Kişisel İlişki Standart Takvimi (2026): Örnek Düzenlemeler ve Teslim Usulü

Kişisel ilişki kararı “uygun zamanlarda görüşme” gibi belirsiz yazıldığında uygulamada çatışma çıkar. Bu nedenle takvimin gün, saat ve teslim yeri düzeyinde net olması gerekir. Bu sayfada uygulamada yaygın kullanılan örnek takvim düzenlemelerini, yaşa göre değişen yaklaşımı ve 2022’de tümüyle değişen teslim sistemini bulacaksınız.

Yasal Çerçeve: Üç Madde

• TMK m. 323: Ana babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.
• TMK m. 324: Ana ve babadan her biri, diğerinin çocukla kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür. Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girerse veya bu hak çocuğun yararına aykırı kullanılırsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir ya da kendilerinden alınabilir.
• TMK m. 325: Olağanüstü hâller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir. Büyükanne ve büyükbabanın torunla görüşme talebinin dayanağı budur.

Takvimin Dayandığı Mevzuat: Anayasadan Yönetmeliğe

Kişisel ilişki takvimi yalnızca TMK m.323-325’e dayanmaz. Hakkın anayasal temeli, Türkiye’nin taraf olduğu sözleşmeler, boşanma hükümleri ve 2021’de getirilen yerine getirme sistemi birlikte uygulanır. Dilekçede ve itirazlarda her talebin hangi maddeye dayandığını göstermek, hâkimin takdirini somut bir zemine oturtur ve karşı tarafın “takvim keyfîdir” savunmasını baştan zayıflatır.

Takvim Hangi Aşamada ve Hangi Kararla Kurulur?

Kişisel ilişki takvimi bir kez kurulup bir daha değişmeyen bir düzen değildir. Dava açıldığı andan kararın kesinleşmesine, oradan yıllar sonraki değişiklik talebine kadar her aşamanın ayrı bir dayanağı vardır. Hangi aşamada olduğunuzu bilmek, neyi hangi başlıkla ve hangi dilekçeyle isteyeceğinizi belirler.

Bu uyuşmazlıkların tamamında görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi kurulmayan yerlerde davalara 4787 sayılı Kanun uyarınca asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Takvim ister ara kararla ister hükümle kurulsun, aynı somutluk ölçütüne tabidir: gün, saat, teslim yeri ve istisnalar yazılmadıkça kararın müdürlük aracılığıyla yerine getirilmesi de zorlaşır.

Uygulamada Yaygın Takvim Kalıpları

Aşağıdaki tablo, aile mahkemesi kararlarında sık rastlanan düzenlemeleri gösterir. Amaç bir şablon sunmak değil, dilekçenizde ne düzeyde somutluk talep etmeniz gerektiğini göstermektir.

Kritik ayrıntı: Hafta sonu düzenlemesinde “1. ve 3. hafta sonu” ifadesinin hangi ölçüte göre sayılacağı yazılmalıdır. Ayın ilk cumartesi mi, ilk tam hafta mı? Bu belirsizlik uygulamada en sık çatışma sebebidir. Dilekçede “her ayın ilk ve üçüncü cumartesi günü” gibi tereddüde yer bırakmayan bir ifade tercih edilmelidir.

Örnek Takvim Metni: Hüküm Fıkrası Nasıl Kurulur?

Aşağıdaki metin, tereddüde yer bırakmayan bir kişisel ilişki düzenlemesinin nasıl yazılabileceğini göstermek için hazırlanmış bir örnektir. Kanunda veya yargı kararlarında zorunlu tutulan bir kalıp değildir; çocuğun yaşı, okul düzeni ve tarafların oturduğu yer değiştikçe her satırın somut dosyaya uyarlanması gerekir.

Bu metindeki her satır, uygulamada tek başına uyuşmazlık konusu olabilen bir boşluğu kapatır: hafta sonunun hangi ölçüte göre sayılacağı, başlangıç ve bitiş saati, bayram ile hafta sonunun çakışması, teslim yeri ve yurt dışı konusu. Teslimin müdürlük aracılığıyla yapılması isteniyorsa bu da ayrıca yazılmalıdır. Dilekçe hazırlarken çocukla kişisel ilişki dilekçesi örneğimizden yararlanabilir, anlaşmalı boşanmada ise aynı somutluğu protokole taşıyabilirsiniz (anlaşmalı boşanma dilekçesi örneği).

Yaşa Göre Değişen Yaklaşım

Kanunda yaş eşiği yoktur; ancak uygulamada çocuğun yaşı takvimin kapsamını belirgin biçimde etkiler. Aşağıdaki eğilimler kesin kural değil, mahkeme uygulamasında gözlenen yönelimlerdir.

Çocuğun görüşünün alınması yalnızca bir uygulama eğilimi değildir; BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m.12’de düzenlenen bir haktır. TMK m.182/1 de hâkimin karar vermeden önce olanak bulundukça ana ve babayı dinlemesini ister. Kanunda çocuğun dinlenmesi için sabit bir yaş yoktur; idrak gücü her dosyada ayrıca değerlendirilir ve çocuğun beyanı, yaşı ve olgunluğu oranında ağırlık kazanır. Ayrıntı için boşanma davasında çocuğun dinlenmesi ve idrak çağı rehberimize bakabilirsiniz.

Denetimli Kişisel İlişki

Çocuğun güvenliği bakımından tereddüt bulunan hâllerde, kişisel ilişkinin tümüyle kaldırılması yerine denetimli görüşme düzenlenebilir: uzman veya görevli eşliğinde, belirlenen merkezde ve sınırlı sürede. Bu, ilişkinin sürdürülmesi ile çocuğun korunması arasında ara çözüm oluşturur ve dilekçede alternatif talep olarak ileri sürülebilir.

Refakatli kişisel ilişkinin iki ayrı hukuki dayanağı vardır. İlki TMK m.324/2’dir: kanun, çocuğun huzuru tehlikeye girdiğinde kişisel ilişkinin reddine veya kaldırılmasına izin verdiğine göre, daha hafif bir önlem olarak sınırlandırılması da mümkündür. İkincisi, şiddet iddiası bulunan dosyalarda 6284 sayılı Kanun m.5/1-(ç) uyarınca verilen önleyici tedbirdir: daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kararı varsa hâkim, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına veya tümüyle kaldırılmasına karar verebilir. Yönetmeliğin 38. maddesi uyarınca uzman veya öğretmen refakatinde yapılmasına karar verilen kişisel ilişki, müdürlükçe belirlenen teslim mekânında bu kişilerin refakatinde gerçekleştirilir.

Özel Durumlarda Takvim

Standart kalıp, tarafların aynı şehirde oturduğu ve çocuğun okul çağında olduğu varsayımıyla kurulur. Bu varsayım bozulduğunda takvimin de uyarlanması gerekir. Aşağıdaki tablo, en sık karşılaşılan özel durumları ve dayandıkları hükümleri gösterir.

2022’de Değişen Teslim Sistemi: Artık İcra Yok

Bu, sayfanın en önemli başlığıdır ve internetteki pek çok kaynak hâlâ eski sistemi anlatır.

7343 sayılı Kanun ile 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na, çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair kararların yerine getirilmesini düzenleyen yeni bir kısım (m.41/A-41/İ) eklenmiş; bu kısmın uygulanmasına ilişkin yönetmelik 4 Ağustos 2022 tarihli ve 31913 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Buna göre daha önce icra yoluyla zorla yerine getirilen çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararları, artık icra müdürlükleri tarafından değil:

• Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri (ADM) tarafından,
• ADM bulunmayan yerlerde Bakanlıkça belirlenen hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlükleri tarafından

yerine getirilir (5395 m. 41/A). İşlemler, çocuğun üstün yararı gözetilerek çocuk dostu biçimde oluşturulan çocuk görüşme merkezlerinde yürütülür. Müdürlüklerde psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı görevlendirilir.

Geçiş kademeli olmuştur. Kanun 30 Kasım 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve yeni usul, geçici madde 2 uyarınca Adalet Bakanlığınca belirlenen il ve ilçelerde başlatıldı. Bakanlık duyurularına göre ilk pilot uygulama 4 Nisan 2022’de 11 ilde başladı; yönetmeliğin yayımlandığı 4 Ağustos 2022’de uygulama yapılan il ve ilçe sayısı 50’ye ulaştı. Kanun ülke geneline en geç bir yıl içinde geçilmesini öngörmüş, yeni sistemin henüz uygulanmadığı yerlerde geçiş döneminde İİK m.25, 25/a ve 25/b’nin uygulanmasına devam edilmişti. Bugün çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararları icra dairelerinde değil, müdürlükler aracılığıyla yerine getirilir. Sistemin genel işleyişini adli destek sistemi rehberimizde ayrıca anlattık.

5395 sayılı Kanun m.41/A-41/İ: Madde Madde

Süreç Nasıl İşler?

• Başvuru hak sahibinden gelir: 5395 m. 41/B ve 41/C uyarınca sürecin başlatılabilmesi için başvurunun hak sahibi tarafından yapılması gerekir.
• Belgeler: Kişisel ilişkiye veya çocuk teslimine dair ilam ya da tedbir kararı ile kimlik belgeleriyle ADM müdürlüğüne başvurulur.
• Uzman görevlendirmesi: Müdürlük, psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı veya rehber öğretmenlerden uzman görevlendirir ve süreci planlar.
• 48 saat kuralı: Hak sahibi ebeveyn, çocuğu teslim almaya geleceğini teslim saatinden en az kırk sekiz saat önce müdürlüğe bildirmek zorundadır. Bildirim yazılı veya elektronik ortamda yapılabilir.
• Geri getirme yükümlülüğü: Çocuk hak sahibine teslim edilirken, kararda belirtilen sürenin bitiminde çocuğu belirlenen yere getirme zorunluluğu tutanağa bağlanır ve tebliğ edilir.

Yönetmeliğe Göre Kişisel İlişki Adım Adım

Kanunun çizdiği çerçeve, Çocuk Teslimi ve Çocukla Kişisel İlişki Kurulmasına İlişkin İlam ve Tedbir Kararlarının Yerine Getirilmesine Dair Yönetmelik ile ayrıntılandırılmıştır. Müdürlüğe ilk kez başvuracak bir ebeveynin karşılaşacağı adımlar ve dayandıkları maddeler şöyledir:

Çocuk Görüşmek İstemezse Ne Olur?

Uygulamada en çok sorulan durumlardan biri, çocuğun teslim anında diğer ebeveynle gitmek istememesidir. Yönetmelik bu hâli ayrıca düzenler. Çocuk görüşmeyi reddederse görevli uzman veya öğretmen önce çocukla ve taraflarla görüşür, reddin nedenlerini araştırır ve bir plan hazırlar (m.39). Plan uyarınca görüşmeler en geç bir sonraki kişisel ilişki tarihine kadar yapılır; bu süre on beş günü geçemez. Sorun sürerse çocuk, hak sahibi veya yükümlü danışmanlık hizmetine yönlendirilebilir ve müdürlük bu amaçla mahkemeden danışmanlık tedbiri talep edebilir (m.40).

Reddin kaynağı sonucu belirler. Ret, velayet sahibi ebeveynin telkininden kaynaklanıyorsa bu durum TMK m.324/1’deki kaçınma yükümlülüğünün ihlali olarak değerlendirilebilir ve TMK m.324/3 uyarınca velayetin değiştirilmesi talebine gerekçe olabilir. Ret, çocuğun yaşadığı gerçek bir olumsuzluğa dayanıyorsa takvimin yeniden düzenlenmesi veya refakatli görüşmeye geçilmesi gündeme gelir. Ayrıntılı değerlendirme için çocuk görüşmek istemiyorsa zorlanabilir mi ve çocuğun diğer ebeveynden soğutulması rehberlerimize bakabilirsiniz.

Uymamanın Yaptırımı: Disiplin Hapsi

Teslim yükümlülüğüne aykırı davranılması hâlinde, şikâyet üzerine disiplin hapsi yaptırımı uygulanabilir ve ayrıca suç duyurusunda bulunulur. Çocuğu getirmeyen veya kendisinden kaynaklanmayan makul sebepler dışında geç getiren taraf bu yaptırımla karşılaşır.

Buradaki önemli nokta: yaptırım karşılıklıdır. Yalnızca velayet sahibi ebeveyn değil, çocuğu süresinde geri getirmeyen hak sahibi ebeveyn de aynı yükümlülük altındadır.

Disiplin hapsine ilişkin kararlar kesinleştikten sonra infaz edilir ve kesinleştiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra yerine getirilemez (m.41/F). Şikâyetten vazgeçilmesi hâlinde; teslim emrine aykırılık ve çocuğu geri getirmeme hâllerinde ise ayrıca çocuğun velayet hakkı sahibine teslim edilmesiyle dava ve bütün sonuçlarıyla birlikte ceza düşer. Bu nedenle disiplin hapsi, cezalandırmaktan çok çocuğun teslimini sağlamaya yönelik bir baskı aracı olarak işler.

Kişisel ilişki süresi dolduğu hâlde çocuğu geri getirmeyen ebeveyn bakımından ceza hukuku boyutu da doğabilir. TCK m.234/1, velayet yetkisi elinden alınmış ana veya babanın on altı yaşını bitirmemiş bir çocuğu velayet hakkına sahip kişinin yanından kaçırmasını veya alıkoymasını üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla yaptırıma bağlar. Hükmün somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı olayın özelliklerine göre değerlendirilir; 5395 m.41/F-3’teki “fiil suç teşkil etse dahi” ifadesi ise disiplin hapsinin olası ceza soruşturmasından bağımsız uygulanacağını gösterir. Ayrıntı için çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (TCK 234) rehberimize bakabilirsiniz.

Takvime Uymamanın Velayete Etkisi: TMK m.182/2 ve m.324/3

7343 sayılı Kanun, kişisel ilişki düzenlemesine uyulmamasına disiplin hapsinin yanında aile hukuku içinden de bir sonuç bağlamıştır. TMK m.182’ye eklenen ikinci fıkra uyarınca mahkeme, kişisel ilişki düzenlemesinin gerekleri yerine getirilmezse çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayetin değiştirilebileceğini kararında ihtar eder. TMK m.324’e eklenen üçüncü fıkra aynı sonucu genel kural olarak koyar: velayet kendisine bırakılan ana veya baba kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir.

Bu hükümlerden üç sonuç çıkar. Birincisi, velayetin değişmesi kendiliğinden gerçekleşmez; TMK m.183 çerçevesinde ayrıca incelenir ve ihlalin varlığı tek başına yetmez, değişikliğin çocuğun menfaatine aykırı olmaması gerekir. İkincisi, tek seferlik ve makul bir mazerete dayanan aksaklık ile kişisel ilişkinin sistemli biçimde engellenmesi aynı ağırlıkta değildir. Üçüncüsü, engellemenin ispatında en güçlü delil müdürlük tutanaklarıdır: teslimin gerçekleştiği, çocuğa ulaşılamadığı veya emrin yerine getirilmediği hususları müdürlükçe tutanağa bağlanır (Yönetmelik m.27/5). Kişisel ilişkinin engellendiğini düşünen ebeveynin kendi imkânlarıyla çocuğu almaya çalışmak yerine müdürlük aracılığıyla ilerlemesi, hem disiplin hapsi şikâyeti hem de ileride açılabilecek velayet davası bakımından delil üretir. Bu konuda kişisel ilişki engelleniyorsa yapılabilecekler ve velayet değişikliği davasında deliller rehberlerimize bakabilirsiniz.

Dilekçede Takvimi Nasıl Yazmalısınız?

Kişisel ilişki talebinin somutluk düzeyi, sonradan yaşanacak çatışmayı doğrudan belirler. Dilekçede şu altı unsurun yer alması önerilir:

• Gün ölçütü: “Her ayın 1. ve 3. cumartesi günü” gibi tereddüde yer bırakmayan ifade.
• Başlangıç ve bitiş saati: “Cumartesi 10.00’dan pazar 17.00’ye kadar” biçiminde.
• Yatılı olup olmadığı: Çocuğun yaşına uygun biçimde açıkça belirtilmeli.
• Bayram ve tatil düzeni: Dinî bayramlar, yarıyıl ve yaz tatili ayrı ayrı yazılmalı.
• Teslim yeri: ADM müdürlüğü / çocuk görüşme merkezi aracılığıyla mı, doğrudan mı? Doğrudan teslim öngörülüyorsa yer belirtilmeli.
• Şehir dışı ve yurt dışı: Çocuğun görüşme süresinde şehir dışına çıkarılıp çıkarılamayacağı, yurt dışı için diğer ebeveynin izninin gerekeceği hususu ayrıca düzenlenmeli.

Takvim, koşullar değiştiğinde değiştirilebilir. Çocuğun okul saatleri, sağlık durumu, ebeveynin işi veya ikamet yerinin değişmesi hâlinde kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi talep edilebilir.

Takvim Nasıl Değiştirilir? TMK m.183 ve Yeniden Düzenleme

Kişisel ilişki düzenlemesi dondurulmuş bir düzen değildir. TMK m.183 uyarınca ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olgular zorunlu kılarsa hâkim, resen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır. Uygulamada kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesine en çok şu gelişmeler yol açar: çocuğun okula başlaması veya okul saatlerinin değişmesi, taraflardan birinin başka şehre taşınması, çocuğun büyüyüp yatılı görüşmeye elverişli yaşa gelmesi, hak sahibinin çalışma düzeninin değişmesi ve sağlık sebepleri.

Değişiklik talebinde, önceki karardan sonra ortaya çıkan olgunun ne olduğu ve bu olgunun mevcut takvimi neden çocuğun yararına aykırı hâle getirdiği somut olarak gösterilmelidir. Önerilen yeni takvim de aynı somutlukla yazılmalıdır; yalnızca “görüşme sürelerinin artırılması” gibi genel bir talep yeni bir belirsizlik doğurur. Uygulamada mahkemeler bu davalarda sosyal inceleme raporu ve gerektiğinde uzman görüşü alır. Süreç için çocukla görüşme günleri nasıl değiştirilir rehberimize bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Belirsiz ifade kabul etmek: “Uygun zamanlarda görüşme” biçimindeki kararlar uygulanamaz; her görüşme ayrı bir tartışmaya dönüşür.
• Hafta sonu ölçütünü yazmamak: “1. ve 3. hafta sonu” ifadesinin nasıl sayılacağı belirtilmezse çatışma çıkar.
• Yatılı görüşmeyi yaşa bakmadan istemek: Çok küçük çocukta yatılı talebi reddedilebilir; kademeli geçiş talebi daha isabetli olur.
• Hâlâ icra dairesine gitmek: İcra dairesi yoluyla çocuk teslimi, 7343 sayılı Kanunla getirilen ve 2022’den itibaren kademeli olarak ülke geneline yayılan sistemle sona ermiştir; başvuru adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğüne yapılır (5395 m.41/A).
• 48 saatlik bildirimi atlamak: Hak sahibi, çocuğu almaya geleceğini en az kırk sekiz saat önce müdürlüğe bildirmek zorundadır (Yönetmelik m.37/1); bu bildirimin ihmali o tarihteki görüşmeyi riske sokar.
• Geri getirme yükümlülüğünü hafife almak: Çocuğu süresinde getirmemek, hak sahibi ebeveyn için de disiplin hapsi riski doğurur.
• Denetimli görüşme alternatifini hiç istemez: Güvenlik tereddüdü varsa, ilişkinin tümden kesilmesi yerine denetimli görüşme talep etmek çocuğun yararına daha uygun olabilir.
• Kendi başına çocuğu almaya gitmek: Kişisel ilişki engelleniyorsa müdürlüğe başvurmadan kapıya gitmek gerginlik yaratır ve ispat bakımından iz bırakmaz; müdürlük tutanağı en güçlü delildir.
• Bir aylık şikâyet süresini kaçırmak: Emre aykırılık nedeniyle disiplin hapsi istemi, bir ay içinde aile mahkemesine yapılacak şikâyete bağlıdır (5395 m.41/F).
• Müdürlük işlemine süresinde itiraz etmemek: Müdürlüğün işlemlerine karşı öğrenme veya tebliğden itibaren bir hafta içinde şikâyet yoluna gidilmelidir (5395 m.41/E).

Takvimi Belirleyen Unsurlar ve Sık Yapılan Hatalar

Standart takvim bir başlangıç noktasıdır; mahkeme somut koşullara göre düzenleme yapar.

Sekizinci satır uygulamadaki ihtilafların en büyük kaynağıdır: teslim yeri ve saatinin kararda açıkça gösterilmemesi, her görüşmede yeni bir tartışma doğurur. Bu nedenle talep dilekçesinde bu ayrıntıların istenmesi gerekir.

Birinci ve dördüncü satırlar ise yaşa göre farklılaşmayı gösterir; küçük yaştaki ve emzirme dönemindeki çocuklarda kısa süreli ve sık görüşme, büyük çocuklarda ise daha uzun süreli birlikte kalma tercih edilir. Ayrıntı için kişisel ilişkide hâkimin takdiri rehberimize bakabilirsiniz.

Çocuk ve velayet rehberlerimiz: yurt dışına çıkışta izin · çocuk teslimi ve kişisel ilişkinin icrası · kişisel ilişki takvimi · çocuğun soyadının değiştirilmesi · velayeti olmayan ebeveynin okul ve sağlık kararları · Lahey Sözleşmesi ve iade

Sıkça Sorulan Sorular

Kişisel ilişki takvimi kanunda belirli mi?

Hayır. TMK m. 323 yalnızca uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkını düzenler; gün ve saatleri belirlemez. Takvimi hâkim, çocuğun üstün yararına göre takdir eder. Uygulamada yaygın kalıplar bulunmakla birlikte bunlar kanun hükmü değildir.

Uygulamada en sık görülen hafta sonu düzeni nedir?

Her ayın birinci ve üçüncü hafta sonu, cumartesi saat 10.00’dan pazar saat 17.00’ye kadar yatılı biçiminde düzenleme yaygındır. Yatılı görüşme uygun görülmeyen küçük yaş gruplarında cumartesi 10.00–18.00 gibi gündüz düzenlemeleri tercih edilir.

Bayramlarda çocuk kimde kalır?

Uygulamada bayramın ilk günü kural olarak velayet sahibi ebeveynde kalır; kişisel ilişki hakkı bayramın ikinci günü saat 10.00’dan üçüncü günü saat 17.00’ye kadar düzenlenir. Bu bir kanun kuralı değil, yaygın uygulama kalıbıdır.

Yatılı görüşme kaç yaşında başlar?

Kanunda yaş eşiği yoktur. Uygulamada 0-3 yaş aralığında yatılı olmayan kısa görüşmeler tercih edilir; 3-6 yaş arasında çocuğun uyumuna göre değerlendirilir; 6 yaş ve üzerinde yatılı görüşme standart hâle gelir. Her dosyada çocuğun durumu ayrıca değerlendirilir.

Çocuğun görüşü alınır mı?

İdrak çağındaki çocuk mahkemece dinlenir ve beyanı takvimin şekillenmesinde belirleyici olabilir. Uygulamada 12 yaş ve üzerinde çocuğun görüşü belirgin ağırlık kazanır.

Çocuk teslimi hâlâ icra yoluyla mı yapılıyor?

Hayır. 7343 sayılı Kanun ile 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen hükümler ve 4 Ağustos 2022 tarihli yönetmelik uyarınca çocuk teslimi ve kişisel ilişki işlemleri artık Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri tarafından, ADM bulunmayan yerlerde Bakanlıkça belirlenen hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlükleri tarafından yerine getirilir.

Görüşme için ne kadar önce bildirim yapmam gerekir?

Hak sahibi ebeveyn, çocuğu teslim almaya geleceğini teslim saatinden en az kırk sekiz saat önce müdürlüğe bildirmek zorundadır. Bildirim yazılı olarak, elektronik ortamda veya başvuruda bildirilen iletişim kanalıyla yapılır (Yönetmelik m.37/1). Bu bildirimin ihmali, o tarihteki görüşmenin gerçekleşmemesi riskini doğurur.

Çocuğu zamanında geri getirmezsem ne olur?

Çocuk hak sahibine teslim edilirken, kararda belirtilen sürenin bitiminde çocuğu belirlenen yere getirme zorunluluğu tutanağa bağlanır. Bu yükümlülüğe aykırı davranan, kendisinden kaynaklanmayan makul sebepler dışında, şikâyet üzerine disiplin hapsiyle karşılaşabilir ve hakkında suç duyurusunda bulunulur.

Kişisel ilişki kararına uymayan eşe ne yapılır?

Hak sahibi önce adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğüne başvurur; müdürlük yükümlüye emir tebliğ eder. Emre rağmen çocuk getirilmezse, bir ay içinde işlemi yapan müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesine şikâyette bulunulur ve yükümlü üç günden on güne kadar disiplin hapsiyle cezalandırılabilir (5395 m.41/F). Israrlı ihlal, TMK m.324/3 uyarınca velayetin değiştirilmesi talebine de dayanak olabilir.

Kişisel ilişkiye uymamak velayeti kaybettirir mi?

Kendiliğinden kaybettirmez, ancak ciddi bir risk doğurur. TMK m.182/2 uyarınca mahkeme kararında bu ihtarı yapar; TMK m.324/3 ise kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmeyen velayet sahibinin velayetinin, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla değiştirilebileceğini öngörür. Değişiklik ayrıca incelenir ve çocuğun menfaati belirleyicidir.

Çocuk diğer ebeveyne gitmek istemezse ne olur?

Görevli uzman veya öğretmen çocukla ve taraflarla görüşerek reddin nedenlerini araştırır ve bir plan hazırlar. Görüşmeler en geç bir sonraki kişisel ilişki tarihine kadar yapılır ve bu süre on beş günü geçemez (Yönetmelik m.39). Sorun sürerse müdürlük mahkemeden danışmanlık tedbiri talep edebilir (m.40).

Müdürlüğün işlemine nasıl itiraz edilir?

Adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğünün işlemlerine karşı, öğrenme veya tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde işlemi yapan müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesine şikâyette bulunulabilir. Şikâyet üzerine verilen karara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir (5395 m.41/E).

Kişisel ilişki takvimi sonradan değiştirilebilir mi?

Evet. TMK m.183 uyarınca ana veya babanın yeniden evlenmesi, başka yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olgular zorunlu kılarsa hâkim, resen veya istem üzerine gerekli önlemleri alır. Okul düzeninin değişmesi, taşınma veya çocuğun yaşının ilerlemesi de uygulamada yeniden düzenleme gerekçesi olur.

Boşanma davası sürerken çocukla görüşebilir miyim?

Evet. TMK m.169 uyarınca boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır. Dava sürerken geçerli olacak kişisel ilişki takviminin gün ve saatiyle ayrıca talep edilmesi, uygulamada belirsizliği önler.

Koruma kararı varken çocukla kişisel ilişki nasıl sürer?

6284 sayılı Kanun m.5/1-(ç) uyarınca, daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kararı varsa hâkim kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına veya tümüyle kaldırılmasına karar verebilir. Refakatli görüşme kararı verilmişse görüşme, müdürlükçe belirlenen teslim mekânında uzman veya öğretmen refakatinde yapılır (Yönetmelik m.38).

Müdürlükteki dosya ne zaman kapanır?

Hak sahibi geleceğini bildirdiği hâlde haklı mazeret olmaksızın art arda iki kez veya bir yılda üç kez gelmezse, yükümlü en az bir yıl emre uyup kişisel ilişki kararına uygun davranacağını taahhüt ederse ya da hak sahibi talep ederse dosya kapanır (Yönetmelik m.42; 5395 m.41/C).

Kişisel ilişki takviminin kurulması, değiştirilmesi veya uygulanmasında yaşadığınız soruna ilişkin dosyanıza özel değerlendirme için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.