde ise anlaşma çoğu zaman Türkiye’nin vergileme hakkını kaldırır. Bunun için yabancı firmanın mukimlik belgesi gerekir. Türkiye’de yararlanılan hizmet ve lisanslar için ayrıca yüzde 20 KDV, 2 No.lu KDV Beyannamesi ile sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenir (KDV Kanunu m.6/b, m.9/1). Grup içi ödemelerde bedelin emsallere uygun olması gerekir; aksi hâlde aşan kısım örtülü kazanç dağıtımı sayılır (KVK m.13). Bu rehber ödeme türüne göre stopaj, anlaşma oranları, mukimlik belgesi, KDV, brütleştirme hesabı, transfer fiyatlandırması, damga vergisi ve transfer güvencesini yabancı yatırımcı gözüyle anlatır.

Kısa cevap: Yurt dışına royalty veya hizmet bedeli öderken hangi vergiler çıkar?

1. Marka, patent, know-how, telif ve benzeri hakların kullanım bedeli (lisans ve royalty) için yüzde 20 kurumlar vergisi kesintisi yapılır (KVK m.30/1-c). Bu hakların satışı veya devrinde de oran yüzde 20’dir (KVK m.30/2).

2. Türkiye’de yapılan veya Türkiye’de değerlendirilen yönetim, teknik destek, danışmanlık gibi serbest meslek niteliğindeki hizmetler için iç mevzuata göre yüzde 20 kesinti yapılır (KVK m.30/1-b). Yurt dışında yerleşik firmanın Türkiye’de iş yeri yoksa ticari kazanç niteliğindeki ödemelerde kesinti yapılmaz.

3. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları royalty kesintisini çoğu ülke için yüzde 10 ile sınırlar; Türkiye’ye gelinmeden yurt dışında yapılan hizmetlerde vergileme hakkı çoğunlukla yalnızca hizmeti verenin ülkesine kalır. Anlaşmadan yararlanmak için yabancı firmanın mukimlik belgesi ödemeden önce alınmalıdır; belge yoksa iç mevzuat uygulanır.

4. Türkiye’de yararlanılan hizmet ve lisanslarda yüzde 20 KDV, ödemeyi yapan Türk şirketince sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV Beyannamesi ile izleyen ayın 25’ine kadar beyan edilip ödenir; ödenen KDV indirim konusu yapılabilir.

5. Türk şirketi vergileri kendisi üstlenirse (net ödeme), kesinti ve KDV brütleştirilmiş tutar üzerinden hesaplanır.

6. Ana şirkete yapılan ödemelerde bedelin emsallere uygun olması ve hizmetin gerçekten alındığının belgelenmesi gerekir; aşan kısım kanunen kabul edilmeyen gider ve örtülü kazanç dağıtımı sayılır (KVK m.13).

7. Türkiye’de doğrudan yatırımı bulunan yabancı yatırımcılar, lisans, yönetim ve benzeri anlaşmalar karşılığında ödenecek tutarları bankalar veya özel finans kurumları aracılığıyla yurt dışına serbestçe transfer edebilir (4875 sayılı Kanun m.3/c); yatırımcı sıfatı olmayan yabancı lisans verenlere yapılan ödemeler de bankalar aracılığıyla yapılır (32 Sayılı Karar m.10).

Ödeme türüne göre vergiler: özet tablo

Yurt dışına yapılan ödemelerde ilk iş, ödemenin hukuki niteliğini doğru belirlemektir. Aynı tutar sözleşmede “hizmet bedeli”, faturada “lisans ücreti” olarak yazılabilir; vergi idaresi ise ödemenin gerçek niteliğine bakar. Aşağıdaki tablo, Türkiye’de iş yeri ve daimi temsilcisi bulunmayan yabancı bir kuruma yapılan başlıca ödemelerin iç mevzuattaki karşılığını gösterir.

Yurt dışındaki kuruma yapılan ödemelerde temel vergi tablosu

Ödemeİç mevzuatta stopajAnlaşma etkisiKDV
Marka, patent, know-how, telif kullanım bedeli (royalty, lisans)Yüzde 20 (KVK m.30/1-c)Royalty maddesi; çoğu anlaşmada yüzde 10Yüzde 20, sorumlu sıfatıyla
Gayrimaddi hakkın satışı veya devriYüzde 20 (KVK m.30/2)Anlaşmanın ilgili maddesine göreYüzde 20, sorumlu sıfatıyla
Yönetim, teknik destek, danışmanlık (serbest meslek niteliğinde)Türkiye’de yapılır veya değerlendirilirse yüzde 20 (KVK m.30/1-b)Türkiye’de iş yeri yoksa çoğunlukla kesinti yokTürkiye’de faydalanılıyorsa yüzde 20
Ticari kazanç niteliğindeki ödeme (iş yeri yok)Kesinti yok—Hizmet ise yüzde 20
Standart (paket) yazılım, değiştirilmeden kullanımTicari kazanç; kesinti yok (GİB özelgeleri)—Elektronik ortamda temin edilirse yüzde 20, sorumlu sıfatıyla; fiziki ithalatta KDV gümrükte
Özel yazılım, yazılım bakımı ve eğitimiSerbest meslek; yüzde 20 (GİB özelgeleri)Anlaşma hükümleri öncelikliYüzde 20, sorumlu sıfatıyla
İnternet reklam hizmetiYüzde 15 (KVK m.30/1-d; VUK m.11/7; 476 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı)Anlaşmaya göre değerlendirilirYüzde 20, sorumlu sıfatıyla

Kazanç ne zaman Türkiye’de elde edilmiş sayılır?

Yabancı kurum Türkiye’de dar mükelleftir ve yalnızca Türkiye’de elde ettiği kazanç üzerinden vergilendirilir. Dar mükellefiyette kurum kazancını oluşturan kalemler KVK m.3/3’te sayılır: Türkiye’de elde edilen serbest meslek kazançları (m.3/3-c), taşınır ve taşınmazlar ile hakların Türkiye’de kiralanmasından elde edilen iratlar (m.3/3-ç) ve Türkiye’de elde edilen diğer kazanç ve iratlar (m.3/3-e). Kazancın Türkiye’de elde edilip edilmediği Gelir Vergisi Kanunu m.7’ye göre belirlenir.

GVK m.7’ye göre Türkiye’de elde edilme ölçütleri

Kazanç türüÖlçütDayanak
Ticari kazançKazanç sahibinin Türkiye’de iş yeri olması veya daimi temsilci bulundurması ve kazancın bu iş yeri veya temsilci vasıtasıyla elde edilmesiGVK m.7/1
Serbest meslek kazancıFaaliyetin Türkiye’de icra edilmesi veya Türkiye’de değerlendirilmesiGVK m.7/4
Hakların kiralanması (lisans, royalty)Hakların Türkiye’de kullanılması veya Türkiye’de değerlendirilmesiGVK m.7/5
Diğer kazanç ve iratlarKazancı doğuran işin veya muamelenin Türkiye’de ifa edilmesi veya değerlendirilmesiGVK m.7/7

“Değerlendirme” kavramı uygulamada belirleyicidir. GVK m.7’ye göre değerlendirmeden maksat, ödemenin Türkiye’de yapılması veya yurt dışında yapılmışsa Türkiye’de ödeyenin veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına intikal ettirilmesi veya kârından ayrılmasıdır. Yani hizmet yurt dışında yapılsa bile bedeli Türkiye’deki şirket ödüyor ve gider olarak kaydediyorsa, iç mevzuata göre serbest meslek kazancı Türkiye’de değerlendirilmiş sayılabilir. Bu geniş kural, anlaşma hükümleriyle büyük ölçüde sınırlanır (aşağıda hizmet bölümü). Dar mükellefiyetin genel kuralları Dar Mükellefiyet rehberimizde anlatılmıştır.

Royalty ve lisans bedelleri

Marka, patent, know-how, telif, ticaret unvanı gibi hakların kullanım hakkı karşılığında ödenen bedeller, vergi hukukunda hakların kiralanmasından elde edilen gayrimenkul sermaye iradı sayılır. Gelir İdaresi Başkanlığının Şubat 2026 tarihli “Türkiye’de Yerleşmiş Olmayanlar (Dar Mükellefler) İçin Kira Geliri Rehberi” de GVK m.70’e dayanarak telif haklarını; arama, işletme ve imtiyaz haklarını, ihtira beratını, alameti farikayı, markayı ve ticaret unvanını, gizli bir formül veya imalat usulü üzerindeki kullanma hakkını (know-how) bu kapsamda sayar. Dar mükellef kurumlara yapılan bu ödemelerden KVK m.30/1-c uyarınca vergi kesintisi yapılır. Kanundaki oran yüzde 15’tir; ancak 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile oran yüzde 20 olarak belirlenmiştir.

Hakkın kullanım izni değil de mülkiyeti satılıyorsa KVK m.30/2 uygulanır: ticari veya zirai kazanca dâhil olup olmadığına bakılmaksızın telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret unvanı, marka ve benzeri gayrimaddi hakların satışı, devir ve temliki karşılığında dar mükellef kurumlara yapılan ödemelerden de yüzde 20 oranında kesinti yapılır. Kesinti nakden veya hesaben ödeme ya da tahakkuk aşamasında yapılır ve gayrisafi tutar üzerinden hesaplanır (KVK m.30/1, m.30/11). Yani bedel henüz ödenmemiş olsa bile Türk şirketi gideri hesaplarına tahakkuk ettirdiğinde kesinti yükümlülüğü doğar.

Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının royalty (gayrimaddi hak bedelleri) maddesi bu oranı sınırlar. Anlaşma oranı, iç mevzuattaki yüzde 20’den düşükse ve şartları sağlanırsa anlaşma oranı uygulanır.

Seçilmiş anlaşmalarda royalty kesinti oranı

ÜlkeAnlaşmadaki azami oranNot
Almanya, Hollanda, Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, İsviçre, LüksemburgYüzde 10Gerçek lehdarın diğer devlet mukimi olması
Avusturya, Belçika, İspanya, İrlanda, Japonya, Çin, Kanada, Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri, Güney KoreYüzde 10Kore ile yeni anlaşma 01.01.2025’ten itibaren yapılan ödemelere uygulanır
Amerika Birleşik DevletleriYüzde 5 / yüzde 10Sınai, ticari veya bilimsel teçhizat kullanımı için yüzde 5; diğerleri için yüzde 10
HindistanYüzde 15Teknik hizmet bedelleri için de yüzde 15

Anlaşma oranının uygulanması için alıcının ödemenin gerçek lehdarı olması ve mukimlik belgesinin ödemeden önce temin edilmesi gerekir. Örneğin Birleşik Krallık ile anlaşmanın 12. maddesine göre, gerçek lehdarı diğer akit devletin mukimi ise royalty kesintisi gayrisafi tutarın yüzde 10’unu aşamaz; Bursa Vergi Dairesi Başkanlığının 26.03.2014 tarihli ve 17192610-125[ÖZG-13-13]-70 sayılı özelgesinde, bir otel franchise ödemesindeki royalty, pazarlama ve rezervasyon bedelleri bu kapsamda değerlendirilmiştir. Anlaşmaların genel işleyişi Yurt Dışı Kazançlar ve Çifte Vergilendirmeyi Önleme yazımızda, know-how’ın hukuki korunması ise Ticari Sır, Know-How ve Gizlilik Sözleşmeleri rehberimizde anlatılmıştır.

Yönetim, teknik destek ve danışmanlık hizmetleri

Yönetim, teknik destek, danışmanlık, mühendislik, kalibrasyon gibi hizmet bedelleri uygulamada en çok tartışma çıkan kalemdir. Gelir İdaresi bu hizmetleri iç mevzuat bakımından serbest meslek kazancı olarak değerlendirir: hizmet Türkiye’de yapılıyor veya Türkiye’de değerlendiriliyorsa, dar mükellef kuruma yapılan ödemeden yüzde 20 kesinti yapılır (KVK m.30/1-b; 2009/14593 sayılı BKK). Buna karşılık yabancı kurumun Türkiye’de iş yeri veya daimi temsilcisi yoksa, ticari kazanç niteliğindeki ödemeler KVK m.30’da sayılmadığından Türkiye’de vergilendirilmez.

Anlaşmalar bu tabloyu önemli ölçüde değiştirir. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Genel Tebliği (Seri No: 4, RG 26.09.2017), Türkiye’ye gelinmeden mukim olunan ülkede yapılan hizmetlerde vergileme hakkının anlaşma uyarınca yalnızca diğer (mukim olunan) ülkeye bırakıldığını belirtir. Tebliğ, anlaşmaların bir kısmında şirketlerin verdiği hizmetlerin 14. madde (serbest meslek faaliyetleri), bir kısmında (Almanya, Avustralya, İsviçre) iş yeri ve ticari kazançlara ilişkin 5. ve 7. maddeler, bir kısmında ise (ör. Çin, Endonezya, Hırvatistan, İsrail, Singapur) hem 5. hem 14. madde kapsamında değerlendirildiğini açıklar. Ankara Vergi Dairesi Başkanlığının 08.03.2023 tarihli ve E-38418978-125[30-21/15-İ]-113926 sayılı özelgesinde, ölçüm cihazlarının Almanya, Çekya, Yunanistan ve Finlandiya’daki firmalara gönderilerek yaptırılan kalibrasyon hizmetleri için iç mevzuat oranının yüzde 20 olduğu, ancak Türkiye’de iş yeri bulunmayan ve anlaşmanın şartlarını sağlayan firmalara yapılan ödemelerden mukimlik belgesi ibrazı şartıyla kesinti yapılmaması gerektiği belirtilmiştir.

Hizmet bedellerinde stopaj kararı

DurumSonuçDayanak
Anlaşma yok; hizmet Türkiye’de yapılıyor veya Türkiye’de değerlendiriliyorYüzde 20 kesintiKVK m.30/1-b; GVK m.7/4
Anlaşma var; hizmet Türkiye’ye gelinmeden yurt dışında yapılıyor; mukimlik belgesi varKural olarak kesinti yok; vergileme hakkı mukim ülkedeÇVÖA Genel Tebliği Seri No: 4
Anlaşma var; yabancı firmanın personeli Türkiye’ye gelip hizmet veriyorAnlaşmadaki süre ve iş yeri ölçütlerine göre; bildirim formları gerekirÇVÖA Genel Tebliği Seri No: 4
Mukimlik belgesi ödemeden önce alınamadıİç mevzuata göre yüzde 20 kesintiÇVÖA Sirküleri/3
Ödeme ticari kazanç niteliğinde; yabancı kurumun Türkiye’de iş yeri yokKesinti yokKVK m.30; GİB özelgeleri

Yabancı firmanın çalışanları hizmeti vermek için Türkiye’ye geliyorsa, anlaşmadaki süre ölçütleri (çoğu anlaşmada 183 gün) ve iş yeri kuralı ayrıca incelenmelidir. Tebliğ bu durumda yabancı firmanın hizmete başladığı tarihten itibaren otuz gün içinde ödemeyi yapana bir form vermesini ve ödemeyi yapanın da ödemeden önce vergi dairesine form vermesini öngörür; vergileme hakkının Türkiye’den alınıp alınmadığı belirsizse kesinti yapılması zorunludur. Anlaşma bulunmayan durumlarda Gelir İdaresi, bedeli Türkiye’den ödenen veya gider yazılan hizmeti GVK m.7’deki “değerlendirme” ölçütü nedeniyle Türkiye’de elde edilmiş sayma eğilimindedir; hizmetin tamamen yurt dışında ifa edildiği hâllerde bu yaklaşım doktrinde tartışmalıdır. Bu nedenle sözleşmede hizmetin nerede ve kim tarafından yapılacağı açıkça yazılmalı, hizmetin gerçekten verildiğini gösteren raporlar saklanmalıdır.

Yazılım, bulut ve internet reklamı

Yazılım ödemelerinde Gelir İdaresinin özelgelerle oluşmuş bir ayrımı vardır. Gelir İdaresinin 01.06.2012 ve 10.03.2017 tarihli özelgelerine göre:

Yazılım ödemelerinde Gelir İdaresi uygulaması

Yazılım ödemesiNitelikİç mevzuatta kesinti
Standart (paket) yazılımın değiştirilmeden kullanılması veya yeniden satılmasıTicari kazançYok
Daha önce piyasada bulunmayan bir programın özel olarak hazırlatılmasıSerbest meslek kazancıYüzde 20
Yazılımı çoğaltma, değiştirme veya dağıtma hakkı satın alınmasıGayrimaddi hak bedeliYüzde 20
Bakım, destek ve eğitim hizmetleriSerbest meslek kazancıYüzde 20

Anlaşma hükümleri uygulanabiliyorsa bu oranlar anlaşmaya göre düşer veya ortadan kalkar. Bulut ve abonelik (SaaS) hizmetlerinde ise stopaj bakımından yerleşik tek bir idari görüş yoktur. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 23.03.2023 tarihli ve 62030549-125-351802 sayılı özelgesinde, İrlanda mukimi firmadan alınan dosya depolama (bulut yedekleme) hizmeti bedeli gayrimaddi hak bedeli olarak nitelendirilmiş ve anlaşmanın 12. maddesine göre kesintinin yüzde 10’u aşamayacağı belirtilmiştir. Buna karşılık Bursa Vergi Dairesi Başkanlığının 22.04.2024 tarihli özelgesinde, yabancı firmadan alınan yazılım kullanım (video konferans) hizmeti bedeli ticari kazanç sayılmış ve kesinti yapılmayacağı belirtilmiştir. Bu nedenle bulut ve SaaS ödemelerinde sözleşmenin içeriğine göre ayrı değerlendirme yapılması ve gerekirse özelge alınması önerilir. İnternet reklam hizmetleri için ise ayrı bir kural vardır: dar mükellef kurumlara yapılan internet reklam hizmeti ödemelerinden 1 Ocak 2019’dan itibaren yüzde 15 kesinti yapılır (KVK m.30/1-d; VUK m.11/7; 476 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı).

Mukimlik belgesi ve anlaşmadan yararlanma

Anlaşma oranının uygulanması, Türk şirketinin elinde yabancı firmanın mukimlik belgesinin bulunmasına bağlıdır. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Sirküleri/3’e göre mukimlik belgesi, karşı ülkenin yetkili makamından alınır; aslı ile noterce veya o ülkedeki Türk konsolosluklarınca tasdik edilmiş Türkçe tercümesi ödemeyi yapana veya vergi dairesine verilir ve ödemeyi yapan tarafından gerektiğinde yetkili makamlara ibraz edilmek üzere saklanır. Belge ibraz edilmezse anlaşma hükümleri yerine iç mevzuat hükümleri uygulanır.

Mukimlik belgesi kuralları

KonuKuralDayanak
Belgeyi kim verir?Yabancı firmanın mukim olduğu ülkenin yetkili makamıÇVÖA Sirküleri/3
TercümeNoterce veya Türk konsolosluğunca tasdik edilmiş Türkçe tercümeÇVÖA Sirküleri/3
SaklamaÖdemeyi yapan tarafından saklanır ve istendiğinde ibraz edilirÇVÖA Sirküleri/3
GeçerlilikBir takvim yılına ilişkin belge, izleyen yılın dördüncü ayına kadar geçerlidirÇVÖA Genel Tebliği Seri No: 4
Belge yoksaİç mevzuat uygulanır (royalty ve serbest meslekte yüzde 20)ÇVÖA Sirküleri/3; KVK m.30

Kesinti tutarı, ödemenin yapıldığı veya tahakkuk ettirildiği ayı izleyen ayın 26’sına kadar Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile beyan edilip ödenir; kanundaki süre ayın 23’ü (GVK m.98) olmakla birlikte 115 Sıra No.lu VUK Sirküleri ile 1 Nisan 2019’dan itibaren ayın 26’sına uzatılmıştır. Belge ödemeden sonra temin edilirse, fazla kesilen verginin iadesi düzeltme hükümleri çerçevesinde vergi dairesinden istenebilir; serbest meslek ödemelerinde bu başvuru ÇVÖA Genel Tebliği (Seri No: 4) ekindeki 3 No.lu form ve mukimlik belgesiyle yapılır. Yine de pratikte en sık yapılan hata, mukimlik belgesinin ödeme yapıldıktan aylar sonra istenmesidir. Belge ödemeden önce alınmalı, takvim yılı değiştiğinde yenilenmelidir.

Ödemeden önce mukimlik belgesini isteyin

Belge ödeme anında yoksa yüzde 10 yerine yüzde 20 kesinti uygulanır. Sözleşmenizi ve karşı tarafın ülkesini WhatsApp üzerinden iletin; Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Sorumlu sıfatıyla KDV

Yurt dışından alınan hizmetler, Türkiye’de faydalanılıyorsa KDV’ye tabidir. KDV Kanunu m.6/b’ye göre hizmetin Türkiye’de yapılması, hizmetin Türkiye’de yapılmasını veya hizmetten Türkiye’de faydalanılmasını ifade eder. Hizmeti veren yabancı firmanın Türkiye’de ikametgâhı, iş yeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmadığından, vergi KDV Kanunu m.9/1 uyarınca hizmetten faydalanan Türk şirketince sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenir. Lisans ve royalty ödemeleri de bu kapsamdadır.

Sorumlu sıfatıyla KDV’nin işleyişi

AdımKuralDayanak
Verginin konusu ve yeriTürkiye’de faydalanılan hizmetKDV Kanunu m.1/1, m.6/b
OranGenel oran yüzde 20 (10 Temmuz 2023’ten beri)7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
Beyan ve ödeme2 No.lu KDV Beyannamesi ile izleyen ayın 25’i sonuna kadarKDV Kanunu m.9/1, m.41, m.46 (7491 sayılı Kanunla değişik); 164 Sıra No.lu VUK Sirküleri
İndirimSorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenen KDV, ödendiği döneme ait 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirilirKDV Kanunu m.29/1 (7491 sayılı Kanunla değişik); KDV Genel Uygulama Tebliği (Seri No: 50, RG 10.02.2024)
İndirilemeyen kısımKazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderlere ilişkin KDV indirilemezKDV Kanunu m.30/d

2024’teki değişiklikle sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV’nin indirimi ödenmiş olmasına bağlanmıştır; beyan edilip süresinde ödenen KDV aynı dönemde indirilebilir. Transfer fiyatlandırması incelemesinde emsale aykırı bulunan bir bedel için ödenen KDV ise m.30/d nedeniyle indirim hakkını kaybedebilir. KDV tevkifatı ve sorumluluk konusunun ayrıntıları KDV Tevkifatı 2026 rehberimizde anlatılmıştır.

Net ödeme ve brütleştirme hesabı

Lisans ve hizmet sözleşmelerinde yabancı taraf çoğu zaman “vergiler Türk tarafına aittir, bize net tutar ödenir” şartı koyar. Bu durumda kesinti, yabancı firmaya ödenen net tutar üzerinden değil, kesintinin de eklendiği brüt tutar üzerinden hesaplanır; çünkü kesintide kazanç ve iratlar gayrisafi tutarları üzerinden dikkate alınır (KVK m.30/11). Brüt tutar şu formülle bulunur: brüt tutar = net tutar ÷ (1 − kesinti oranı). KDV de kesintinin dâhil olduğu brüt bedel üzerinden hesaplanır. Bu sonuç, matrahın işlemin karşılığını oluşturan bedel olduğunu ve vergi, resim, harç gibi unsurların matraha dâhil olduğunu düzenleyen KDV Kanunu m.20/1 ve m.24/b’den çıkar; nitekim İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 08.02.2012 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.17.01-KDV-1-492 sayılı özelgesinde, bu hükümlere dayanılarak stopaj tutarı dâhil toplam bedel üzerinden KDV hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.

Net 100.000 avro royalty ödemesinde brütleştirme örneği

KalemAnlaşma yok veya mukimlik belgesi yok (yüzde 20)Anlaşma oranı yüzde 10
Yabancı firmaya ödenecek net tutar100.000 avro100.000 avro
Brüt tutar100.000 ÷ 0,80 = 125.000 avro100.000 ÷ 0,90 = 111.111,11 avro
Kurumlar vergisi kesintisi25.000 avro11.111,11 avro
Sorumlu sıfatıyla KDV (yüzde 20)25.000 avro karşılığı TL22.222,22 avro karşılığı TL
Türk şirketinin toplam nakit çıkışı (KDV dâhil)150.000 avro karşılığı133.333,33 avro karşılığı

Örnek, mukimlik belgesinin değerini açıkça gösterir: aynı net ödeme için anlaşma oranının uygulanması, kesintiyi 25.000 avrodan 11.111,11 avroya indirir. KDV ise şartları sağlanırsa indirim konusu yapılabildiğinden kalıcı bir maliyet değildir; ancak nakit olarak önce ödenir. Beyannamelerde döviz tutarlar Türk lirasına çevrilir.

Gider yazma ve transfer fiyatlandırması

Yurt dışına ödenen royalty ve hizmet bedelleri, kazancın elde edilmesi ve idamesiyle ilgili olmak şartıyla Türk şirketinin kurum kazancından indirilebilir. Ancak ödeme yurt dışındaki ana şirkete veya grup şirketine yapılıyorsa, transfer fiyatlandırması kuralları devreye girer. KVK m.13/1’e göre kurumlar, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır.

Grup içi royalty ve hizmet ödemelerinde transfer fiyatlandırması

KonuKuralDayanak
Emsallere uygunlukİlişkili kişiye ödenen bedel, ilişkisiz kişiler arasında oluşacak bedele uygun olmalıdırKVK m.13/1
Fayda testiHizmetin gerçekten verilmiş olması ve Türk şirketine fayda sağlaması gerekir; ortaklık (pay sahibi) faaliyetleri için yapılan ödemeler gider yazılamazTransfer Fiyatlandırması Genel Tebliği Seri No: 1, bölüm 11
Ödemenin niteliğiGrup içi hizmet ödemeleri, alınan hizmetin mahiyetine göre iç mevzuat ve anlaşma hükümleri dikkate alınarak vergilendirilirTransfer Fiyatlandırması Genel Tebliği Seri No: 4, m.7
Emsali aşan kısımKanunen kabul edilmeyen gider sayılırKVK m.11/1-c
Örtülü dağıtılan kazançDağıtılmış kâr payı sayılırKVK m.13/6
Vergi cenneti kesintisiKVK m.30/7’deki yüzde 30 kesinti için gereken ülke listesi ilan edilmediğinden uygulanmamaktadırKVK m.30/7

Uygulamada en sık sorun, ana şirketin bütün grup şirketlerine dağıttığı “yönetim ücreti”dir. Hizmetin içeriği, saat veya maliyet dökümü, dağıtım anahtarı ve Türk şirketinin bu hizmetten ne fayda sağladığı belgelenmezse ödeme gider olarak kabul edilmeyebilir ve örtülü kazanç dağıtımı tartışması doğar. Örtülü dağıtılan kazanç dağıtılmış kâr payı sayıldığından, yabancı ortağa dağıtılan kâr paylarındaki yüzde 15 kesinti (KVK m.30/3; 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 22.12.2024’ten itibaren; anlaşmadaki kâr payı oranı saklıdır) gündeme gelebilir. Ayrıca ilişkili kişilerle işlemler için transfer fiyatlandırması formu ve raporu yükümlülükleri vardır. Ayrıntılar Transfer Fiyatlandırması ve Belgelendirme ve Vergi Cennetlerine Yapılan Ödemelerde Stopaj yazılarımızda anlatılmıştır.

Damga vergisi ve gümrük kıymeti

Lisans ve hizmet sözleşmeleri belli bir para tutarı içeriyorsa damga vergisine tabidir: belli parayı ihtiva eden mukavelenameler için oran binde 9,48’dir (Damga Vergisi Kanunu, (1) sayılı tablo I/A-1). 2026 yılında bir kâğıt için alınacak damga vergisinin üst sınırı 29.115.961,10 TL’dir (71 Seri No.lu Damga Vergisi Genel Tebliği, RG 31.12.2025). Vergiyi kâğıdı imzalayanlar öder (m.3); nispi vergiye tabi kâğıtların yalnızca bir nüshası vergiye tabidir (m.5).

Sözleşme yurt dışında imzalanmışsa, yabancı memleketlerde düzenlenen kâğıtlar Türkiye’de resmî dairelere ibraz edildiğinde, devir veya ciro edildiğinde ya da herhangi bir şekilde hükümlerinden faydalanıldığında vergiye tabi olur (m.1). Bu nedenle “sözleşmeyi yurt dışında imzalayalım” yaklaşımı damga vergisini her zaman ortadan kaldırmaz. Damga vergisinin genel kuralları Damga Vergisi: Sözleşmelerde Yükümlülük, İstisna ve Cezalar sayfamızda anlatılmıştır.

İthal edilen eşyaya bağlı royalty ve lisans ödemelerinde gümrük tarafı da ayrıca değerlendirilmelidir. Gümrük Kanunu m.27/1-c, belirli şartlarla eşyaya ilişkin royalti ve lisans ücretlerinin gümrük kıymetine eklenmesini öngörür; gümrük kıymetine dâhil edilmesi gereken royalti üzerinden KDV ithalat aşamasında gümrük idaresine beyan edilir; bu tutarın gümrüğe beyan edilmeden yalnızca 2 No.lu KDV beyannamesiyle ödenmesi gümrük cezası ve mükerrer KDV tartışmasına yol açabilir. İthalat yapan şirketler için bu bağlantı, sözleşme hazırlanırken gümrük müşaviriyle birlikte incelenmelidir.

Paranın yurt dışına gönderilmesi

4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu m.3/c, yabancı yatırımcıların Türkiye’deki faaliyet ve işlemlerinden doğan net kâr, temettü, satış, tasfiye ve tazminat bedellerinin yanında, lisans, yönetim ve benzeri anlaşmalar karşılığında ödenecek meblağların da bankalar veya özel finans kurumları aracılığıyla yurt dışına serbestçe transfer edilebileceğini güvence altına alır. 32 Sayılı Karar m.10’a göre dışarıya yaptırılan hizmetler ve diğer görünmeyen işlemlerle ilgili ödemeler, Merkez Bankasınca belirlenecek usul, esas ve limitler çerçevesinde bankalarca yapılır.

Sözleşmenin para birimi bakımından da bir not gerekir: döviz cinsinden sözleşme yasağı yalnızca Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarındaki sözleşmeleri kapsar. Türk şirketi ile yurt dışında yerleşik ana şirket veya yabancı lisans veren arasındaki sözleşmede bedel dövizle belirlenebilir. Ayrıntılar Döviz Cinsinden Sözleşme Yasağı ve Yabancı Sermayeli Şirket İstisnası, bankaların transferde istediği belgeler ise Yurt Dışına Para Transferi yazılarımızda yer alır.

Lisans ve hizmet sözleşmesine yazılması gereken vergi maddeleri

Vergi sonuçlarının büyük kısmı sözleşmenin nasıl yazıldığına bağlıdır. Yabancı ana şirketin hazırladığı standart grup sözleşmeleri çoğu zaman Türk vergi kurallarını dikkate almaz; Türk şirketi için riskli olan da bu boşluklardır. Aşağıdaki maddeler, sözleşme imzalanmadan önce gözden geçirilmelidir.

Sözleşmede bulunması önerilen vergi ve uygulama maddeleri

MaddeNeden önemli?İlgili kural
Ödemenin konusu ve niteliğiKullanım hakkı mı, hak devri mi, hizmet mi olduğu açıkça yazılmazsa vergi idaresi gerçek niteliğe göre karar verirKVK m.30/1, m.30/2
Vergilerin kime ait olduğu (brüt / net)Net ödeme kararlaştırılırsa kesinti ve KDV brüt tutar üzerinden hesaplanır ve maliyet artarKVK m.30/11
Mukimlik belgesi teslim yükümlülüğüBelgeyi ödemeden önce ve her takvim yılı için yabancı tarafın vermesi şart koşulmalıdırÇVÖA Sirküleri/3; Tebliğ Seri No: 4
Hizmetin yeri ve personelHizmetin yurt dışında mı Türkiye’de mi verileceği ve personelin Türkiye’de kalış süresi, anlaşmanın uygulanmasını belirlerGVK m.7; ilgili anlaşma
Raporlama ve kanıtHizmetin gerçekten verildiğini gösteren raporlar, saat dökümleri ve yazışmalar fayda testi için gereklidirTF Tebliği Seri No: 1
Bedelin belirlenme yöntemiGrup içi ödemelerde oran veya maliyet artı kâr yönteminin emsale uygunluğu belgelenmelidirKVK m.13
Damga vergisinin paylaşımıVergiyi kâğıdı imzalayanlar öder; verginin taraflar arasında nasıl paylaşılacağı yazılmalıdırDamga Vergisi Kanunu m.3
Para birimi ve ödeme kanalıYurt dışında yerleşik tarafla dövizle bedel belirlenebilir; ödeme bankalar aracılığıyla yapılır32 Sayılı Karar m.4/g, m.10; 4875 m.3/c

Bu maddeler özellikle şirket satın alma ve yeniden yapılanma dönemlerinde önem kazanır. Yabancı yatırımcı Türkiye’de mevcut bir şirketi devralırken, hedef şirketin geçmiş yıllarda ana şirkete veya grup şirketlerine yaptığı royalty ve hizmet ödemelerinde kesinti ve KDV beyanlarının yapılıp yapılmadığını, mukimlik belgelerinin dosyada bulunup bulunmadığını ve transfer fiyatlandırması belgelerini incelemelidir; eksiklikler satın alan için devralınan vergi riski anlamına gelir.

Ödeme öncesi kontrol listesi

Yurt dışına royalty veya hizmet bedeli ödemeden önce

AdımKontrolDayanak / not
1Ödemenin niteliği: kullanım bedeli, hak devri, serbest meslek hizmeti, ticari kazanç, yazılım türüKVK m.30/1, m.30/2; GİB özelgeleri
2Yabancı firmanın Türkiye’de iş yeri veya daimi temsilcisi var mı?GVK m.7; KVK m.3/3
3Anlaşma var mı, hangi maddeye giriyor, oran nedir?İlgili ÇVÖA
4Mukimlik belgesi ödemeden önce alındı mı, tercümesi tasdikli mi, takvim yılı güncel mi?ÇVÖA Sirküleri/3; ÇVÖA Tebliği Seri No: 4
5Vergiler kimde: net ödeme varsa brütleştirme yapıldı mı?KVK m.30/11
6Kesinti izleyen ayın 26’sına kadar muhtasar beyannamede, KDV 25’ine kadar 2 No.lu beyannamedeKVK m.30; KDV Kanunu m.9/1
7Grup içi ödemede emsale uygunluk ve fayda belgeleri hazır mı?KVK m.13; TF Tebliği Seri No: 1
8Sözleşmenin damga vergisi ve ithal eşyaya bağlı royalty ise gümrük kıymeti etkisiDVK m.1; Gümrük Kanunu m.27

Sık yapılan hatalar

  • Her ödemeyi “hizmet” diye faturalamak: Ödemenin vergisel niteliği faturadaki isme göre değil, sözleşmenin içeriğine göre belirlenir. Marka kullanımı karşılığı ödenen bir bedel, “hizmet” diye adlandırılsa da royalty sayılabilir.
  • Mukimlik belgesini sonradan istemek: Belge ödeme anında yoksa iç mevzuat oranıyla kesinti yapılır; fazla kesilen vergi sonradan iade yoluyla istenebilse de süreç uzundur, belge önceden alınmalıdır.
  • Net ödemede brütleştirmeyi unutmak: Vergiyi Türk tarafı üstleniyorsa kesinti ve KDV brüt tutar üzerinden hesaplanır.
  • Sorumlu sıfatıyla KDV’yi atlamak: Türkiye’de faydalanılan hizmet ve lisanslarda 2 No.lu KDV Beyannamesi verilmezse, ödenmeyen KDV indirim konusu da yapılamaz.
  • Grup içi yönetim ücretini belgesiz ödemek: Fayda testi karşılanmazsa gider reddi ve örtülü kazanç dağıtımı riski doğar.
  • Standart yazılım ile özel yazılımı karıştırmak: Paket yazılım ödemesi ile çoğaltma hakkı veya özel geliştirme bedeli farklı vergilendirilir.
  • Sözleşmeyi yurt dışında imzalayınca damga vergisinin ortadan kalktığını sanmak: Hükümlerinden Türkiye’de faydalanılan sözleşme vergiye tabi hâle gelebilir (DVK m.1).

Sıkça Sorulan Sorular

Yurt dışına royalty ödemesinde stopaj oranı nedir?

Dar mükellef kurumlara ödenen marka, patent, know-how, telif ve benzeri hakların kullanım bedellerinden KVK m.30/1-c uyarınca kesinti yapılır; oran 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yüzde 20’dir. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması varsa ve mukimlik belgesi ödemeden önce alınmışsa anlaşmadaki oran (çoğu ülke için yüzde 10) uygulanır.

Marka veya patentin satışında stopaj var mı?

Evet. Telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret unvanı, marka ve benzeri gayrimaddi hakların satışı, devir ve temliki karşılığında dar mükellef kurumlara yapılan ödemelerden de yüzde 20 kesinti yapılır (KVK m.30/2).

Yurt dışından alınan danışmanlık hizmetinde stopaj yapılır mı?

İç mevzuata göre hizmet Türkiye’de yapılıyor veya Türkiye’de değerlendiriliyorsa serbest meslek kazancı olarak yüzde 20 kesinti yapılır (KVK m.30/1-b). Anlaşma varsa, Türkiye’ye gelinmeden yurt dışında yapılan hizmetlerde vergileme hakkı çoğunlukla yalnızca hizmeti verenin ülkesine kalır; bunun için mukimlik belgesi gerekir (ÇVÖA Genel Tebliği Seri No: 4).

Türkiye’de elde edilme ne demektir?

GVK m.7’ye göre serbest meslek kazancında faaliyetin Türkiye’de icra edilmesi veya değerlendirilmesi, hakların kiralanmasında hakkın Türkiye’de kullanılması veya değerlendirilmesi aranır. Değerlendirme, ödemenin Türkiye’de yapılması veya yurt dışında yapılmışsa Türkiye’de ödeyenin hesaplarına intikal ettirilmesi ya da kârından ayrılmasıdır.

Mukimlik belgesi nasıl olmalı?

Yabancı firmanın mukim olduğu ülkenin yetkili makamınca verilmeli; aslı ile noterce veya Türk konsolosluğunca tasdik edilmiş Türkçe tercümesi ödemeyi yapana verilmeli ve saklanmalıdır (ÇVÖA Sirküleri/3). Bir takvim yılına ilişkin belge izleyen yılın dördüncü ayına kadar geçerlidir (ÇVÖA Genel Tebliği Seri No: 4).

Mukimlik belgesi yoksa ne olur?

Anlaşma hükümleri yerine iç mevzuat uygulanır; royalty ve serbest meslek ödemelerinde yüzde 20 kesinti yapılır (ÇVÖA Sirküleri/3; KVK m.30).

Yurt dışından alınan hizmette KDV ödenir mi?

Hizmetten Türkiye’de faydalanılıyorsa evet. Hizmet Türkiye’de yapılmış sayılır (KDV Kanunu m.6/b) ve yüzde 20 KDV, hizmetten faydalanan Türk şirketince sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV Beyannamesi ile izleyen ayın 25’i sonuna kadar beyan edilip ödenir (KDV Kanunu m.9/1).

Sorumlu sıfatıyla ödenen KDV indirilebilir mi?

Evet. Sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenen KDV, ödendiği döneme ait 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılabilir (KDV Kanunu m.29). Kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderlere ilişkin KDV ise indirilemez (KDV Kanunu m.30/d).

Vergiyi Türk şirketi üstlenirse kesinti nasıl hesaplanır?

Net ödeme kararlaştırılmışsa kesinti brüt tutar üzerinden hesaplanır (KVK m.30/11): brüt tutar = net tutar ÷ (1 − kesinti oranı). Örneğin net 100.000 avroluk royalty için yüzde 20 oranla brüt tutar 125.000 avro, kesinti 25.000 avrodur; yüzde 10 anlaşma oranında brüt tutar 111.111,11 avrodur.

Paket yazılım alımında stopaj var mı?

Gelir İdaresi özelgelerine göre standart (paket) yazılımın değiştirilmeden kullanılması veya yeniden satılması ticari kazanç sayılır ve kesinti yapılmaz. Özel yazılım geliştirme, bakım ve destek serbest meslek; çoğaltma veya dağıtma hakkı alımı gayrimaddi hak sayılır ve yüzde 20 kesintiye tabidir.

İnternet reklamı için yurt dışına ödemede stopaj var mı?

Evet. Dar mükellef kurumlara yapılan internet reklam hizmeti ödemelerinden 1 Ocak 2019’dan itibaren yüzde 15 kesinti yapılır (KVK m.30/1-d; VUK m.11/7; 476 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı).

Ana şirkete ödenen yönetim ücreti gider yazılabilir mi?

Kazancın elde edilmesiyle ilgili olmak, hizmetin gerçekten alınması ve bedelin emsallere uygun olması şartıyla evet. Emsali aşan kısım kanunen kabul edilmeyen gider ve örtülü kazanç dağıtımı sayılır (KVK m.11/1-c, m.13); fayda testi Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği Seri No: 1’de düzenlenmiştir.

Vergi cennetlerine yapılan ödemelerde yüzde 30 kesinti uygulanıyor mu?

KVK m.30/7’deki yüzde 30 kesinti, ilan edilecek ülke listesine bağlıdır; liste ilan edilmediğinden bu kesinti uygulanmamaktadır.

Lisans sözleşmesi damga vergisine tabi mi?

Belli parayı içeren sözleşmeler binde 9,48 oranında damga vergisine tabidir; 2026’da bir kâğıt için üst sınır 29.115.961,10 TL’dir. Yurt dışında imzalanan sözleşme, Türkiye’de resmî dairelere ibraz edilir veya hükümlerinden faydalanılırsa vergiye tabi hâle gelir (Damga Vergisi Kanunu m.1).

Royalty bedeli yurt dışına serbestçe gönderilebilir mi?

Evet. Türkiye’de doğrudan yatırımı bulunan yabancı yatırımcılar, lisans, yönetim ve benzeri anlaşmalar karşılığında ödenecek tutarları bankalar veya özel finans kurumları aracılığıyla yurt dışına serbestçe transfer edebilir (4875 sayılı Kanun m.3/c); yatırımcı sıfatı olmayan yabancı lisans verenlere yapılan ödemeler de bankalar aracılığıyla yapılır (32 Sayılı Karar m.10).

Yurt dışındaki lisans verenle sözleşme dövizle yapılabilir mi?

Evet. Döviz cinsinden sözleşme yasağı yalnızca Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarındaki sözleşmeleri kapsar (32 Sayılı Karar m.4/g); yurt dışında yerleşik lisans veren veya ana şirketle yapılan sözleşmede bedel dövizle belirlenebilir.

İlgili Rehberler

Lisans ve hizmet sözleşmenizi vergi açısından birlikte kurgulayalım

Royalty, marka lisansı, yazılım, yönetim ücreti veya danışmanlık ödemeleriniz için sözleşmeyi, faturayı ve yabancı firmanın ülkesini WhatsApp üzerinden iletin; stopaj, anlaşma oranı, mukimlik belgesi, KDV ve transfer fiyatlandırması yönünden birlikte değerlendirelim. İngilizce yazışabiliriz. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir ödeme veya sözleşme için vergi ya da hukuki görüş yerine geçmez. Dayanılan mevzuat: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.3/3, m.8, m.11/1-c, m.13, m.30 (1, 2, 3, 7, 11. fıkralar); 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı; 476 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.7, m.70, m.98; 213 sayılı VUK m.11/7; 115 ve 164 Sıra No.lu VUK Sirküleri; Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Sirküleri/3 ve Genel Tebliği (Seri No: 4); 3065 sayılı KDV Kanunu m.1, m.6/b, m.9/1, m.20, m.24, m.29, m.30/d, m.41, m.46; KDV Genel Uygulama Tebliği (Seri No: 50); 7346 ve 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları; 7491 sayılı Kanun; Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği (Seri No: 1 ve 4); 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu m.1, m.3, m.5 ve (1) sayılı tablo; 71 Seri No.lu Damga Vergisi Genel Tebliği; 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.27; 4875 sayılı Kanun m.3/c; 32 Sayılı Karar m.4/g, m.10; Gelir İdaresi özelgeleri (08.02.2012, 01.06.2012, 26.03.2014, 10.03.2017, 08.03.2023, 23.03.2023, 22.04.2024). Oranlar ve anlaşma hükümleri değişebilir; ödeme tarihinde güncel metin ve ilgili anlaşmanın kendisi esas alınmalıdır.

Post by Av. Fatma Öztürk