13. Yargı Paketi yasalaşmadan önce anlaşmalı boşanmak, bugünkü kanunlara göre boşanmak demektir. Anlaşmalı boşanma TMK m.166/3’e göre en az bir yıl sürmüş evliliklerde, eşlerin birlikte başvurması ya da birinin diğerinin davasını kabul etmesiyle mümkündür. Hâkim eşleri bizzat dinler ve protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir; boşanmanın fer’î sonuçlarına ilişkin anlaşmalar hâkim onaylamadıkça geçerli olmaz (TMK m.184/5). Paket bakımından asıl soru protokoldeki yoksulluk nafakasıdır. Bugün protokolde kararlaştırılan aylık ve süresiz nafaka, boşanma kesinleştiğinde “kesinleşmiş nafaka” hâline gelir. Taslak haberlerine göre kesinleşmiş nafakalarda ödenen süre yeni süreyle karşılaştırılacak ve bir yıllık geçiş öngörülecek; protokolle belirlenen nafakalar için ayrı bir kural aktarılmıyor. Toptan ödenip tamamlanan nafaka ise irat olmadığından aylık nafakaya ilişkin kaldırma ve değiştirme kurallarının dışında kalır (TMK m.176). Mal paylaşımı protokolde açık ve net biçimde çözülmezse sonradan dava açılabilir (YHGK 10.09.2025, E.2024/7, K.2025/498); ancak bugün 10 yıl olan zamanaşımının 5 yıla indirilmesi gündemdedir. Bu rehber, nafaka ödeyecek ve nafaka alacak eş için protokolün paket öncesinde nasıl kurulması gerektiğini madde madde anlatır.
Güncel (28.10.2026): Çekişmeli davanız sürüyorsa yeni nafaka kurallarının etkisi: Boşanma davam sürüyor, yeni nafaka kuralları bana uygulanacak mı? · Protokoldeki toptan nafakanın tutarını hesaplayın: Toptan nafaka hesaplama: aylık nafakayı tek seferde ödemek veya almak
Son kontrol: 28.10.2026. 13. Yargı Paketi TBMM’ye sunulmadı; nafaka, geçiş ve zamanaşımı hükümlerinin resmî metni yok. Taslağa ilişkin bilgiler basın haberlerine dayanır ve kaynağıyla belirtilmiştir. Paketin güncel aşaması için 13. Yargı Paketi son durum sayfamıza bakabilirsiniz.
Kısa cevap
1- Paket öncesi anlaşmalı boşanma bugünkü kanunlara tabidir: TMK m.166/3, 175, 176 ve 184/5.
2- Protokoldeki aylık yoksulluk nafakası boşanma kesinleşince kesinleşmiş nafaka olur ve taslaktaki geçiş kuralının kapsamına girebilir. Protokolle belirlenen nafaka için ayrı bir kural haberlerde yok.
3- Toptan nafaka bir defada ödenip tamamlanır. Alacaklının yeniden evlenmesiyle kalkma ve artırma ya da azaltma kuralları aylık (irat) nafakaya ilişkindir (TMK m.176/3, 176/4).
4- Protokolde nafakaya süre koymak bugün de mümkündür; hâkim onayıyla geçerli olur. Hangi sürenin kimin lehine olduğu taslaktaki formüllerle karşılaştırılarak belirlenmelidir.
5- Mal paylaşımı protokolde ya açık ve net biçimde tasfiye edilmeli ya da açıkça saklı tutulmalıdır. “Paylaşılacak malımız yok” gibi beyanlar tek başına tasfiye anlamına gelmez (YHGK 2025/498).
6- Eşlerden biri, boşanma kararı kesinleşinceye kadar anlaşmadan dönebilir (YHGK 18.04.2019, E.2017/1941, K.2019/475). Kanun bu süreçte değişirse dönme riski artar.
7- Kararın hızla kesinleşmesi için eşler gerekçeli kararın tebliğinden sonra istinaf hakkından feragat edebilir; tebliğden önce feragat edilemez (HMK m.349/1).
Protokolünüzü paket öncesinde birlikte hazırlayalım
Nafaka ödeyecek veya alacak taraf olmanıza göre protokoldeki nafaka, mal paylaşımı ve çocuklara ilişkin maddeleri bugünkü kanuna ve taslağa göre birlikte kuralım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
1. Bugünkü Hukukta Anlaşmalı Boşanma: Şartlar ve Süreç
1- TMK m.166/3 bakımından. Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilen düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.
2- TMK m.184/5 bakımından. Boşanmanın fer’î sonuçlarına ilişkin anlaşmalar hâkim onaylamadıkça geçerli olmaz. Bu nedenle eşlerin noterde veya avukat yanında imzaladığı protokol, mahkeme onaylayana kadar nafaka, tazminat ve velayet bakımından kendiliğinden sonuç doğurmaz. Protokolün bağlayıcılığı, hâkimin onayı ve kararın kesinleşmesiyle doğar.
3- Dönme imkânı bakımından. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, anlaşmalı boşanmada davalının hüküm kesinleşinceye kadar kabul beyanından dönebileceğini, bu durumda davanın çekişmeli boşanma olarak devam edeceğini kabul etmiştir (YHGK 18.04.2019, E.2017/1941, K.2019/475). Kararın gerekçesine göre boşanma davalarında hâkim ikrarla bağlı olmadığı gibi kabulle de bağlı değildir. Bu ilke paket döneminde özel bir önem taşır: Dava sürerken kanun değişirse, yeni kuralı kendi lehine gören eş anlaşmadan dönebilir.
4- HMK m.345 ve 349 bakımından. İstinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır (HMK m.345). Taraflar, ilamın kendilerine tebliğinden önce istinaf yoluna başvurma hakkından feragat edemez (HMK m.349/1). Bu nedenle anlaşmalı boşanma kararının en hızlı kesinleşme yolu, gerekçeli kararın tebliğinden sonra iki eşin de istinaftan feragat etmesidir. Feragat edilmezse karar, iki haftalık süre dolunca kesinleşir.
Anlaşmalı boşanmanın şartları ve paket dönemindeki önemi
| Şart veya kural | Dayanak | Paket döneminde neden önemli? |
|---|---|---|
| Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı | TMK m.166/3 | Bir yılı doldurmayan evlilikte anlaşmalı boşanma yolu kapalıdır; taslak formüllerde kısa evlilikler ayrıca ele alınıyor |
| Birlikte başvuru veya davayı kabul | TMK m.166/3 | Açılmış çekişmeli dava, karşı tarafın kabulüyle anlaşmalı boşanmaya dönüşebilir |
| Hâkimin eşleri bizzat dinlemesi | TMK m.166/3 | Duruşmaya iki eşin de katılması gerekir |
| Protokolün hâkimce uygun bulunması | TMK m.166/3, 184/5 | Hâkim nafaka ve çocuk maddelerinde değişiklik isteyebilir |
| Kesinleşmeye kadar dönme | YHGK 2017/1941 E., 2019/475 K. | Kanun değişikliği dönme gerekçesine dönüşebilir |
| İstinaftan feragat ancak tebliğden sonra | HMK m.349/1 | Kesinleşme tarihi geçiş kurallarında belirleyici olabilir |
Anlaşmalı boşanmanın adım adım işleyişi için Ankara’da anlaşmalı boşanma: tek celsede boşanmanın adımları, şartların ayrıntısı için anlaşmalı boşanma protokolü ve şartları yazılarımıza bakabilirsiniz.
2. 13. Yargı Paketi Protokolü Nasıl Etkileyebilir? Üç Zaman Dilimi
Paketin bir anlaşmalı boşanmayı nasıl etkileyeceği, kanun yürürlüğe girdiğinde sürecin hangi aşamada olduğuna bağlıdır. Taslak haberlerine göre yeni nafaka kuralları istinaf ve temyiz aşamasındakiler dahil görülmekte olan davalara da uygulanacak, kesinleşmiş nafakalar için ise ayrı bir geçiş kuralı getirilecek. Bu iki anlatım, anlaşmalı boşanma sürecini üç zaman dilimine ayırır.
Kanun yürürlüğe girdiğinde anlaşmalı boşanma hangi aşamadaysa ne olabilir?
| Aşama | Uygulanacak kural | Risk | Önlem |
|---|---|---|---|
| Protokol imzalandı, dava açılmadı | Dava yürürlükten sonra açılırsa yeni TMK m.175 | Protokoldeki süresiz nafaka yeni kurala uygun bulunmayabilir; hâkim değişiklik isteyebilir | Davayı gecikmeden açın; nafaka türünü ve süresini protokolde açıkça yazın |
| Dava açıldı, karar kesinleşmedi | Geçiş hükmüne göre; taslakta görülmekte olan davalara uygulanması gündemde | Eşlerden biri anlaşmadan dönebilir; hâkim protokolü yeni kurala göre değerlendirebilir | Kararın tebliğinden sonra iki eş de istinaftan feragat ederek kesinleşmeyi hızlandırın |
| Karar kesinleşti | Kesinleşmiş nafakalara ilişkin geçiş hükmü | Aylık nafaka, ödenen süreye göre bir yıllık geçişle sona erebilir | Toptan ödeme veya açık süre ve tutarla kurulmuş protokol |
1- Dava açılmadan önce. Protokol hâkim onayına kadar geçerli olmadığından (TMK m.184/5), kanun dava açılmadan yürürlüğe girerse protokol yeni kanuna göre incelenir. Yeni TMK m.175 nafakaya alt ve üst sınır getirirse, hâkim protokoldeki süresiz nafakada değişiklik isteyebilir. Eşler değişikliği kabul etmezse anlaşmalı boşanma kararı verilemez.
2- Dava sürerken. Yeni kanunun görülmekte olan davalara uygulanması hâlinde aynı inceleme karar aşamasında yapılır. Bu dönemin asıl riski dönmedir: Nafaka ödeyecek eş, yeni kanunun süre sınırını kendi lehine gördüğünde kabul beyanından dönebilir ve dava çekişmeli boşanma olarak sürer (YHGK 2019/475). Bu nedenle paket döneminde anlaşmalı boşanmada hız önemlidir.
3- Karar kesinleştikten sonra. Protokolle belirlenen ve hükme geçen nafaka, kesinleşmiş bir mahkeme kararıdır. 16.10.2026 tarihli Anadolu Ajansı haberine göre kesinleşmiş nafakalarda boşanmanın kesinleşmesinden itibaren ödenen süre yeni süreyle karşılaştırılacak; 14.09.2026 ve 18.09.2026 tarihli Habertürk haberlerine göre mevcut nafaka alanlara bir yıl daha ödeme yapılması öngörülüyor. Haberler, protokolle belirlenen nafakaları ayrıca anmıyor. Resmî metin aksini öngörmedikçe protokol nafakalarının da bu geçişe tabi olabileceği hesaba katılmalıdır. Kendi tarihlerinizle tahmini bitiş tarihi için süreli nafaka hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
3. Protokoldeki Yoksulluk Nafakası: Dört Seçenek
Yoksulluk nafakası protokolde dört biçimde kurulabilir: süresiz aylık nafaka, süreli aylık nafaka, toptan nafaka veya nafaka yerine ya da yanında maddi tazminat. Maddi tazminat ve nafakanın toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir (TMK m.176/1). Seçeneklerin paket karşısındaki durumu birbirinden farklıdır.
1- Süresiz aylık nafaka. Bugünkü TMK m.175’in öngördüğü biçimdir. Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar; fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176/3). Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyet hâlinde artırılması ya da azaltılması istenebilir (TMK m.176/4). Paket bakımından en belirsiz seçenektir; çünkü kesinleşmiş nafakalara ilişkin geçiş kuralı doğrudan bu tür nafakaları hedefliyor.
2- Süreli aylık nafaka. TMK m.175’teki süresizlik, nafaka isteyen eşe tanınmış bir imkândır. Eşler anlaşmalı boşanmada nafakayı belirli bir süreyle sınırlandırabilir; hâkim protokolü uygun bulursa bu düzenleme geçerli olur (TMK m.166/3, 184/5). Protokolde belirlenen süre, taslaktaki formüllere göre hesaplanacak süreden kısa ise nafaka alacak eş, uzunsa nafaka ödeyecek eş daha az lehine bir düzenleme kabul etmiş olur. Süreli aylık nafaka da irat olduğundan TMK m.176/3 ve 176/4 hükümlerine tabidir.
3- Toptan nafaka. Nafakanın tamamı bir defada veya protokolde belirlenen bir ödeme takvimiyle, toptan olarak ödenir. Kendiliğinden kalkma ve artırma ya da azaltma kuralları irat biçimindeki nafakaya ilişkin olduğundan, ödemesi tamamlanmış toptan nafaka alacaklının sonradan yeniden evlenmesi hâlinde geri istenmez ve artırma ya da azaltma davasına konu olmaz. Paket bakımından en öngörülebilir seçenektir: Ödemesi tamamlanmış bir edim, ileriye dönük aylık ödemeleri düzenleyecek bir geçiş kuralının hedefi olmaz. Taslak haberlerinde aylık nafakanın toptan ödemeye çevrilebilmesi de yer alıyor; protokolde bu sonuca kanunu beklemeden ulaşılabilir. Ayrıntılar için toptan nafaka ödemesi yazımıza bakabilirsiniz.
4- Maddi tazminat. Mevcut veya beklenen menfaatleri, kusuru daha ağır olan eş yüzünden boşanma nedeniyle zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir (TMK m.174/1). Maddi tazminat nafaka değildir; nafaka süresine ilişkin kurallar maddi tazminata uygulanmaz. Protokolde ödenecek bir tutarın nafaka mı tazminat mı olduğu açıkça yazılmalıdır; çünkü hükmün niteliği, uygulanacak kuralları belirler.
Protokoldeki yoksulluk nafakası seçenekleri ve 13. Yargı Paketi
| Seçenek | Kendiliğinden kalkma (TMK m.176/3) | Artırma veya azaltma (TMK m.176/4) | Taslaktaki geçiş riski |
|---|---|---|---|
| Süresiz aylık nafaka | Evet | Evet | Yüksek: kesinleşmiş nafaka olarak geçişe tabi olabilir |
| Süreli aylık nafaka | Evet | Evet | Orta: sürenin yeni kurala göre nasıl değerlendirileceği resmî metne bağlı |
| Toptan nafaka | Hayır | Hayır | Düşük: ödemesi tamamlanınca ileriye dönük borç kalmaz |
| Maddi tazminat | Hayır | Hayır | Nafaka kuralları uygulanmaz; TMK m.174 şartları aranır |
Artış maddesi. Hâkim, istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (TMK m.176/5). Protokole yıllık artış maddesi yazılması, her yıl ayrı bir artırım davası açılmasını önler. Artışın hangi endekse göre, hangi tarihte ve hangi tutar üzerinden yapılacağı açıkça yazılmalıdır.
Nafakadan feragat. Protokolde yoksulluk nafakasından feragat eden eş, boşanma kesinleştikten sonra bu nafakayı kural olarak yeniden isteyemez; boşanmadan doğan dava hakları ise kesinleşmeden itibaren bir yılda zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Paket döneminde feragat kararı, nafaka hakkının yakında süreyle sınırlanacağı varsayımıyla aceleyle verilmemelidir. Ayrıntılar için anlaşmalı boşanmada nafakadan feragat yazımıza bakabilirsiniz.
Toptan mı, aylık mı, süreli mi?
Hangi nafaka biçiminin sizin için daha güvenli olduğunu, evlilik süreniz ve taslaktaki formüllerle birlikte hesaplayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
4. Nafaka Ödeyecek Eş ve Nafaka Alacak Eş: Kimin Neye Dikkat Etmesi Gerekir?
Paket, anlaşmalı boşanmanın iki tarafını farklı biçimde etkiler. Nafaka ödeyecek eş için kanunun beklenmesi bir avantaj gibi görünebilir; nafaka alacak eş için ise bugünkü kanunla süresiz nafaka elde etmek cazip olabilir. İki görüş de eksiktir.
1- Nafaka ödeyecek eş bakımından. Protokolde süresiz aylık nafaka kabul etmek, kanunun geçiş kuralının bu nafakayı sınırlayacağı varsayımına dayanır. Bu varsayım resmî metin yayımlanmadan güvenilir değildir; geçiş kuralı uzun ödeme sürelerini koruyabilir veya protokol nafakalarını ayrıca düzenleyebilir. Öngörülebilirlik isteyen borçlu için protokolde açık bir süre veya toptan ödeme daha güvenli olabilir. Borçlunun ayrıca bilmesi gereken bir başka kural da şudur: Bilerek üstlendiği yükümlülüğü, koşullar değişmeden yalnızca daha az ödemek için mahkemeye taşımak başarılı olmayabilir; değişiklik için TMK m.176/4’teki mali durum değişikliği veya hakkaniyet şartları aranır.
2- Nafaka alacak eş bakımından. Bugünkü kanuna göre süresiz aylık nafaka almak, kanun yürürlüğe girdiğinde geçiş kuralıyla karşılaşma riskini taşır. Haberlere göre geçişte ödenen süre yeni süreyle karşılaştırılacak; boşanmadan kısa süre önce kesinleşen bir nafakada kalan süre korunabilir, ancak bu sürenin uzunluğu evlilik süresine bağlıdır. Toptan nafaka bu belirsizliği ortadan kaldırır, ancak alacaklı sonradan artırım isteyemez. Süreli aylık nafakada ise sürenin, taslaktaki formüllere göre hesaplanacak süreden kısa olmaması gözetilmelidir.
Tarafların bakış açısından protokol seçenekleri
| Seçenek | Nafaka ödeyecek eş için | Nafaka alacak eş için |
|---|---|---|
| Süresiz aylık nafaka | Bugün en ağır yük; geçiş kuralına bağlı belirsiz bir rahatlama ihtimali | Bugün en güçlü hak; geçiş kuralıyla kısalma riski |
| Süreli aylık nafaka | Bitiş tarihi bellidir; artırım davası açılabilir | Süre kısa kararlaştırılırsa taslaktan daha az alınabilir |
| Toptan nafaka | Tek seferde yüksek nakit ihtiyacı; sonradan artırım yok | Kesinlik ve güvence; sonradan artırım yok |
| Maddi tazminat | Nafaka kurallarının dışında kesin bir borç | Yeniden evlenmeden etkilenmez; kusur şartları aranır |
Hangi sürenin “makul” olduğunu belirlemek için taslaktaki formüller bir başlangıç noktasıdır. 16.10.2026 tarihli Anadolu Ajansı haberine göre nafaka en az 3 yıl olacak ve kural olarak evlenmeden dava tarihine kadar geçen sürenin yarısını geçmeyecek; 14.10.2026 tarihli Ekonomi Gazetesi ve Yeni Şafak haberleri kısa evliliklerde en az 5 yıl diyor. Örneğin 12 yıllık bir evlilikte bu formüller 3 ile 6 yıl arası ya da 6 yıl sonuç verir. Protokolde bu aralığın dışında bir süre kararlaştırılıyorsa, bunun bilinçli bir tercih olduğundan emin olunmalıdır.
Örnek. Eşler 01.03.2014’te evlenmiş, anlaşmalı boşanma davasını 02.11.2026’da açmış olsun; evlilik süresi 12 yıl 8 aydır. Ekim 2026 anlatımına göre yeni sistemde hâkim 3 yıl ile 6 yıl 4 ay arasında bir süre belirleyebilecek; diğer anlatıma göre süre 6 yıl 4 ay olacak. Bu eşler bugün protokolde süresiz aylık nafaka kararlaştırır ve karar 2027 başında kesinleşirse, kanun yürürlüğe girdiğinde ödenen süre birkaç ay olacağından taslaktaki geçiş anlatımına göre nafaka, kesinleşmeden itibaren hesaplanacak süre dolana kadar devam edebilir. Aynı eşler 5 yıllık süreli aylık nafaka kararlaştırırsa nafaka alacak eş taslağın üst sınırından daha kısa bir süreyi kabul etmiş olur; 7 yıllık süre kararlaştırırsa nafaka ödeyecek eş taslağın üst sınırından daha uzun bir yükümlülük üstlenmiş olur. Toptan nafakada ise taraflar bu hesapları peşin bir tutara çevirerek belirsizliği ortadan kaldırır. Hangi seçeneğin seçileceği, rakamların ve tarafların ödeme gücünün birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
5. Mal Paylaşımı: Protokolde Ya Açıkça Çözün Ya Açıkça Saklı Tutun
1- Mal rejiminin tasfiyesi boşanmanın fer’îsi değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 10.09.2025 tarihli, E.2024/7, K.2025/498 sayılı kararında, mal rejiminin tasfiyesinin boşanmanın fer’îsi niteliğinde olmadığını; anlaşmada ayrıca yer verilmemişse, tarafların sırf anlaşmalı olarak boşanmış olmalarının aralarındaki mal rejimini de tasfiye ettikleri anlamında kabul edilemeyeceğini belirtmiştir. Olayda eşler 2005’teki anlaşmalı boşanma duruşmasında mal ve eşya talepleri olmadığını beyan etmiş, protokolde ve hükümde mal rejimine ilişkin bir düzenleme bulunmamıştı; Kurul, salt bu beyanlardan hareketle tasfiyenin gerçekleştiği sonucuna varılamayacağına karar verdi.
2- Açık anlaşma bağlayıcıdır. Aynı kararda, usulüne uygun şekilde yapılan anlaşma ile boşanma davası neticelenmiş ve karar kesinleşmişse tarafların tekrar mal rejimi tasfiyesi talep etmelerinin mümkün olmayacağı da vurgulanmıştır. Anlaşma metninde soyut, muğlak ve her anlama gelebilen ifadeler yerine, hangi malın kime kalacağı, hangi alacağın hangi bedelle karşılandığı ve tarafların başka bir talebi kalmadığı açıkça yazılmalıdır. Ayrıntılar için anlaşmalı boşanma protokolünde mal paylaşımı ve feragat yazımıza bakabilirsiniz.
3- Saklı tutulan mal paylaşımı ve 5 yıllık zamanaşımı. Eşler mal paylaşımını boşanmadan sonra ayrıca çözmek istiyorsa protokolde bunu açıkça saklı tutmalıdır. Bu durumda mal rejiminden doğan alacaklar için bugün TBK m.146’daki 10 yıllık genel zamanaşımı uygulanır. 14.10.2026 tarihli Ekonomi Gazetesi ve Yeni Şafak haberleri bu sürenin 5 yıla indirilmesini öngörülen bir düzenleme olarak aktarıyor. Mal paylaşımını saklı tutan eş, davayı uzun süre ertelememelidir. Zamanaşımının nasıl hesaplanacağı ve nasıl kesileceği için boşanalı 5 yıldan fazla oldu, mal paylaşımı davası açmadım yazımıza bakabilirsiniz.
4- Tapu devri ve ödeme takvimi. Protokolde bir taşınmazın devri kararlaştırılıyorsa devrin ne zaman ve nasıl yapılacağı, masrafları kimin karşılayacağı ve devir yapılmazsa ne olacağı yazılmalıdır. Devir yapılmazsa izlenecek yol için protokoldeki tapu devri yapılmazsa ne olur? yazımıza bakabilirsiniz.
Protokolde mal paylaşımı: güvenli ve riskli ifadeler
| İfade türü | Örnek | Sonucu |
|---|---|---|
| Muğlak beyan | “Paylaşılacak malımız yoktur.” | Tek başına tasfiye veya feragat sayılmayabilir (YHGK 2025/498) |
| Açık tasfiye | “[Ada/parsel] sayılı taşınmaz davacıya, [plaka] araç davalıya kalacak; taraflar mal rejiminden doğan katılma alacağı, değer artış payı ve katkı payı alacaklarının bu suretle tasfiye edildiğini kabul eder.” | Kesinleşince tekrar tasfiye istenemez |
| Açık saklı tutma | “Taraflar mal rejiminin tasfiyesinden doğan haklarını saklı tutar; bu haklar ayrı davada ileri sürülecektir.” | Ayrı dava açılabilir; zamanaşımı işler |
| Kısmi düzenleme | Yalnızca evin devri yazılıp diğer mallar hakkında hüküm kurulmaması | Düzenlenmeyen mallar için uyuşmazlık doğabilir |
6. Çocuklara İlişkin Maddeler Paketten Etkilenir mi?
Taslak haberlerindeki süre sınırı yalnızca yoksulluk nafakasına ilişkindir. İştirak nafakası, velayet ve kişisel ilişki maddeleri paketten bu yönüyle etkilenmez. Hâkim, boşanma veya ayrılığa karar verirken imkân oldukça ana ve babayı dinledikten ve çocuk vasi ile vesayet makamının düşüncesini aldıktan sonra ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkilerini düzenler; velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m.182). Ana ve babanın bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar devam eder; çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa, durumlarına göre kendilerinden beklenebilecek olması koşuluyla eğitimi sona erinceye kadar bakım borcu sürer (TMK m.328). Durumun önemli ölçüde değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafakayı yeniden belirler veya kaldırır (TMK m.331).
Protokolde çocuklara ilişkin maddeler hâkim tarafından en sıkı biçimde denetlenen maddelerdir. Hâkim, çocukların menfaatine aykırı gördüğü bir düzenlemede değişiklik isteyebilir (TMK m.166/3). Paket döneminde bu maddelerde yeni bir risk doğmaz; ancak iki aşamalı boşanma modelinin anlaşmalı boşanmaya nasıl uygulanacağı resmî metinle belli olacaktır. Ayrıntılar için iki aşamalı boşanma yazımıza bakabilirsiniz.
7. Paket Öncesi mi, Sonrası mı? Karar Verirken Bakılacak Ölçütler
Anlaşmalı boşanmanın paket öncesine çekilmesi ya da kanunun beklenmesi, yalnızca nafaka bakımından değerlendirilmemelidir. Aşağıdaki ölçütler birlikte ele alınmalıdır.
Zamanlama kararında ölçütler
| Ölçüt | Paket öncesinde boşanmayı destekler | Beklemeyi destekler |
|---|---|---|
| Taraflar arasında anlaşma | Anlaşma bugün var ve bozulma riski taşıyor | Anlaşma henüz olgunlaşmadı |
| Nafaka biçimi | Toptan veya açık süreli nafaka üzerinde uzlaşıldı | Taraflardan biri yalnızca yeni kurala göre uzlaşmaya hazır |
| Mal paylaşımı | Protokolde açıkça tasfiye edilecek | Saklı tutulacak ve dava hazırlığı sürüyor; 5 yıllık zamanaşımı riski hesaba katılmalı |
| Çocuklar | Velayet ve kişisel ilişki üzerinde uzlaşma var | Paket bu konuda belirleyici değil |
| Evlilik süresi | Bir yılı aştı | Bir yılı doldurmadı; anlaşmalı boşanma zaten mümkün değil |
| Kesinleşme hızı | İki taraf da istinaftan feragat edecek | Taraflardan biri kanun yoluna gidebilir |
Evlilik bir yılı doldurmadıysa anlaşmalı boşanma yolu kapalıdır; bu durumda eşler bir yılın dolmasını bekleyebilir veya genel boşanma sebebine dayanarak dava açabilir. Kısa evliliklerdeki nafaka ve tazminat sorunları için birkaç aylık evlilikten sonra boşanma yazımıza bakabilirsiniz.
8. Protokole Eklenecek Maddeler: Paket Dönemine Uygun Örnek Metin
Aşağıdaki maddeler tam bir protokol değildir; mevcut bir protokole paket döneminin belirsizliklerine karşı eklenecek hükümleri gösterir. Tam protokol örneği için anlaşmalı boşanma protokolü örneği sayfamıza bakabilirsiniz. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulmalıdır; hâkim maddelerde değişiklik isteyebilir.
Madde [__] – Yoksulluk nafakasının niteliği ve süresi
Seçenek A (toptan): Davalı, davacıya TMK m.176/1 uyarınca toptan yoksulluk nafakası olarak toplam [tutar] TL ödeyecektir. Bu tutar [tarih] tarihine kadar [banka, IBAN] hesabına [tek seferde / şu takvime göre: …] ödenecektir. Taraflar bu ödemenin irat değil toptan nafaka olduğunu, ödemenin tamamlanmasıyla davacının davalıdan yoksulluk nafakası alacağı kalmayacağını kabul eder.
Seçenek B (süreli aylık): Davalı, davacıya boşanma kararının kesinleştiği tarihten başlayarak [süre] süreyle aylık [tutar] TL yoksulluk nafakası ödeyecektir. Bu süre dolduğunda nafaka kendiliğinden sona erer.
Madde [__] – Artış
Aylık nafaka her yıl [ay] ayında, bir önceki yılın [TÜİK endeksi] on iki aylık ortalamalara göre değişim oranında artırılarak ödenecektir (TMK m.176/5).
Madde [__] – Maddi ve manevi tazminat
Davalı, davacıya TMK m.174 uyarınca [tutar] TL maddi ve [tutar] TL manevi tazminat ödeyecektir. Bu tutarlar nafaka niteliğinde değildir.
Madde [__] – Mal rejimi
Seçenek A (tasfiye): [Taşınmaz, araç, hesap ve alacakların tek tek sayımı]. Taraflar, bu maddede sayılan düzenlemeyle aralarındaki yasal mal rejiminin tamamen tasfiye edildiğini; birbirlerinden katılma alacağı, değer artış payı, katkı payı ve sair mal rejimi kaynaklı herhangi bir talepleri kalmadığını açıkça kabul eder.
Seçenek B (saklı tutma): Taraflar, aralarındaki mal rejiminin tasfiyesinden doğan bütün haklarını saklı tutar; bu protokol ve duruşmadaki beyanlar mal rejimi bakımından feragat anlamına gelmez.
Madde [__] – Taşınmaz devri
[Ada/parsel] sayılı taşınmaz, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren [gün] gün içinde davacı adına tescil edilecektir. Tapu harç ve masrafları [taraf] tarafından karşılanacaktır.
Madde [__] – Kanun yolu
Taraflar, gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden sonra istinaf yoluna başvurma hakkından feragat edeceklerini beyan eder (HMK m.349/1).
Madde [__] – Çocuklar
[Velayet, kişisel ilişki takvimi, iştirak nafakası tutarı ve yıllık artışı.] İştirak nafakası her yıl [ay] ayında [endeks] oranında artırılacaktır.
[Tarih] — [Davacı imza] — [Davalı imza]
Protokolde kanun değişikliğine karşı “kanunda yapılacak değişiklikler bu nafakayı etkilemez” türünden bir kayıt konulabilir. Ancak böyle bir kaydın, kanunun kesinleşmiş nafakalara ilişkin geçiş hükmü karşısında nasıl yorumlanacağı belirsizdir; geçiş hükmü emredici nitelikte düzenlenirse bu kayıt sonuç doğurmayabilir. Kesinlik isteyen taraflar için toptan ödeme veya açıkça nafaka dışında tutulan bir tazminat daha güvenilir bir yoldur. Protokole cezai şart konulup konulamayacağı için anlaşmalı boşanma protokolünde cezai şart yazımıza bakabilirsiniz.
9. Protokol Kontrol Listesi
İmzalamadan önce kontrol edilecek hususlar
| Kontrol | Neden? | Dayanak |
|---|---|---|
| Evlilik bir yılı aştı mı? | Anlaşmalı boşanmanın ön şartı | TMK m.166/3 |
| Nafakanın türü yazıldı mı (toptan, aylık, süreli)? | Uygulanacak kuralları ve geçiş riskini belirler | TMK m.176/1 |
| Aylık nafakada artış maddesi var mı? | Her yıl artırım davası açılmasını önler | TMK m.176/5 |
| Tazminat ile nafaka ayrıldı mı? | Nafaka kuralları tazminata uygulanmaz | TMK m.174 |
| Mal rejimi açıkça tasfiye edildi veya saklı tutuldu mu? | Muğlak ifade uyuşmazlık doğurur | YHGK 2025/498 |
| Saklı tutulan mal paylaşımı için dava takvimi belli mi? | Zamanaşımı 5 yıla inebilir | TBK m.146; taslak |
| Taşınmaz devrinin süresi ve masrafı yazıldı mı? | Devir yapılmazsa yeni dava gerekir | TMK m.184/5 |
| Çocuklara ilişkin maddeler ayrıntılı mı? | Hâkimin en sıkı denetlediği maddeler | TMK m.166/3, 182 |
| İstinaftan feragat planlandı mı? | Kesinleşmeyi hızlandırır | HMK m.349/1 |
Protokol imzalandıktan sonra taraflardan biri yükümlülüğünü yerine getirmezse izlenecek yollar için anlaşmalı boşanma protokolüne uyulmazsa ne yapılır?, protokolün sonradan değiştirilmesi için anlaşmalı boşanma protokolü sonradan değiştirilebilir mi? ve hâkimin protokolü onaylamaması hâli için anlaşmalı boşanma reddedilirse ne olur? yazılarımıza bakabilirsiniz.
Tek celsede, eksiksiz bir protokolle
Protokolünüzü hazırlayalım, davayı açalım ve kararın kesinleşmesine kadar süreci birlikte takip edelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Sıkça Sorulan Sorular
13. Yargı Paketi çıkmadan anlaşmalı boşanırsak hangi kanun uygulanır?
Karar kanun yürürlüğe girmeden verilip kesinleşirse bugünkü TMK m.166/3, 175 ve 176 uygulanır. Kesinleşmiş nafakanın kanun yürürlüğe girdikten sonraki akıbeti ise kanunun geçiş hükmüne bağlıdır.
Protokolle belirlenen nafaka da yeni kanunla kesilir mi?
Haberler, kesinleşmiş nafakalar için genel bir geçiş kuralı anlatıyor ve protokolle belirlenen nafakaları ayrıca anmıyor. Resmî metin aksini öngörmedikçe protokol nafakalarının da bu geçişe tabi olabileceği hesaba katılmalıdır.
Toptan nafaka yeni kanundan etkilenir mi?
Ödemesi tamamlanmış toptan nafaka için ileriye dönük bir ödeme borcu kalmaz; kendiliğinden kalkma ve artırma ya da azaltma kuralları irat biçimindeki nafakaya ilişkindir (TMK m.176/3, 176/4). Bu nedenle toptan nafaka, geçiş kuralları bakımından en öngörülebilir seçenektir.
Protokolde nafakaya süre koyabilir miyiz?
Evet. Eşler yoksulluk nafakasını belirli bir süreyle sınırlandırabilir; hâkim protokolü uygun bulursa bu düzenleme geçerli olur (TMK m.166/3, 184/5). Sürenin taslaktaki formüllere göre hesaplanacak süreyle karşılaştırılması önerilir.
Protokolü imzaladık ama dava açmadık. Kanun bu arada çıkarsa ne olur?
Protokol hâkim onaylamadıkça geçerli olmadığından (TMK m.184/5), dava kanun yürürlüğe girdikten sonra açılırsa protokol yeni kanuna göre değerlendirilir ve hâkim nafaka maddesinde değişiklik isteyebilir.
Dava sürerken eşim anlaşmadan dönebilir mi?
Evet. Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre davalı, hüküm kesinleşinceye kadar kabul beyanından dönebilir ve dava çekişmeli boşanma olarak devam eder (YHGK 18.04.2019, E.2017/1941, K.2019/475).
Anlaşmalı boşanma kararı ne zaman kesinleşir?
Gerekçeli karar taraflara tebliğ edildikten sonra iki haftalık istinaf süresi içinde başvuru yapılmazsa kesinleşir (HMK m.345). İki taraf da tebliğden sonra istinaf hakkından feragat ederse süre beklenmez; tebliğden önce feragat edilemez (HMK m.349/1).
Protokolde “paylaşılacak malımız yok” yazarsak sonradan mal paylaşımı davası açılabilir mi?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, protokolde ve hükümde mal rejimine ilişkin düzenleme bulunmayan bir olayda, duruşmadaki bu tür beyanların tek başına tasfiye anlamına gelmediğine karar vermiştir (YHGK 10.09.2025, E.2024/7, K.2025/498). Uyuşmazlık çıkmaması için protokolde açık ifade kullanılmalıdır.
Mal paylaşımını sonraya bırakırsak süremiz ne kadar?
Bugün mal rejiminden doğan alacaklar için TBK m.146’daki 10 yıllık zamanaşımı uygulanır. Taslak haberlerine göre bu sürenin 5 yıla indirilmesi gündemde; saklı tutulan mal paylaşımı davası ertelenmemelidir.
Protokolde nafakadan feragat edersem sonra isteyebilir miyim?
Kural olarak hayır. Protokolde yoksulluk nafakasından feragat eden eş bu nafakayı sonradan isteyemez; boşanmadan doğan dava hakları da kesinleşmeden itibaren bir yılda zamanaşımına uğrar (TMK m.178).
Protokoldeki nafaka sonradan azaltılabilir mi?
Aylık nafaka, tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyet hâlinde artırılabilir ya da azaltılabilir (TMK m.176/4). Toptan nafakada bu imkân yoktur.
Çocuk nafakası da süreli hâle gelecek mi?
Hayır. Taslak haberlerindeki süre sınırı yoksulluk nafakasına ilişkindir. İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasına kadar, eğitimi süren ergin çocukta eğitimin sonuna kadar devam eder (TMK m.328).
Evliliğimiz bir yılı doldurmadı; paket öncesinde anlaşmalı boşanabilir miyiz?
Hayır. Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir (TMK m.166/3). Bir yılın dolması beklenebilir veya genel boşanma sebebine dayanarak dava açılabilir.
Açılmış çekişmeli boşanma davası anlaşmalıya çevrilebilir mi?
Evet. Bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi ve hâkimin protokolü uygun bulması hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır (TMK m.166/3). Bu yol, paket döneminde uzun sürecek bir çekişmeli davayı kısaltabilir.
Protokole “kanun değişse de nafaka devam eder” yazarsak geçerli olur mu?
Böyle bir kayıt yazılabilir, ancak kanunun kesinleşmiş nafakalara ilişkin geçiş hükmü karşısında nasıl yorumlanacağı belirsizdir. Kesinlik isteyen taraflar için toptan ödeme daha güvenilir bir yoldur.
Paketin bütün aile hukuku başlıkları için 13. Yargı Paketi aile hukuku rehberimize, nafaka ödeyenlerin durumu için nafaka ödüyorum, ne zaman biter?, nafaka alanların durumu için nafaka alıyorum, kesilecek mi? ve dava dilekçesi için anlaşmalı boşanma dava dilekçesi örneği sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/3, 174, 175, 176, 178, 182, 184/5, 328 ve 331; 6098 sayılı TBK m.146; 6100 sayılı HMK m.345 ve 349; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.04.2019 tarihli, E.2017/1941, K.2019/475 ve 10.09.2025 tarihli, E.2024/7, K.2025/498 sayılı kararları; Anayasa Mahkemesinin 04.06.2026 tarihli, E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararı (RG 30.09.2026, sayı 33386). Taslak için 14.10.2026 tarihli Ekonomi Gazetesi, 16.10.2026 tarihli Anadolu Ajansı (Ekonomist), 18.10.2026 tarihli Milliyet ve Yeni Şafak (14.10.2026) haberleri ile 14.09.2026 ve 18.09.2026 tarihli Habertürk haberleri. Yazı genel bilgi niteliğindedir; protokolünüz için bir avukata danışın.
Bu içerik Aile ve Boşanma Hukuku alanındadır.
Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları