Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Piyasası Yönetmeliği Yayımlandı: EPİAŞ İhale ve Spot Piyasayı İşletecek, İKS Hesabı Zorunlu

7552 sayılı İklim Kanunu ile kurulan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi’nin (TR ETS) piyasa ayağı yazılı kurallara kavuştu. 27 Ağustos 2026’da yayımlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği hangi tesislerin sisteme gireceğini, iznini ve tahsisat dağıtımını düzenlemişti. EPDK’nın bugün yayımlanan yönetmeliği ise tahsisatların nerede, nasıl ve hangi teminatla alınıp satılacağını belirliyor: Piyasa İşletmecisi EPİAŞ; tahsisatlar birincil piyasada ihaleyle satılacak, spot tahsisat piyasasında sürekli ticaretle el değiştirecek; ETS kapsamındaki her işletme İşlem Kayıt Sistemi’nde (İKS) hesap açtırmak zorunda.

Yönetmeliğin Künyesi

Ne Değişti? Önce ve Şimdi

ETS Yönetmeliği birincil ve ikincil piyasayı, İşlem Kayıt Sistemi’ni ve ek rezervi tanımlamış, tahsisatların kayden ihracı, izlenmesi ve piyasaya sunulmasına ilişkin usul ve esasların EPDK tarafından belirleneceğini öngörmüştü (ETS Yönetmeliği m.12/2). Yeni yönetmelik bu işletim kurallarını koyuyor.

Hukuki Çerçeve: İklim Kanunu ve ETS Yönetmeliği

7552 sayılı İklim Kanunu’nun 9. maddesine göre ETS’yi İklim Değişikliği Başkanlığı (İDB) kurar, ulusal tahsisat planını hazırlar ve tahsisatları dağıtır; ETS piyasasını ise piyasa işletmecisi işletir. Kanun, ETS kapsamındaki işletmelerin doğrulanmış yıllık emisyonlarına karşılık gelen tahsisatı her yıl teslim etmesini zorunlu tutar. Ulusal tahsisat planını Karbon Piyasası Kurulu (KPK) onaylar (m.10).

27 Ağustos 2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği, sistemin pilot uygulama dönemi ile başlayacağını ve bu dönemin kapsamı, süresi ve usulünün KPK tarafından belirleneceğini öngörür (geçici m.1). İşletme bilgileri İDB’nin izleme, raporlama ve doğrulama sisteminden EPİAŞ’ın ETS Piyasası Yönetim Sistemi’ne (ETSPYS) aktarılır (m.7/3).

Kanunun yaptırım hükmü de piyasa kurallarıyla birlikte okunmalıdır. 7552 sayılı Kanun m.14/4-c’ye göre süresinde tahsisat teslim etmeyen işletmeye, teslim edilmeyen her tahsisat için ilgili yılın son üç ayına ait birincil ve ikincil piyasa ağırlıklı ortalama fiyatlarından yüksek olanın iki katı tutarında idari para cezası uygulanır.

Piyasalar Nasıl İşleyecek?

Birincil piyasa: ihale

Tahsisatlar İDB’nin belirlediği ihale takvimine göre satılır; takvim, Ulusal Tahsisat Planı yayımlandıktan sonra 15 iş günü içinde EPİAŞ’ın internet sitesinde ilan edilir (m.12/1). Her ihalenin miktarı ve seans saatleri en az 10 iş günü önce duyurulur; ihale bir seans gününde en az iki saat sürer (m.15). Asgari teklif 1 lot, yani 100 tahsisattır; bir tahsisat bir ton karbondioksit eşdeğerine karşılık gelir ve fiyat adımı 50 kuruştur (m.12/4).

Katılımcılar yalnızca alış teklifi verir ve diğerlerinin tekliflerini görmez. Teklifler yüksek fiyattan düşüğe sıralanır; satışa sunulan miktarın tamamen veya kısmen eşleştiği son teklifin fiyatı TRF olur ve tüm kazananlar TRF’yi öder (m.17). Teklif miktarı sunulan tahsisattan azsa ihale iptal edilir; iptal edilen miktar yılın kalan ihalelerine eşit bölünür, son ihale iptal edilirse 15 iş günü içinde en fazla iki kez tekrarlanır (m.12/7-8).

Ek rezerv ve tamamlayıcı tahsisat fiyatı

Ek rezerv ihalesi, yalnızca teslim yükümlülüğünü yerine getirmek için ve tesislerin tahsisat açığıyla sınırlı olarak KPK kararıyla açılır; İDB en az 7 iş günü önce bildirim yapar ve yalnızca İDB’nin bildirdiği katılımcılar girebilir. Asgari teklif fiyatı, Kasım ayının son iş günü itibarıyla son üç ayın birincil ve spot piyasa ağırlıklı ortalama fiyatlarından yüksek olanın %50 fazlasıdır; azami fiyatı İDB’nin görüşüyle Kurum belirler (m.19). Alınan tahsisatlar doğrudan tesisin itfa hesabına aktarılır.

Tamamlayıcı Tahsisat Fiyatı Mekanizmasında ise her katılımcı kendi teklif fiyatından eşleşir ve TRF hesaplanmaz (m.20). Geçici 2. madde bu mekanizmanın 2026 emisyonları için, doğrulanan emisyon miktarına eşdeğer tahsisat talep edilmesi hâlinde uygulanabileceğini öngörür; bu ihalelerden alınan tahsisatlar itfa hesabına aktarılır ve metindeki ifadeyle “yükümlülüğün yerine getirilmesinde dikkate alınmaz”.

Spot tahsisat piyasası ve ikili anlaşmalar

Spot piyasada katılımcılar hesaplarındaki ticarete konu tahsisatları sürekli ticaretle alıp satar; seanslar ayda en az dört iş günü 10.00–15.00 arasında yapılır ve seanstan sonraki 30 dakikada eşleşmeyen teklifler iptal edilir (m.23–24). İkili anlaşmalar, hafta içi 10.00–17.00 arasında iki tarafın ortak bildirimiyle EPİAŞ’a bildirilir; tek taraflı bildirim geçersizdir (m.31).

Teminat, Ödeme ve Temerrüt

Birincil piyasa satış gelirleri ve piyasa istikrar mekanizmasından doğan gelirler tahsili izleyen ilk iş günü, piyasa işletim ücretinin %50’si ise izleyen ayın en geç beşinci iş günü 7552 sayılı Kanun m.12 uyarınca genel bütçenin (B) cetveline özel gelir olarak aktarılır (m.43/3). Piyasa bozucu davranışlar, 14 Şubat 2026 tarihli Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik’e tabidir (m.51).

Kimleri Etkiliyor?

Yönetmelik öncelikle Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği’nin EK-1’inde sayılan faaliyetleri yürüten ve ETS kapsamına alınan sanayi ve enerji işletmelerini ilgilendirir: hesap açma, teminat, teklif, ödeme ve itiraz yükümlülüklerinin muhatabı onlardır. Kapsam dışına çıkan tesisler kalan tahsisatı yalnızca satabilir; açığı varsa yalnızca alış yapabilir (m.4/9).

AB’ye demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre veya elektrik ihraç eden şirketler için iç piyasadaki karbon fiyatının nasıl oluşacağı ayrıca önem taşır; AB tarafındaki yükümlülükler için Sınırda Karbon Düzenlemesi (SKDM) rehberimize, raporlama yükümlülükleri için TSRS sürdürülebilirlik raporlaması sayfamıza bakabilirsiniz. EPİAŞ’ın elektrik piyasalarındaki görevleri ve teminat-uzlaştırma süreçleri için EPİAŞ ve piyasa işletimi yazımız ile enerji hukuku rehberimiz yol gösterir.

Yürürlük, Geçiş ve İtiraz Süreleri

Yönetmelik yayım tarihinde yürürlüğe girdi; ancak piyasalar faaliyete geçene kadar ETSPYS’de yalnızca sanal uygulama yapılacak ve bu işlemler teslimat, fatura veya ödeme yükümlülüğü doğurmayacak (geçici m.1). Piyasaların açılış tarihi yönetmelikte belirtilmedi.

ETS Yönetmeliği’ne göre ücretsiz tahsisat başvuruları Ulusal Tahsisat Planının yayımından itibaren 30 gün içinde yapılır (m.14/2) ve tahsisat teslim yükümlülüğü yükümlülük yılının Kasım ayının son iş gününe kadar İKS üzerinden yerine getirilir. Bu nedenle plan yayımlandığında hesap ve kayıt işlemlerinin tamamlanmış olması önemlidir.

Piyasa işlemlerindeki itiraz süreleri çok kısadır. Ticari işlem onayındaki hataya bildirimden sonra 20 dakika içinde itiraz edilir ve itiraz yalnızca hata EPİAŞ’tan kaynaklanıyorsa kabul edilir; süresinde itiraz edilmeyen onay kabul edilmiş sayılır (m.45). Ön uzlaştırma bildirimine aynı gün 16.30’a kadar, faturaya tebliğden itibaren 8 gün içinde yazılı itiraz edilir; nihai uzlaştırma bildirimine yazılı itirazlar 10 iş günü içinde sonuçlandırılır ve itiraz ödeme yükümlülüğünü durdurmaz. EPİAŞ’ın vardığı sonuca ilişkin ihtilafları başvuru üzerine Kurum karara bağlar (m.46).

Yönetmeliğin kendisine karşı iptal davası, ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlem olduğundan Danıştay’da görülür (2575 s. Kanun m.24). İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7’ye göre süre altmış gündür ve yayımı izleyen günden başlar; altmışıncı gün 20 Aralık 2026 Pazar gününe rastladığından süre 21 Aralık 2026 Pazartesi günü sona erer. Kurum kararlarına karşı dava yolları için idari davalar sayfamıza bakabilirsiniz.

Ne Yapmalı? Kısa Kontrol Listesi

Aynı Resmî Gazete’de EPDK, elektrik piyasasında teminat çağrısına uymayan veya temerrüt borcunu yatırmadan teminatını tamamlayan katılımcının ikili anlaşmalar, vadeli, gün öncesi ve gün içi piyasalardaki faaliyetlerine devam edemeyeceğini de düzenledi (Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği m.132/E-4-c). Lisanssız üretim alanındaki son değişiklikler için 19 Ekim tarihli haberimize, günlük gelişmeler için Hukuk Gündemi Son Durum sayfamıza bakabilirsiniz. Sorularınız için 0554 648 37 15 numarasından bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye’de karbon piyasasını kim işletecek?

Yönetmeliğe göre Piyasa İşletmecisi Enerji Piyasaları İşletme A.Ş.’dir (EPİAŞ). EPİAŞ, İşlem Kayıt Sistemi’ni, birincil piyasadaki ihaleleri ve spot tahsisat piyasasını işletir; işlemlerde merkezi karşı taraf rolünü üstlenir.

ETS piyasası yönetmeliği ne zaman yürürlüğe girdi?

21 Ekim 2026 tarihli ve 33407 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Ancak piyasalar faaliyete başlayıncaya kadar sistemde yükümlülük doğurmayan sanal uygulama yapılacak.

İşlem Kayıt Sistemi’nde hesap açmak zorunlu mu?

Evet. Yönetmeliğin 7. maddesine göre ETS kapsamındaki işletmeler İKS’de hesap açtırmak zorundadır.

Birincil piyasa ihalesinde fiyat nasıl belirlenir?

Alış teklifleri yüksek fiyattan düşüğe sıralanır; satışa sunulan miktarın eşleştiği son teklifin fiyatı Tahsisat Referans Fiyatı olur ve o seanstaki tüm kazananlar bu fiyatı öder.

Ek rezerv ihalesinde asgari fiyat nedir?

Kasım ayının son iş günü itibarıyla son üç ayın birincil piyasa ve spot piyasa ağırlıklı ortalama fiyatlarından yüksek olanın yüzde elli fazlasıdır.

Fatura ödenmezse ne olur?

Fatura tebliğini izleyen iki iş günü içinde ödenmeyen borca 6183 sayılı Kanun m.51 oranında temerrüt faizi uygulanır. Borç nakit hesap ve nakit teminatlardan karşılanamazsa katılımcı temerrüde düşer ve piyasada işlem yapamaz.

Kaynaklar: 21/10/2026 tarihli ve 33407 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Piyasasının İşletilmesine İlişkin Yönetmelik (m.2–55, geçici m.1–2), Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ve EPDK’nın 15/10/2026 tarihli ve 14954 sayılı Kararı; 27/8/2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği (m.12, m.14, geçici m.1, geçici m.3); 7552 sayılı İklim Kanunu m.9, 10, 12, 14; 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu m.11; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7; 2575 sayılı Danıştay Kanunu m.24.