Elektrik enerjisi, üreticiden tüketiciye ulaşana kadar organize toptan piyasalarda alınıp satılır. Bu piyasaların işleyişi, dengesizlik maliyetleri açısından kritiktir.
İki Temel İşletmeci
EPİAŞ (Enerji Piyasaları İşletme A.Ş.) piyasa işletmecisidir; gün öncesi, gün içi ve vadeli piyasalar ile uzlaştırmayı yürütür. TEİAŞ ise sistem işletmecisi olarak dengeleme ve yan hizmetlerden sorumludur.
Gün Öncesi Piyasası
Bir gün öncesinden saatlik elektrik alım-satımının yapıldığı piyasadır. Arz ve talep tekliflerinin eşleşmesiyle her saat için tek bir referans fiyat olan Piyasa Takas Fiyatı (PTF) oluşur.
Gün İçi Piyasası
Gün içi piyasası, teslim saatine yakın zamana kadar süren ticarete imkân verir. Katılımcılar, gün öncesi tahminleriyle gerçekleşen üretim/tüketim arasındaki sapmaları düzeltir.
Dengeleme ve Uzlaştırma
TEİAŞ’ın işlettiği dengeleme güç piyasasında sistem gerçek zamanlı dengelenir. Uzlaştırma ise enerji dengesizlikleri için alacak ve borçların hesaplanmasıdır; dengesizlik bedeli buradan doğar.
Düzenleme ve Denetim
Toptan piyasa, 6446 sayılı Kanun ve Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği çerçevesinde işler. Piyasa, EPDK tarafından düzenlenir ve denetlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
PTF nedir? Gün öncesi piyasasında her saat için oluşan referans elektrik fiyatıdır.
Dengesizlik bedeli nedir? Taahhüt ile gerçekleşme arasındaki sapmanın maliyetidir.
Piyasaya kim katılır? Lisans sahibi üretim ve tedarik şirketleri.
Toptan piyasa işlemleri teknik ve hukuki uzmanlık gerektirir. Profesyonel hukuki destek almak yerinde olur.
