Eşim Tedavi Olmayı Reddediyor (Bağımlılık), Çocuk İçin Endişeliyim: TMK 432-436, 6284 ve TMK 198 Yolları (2026)

Ne yaşandı?

Bir kişi, eşinin alkol, kumar ya da madde bağımlılığı nedeniyle aile düzeninin bozulduğunu, ev ekonomisinin sarsıldığını ve en çok da çocukların bu ortamdan zarar gördüğünü düşünür. Eşi tedaviyi reddetmektedir.

Bağımlılık Tek Başına Boşanma Sebebi midir?

Türk Medeni Kanunu’nda “bağımlılık” adıyla ayrı bir boşanma sebebi düzenlenmemiştir. Buna karşılık bağımlılığın aile hayatına yansıyan sonuçları boşanma sebebi oluşturur. Uygulamada iki hüküm gündeme gelir.

• TMK m. 166 — evlilik birliğinin temelinden sarsılması: En sık kullanılan yoldur. Bağımlılık nedeniyle ev ekonomisinin bozulması, çocukların ihmal edilmesi, tartışma ve şiddet ortamının süreklilik kazanması ortak hayatı çekilmez hâle getiriyorsa bu sebebe dayanılır.
• TMK m. 163 — haysiyetsiz hayat sürme: Daha ağır bir sebeptir ve süreklilik aranır. Tek seferlik veya arızi davranışlar bu kapsamda değerlendirilmez; yaşam tarzına dönüşmüş bir durumun ispatı gerekir.

Pratikte dosyanın gücünü belirleyen şey, bağımlılığın kendisi değil sonuçlarının belgelenmesidir: borç kayıtları, icra takipleri, banka hareketleri, kolluk tutanakları, sağlık raporları ve tanık beyanları.

Boşanmadan Önce: Evlilik Birliğinin Korunması Önlemleri (TMK m.195-199)

Bağımlı bir eşle yaşayan pek çok kişi, en azından ilk aşamada boşanmak değil, aileyi ve çocukları korumak ister. Türk Medeni Kanunu bu ihtiyaca boşanmadan ayrı bir araç seti sunar. Bu önlemler evliliği sona erdirmez; ailenin ekonomik ve kişisel güvenliğini evlilik devam ederken sağlamaya yöneliktir.

Bu önlemlerin en az bilineni TMK m.198’dir. Eşiniz düzenli maaş alıyor ama aileye katkıda bulunmuyorsa, hâkimden işverene maaşın belirli bir kısmını doğrudan size ödemesi için talimat verilmesini isteyebilirsiniz. Ayrıntılar için evlilik birliğinin korunması (TMK 195 vd.) ve tasarruf yetkisinin sınırlanması (TMK 199) rehberlerimize bakabilirsiniz.

Tedaviyi Reddediyorsa: TMK m. 432 Yolu

Bu, sayfanın en önemli başlığıdır ve çoğu kişi varlığından haberdar değildir. Eşiniz tedaviyi reddediyorsa hukuken elinizde bir yol vardır.

TMK m. 432 uyarınca; akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık veya serserilik sebeplerinden biriyle toplum için tehlike oluşturan her ergin kişi, kişisel korunmasının başka şekilde sağlanamaması hâlinde, tedavisi, eğitimi veya ıslahı için elverişli bir kuruma yerleştirilir veya alıkonulabilir.

Maddenin aile bakımından değerli iki ayrıntısı vardır:

• Çevreye getirilen külfet gözetilir. Kanun, kararda kişinin çevresine getirdiği külfetin de göz önünde tutulacağını öngörür. Yani ailenin yaşadığı yük değerlendirmenin bir parçasıdır.
• Kısıtlama kararı şart değildir. Bu hüküm, ayrıca bir kısıtlama kararı bulunmasa da uygulanabilir; acil durumlarda hızlı müdahale imkânı sunar.

Usul: Nereye Başvurulur?

• Karar mercii: Vesayet makamı, yani sulh hukuk mahkemesi. Yerleştirme veya alıkoymaya ilgilinin yerleşim yeri, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamı karar verir (TMK m.433).
• Rapor zorunlu: Bağımlılık iddiasında karar ancak resmî sağlık kurulu raporu alındıktan sonra verilebilir (TMK m.436/5); ilgilinin karar sebepleri hakkında bilgilendirilmesi ve itiraz hakkına yazılı olarak dikkatinin çekilmesi zorunludur (m.436/1).
• Kamu görevlilerinin bildirim yükümlülüğü: Görevlerini yaparken bu sebeplerden birinin varlığını öğrenen kamu görevlileri durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadır (TMK m.432/1).
• Süresizlik değil: İlgili kişi durumu elverir elvermez kurumdan çıkarılır (TMK m.432/3). Tedbir kalıcı değildir.
• İtiraz: Kuruma yerleştirilen kişi veya yakınları, karara karşı kendilerine bildirilmesinden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir (TMK m.435).

Tedaviye Yönelten Hukuki Yolların Karşılaştırması

Tedaviyi reddeden bir eş için tek bir “zorla tedavi” yolu yoktur; hangi yolun uygun olduğu, bağımlılığın türüne, şiddet bulunup bulunmadığına ve ailenin ekonomik olarak zarar görüp görmediğine göre değişir. Aşağıdaki tablo dört yolu mevzuattaki dayanaklarıyla karşılaştırır.

Kumar bağımlılığında TMK m.432 uygulanmaz; madde yalnızca alkol ve uyuşturucu madde bağımlılığını sayar. Kumar nedeniyle ailenin ekonomik güvenliği tehlikeye düşüyorsa kısıtlama (TMK m.406) ile evlilik birliğinin korunması önlemleri (TMK m.198-199) birlikte düşünülmelidir. TMK m.432 başvurusunun ayrıntıları için yakınım madde bağımlısı: tedaviye zorlayabilir miyim, kısıtlama için kısıtlama sebepleri ve vesayet kararı rehberlerimize bakabilirsiniz.

Kuruma Yerleştirmede Usul Güvenceleri ve Yargıtay Kararları (TMK m.432-436)

TMK m.432 kişinin özgürlüğünü kısıtlayan ağır bir önlemdir; bu nedenle kanun kararın verilmesini sıkı usul güvencelerine bağlamıştır. Başvuruyu hazırlayan aile üyesinin bu güvenceleri bilmesi, hem talebin reddedilmemesi hem de kararın kanun yolunda bozulmaması için gereklidir.

Yargıtay rapor şartını sıkı biçimde uygulamaktadır. TMK m.432 uyarınca kuruma yerleştirme ve kısıtlama istenen bir dosyada hastane raporları çelişkili olduğu hâlde Adli Tıp raporu alınarak çelişki giderilmeden karar verilmesi bozma sebebi sayılmıştır (Y2HD 26.01.2012, E.2011/5506, K.2012/1336). Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlama istenen başka bir dosyada da TMK m.436/5’in aradığı resmî sağlık kurulu raporu alınmadan verilen karar bozulmuştur (Y2HD 26.09.2013, E.2013/15986, K.2013/21965). Bu nedenle başvuru dilekçesinde bağımlılığı gösteren hastane ve AMATEM kayıtları gösterilmeli, resmî sağlık kurulu raporu alınması açıkça istenmelidir.

Başvurunun sınırı da bilinmelidir: TMK m.432 cezalandırma veya ailevi anlaşmazlığı çözme aracı değildir. Bağımlılık tek başına yeterli değildir; kişinin bu nedenle toplum için tehlike oluşturması ve korunmasının başka şekilde sağlanamaması gerekir. Ailenin yaşadığı ekonomik ve psikolojik yük ise kararda gözetilecek unsurlardan biridir (TMK m.432/2). Sürecin bütün aşamaları için koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması (TMK 432) rehberimize bakabilirsiniz.

Kısıtlama (TMK m. 406) Ne Sağlar?

Kısıtlama kararı verildiğinde kişiye vasi atanır ve malvarlığına ilişkin işlemleri vasi yürütür. Ailenin ekonomik olarak korunması bakımından pratik sonuçları şunlardır:

• Kişi tek başına önemli malvarlığı işlemleri yapamaz; taşınmaz satışı gibi ağır işlemler vesayet makamının iznine tabi olur.
• Gelir ve malvarlığının yönetimi vasi tarafından üstlenilir; bu, borçlanmanın ve tüketimin sınırlanmasını sağlar.
• Ailenin geçimi bakımından gerekli düzenlemeler vesayet makamı gözetiminde yapılabilir.

Kısıtlama, boşanmanın alternatifi değildir; ikisi birlikte yürütülebilir. Nitekim mal kaçırma veya borçlandırma riski varsa kısıtlama talebi, boşanma davasındaki mal rejimi alacağınızı da korur.

Çocuk Bakımından: Üç Ayrı Koruma Katmanı

Endişeniz esas olarak çocuklarla ilgiliyse, boşanma davasını beklemeden harekete geçebileceğiniz yollar vardır.

Boşanma davası açtıysanız, TMK m. 169 uyarınca velayetin tedbiren size bırakılmasını ve çocuk için tedbir nafakasını dilekçede açıkça talep etmelisiniz. Hâkim bu önlemleri gerekli görürse re’sen de alabilir; ancak talep, sürecin hızlanmasını sağlar.

Kademeli Koruma: TMK m.346-348 ve 5395 sayılı Kanun

Çocuğa yönelik koruma kanunda kademeli bir sistem olarak kurulmuştur. Hâkim önce en hafif ve etkili önlemi seçer; bu önlemler yetersiz kalırsa daha ağır önlemlere geçilir. Bağımlılık dosyalarında bu sıralamayı bilmek, talebin doğru kurulması bakımından önemlidir.

Bağımlı ebeveynin çocukla görüşmesi de bu çerçevede değerlendirilir. Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girerse kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kaldırılabilir (TMK m.324/2); daha hafif bir önlem olarak görüşmenin uzman veya öğretmen refakatinde, müdürlükçe belirlenen teslim mekânında yapılmasına karar verilebilir. Uygulamada kişisel ilişki düzenlemesine, ebeveynin görüşmeye alkol veya madde etkisi altında gelmemesi gibi koşullar eklenmesi de talep edilmektedir. Teslim usulü için kişisel ilişki takvimi ve teslim usulü, velayetin kaldırılması için velayetin kaldırılması rehberlerimize bakabilirsiniz.

Boşanmadan sonra eski eşin yeniden madde kullanmaya başlaması da çözümsüz değildir. Ana veya babanın durumunda meydana gelen yeni olgular zorunlu kılarsa hâkim resen veya istem üzerine gerekli önlemleri alır (TMK m.183). Bu konuda eski eşim uyuşturucu kullanıyor: velayetin değiştirilmesi rehberimiz yol gösterir.

Ekonomik Şiddet Boyutu

Bağımlılık dosyalarında sık görülen bir tablo, ailenin gelirinin tüketilmesi ve borçlandırılmasıdır. Gelirin kesilmesi, ortak birikimin harcanması, ailenin malvarlığına erişimin engellenmesi ekonomik şiddet kapsamında değerlendirilir ve 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir sebebi oluşturur. Aynı olgular boşanma davasında kusur unsurudur.

Mal kaçırma riski somutsa iki önlem gecikmeden alınmalıdır: aile konutu şerhi ve dava açıldığında tapu ile banka kayıtlarına tedbir talebi.

6284 sayılı Kanun şiddet kavramına ekonomik açıdan zarar veren hareketleri de dahil eder (m.2/1-b, d). Bu nedenle gelirin tüketilmesi veya aileyi borç altına sokan davranışlar, koruma kararının dayanağı olabilir. Ekonomik korumanın evlilik içindeki en doğrudan aracı ise TMK m.198’dir: ailesine karşı bakım yükümlülüğünü yerine getirmeyen eşin borçlularına, örneğin işverenine, ödemelerini kısmen veya tamamen diğer eşe yapmaları için emir verilebilir. Boşanma davası açılmışsa çocuk ve eş için tedbir nafakası TMK m.169 uyarınca, boşanmadan sonra çocuk için iştirak nafakası TMK m.182/3 uyarınca istenir; nafakanın miktarı çocuğun ihtiyaçlarına, ana ve babanın hayat koşullarına ve ödeme güçlerine göre belirlenir (TMK m.330/1). Ayrıntılar için ekonomik şiddet ve eşimin borçlarından sorumlu muyum rehberlerimize bakabilirsiniz.

Boşanma Davasında Kusur, Tazminat ve Nafaka

Boşanma yoluna gidilirse bağımlılığın dosyadaki ağırlığı, hangi boşanma sebebine dayanıldığına ve kusurun nasıl ispatlandığına bağlıdır. Kusur yalnızca boşanma kararını değil, tazminat ve yoksulluk nafakasını da doğrudan etkiler.

Tazminat ve nafaka taleplerinin boşanma davasıyla birlikte ileri sürülmesi, TMK m.178’deki bir yıllık süre riskini ortadan kaldırır. Kusur ve velayet değerlendirmesinin ayrıntıları için alkol, kumar ve madde bağımlılığı boşanma sebebi mi ile haysiyetsiz hayat sürme (TMK 163) rehberlerimize bakabilirsiniz.

Adım Adım Yol Haritası

Bağımlılık dosyalarında sıralama önemlidir: güvenlik ve ekonomik koruma, tedavi ve boşanma kararından önce gelir. Aşağıdaki sıra, yukarıda anlatılan hükümleri uygulamada izlenecek adımlara çevirir.

1. Güvenliği sağlayın: Şiddet veya şiddet tehlikesi varsa kolluğa, Cumhuriyet başsavcılığına veya aile mahkemesine başvurarak 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı isteyin; uzaklaştırma, konutun size tahsisi ve eşin tedavisi aynı başvuruda talep edilebilir. Başvuru yerleri için 6284 başvurusu nereye yapılır rehberimize bakabilirsiniz.
2. Ekonomik kaybı durdurun: Maaşın bir kısmının size ödenmesi için TMK m.198, evin veya birikimin elden çıkarılmaması için TMK m.199 önlemini isteyin; konut eşinizin adınaysa aile konutu şerhi verilmesini talep edin (TMK m.194/3).
3. Tedavi yolunu seçin: Alkol veya uyuşturucu bağımlılığı toplum için tehlike oluşturuyorsa sulh hukuk mahkemesinden TMK m.432 kararı; şiddet varsa 6284 kapsamında muayene ve tedavi tedbiri; aile yoksulluğa sürükleniyorsa TMK m.406 kısıtlaması.
4. Çocuğu koruyun: Çocuğun gelişimi tehlikedeyse TMK m.346 önlemlerini ve 5395 sayılı Kanun m.5 tedbirlerini isteyin; görüşmeler için refakat veya koşul talep edin (TMK m.324/2).
5. Karar verin: Boşanma yoluna gidilecekse TMK m.166 veya m.163’e dayanın; dava dilekçesinde tedbiren velayet ve tedbir nafakasını (TMK m.169), maddi ve manevi tazminatı (TMK m.174) birlikte isteyin; aksi hâlde sonradan açılacak davalar bir yıllık süreye tabidir (TMK m.178).
6. Delili hukuka uygun toplayın: Resmî kayıtların mahkeme aracılığıyla getirtilmesini isteyin ve hangi belgenin neyi ispatlayacağını gösterin (HMK m.194); hukuka aykırı elde edilen deliller dikkate alınmaz (HMK m.189/2).

Bu adımların hepsi aynı anda gerekmeyebilir; ancak sırayı korumak, özellikle çocuğun güvenliği ve ailenin geçimi bakımından geri dönülmesi zor kayıpları önler. Konu haritasının tamamı için eşim uyuşturucu kullanıyor: boşanma, velayet ve koruma rehberimize de bakabilirsiniz.

Delil Nasıl Toplanır?

Bağımlılık iddiası, “biliyorum” düzeyinde kaldığında dosyada karşılık bulmaz. Uygulamada değer taşıyan belgeler:

• Hastane ve AMATEM kayıtları, varsa daha önceki tedavi girişimleri
• Kolluk tutanakları ve varsa darp raporları
• Borç ve icra kayıtları, banka hesap hareketleri, kredi kartı ekstreleri
• Kumar bağımlılığında bahis ve oyun harcamalarına ilişkin kayıtlar
• Çocuğun okul devamsızlığı, rehberlik servisi kayıtları, sağlık takibindeki aksamalar
• Tanık beyanları: komşular, yakın çevre, işyeri

Sosyal inceleme raporu velayet uyuşmazlığında belirleyici olur; uzman ev ziyareti yapar ve çocuğun barınma, sağlık, eğitim koşullarını değerlendirir. Bu nedenle çocuğun düzeninin sizin yanınızda sürdüğünü gösteren belgeleri hazır bulundurmak önemlidir.

Delil toplarken sınır da gözetilmelidir: hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller mahkemece dikkate alınamaz (HMK m.189/2). Eşin telefonuna izinsiz erişmek, gizli kayıt cihazı yerleştirmek veya sağlık kayıtlarını yetkisiz biçimde ele geçirmek hem delili değersiz kılabilir hem de ayrı bir hukuki sorumluluk doğurabilir. Sağlık kayıtları ve kolluk tutanakları gibi resmî belgelerin mahkeme aracılığıyla celbi istenmeli, dilekçede hangi belgenin hangi olguyu ispatlayacağı açıkça gösterilmelidir (HMK m.194).

Destek Kanalları

Hukuki yolun yanında destek almak da sürecin parçasıdır. Bağımlılık tedavisi için Sağlık Bakanlığı’na bağlı AMATEM (Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi) birimlerine başvurulabilir. Aile ve çocuklara yönelik destek için Alo 183 Sosyal Destek Hattı ücretsiz ve yedi gün yirmi dört saat hizmet verir. Şiddet veya şiddet tehlikesi varsa 155 polis, 156 jandarma ve KADES uygulaması üzerinden ihbar yapılabilir.

Bu süreç yalnızca hukuki değil, aynı zamanda yıpratıcı bir insani süreçtir. Kendiniz ve çocuklarınız için psikolojik destek almanız, dosyanızın da lehine sonuç doğurur; alınan destek, çocuğun korunması yönündeki çabanızın somut göstergesi olarak değerlendirilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Eşimin bağımlılığı tek başına boşanma sebebi midir?

Türk Medeni Kanunu’nda bağımlılık adıyla ayrı bir boşanma sebebi düzenlenmemiştir. Bağımlılığın aile hayatına yansıyan sonuçları TMK m. 166 kapsamında evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle ileri sürülür. Yaşam tarzına dönüşmüş ve süreklilik kazanmış hâllerde TMK m. 163’teki haysiyetsiz hayat sürme sebebi de gündeme gelebilir.

Eşim tedaviyi reddediyor, zorla tedavi mümkün mü?

TMK m. 432 uyarınca alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı sebebiyle toplum için tehlike oluşturan ergin kişi, kişisel korunması başka şekilde sağlanamıyorsa tedavisi için elverişli bir kuruma yerleştirilebilir veya alıkonulabilir. Karar vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesince verilir ve sağlık kurulu raporu aranır.

Kumar bağımlılığı da TMK 432 kapsamında mı?

Hayır. TMK m. 432’de sayılan sebepler arasında kumar yer almaz; madde alkol ve uyuşturucu madde bağımlılığını kapsar. Kumar bakımından TMK m. 406 uygulanır: savurganlık, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetme sebebiyle kendisini ya da ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesi doğuran ergin kişi kısıtlanır.

Kısıtlama kararı ailemi nasıl korur?

Kısıtlama ile kişiye vasi atanır ve malvarlığı işlemleri vasi tarafından yürütülür. Kişi tek başına önemli işlemler yapamaz; taşınmaz satışı gibi ağır işlemler vesayet makamının iznine tabi olur. Bu, borçlanmanın ve malvarlığının tüketilmesinin sınırlanmasını sağlar ve mal rejimi alacağınızı korur.

Çocuğum için boşanma davasını beklemem gerekir mi?

Hayır. TMK m. 346 uyarınca çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğünde hâkim çocuğun korunması için uygun önlemleri alır. Diğer önlemlerden sonuç alınamıyorsa TMK m. 348 uyarınca velayetin kaldırılması gündeme gelir. Şiddet veya şiddet tehlikesi varsa 6284 kapsamında koruma kararı istenebilir ve çocuk da korunan kişi olarak gösterilebilir.

Gelirin tüketilmesi hukuken ne sayılır?

Gelirin kesilmesi, ortak birikimin harcanması ve ailenin malvarlığına erişimin engellenmesi ekonomik şiddet kapsamında değerlendirilir; 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir sebebi oluşturur ve boşanma davasında kusur unsuru olarak ileri sürülür. Mal kaçırma riski varsa aile konutu şerhi ile tapu ve banka kayıtlarına tedbir talep edilmelidir.

Bağımlılığı nasıl ispatlarım?

Hastane ve AMATEM kayıtları, varsa önceki tedavi girişimleri, kolluk tutanakları ve darp raporları, borç ile icra kayıtları, banka hareketleri ve kredi kartı ekstreleri, kumar hâlinde bahis harcamaları, çocuğun okul devamsızlığı ile rehberlik kayıtları ve tanık beyanları kullanılır.

Nereden destek alabilirim?

Bağımlılık tedavisi için Sağlık Bakanlığı’na bağlı AMATEM birimlerine başvurulabilir. Aile ve çocuklara yönelik destek için Alo 183 Sosyal Destek Hattı ücretsiz ve yedi gün yirmi dört saat hizmet verir. Şiddet veya şiddet tehlikesi hâlinde 155 polis, 156 jandarma ve KADES uygulaması üzerinden ihbar yapılabilir.

Eşimin maaşının bir kısmının bana ödenmesini isteyebilir miyim?

Evet. Ailesine karşı bakım yükümlülüğünü yerine getirmeyen eşin borçlularına, örneğin işverenine, ödemelerini kısmen veya tamamen diğer eşe yapmaları için hâkim emir verebilir (TMK m.198). Bu önlem boşanma davası açmadan da istenebilir.

Boşanmadan hâkimden yardım isteyebilir miyim?

Evet. Eşlerden biri ailevi yükümlülüklerini yerine getirmezse diğer eş hâkimin müdahalesini isteyebilir; hâkim eşleri uyarır, uzlaştırmaya çalışır ve rızalarıyla uzman kişilerin yardımını isteyebilir (TMK m.195). Parasal katkı (m.196), ayrı yaşama (m.197) ve tasarruf yetkisinin sınırlanması (m.199) da bu kapsamdadır.

TMK 432 kararına itiraz süresi ne kadar?

Kuruma yerleştirilen kişi veya yakınları, karara karşı kendilerine bildirilmesinden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir (TMK m.435). Karar ancak resmî sağlık kurulu raporu alındıktan sonra verilebilir (TMK m.436/5).

Şiddet varsa eşimin tedavi olmasına karar verilebilir mi?

Evet. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki önleyici tedbirler arasında alkol veya madde kullanmaması, bu maddelerin etkisindeyken korunan kişilere yaklaşmaması ve bağımlılığı varsa hastaneye yatmak dâhil muayene ve tedavisinin sağlanması yer alır (6284 m.5/1-(h)); bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması da istenebilir (m.5/1-(ı)). Önleyici tedbir kararı geciktirilmeksizin verilir (6284 m.8/3).

Bağımlı eşimle çocuğun görüşmeleri nasıl olur?

Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girerse bu hak reddedilebilir veya kaldırılabilir (TMK m.324/2). Daha hafif bir önlem olarak görüşmenin uzman veya öğretmen refakatinde yapılmasına karar verilebilir; görüşmeye alkol veya madde etkisinde gelmeme gibi koşullar da talep edilebilir.

Boşandıktan sonra eski eşim yeniden kullanmaya başladı, ne yapabilirim?

Ana veya babanın durumunda meydana gelen yeni olgular zorunlu kılarsa hâkim resen veya istem üzerine gerekli önlemleri alır (TMK m.183). Çocuğun güvenliği tehlikedeyse kişisel ilişkinin sınırlandırılması, velayetin değiştirilmesi veya TMK m.346-348 önlemleri istenebilir.

Bağımlılık nedeniyle tazminat alabilir miyim?

Boşanma davasında kusursuz veya daha az kusurlu eş, mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenmişse maddi, kişilik hakkı saldırıya uğramışsa manevi tazminat isteyebilir (TMK m.174). Bu talepler boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmezse zamanaşımına uğrar (TMK m.178).

Çocuk için koruyucu tedbiri kimler isteyebilir?

5395 sayılı Kanun m.7 uyarınca ana, baba, vasi, çocuğun bakımını üstlenen kişi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı veya Cumhuriyet savcısı isteyebilir; çocuk hâkimi resen de karar verebilir. Tedbirler danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma türlerindedir (m.5).

TMK 432 başvurusunda sağlık raporu olmadan karar verilir mi?

Verilmez. Alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı iddiasında kuruma yerleştirme kararı ancak resmî sağlık kurulu raporu alındıktan sonra verilebilir (TMK m.436/5). Raporun alınabilmesi için hekimin ön raporu üzerine kişi en fazla yirmi gün süreyle sağlık kuruluşuna yerleştirilebilir (m.436/6). Yargıtay rapor alınmadan veya çelişkili raporlar giderilmeden verilen kararları bozmaktadır (Y2HD 26.01.2012, E.2011/5506, K.2012/1336).

Eşim kuruma yerleştirildi; kurumdan ne zaman çıkar?

Kişi durumu elverir elvermez kurumdan çıkarılır (TMK m.432/3). Kurumdan çıkarılma istemi reddedilirse kişi veya yakınları bildirimden itibaren on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir (TMK m.435/2).

Bağımlı eşe karşı koruma kararı, TMK m.198 talimatı, kısıtlama veya çocuğun korunmasına ilişkin dosyanıza özel değerlendirme için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Ebeveyn, hem boşanma hem de çocukların korunması için ne yapabileceğini araştırır.

Bu durumda ne yapmalısınız?

• Bağımlılığın kusur boyutunu bilin: Süregelen ve evlilik birliğini çekilmez kılan bağımlılık (özellikle haysiyetsiz bir yaşam sürmeye dönüşmüşse), boşanma sebebi olarak ileri sürülebilir.
• Çocuğun yararını öncelikle koruyun: Velayet belirlenirken, bağımlılığın çocuğun güvenliği ve sağlıklı gelişimi üzerindeki etkisi dikkate alınır.
• Gerekirse koruma talep edin: Bağımlılığa şiddet veya tehdit eşlik ediyorsa 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı isteyebilirsiniz.
• Durumu belgeleyin: Tedavi reddi, taşkınlıklar, tanık beyanları ve varsa resmî kayıtlar; hem kusurun hem de çocuğun yararının değerlendirilmesinde önemlidir.
• Destek alın: Hem hukuki süreç için avukata, hem de çocukların ruh sağlığı için bir uzmana danışmak yararlı olacaktır.

Bir ebeveynin bağımlılığı, evlilik kadar çocukları da yıpratabilir. Bu durumda öncelik, çocukların güvenliğini sağlamaktır. Hukuk hem boşanma hem de koruma için yollar sunar; bu yolları zamanında ve doğru kullanmak gerekir.

Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.

Bu sayfadaki anlatım, Türkiye’de sıkça yaşanan durumlardan yola çıkılarak hazırlanmış temsilî bir senaryodur; gerçek kişilere ait kimlik bilgisi içermez. Bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür.