Karbon Kredisi Projeleri İçin İklim Kanunu Rehberi 2026: GES, RES ve Biyogaz Projelerinde Kayıt Yükümlülüğü, 150.588 TL Ceza, CORSIA Yetkilendirmesi, ETS Denkleştirmesi ve Turkuaz Kredi Taslağı (7552 s.K. m.11, 14/5)

Güneş, rüzgâr, biyogaz, atık, enerji verimliliği veya ağaçlandırma projesinden karbon kredisi üreten ya da üretmeye hazırlanan şirketler için 7552 sayılı İklim Kanunu üç yeni hukuki eşik getirdi. Birincisi, yurt içinde gönüllü karbon piyasasında kredi üretimine başlamış veya başlayacak projelerin Başkanlığın kuracağı karbon kredisi kayıt sistemine kaydı zorunludur ve bu yükümlülüğe uymamanın 2026 tutarı 150.588 TL’dir. İkincisi, Türkiye’de üretilen kredilerin uluslararası havacılık programı CORSIA’da kullanılabilmesi için İklim Değişikliği Başkanlığından yetkilendirme belgesi alınması gerekir; ilk başvuru çağrısı 31 Temmuz 2026’da kapandı. Üçüncüsü, ETS kapsamındaki tesislerin tahsisat yükümlülüğünün bir bölümünü yurt içi projelerden elde edilen kredilerle karşılamasına Karbon Piyasası Kurulu’nun belirleyeceği oranda izin verilebilecek. Bu yazı, proje sahibi ve kredi alıcısı şirketler için Kanun’un 11, 12 ve 14. maddelerini, ETS Yönetmeliği’nin denkleştirme hükmünü, 2013 tarihli Gönüllü Karbon Piyasası Proje Kayıt Tebliği’ni, CORSIA Usul ve Esasları’nı ve henüz taslak olan Karbon Kredilendirme ve Denkleştirme Yönetmeliği’ni (Turkuaz Kredi) madde madde anlatıyor. ETS’nin genel çerçevesi için İklim Kanunu ve TR ETS uyum rehberimize bakabilirsiniz.

Neden Şimdi? Karbon Kredisinde Hukuki Çerçeve Oluşuyor

Türkiye’de karbon kredisi projeleri yıllardır Verra (VCS) veya Gold Standard gibi uluslararası gönüllü standartlar üzerinden yürütülüyor ve kredi satışları özel hukuk sözleşmelerine dayanıyordu. 9 Temmuz 2025’te yürürlüğe giren İklim Kanunu bu alanı ilk kez kanun düzeyinde düzenledi: karbon kredisini, denkleştirmeyi, gönüllü karbon piyasasını ve proje sahibini tanımladı (m.2/1-f, i, ö, y), ulusal bir karbon kredilendirme ve denkleştirme sisteminin kurulmasını öngördü (m.11/2, 4) ve yurt içindeki projeler için kayıt yükümlülüğü ile buna bağlı bir idari para cezası getirdi (m.11/5, m.14/5).

2026’da üç gelişme bu çerçeveyi somutlaştırdı. Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği 27 Ağustos 2026’da yayımlandı ve yurt içi projelerden elde edilen kredilerin ETS’de kullanılabileceğini hükme bağladı (m.25). İklim Değişikliği Başkanlığı, Türkiye’de üretilen kredilerin CORSIA kapsamında kullanılabilmesi için yetkilendirme usulünü yayımladı ve ilk başvuru çağrısını 31 Temmuz 2026’da kapattı. Ulusal kredi sistemini (Türkiye Karbon Denkleştirme Sistemi ve “Turkuaz Kredi”) kuracak yönetmelik ise Ağustos 2025’te görüşe açılmış, ancak yürürlüğe girmemiştir. COP31’in Türkiye’de yapıldığı bu dönemde, karbon kredisi üreten ve satın alan şirketlerin hangi kuralın yürürlükte, hangisinin taslak olduğunu ayırt etmesi gerekiyor. Gelişmeleri Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızdan izleyebilirsiniz.

Mevzuat Haritası: Yürürlükte Olan ve Taslak Metinler

Temel Kavramlar: Kanun Ne Diyor?

Bu tanımlar önemlidir, çünkü Kanun “karbon kredisi” sayılabilmek için üç unsur arar: bağımsız geçerli kılma, bağımsız doğrulama ve bir standart kuruluşunun belgelendirmesi. Doğrulanmamış bir azaltım taahhüdü veya şirketin kendi hesapladığı “karbon tasarrufu” Kanun anlamında kredi değildir ve denkleştirmede kullanılamaz.

Kayıt Yükümlülüğü: İklim Kanunu m.11/5 Kimleri Kapsıyor?

Kanun’a göre yurt içinde herhangi bir gönüllü karbon piyasasında ulusal veya uluslararası standartlarla karbon kredisi üretimine başlamış veya başlayacak olan, yurt içinde gerçekleşen projelerin sahipleri projelerini Başkanlıkça belirlenen sürede karbon kredisi kayıt sistemine kaydettirmekle yükümlüdür (m.11/5). Hükmün üç unsuru vardır: proje Türkiye’de gerçekleşmelidir, kredi gönüllü piyasada ulusal veya uluslararası bir standartla üretilmeli ya da üretilecek olmalıdır ve yükümlü “proje sahibi”dir.

Kayıt yükümlülüğünün amacı, Türkiye’de üretilen kredilerin izlenmesi ve özellikle uluslararası kullanımda aynı azaltımın hem Türkiye’nin hedeflerinde hem de alıcının hesabında sayılmasının önlenmesidir. Bu nedenle kayıt, yalnızca bir bildirim değil, ileride yetkilendirme ve ETS’de kullanım için de ön koşul hâline gelecek bir işlemdir.

Ceza Ne Zaman Uygulanır? 150.588 TL ve Geçici 1. Madde

m.11/5’teki yükümlülüğü yerine getirmeyen proje sahiplerine Kanun 120.000 TL idari para cezası öngörür ve cezanın projenin kayıt yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını açıkça belirtir (m.14/5). 2026/1 sayılı Tebliğ’e göre bu tutar 1 Ocak 2026’dan itibaren 150.588 TL’dir. Cezanın tebliğinden itibaren üç yıl içinde tekrarında ceza ilk tekrarda bir kat, sonrakilerde iki kat artırılır (m.14/9).

Ancak Kanun bu ceza için özel bir başlangıç koşulu koymuştur: m.14/5’teki ceza hükmü, Başkanlığın karbon kredisi kayıt sistemini oluşturması ve m.11/5 gereği belirlediği sürenin resmî internet sitesinde duyurulmasıyla uygulanmaya başlar (geçici m.1/3). 9 Kasım 2026 itibarıyla Başkanlığın duyurular sayfasında kayıt sisteminin açıldığına ve kayıt süresine ilişkin bir duyuru görünmemektedir. Dolayısıyla bugün itibarıyla bu ceza uygulanamaz; fakat duyuru yayımlandığı gün süre işlemeye başlayacağından, proje belgelerinin şimdiden hazırlanması gerekir.

m.11/3’teki yaptırım ayrıca dikkat gerektirir. Kanun, ETS denkleştirmesine konu projeye ilişkin bilgi, belge veya verilerin hatalı ya da hileli çıkması hâlinde yaptırımı krediyi kullanan tesise değil, proje sahibine yöneltir ve tahsisat teslim etmeyenlere uygulanan m.14/4-c’deki yaptırımı uygular. Bu ceza, teslim edilmeyen her tahsisat için piyasa fiyatlarının iki katı esas alınarak hesaplanır; ETS uyum rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Yaptırım kararlarını Başkanlık verir ve bunlara karşı idari yargıda dava açılır (m.15/3, m.16/2); İklim Kanunu cezasına karşı dava dilekçesi örneğimiz bu dosyalara da uyarlanabilir.

Bugün Yürürlükte Olan Kayıt: 2013 Tarihli Tebliğ

İklim Kanunu’ndaki kayıt sistemi kurulana kadar boşluk yoktur. 9 Ekim 2013 tarihli Gönüllü Karbon Piyasası Proje Kayıt Tebliği, karbon sertifikası elde etmek amacıyla Türkiye’de geliştirilen projelerin kaydına ilişkin usulü düzenler ve Mevzuat Bilgi Sistemi’nde yürürlükteki metinler arasında yer almaktadır. Tebliğ’de ayrıca bir yaptırım maddesi bulunmaz; ancak kaydın yapılmış olması, ileride Kanun’daki kayıt sistemine geçişte ve CORSIA başvurularında projenin geçmişini belgelemek için önemlidir.

Tebliğ, standart kuruluşlarına ve bağımsız denetleyici kuruluşlara altı ayda bir bildirim yükümlülüğü getirdiğinden, Başkanlığın elinde Türkiye’deki projelere ilişkin veri bulunması beklenir. Kayıt sistemi açıldığında bu verilerle karşılaştırma yapılabileceği için kayıt dışı kalan projelerin tespit edilme ihtimali yüksektir.

CORSIA Yetkilendirmesi: Havacılığa Kredi Satmanın Yolu

CORSIA, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü’nün uluslararası havacılık emisyonlarındaki artışı dengelemek için oluşturduğu programdır. Havayolu şirketleri bu programdaki yükümlülükleri için yalnızca “CORSIA uygun emisyon azaltım birimleri”ni kullanabilir; bu birimler, Paris Anlaşması’nın 6. maddesi uyarınca yetkilendirilen, uluslararası transferi uygun görülen ve ICAO kurallarıyla uyumlu kredilerdir (CORSIA Usul ve Esasları m.4/1-c, ç). Yetkilendirilen krediler için Türkiye mütekabil düzenleme yapar (m.10/2). Bu nedenle Türkiye’deki bir projenin kredisinin CORSIA piyasasında satılabilmesi için İklim Değişikliği Başkanlığından yetkilendirme belgesi alınması gerekir.

İlk çağrıda başvuru formunun 31 Temmuz 2026 mesai bitimine kadar hem karbon@iklim.gov.tr adresine hem de resmî yazıyla Başkanlığa iletilmesi istenmiş; katkı payı tutarının ayrıca ilan edileceği belirtilmiştir. Başkanlığın 29 Temmuz 2026 tarihli soru-cevap dokümanı (versiyon 3) uygulamaya ilişkin önemli noktaları açıklığa kavuşturmuştur: henüz kredi üretmemiş kayıtlı projeler için de başvuru yapılabilir; aynı projenin farklı aşamalardaki kredileri tek başvuruda, miktarlar ayrı ayrı gösterilerek talep edilir; resmî yazı KEP üzerinden veya ıslak imzalı olarak gönderilebilir; mülkiyet, standart kuruluşunun kayıt sistemindeki hesap kayıtları ve ticaret sicili belgeleriyle kanıtlanır. Krediyi satın alma veya danışmanlık bedeli olarak edinen şirketlerin başvurusunda ise, projenin sektör mevzuatına göre başka hak sahipleri olabileceği için başvurunun hak sahibinin bilgisi dâhilinde yapılması ve bu durumun formda belirtilmesi istenmektedir. Sonraki çağrıların zamanlaması Kurul kararlarına bağlıdır.

ETS’de Denkleştirme: Kim, Hangi Krediyi, Ne Kadar Kullanabilir?

İklim Kanunu, ETS kapsamındaki tahsisat yükümlülüğünün bir bölümünün eşdeğer miktarda karbon kredisiyle karşılanmasına izin verilebileceğini öngörür (m.11/1). Hangi oranda denkleştirme yapılabileceğine Karbon Piyasası Kurulu karar verir; denkleştirme faaliyetlerini düzenlemek ve kredilerin ETS’de kullanımını belirlemek Başkanlığın görevidir (m.10/1-a-2, c). ETS Yönetmeliği bu çerçeveyi daraltmıştır: yalnızca Türkiye sınırları içinde gerçekleşmiş projelerden elde edilen krediler, Kurul’un belirlediği oranı geçmemek üzere teslim yükümlülüğünde kullanılabilir (ETS Yön. m.25).

Kurul’un pilot dönem için açıkladığı KPK/2026/1 kararları süre, sektör ve ücretsiz tahsisat oranına ilişkindir; Başkanlığın duyurularında pilot dönemde denkleştirmeye izin veren bir Kurul kararı yer almamaktadır. Bu nedenle ETS kapsamındaki çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre veya elektrik üretim tesislerinin bugün kredi satın alarak 2027 teslim yükümlülüğünü karşılamayı planlaması erkendir. Öte yandan proje sahipleri için ETS, ileride önemli bir yurt içi talep kaynağı olabilir; bu talebin hangi kredilere açılacağını ise aşağıda anlatılan yönetmelik belirleyecektir.

Taslak Yönetmelik: Türkiye Karbon Denkleştirme Sistemi ve Turkuaz Kredi

Başkanlığın Ağustos 2025’te görüşe açtığı Karbon Kredilendirme ve Denkleştirme Yönetmeliği Taslağı, Kanun’un 11. maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarındaki ulusal sistemi kurmayı amaçlar. Taslak 9 Kasım 2026 itibarıyla Resmî Gazete’de yayımlanmamıştır; hükümleri değişebilir ve bağlayıcı değildir. Yine de proje planlaması yapan şirketlerin taslaktaki tercihleri bilmesi gerekir, çünkü bazıları mevcut projelerin sisteme girişini doğrudan etkiler.

Taslağın 19. maddesindeki 90 günlük süre yürürlüğe girerse, Kanun’un m.11/5’te Başkanlığa bıraktığı “kayıt süresi” somutlaşmış olacaktır. Taslağın 5. maddesinin dördüncü fıkrası ise özellikle yenilenebilir enerji projeleri için belirleyicidir: halihazırda uluslararası bir standartta kredi üreten veya YEK-G belgesi alan bir santral, metin bu hâliyle yürürlüğe girerse Turkuaz Kredi sistemine giremeyecektir.

GES ve RES Sahipleri İçin Özel Konu: YEK-G, I-REC ve Karbon Kredisi

Yenilenebilir enerji santralleri birden fazla çevresel değer üretebilir: üretilen elektriğin yenilenebilir kaynaktan geldiğini gösteren YEK-G belgesi (Elektrik Piyasasında Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi Yönetmeliği, RG 14.11.2020/31304) veya uluslararası I-REC sertifikası ile şebekedeki fosil üretimin yerine geçmesinden kaynaklanan emisyon azaltımına dayalı karbon kredisi. Bu belgelerin hukuki niteliği farklıdır; YEK-G enerjinin kaynağını belgeler, karbon kredisi ise doğrulanmış bir emisyon azaltımını temsil eder. YEK-G sisteminin işleyişi YEK-G belgesi rehberimizde anlatılmıştır.

Sorun, aynı megavatsaatin hem YEK-G veya I-REC olarak hem de karbon kredisi olarak satılması hâlinde çevresel faydanın iki farklı alıcı tarafından sahiplenilmesidir. Uluslararası standartların kendi kuralları bu konuda farklılık gösterebilir; Türk mevzuatı bakımından ise taslak Yönetmelik iki noktada açıktır: YEK-G üretmiş projeler TR KDS’ye giremez (m.5/4) ve YEK-G ile benzeri sertifikalar ETS’de denkleştirme amacıyla kullanılamaz (m.14/4). Değerlendirmemize göre, YEKDEM kapsamındaki veya lisanssız üretim yapan santral sahiplerinin her bir belge türünü hangi üretim miktarı için kime sattığını ayrı ayrı kayıt altına alması, ileride hem kayıt sisteminde hem de alıcıyla yaşanabilecek uyuşmazlıklarda belirleyici olacaktır. YEKDEM ve lisans rejimi için YEKDEM rehberimize ve elektrik üretim lisansı rehberimize bakılabilir.

Karbon Kredisi Satış Sözleşmelerinde Dikkat Edilecek Hükümler

Karbon kredisi alım-satımı Türkiye’de özel hukuk sözleşmeleriyle yapılır ve Türk Borçlar Kanunu’nun genel hükümlerine tabidir. İklim Kanunu ve CORSIA Usul ve Esasları ise bu sözleşmelerin içeriğini dolaylı olarak etkiler: kayıt yapılmazsa ceza riski, yetkilendirme alınmazsa uluslararası kullanım imkânsızlığı, mülkiyet kanıtlanamazsa başvurunun geçersizliği doğar. Bu nedenle sözleşmede aşağıdaki konuların açıkça düzenlenmesi önerilir.

Krediyi satın alıp “karbon nötr” veya “emisyonları dengelenmiş” iddiasıyla pazarlama yapacak şirketler bakımından tüketici ve reklam mevzuatı da gündeme gelir; bu iddianın hangi kredilere, hangi miktara ve hangi itfa kaydına dayandığının belgelenmesi gerekir. Sermaye piyasasında yeşil finansman araçlarıyla bağlantı kuruluyorsa yeşil ve sürdürülebilir tahvil rehberimiz tamamlayıcıdır. AB’ye ihracat yapan şirketlerin ayrıca Sınırda Karbon Düzenlemesi (CBAM/SKDM) yükümlülüklerini izlemesi gerekir.

Varsayımsal Örnekler

Ne Yapmalı? Kontrol Listesi

Santral yatırımlarının izin ve lisans süreçleri için GES kurulum izinleri ve RES kurulum izinleri rehberlerimize, depolamalı projeler için enerji depolama tesisi rehberimize, yabancı ortaklı projeler için yabancı yatırımcı GES ve RES rehberimize bakılabilir. İklim Kanunu kapsamındaki diğer yaptırımlar için florlu gaz ve ozon cezaları rehberimiz de yol göstericidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Karbon kredisi projemi Başkanlığa kaydettirmek zorunlu mu?

Evet. Türkiye’de gerçekleşen ve gönüllü piyasada ulusal veya uluslararası standartla kredi üretimine başlamış ya da başlayacak projelerin sahipleri, Başkanlığın belirleyeceği sürede projelerini karbon kredisi kayıt sistemine kaydettirmek zorundadır (7552 s.K. m.11/5).

Kayıt yaptırmamanın cezası ne kadar?

2026 için 150.588 TL idari para cezasıdır ve ceza kayıt yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (7552 s.K. m.14/5; Tebliğ 2026/1).

Bu ceza bugün uygulanıyor mu?

Hayır. Ceza, Başkanlık kayıt sistemini oluşturup kayıt süresini resmî internet sitesinde duyurduğunda uygulanmaya başlar (geçici m.1/3). 9 Kasım 2026 itibarıyla Başkanlığın duyurular sayfasında böyle bir duyuru görünmemektedir.

Şu anda projemi nereye kaydettirebilirim?

2013 tarihli Gönüllü Karbon Piyasası Proje Kayıt Tebliği yürürlüktedir. Buna göre proje sahibi kaydı ve karbon sertifikası alındıktan sonra 30 gün içinde proje kaydı yapılır (Tebliğ m.5, 6).

Turkuaz Kredi yürürlükte mi?

Hayır. Turkuaz Kredi’yi düzenleyen Karbon Kredilendirme ve Denkleştirme Yönetmeliği Ağustos 2025’te taslak olarak görüşe açılmıştır; 9 Kasım 2026 itibarıyla Resmî Gazete’de yayımlanmamıştır.

CORSIA yetkilendirme belgesi nedir?

Türkiye’de üretilen kredilerin uluslararası havacılık programı CORSIA’da kullanılabilmesi için Başkanlıkça verilen ve mütekabil düzenleme taahhüdünü içeren belgedir (CORSIA Usul ve Esasları m.4/1-ö).

CORSIA başvurusu ne zaman yapılır?

Başkanlığın internet sitesinde ilan ettiği çağrı dönemlerinde yapılır. İlk çağrının son günü 31 Temmuz 2026 idi; sonraki çağrıların zamanlaması Karbon Piyasası Kurulu kararlarına bağlıdır.

Henüz kredi üretmemiş proje CORSIA başvurusu yapabilir mi?

Başkanlığın soru-cevap dokümanına göre henüz kredi üretmemiş kayıtlı projeler için de başvuru yapılabilir; farklı aşamalardaki krediler tek başvuruda, miktarlar ayrı ayrı gösterilerek talep edilir.

Yetkilendirme sonrası katkı payı ne zaman ödenir?

Başvuru sonucunun yayımlanmasından itibaren 60 iş günü içinde ödenir; ödenmezse yetkilendirme belgesi alma hakkı düşer (CORSIA Usul ve Esasları m.9/1).

ETS’deki tesisim karbon kredisiyle yükümlülüğünü karşılayabilir mi?

Kanun buna izin verilebileceğini öngörür; oranı Karbon Piyasası Kurulu belirler ve yalnızca Türkiye’deki projelerin kredileri kullanılabilir (7552 s.K. m.11/1; ETS Yön. m.25). Pilot dönemde denkleştirme Kurul kararına bağlıdır ve Başkanlık duyurularında böyle bir karar yer almamaktadır.

YEK-G belgesi aldığım santral karbon kredisi üretebilir mi?

Taslak Yönetmelik bu hâliyle yürürlüğe girerse YEK-G üretmiş projeler Turkuaz Kredi sistemine giremeyecek ve YEK-G ETS’de denkleştirmede kullanılamayacaktır (taslak m.5/4, 14/4). Uluslararası standartlarda ise ilgili standardın kuralları ayrıca incelenmelidir.

Cezaya karşı ne yapabilirim?

İklim Kanunu cezalarına karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde İklim Değişikliği Başkanlığına karşı idare mahkemesinde dava açılabilir; dava tahsili durdurmaz, bu nedenle yürütmenin durdurulması istenmelidir (7552 s.K. m.16/2; İYUK m.7).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; güneş, rüzgâr, biyogaz, atık ve enerji verimliliği projelerinin sahipleri, kredi alıcıları ve aracı şirketler için İklim Kanunu kapsamındaki kayıt yükümlülüğünün değerlendirilmesi, 2013 Tebliği’ne göre kayıt işlemleri, CORSIA yetkilendirme başvurularının hazırlanması, proje sahibi, lisans sahibi ve kredi hesabı sahibi arasındaki hak sahipliğinin sözleşmeyle düzenlenmesi, karbon kredisi alım-satım sözleşmelerinin hazırlanması ve incelenmesi ile Başkanlık işlemlerine karşı idari başvuru ve davalarda hukuki destek sağlar. Enerji uyuşmazlıklarına genel bakış için enerji hukuku uyuşmazlıkları sayfamıza, idari dava süreçleri için İdare Hukuku Rehberi ve görevli yargı yolu rehberimize bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7552 sayılı İklim Kanunu (RG 9.7.2025/32951) m.2/1-f, i, ö, y; m.10/1-a, c; m.11; m.12/1-ç; m.14/3-6, 8, 9; m.15/3; m.16/2; geçici m.1/3; Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği (RG 27.8.2026/33353) m.23, 25; TR ETS Pilot Uygulama Dönemine İlişkin Usul ve Esaslar m.16; Karbon Piyasası Kurulu KPK/2026/1 kararlarına ilişkin Başkanlık duyurusu; Gönüllü Karbon Piyasası Proje Kayıt Tebliği (RG 9.10.2013/28790) m.5-9; CORSIA Kapsamında Karbon Kredilerinin Yetkilendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar m.4-11 ve Ek-1; Başkanlığın CORSIA yetkilendirme başvuru duyurusu ve Yetkilendirme Belgesi Başvuru Sürecine İlişkin Sorular (versiyon 3, 29.7.2026); Karbon Kredilendirme ve Denkleştirme Yönetmeliği Taslağı (İklim Değişikliği Başkanlığı, Ağustos 2025) m.5-23, geçici m.1; 7552 Sayılı İklim Kanunu Uyarınca Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Tebliğ (2026/1) (RG 27.12.2025/33120); Elektrik Piyasasında Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi Yönetmeliği (RG 14.11.2020/31304). Bu yazı 9 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuatı ve Başkanlığın internet sitesindeki duyuruları yansıtır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.