Çocukla Telefon ve Görüntülü Görüşme Hakkı: Kararla Düzenleme, Engelleme ve Yerine Getirme (TMK 323-324)

Türk Medeni Kanunu kişisel ilişkinin içeriğini ve şeklini tanımlamaz; hâkim, çocuğun yararına göre uygun kişisel ilişkiyi düzenler (TMK m.182, 323). Telefon ve görüntülü görüşme bu düzenlemenin parçası yapılabilir; ancak Yargıtay, engellendiğine dair delil yokken velayet sahibine telefon görüşmesi yükümlülüğü getirilmesini, bu yükümlülüğün takip ve infazının mümkün görünmediği gerekçesiyle bozmuştur (2. HD, 12.07.2017, E.2017/3598, K.2017/9005). Adalet Bakanlığı da görüntülü görüşme şeklindeki kişisel ilişki kararlarının rızayla yerine getirilebileceğini, rızayla yerine getirilmezse adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerince yerine getirilemeyeceğini ve disiplin hapsi uygulanamayacağını bildirmiştir (ADMHDB, 17.03.2023). Buna rağmen velayet sahibi, çocuğun diğer ebeveynle ilişkisini zedeleyen davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür (TMK m.324/1); telefon iletişiminin sistematik olarak engellenmesi velayet ve kişisel ilişki davalarında aleyhe değerlendirilebilir.

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Telefon görüşmesi kişisel ilişki midir?
• Yargıtay ve bölge adliye kararları
• Görüntülü görüşme kararı yerine getirilebilir mi?
• Telefon görüşmesinin engellenmesi
• Kararla düzenletmek
• Yurt dışındaki ebeveyn
• Koruma kararı varsa (6284)
• Görüşmeleri kaydetmek ve delil
• Çocuğun görüşü ve özel hayatı
• Büyükanne ve büyükbaba
• Dilekçe örnekleri
• Örnek senaryolar
• Yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Yüz yüze kişisel ilişkinin süresi ve hâkimin takdiri için boşanma sonrası kişisel ilişki, görüşme günlerinin değiştirilmesi için çocukla görüşme günleri nasıl değiştirilir yazılarımıza bakabilirsiniz.

Telefon ve Görüntülü Görüşme Kişisel İlişki midir? TMK 182, 323 ve ÇHS

Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir (TMK m.323). Boşanma veya ayrılığa karar veren mahkeme, ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkilerini düzenler; bu düzenlemede çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas tutulur (TMK m.182/1, 3). Çocuk Haklarına Dair Sözleşme de ana-babasından biri veya her ikisinden ayrılmış çocuğun, yüksek yararına aykırı olmadıkça ana-babasıyla düzenli kişisel ilişki ve doğrudan bağlantı kurma hakkına saygı gösterilmesini ister (ÇHS m.9/3).

Adalet Bakanlığı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Türk Medeni Kanununda kişisel ilişkinin içeriğinden ve şeklinden ne anlaşılması gerektiğinin tanımlanmadığını, teknolojinin imkânlarından yararlanarak tarafların ortak iradesiyle görüntülü arama yoluyla görüşme yapılmasının her zaman mümkün olduğunu belirtmiştir (ADMHDB, 17.03.2023, E-27239794-045.02-74/629). Dolayısıyla telefon ve görüntülü görüşme kişisel ilişkinin bir biçimi olabilir; asıl soru, bunun mahkeme kararıyla zorunlu hâle getirilip getirilemeyeceği ve getirilirse nasıl uygulanacağıdır.

Yargıtay ve Bölge Adliye Kararları: Telefon Görüşmesi Kararın Kapsamına Alınabilir mi?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesinin kişisel ilişki kapsamına “her türlü iletişim vasıtasıyla 16.00 ile 19.00 arasında arama ve iletişime geçme hakkı” eklediği dosyada şöyle demiştir: diğer tarafın çocukla telefon görüşmesine ve sair iletişim vasıtalarıyla iletişimine engel çıkardığına ilişkin bir delil bulunmadığına göre böyle bir düzenlemeye ihtiyaç yoktur; velayet sahibi, kişisel ilişki günlerinde çocuğu hazır etmesi dışında başka bir yükümlülük altına sokulamaz; kişisel ilişki hakkı tanınan ebeveyn telefonla veya benzer vasıtayla çocuğuyla iletişim kurmak istiyorsa bunu yapma imkânına sahiptir; bu yöndeki düzenlemeye uyulup uyulmadığının takip ve infazı da mümkün görünmemektedir (2. HD, 12.07.2017, E.2017/3598, K.2017/9005; Bakanlık yazısında aktarılan özetten). Benzer bir yaklaşımla telefon veya internet yoluyla kısa süreli görüşmelerin infazının mümkün olmadığı kabul edilmiştir (2. HD, 04.07.2018, E.2016/21395, K.2018/8604; ikincil kaynaktan).

Bu kararların gerekçesi iki noktaya dayanır: somut bir engelleme delilinin bulunmaması ve düzenlemenin uygulanmasının denetlenememesi. Buna karşılık İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesi, bir dosyada babanın çocuklarıyla her ayın birinci ve üçüncü cumartesi günü saat 10.00-11.00 arasında görüntülü görüşme yapabileceğini kişisel ilişki hükmüne eklemiştir (E.2023/1498, K.2024/1708, 25.12.2024; ikincil kaynaktan). Bölge adliye kararları bağlayıcı içtihat değildir. Kanaatimizce iki yaklaşım birlikte okunmalıdır: telefon ve görüntülü görüşme, ancak somut bir ihtiyaç ve tarihleri, saatleri belirli bir çerçeve gösterildiğinde karara eklenmeye elverişlidir.

Görüntülü Görüşme Kararı Müdürlükçe Yerine Getirilebilir mi? Bakanlık Görüşü

Kişisel ilişki kararları, yükümlü tarafından rızayla yerine getirilmezse hak sahibinin başvurusu üzerine adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğünce yerine getirilir (5395 s.K. m.41/C-1). Müdürlük yükümlüye, çocuğu belirlenen yere getirmesini bildirir; getirmezse teslim emri gönderir ve emre aykırılık bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine üç günden on güne kadar disiplin hapsi gerektirir (m.41/C-2, 3; 41/F-2). Bu düzen, çocuğun fiziksel olarak teslim mekânına getirilmesine dayanır.

Bakanlık, görüntülü görüşme şeklinde kurulan kişisel ilişki hakkında şu sonuca varmıştır: 5395 sayılı Kanunda ve yönetmelikte görüntülü arama yoluyla kurulan kişisel ilişkinin müdürlüklerce yerine getirileceğine dair açık bir hüküm ve usul öngörülmemiştir; teslim emrine muhalefet hâlinde disiplin hapsi uygulanma imkânı da bulunmamaktadır. Bu nedenle bu tür kararlar yükümlü tarafından rızayla yerine getirilebilirse de rızayla yerine getirilmediğinde müdürlüklerce yerine getirilmeleri mümkün değildir (ADMHDB, 17.03.2023). Görüş idari niteliktedir ve mahkemeleri bağlamaz; ancak müdürlük uygulamasını yönlendirir.

Yüz yüze kişisel ilişkinin müdürlük eliyle yerine getirilmesi için çocuğumu göstermiyor ve adli destek sistemi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Telefon Görüşmesinin Engellenmesi: TMK 324/1, 324/3 ve 182/2

Telefon görüşmesi müdürlük eliyle zorla yerine getirilemese de engellenmesi hukuken sonuçsuz değildir. Ana ve babadan her biri, diğerinin çocukla kişisel ilişkisini zedelemekten ve çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür (TMK m.324/1). Çocuğun telefonunu sistematik olarak elinden almak, diğer ebeveynin numarasını engellemek, görüşmeleri dinleyip çocuğa baskı yapmak veya çocuğu aramalara karşı kışkırtmak bu yükümlülüğe aykırı davranışlar olarak ileri sürülebilir.

7343 sayılı Kanunla getirilen düzenlemeye göre mahkeme, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerinin yerine getirilmemesi hâlinde çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayetin değiştirilebileceğini kararında ihtar eder (TMK m.182/2) ve velayet sahibi bu gerekleri yerine getirmezse velayet değiştirilebilir (TMK m.324/3). Karara açıkça eklenmiş bir telefon veya görüntülü görüşme düzenlemesinin ısrarla uygulanmaması bu kapsamda ileri sürülebilir. Karar yoksa bile engelleme, çocuğun diğer ebeveynle ilişkisini koparmaya yönelik genel bir tutumun parçasıysa velayet değerlendirmesinde ağırlık taşır. Kişisel ilişkinin engellenmesinin tazminat boyutu için kişisel ilişkiye uymayan ebeveynden manevi tazminat yazımıza bakabilirsiniz.

Çocuğun diğer ebeveyne karşı yönlendirilmesi konusunda eşim çocuğu bana karşı kışkırtıyor yazımıza bakabilirsiniz.

Telefon ve Görüntülü Görüşmeyi Kararla Düzenletmek: TMK 169, 183, 326

Boşanma davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m.169); geçici kişisel ilişki düzenlemesine telefon veya görüntülü görüşme eklenmesi bu aşamada istenebilir. Boşanmadan sonra durumun değişmesi hâlinde hâkim, re’sen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır (TMK m.183). Kişisel ilişkiye ilişkin bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir (TMK m.326/1). Bir düzenleme yapılıncaya kadar ise velayet sahibinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz (TMK m.326/3).

Yargıtay’ın bozma gerekçeleri, talebin nasıl kurulması gerektiğini de gösterir. Kanaatimizce talepte üç unsur öne çıkarılmalıdır: telefon iletişiminin engellendiğine dair somut olgular (mesajlar, arama kayıtları, tanıklar), ebeveyn ile çocuk arasındaki mesafe veya yurt dışında yaşama gibi yüz yüze görüşmeyi seyrekleştiren sebepler ve gün, saat ile süresi belirli, uygulanıp uygulanmadığı tespit edilebilir bir düzen. Kişisel ilişki kararlarının başlangıç ve bitiş saatlerinin duraksamaya yer vermeyecek açıklıkta olması gerektiği Bakanlık görüşünde de vurgulanmıştır.

Kişisel ilişki talebi için çocukla kişisel ilişki dilekçe örneği, standart görüşme düzeni için kişisel ilişki standart takvimi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yurt Dışındaki veya Uzak Şehirdeki Ebeveyn ve Görüntülü Görüşme

Telefon ve görüntülü görüşmenin en çok ihtiyaç duyulduğu durum, ebeveynin yurt dışında veya çocuğun yaşadığı yerden uzakta bulunmasıdır. Bu hâlde yüz yüze görüşmeler genellikle yaz tatili ve sömestr gibi uzun dönemlere toplanır ve aradaki aylar boyunca ebeveyn ile çocuk arasında düzenli bağ kurulamaz. Yargıtay’ın telefon görüşmesine ilişkin temkinli yaklaşımı, büyük ölçüde engelleme delilinin bulunmadığı ve aynı şehirde düzenli yüz yüze görüşmenin mümkün olduğu dosyalara dayanır. Uzaklık ve engelleme birlikte varsa, belirli gün ve saatlere bağlanmış görüntülü görüşme talebi daha güçlü bir zemine oturur (değerlendirme).

Kararın Türkiye’de müdürlük eliyle yerine getirilemeyeceği yönündeki Bakanlık görüşü dikkate alındığında, yurt dışındaki ebeveyn için görüntülü görüşmenin işlerliği büyük ölçüde velayet sahibinin iş birliğine bağlıdır. İş birliği yoksa yapılabilecekler; ihlali belgelemek, kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesini istemek ve gerekirse velayet değerlendirmesine gitmektir. Yurt dışı tatil izni ve uluslararası başvuru yolları için çocukla yurt dışında görüşme ve tatil izni ile 1980 Lahey Sözleşmesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Koruma Kararı Varsa: 6284 m.5/1-ç ve 5/1-f

Ebeveynlerden biri hakkında 6284 sayılı Kanun uyarınca tedbir kararı verilmişse telefon iletişimi özel bir dikkat gerektirir. Hâkim, şiddet uygulayan hakkında çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kararı varsa kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına ya da tümüyle kaldırılmasına (6284 s.K. m.5/1-ç) ve korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesine (m.5/1-f) karar verebilir. Hâkim ayrıca velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurulması hususlarında da karar vermeye yetkilidir (m.5/3). Çocuk teslimi ve kişisel ilişki işlemleri de bu tedbirler dikkate alınarak yerine getirilir (5395 s.K. m.41/C-11).

Bu durumda çocukla telefon görüşmesi, korunan ebeveynin telefonu üzerinden yapılıyorsa iletişim yasağıyla çatışabilir. Böyle bir çatışmada görüşmenin çocuğun kendi cihazı üzerinden veya bir üçüncü kişi aracılığıyla yapılması ya da gözetimli görüşmeyle sınırlanması mahkemeden istenmelidir. Koruma kararı bulunan ebeveynin, kararın açık izni olmadan çocuğu arama bahanesiyle korunan kişiye ulaşması tedbire aykırılık olarak değerlendirilebilir. Gözetimli görüşme için gözetim altında refakatli görüşme, 6284 tedbirleri için aile içi şiddet ve 6284 tedbirleri yazılarımıza bakabilirsiniz.

Görüşmeleri Kaydetmek ve Delil: TCK 133, HMK 189/2

Engellemeyi ispatlamak isteyen ebeveynler sıklıkla telefon görüşmelerini kaydetmeyi düşünür. Burada iki risk vardır. Birincisi cezai risktir: katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan ses alma cihazıyla kayda alan kişi hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır; kaydedilen verileri hukuka aykırı olarak ifşa etmek de ayrı bir suçtur (TCK m.133/2, 3). İkincisi delil riskidir: hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller mahkemece bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz (HMK m.189/2). Uygulamada başka türlü ispat imkânı bulunmayan bazı hâllerde kayıtların değerlendirildiği görülse de bu, her dosya için güvenilebilecek bir yol değildir.

Daha güvenli deliller şunlardır: arama geçmişi ve cevapsız arama kayıtları, yazılı mesajlar ve e-postalar, görüşme saatinde hazır bulunan tanıklar, aile mahkemesi uzmanının görüşmesi ve sosyal inceleme raporu. Çocuğun görüntü ve seslerinin sosyal medyada paylaşılmasının kişilik hakkı boyutu için çocuğun fotoğraflarının paylaşılması yazımıza bakabilirsiniz.

Çocuğun Görüşü, Kendi Telefonu ve Özel Hayatı

Görüşlerini oluşturma yeteneğine sahip çocuğun kendisini etkileyen her konuda görüşünü serbestçe ifade etme hakkı vardır ve bu görüşe yaşı ve olgunluğu ölçüsünde önem verilir (ÇHS m.12). Ana ve baba da olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme imkânı tanır ve önemli işlerde onun düşüncesini göz önünde tutar (TMK m.339/3). Bu nedenle ergenlik çağındaki bir çocuğun telefon görüşmelerinin sıklığı ve saatleri konusunda görüşü ağırlık taşır. Çocuk görüşmeyi reddediyorsa, bunun kendi iradesinden mi yoksa velayet sahibinin telkininden mi kaynaklandığı uzman aracılığıyla araştırılmalıdır; ikinci ihtimalde TMK 324/1 devreye girer.

Çocuğun kendi telefonu olması, iletişimi kolaylaştırırken yeni sorular doğurur. Velayet sahibi çocuğun güvenliği için makul denetim yetkisine sahiptir; ancak bu yetki diğer ebeveynle iletişimi kesmek için kullanılamaz. Çocukların özel hayatına ve haberleşmesine keyfi müdahale edilmemesi gerektiği de Sözleşmede güvence altındadır (ÇHS m.16). Diğer ebeveynin de görüşmeleri çocuğu velayet sahibi hakkında sorgulamak veya mesaj taşımak için kullanmaması gerekir; bu davranış da ilişkiyi zedeleyen bir davranıştır (TMK m.324/1).

Büyükanne, Büyükbaba ve Diğer Yakınlarla Telefon İletişimi (TMK 325)

Olağanüstü hâller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocukla kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlara da tanınabilir; ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır (TMK m.325). Büyükanne veya büyükbabanın torunuyla telefonla görüşmesi kural olarak ebeveynin kişisel ilişki süreleri içinde ve ebeveyn aracılığıyla sağlanır; ayrı bir düzenleme ancak olağanüstü bir durum varsa, örneğin çocuğun yıllarca yanlarında büyümesi veya ebeveynin vefatı gibi hâllerde gündeme gelir.

Ayrıntılar için büyükanne ve büyükbabanın torunla görüşme hakkı yazımıza bakabilirsiniz.

Dilekçe Örnekleri

1. Kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi ve görüntülü görüşme eklenmesi (TMK 183, 323, 324)

2. Boşanma davası sürerken geçici önlem olarak telefon görüşmesi talebi (TMK 169, 326/3)

3. Velayet sahibinin, koruma kararı nedeniyle telefon görüşmelerinin düzenlenmesi talebi (TMK 324/2, 6284 m.5)

Örnek Senaryolar

Senaryo 1: Almanya’da çalışan baba. Boşanma kararında babaya yalnızca yaz tatilinde kişisel ilişki tanınmıştır. Anne yıl içinde telefon görüşmelerine izin vermemektedir.

Senaryo 2: Aynı şehirde, düzenli görüşme var. Baba her iki hafta sonu çocuğu almaktadır ve ayrıca her akşam telefon görüşmesi düzenlenmesini istemektedir; anne aramalara engel olmamaktadır.

Senaryo 3: Koruma kararı var. Anne lehine 6284 kapsamında iletişim yasağı vardır; baba çocukla konuşmak için annenin telefonunu aramaktadır. Burada çözüm, görüşmelerin çocuğun kendi cihazına ve belirli saatlere bağlanmasıdır (6284 m.5/1-ç, f).

Adım Adım Yol Haritası

1. Mevcut kararı okuyun. Telefon veya görüntülü görüşme düzenlemesi var mı?
2. Engellemeyi belgeleyin. Arama geçmişi, mesajlar, tanıklar.
3. Gizli kayıttan kaçının. TCK 133 ve hukuka aykırı delil riski.
4. Somut bir düzen önerin. Gün, saat, süre, cihaz ve kimin arayacağı.
5. Aile mahkemesine başvurun. Dava sürüyorsa TMK 169, sonra TMK 183.
6. İhtar istenmesini unutmayın. TMK 182/2 uyarınca kararda ihtar.
7. Rızayla uygulamayı deneyin. Görüntülü görüşme müdürlükçe zorlanamaz.
8. Israrlı engellemede velayeti değerlendirin. TMK 324/3 ve 183.

Sık Yapılan Hatalar

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuğumla telefonla görüşme hakkım var mı?

Kanun kişisel ilişkinin şeklini tanımlamaz; telefon ve görüntülü görüşme tarafların anlaşmasıyla her zaman mümkündür. Mahkeme kararına eklenmesi ise somut bir ihtiyaca bağlıdır (TMK m.182, 323; Y2HD, E.2017/3598, K.2017/9005).

Kararda telefon görüşmesi yoksa ne yapabilirim?

Durum değişmişse veya iletişim engelleniyorsa aile mahkemesinden kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesini isteyebilirsiniz (TMK m.183). Talepte gün, saat ve süre belirtilmelidir.

Görüntülü görüşme kararını adli destek müdürlüğüne götürebilir miyim?

Bakanlık görüşüne göre görüntülü görüşme şeklindeki kişisel ilişki kararları rızayla uygulanmazsa müdürlüklerce yerine getirilemez (ADMHDB, 17.03.2023).

Telefon görüşmesini engellemek disiplin hapsi gerektirir mi?

Disiplin hapsi teslim emrine aykırılık için öngörülmüştür (5395 s.K. m.41/F-2). Bakanlık, görüntülü görüşme kararları için bu yaptırımın uygulanamayacağını bildirmiştir.

Velayet sahibi telefonları açtırmıyorsa velayet değişir mi?

Kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmeyen ebeveynin velayeti, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla değiştirilebilir (TMK m.324/3). Israrlı engelleme bu değerlendirmede ağırlık taşır.

Mahkeme telefon görüşmesini neden karara eklemeyebilir?

Yargıtay, engelleme delili yokken velayet sahibine ek yükümlülük getirilmesini ve infazı denetlenemeyen bir düzenleme yapılmasını doğru bulmamıştır (2. HD, E.2017/3598, K.2017/9005).

Yurt dışında yaşıyorum; görüntülü görüşme isteyebilir miyim?

İsteyebilirsiniz. Mesafe, yüz yüze görüşmenin seyrekleşmesi ve varsa engelleme delilleri talebi güçlendirir. İstanbul BAM 38. HD bir dosyada görüntülü görüşmeyi karara eklemiştir (E.2023/1498, K.2024/1708).

Kişisel ilişki kararı yokken çocuğumla görüşebilir miyim?

Bir düzenleme yapılıncaya kadar velayet sahibi veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz (TMK m.326/3).

Boşanma davası sürerken telefon görüşmesi istenebilir mi?

Evet. Hâkim dava süresince çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m.169); geçici kişisel ilişkiye telefon görüşmesi eklenmesi istenebilir.

Koruma kararı varken çocuğumu arayabilir miyim?

Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme tedbiri varsa onun telefonu üzerinden arama yapılmamalıdır (6284 s.K. m.5/1-f). Görüşmenin başka bir kanaldan yapılması mahkemeden istenmelidir.

Telefon görüşmelerini kaydedebilir miyim?

Katıldığınız aleni olmayan bir konuşmayı diğer tarafın rızası olmadan kaydetmek suç oluşturabilir (TCK m.133/2) ve hukuka aykırı deliller dikkate alınmaz (HMK m.189/2).

Çocuk benimle telefonda konuşmak istemiyor; ne yapmalıyım?

Çocuğun görüşü yaşı ve olgunluğu ölçüsünde dikkate alınır (ÇHS m.12; TMK m.339/3). Direncin telkinle oluşup oluşmadığı uzman aracılığıyla araştırılmalıdır.

Velayet sahibi görüşmeleri dinleyebilir mi?

Velayet sahibinin çocuğun güvenliği için makul denetim yetkisi vardır; ancak görüşmeleri baskı aracı hâline getirmek ilişkiyi zedeleyen davranış sayılabilir (TMK m.324/1).

Kaç yaşındaki çocuk telefon görüşmesi konusunda kendi karar verebilir?

Kanunda sabit bir yaş yoktur. Çocuğun görüşüne yaşı ve olgunluğu ölçüsünde önem verilir; ergenlik çağındaki çocuğun görüşü ağırlık taşır (ÇHS m.12; TMK m.339/3).

Büyükanne torunuyla telefonla görüşmeyi isteyebilir mi?

Olağanüstü hâller varsa ve çocuğun menfaatine uygunsa kişisel ilişki hakkı hısımlara da tanınabilir (TMK m.325).

Telefon görüşmesi engellenirse tazminat isteyebilir miyim?

Kişisel ilişkinin haksız engellenmesi genel hükümlere göre manevi tazminat talebine dayanak olabilir (TMK m.24-25; TBK m.58). Talep, ihlallerin belgelenmesine bağlıdır.