SPK Bilgi-Belge Talebine Cevap Yazısı Örneği 2026 (SPKn m.88-90): Ana Cevap, Belge Dizini, Ek Süre, Kısmi Teslim, Mevcut Olmayan Belge Beyanı, Tutanağa Ek Açıklama ve Aracı Kurum Cevabı

Sermaye Piyasası Kurulu, denetim yetkisi kapsamında Kanun kapsamındaki tüm kurum ve kuruluşlardan ve ilgili diğer gerçek ve tüzel kişilerden bilgi ve belge isteyebilir; vergi kayıtları dâhil defter ve belgeleri, elektronik kayıtları ve bilgi sistemlerini inceleyebilir, yazılı ve sözlü bilgi alabilir (SPKn m.89/1). İlgililer bu istekleri yerine getirmekle yükümlüdür (m.89/2) ve Kanundaki veya özel kanunlardaki gizlilik ve sır saklama hükümlerini ileri sürerek bilgi vermekten kaçınamaz (m.90/1). İstenen bilgi ve belgeleri hiç veya istenen şekliyle vermemek suçtur (m.111/1); bunları süresi içinde hiç veya istenen şekliyle vermemek, eksik, gerçeğe aykırı veya yanıltıcı vermek ya da incelemeyi engellemek veya zorlaştırmak ayrıca idari para cezası sebebidir (m.103/7). Bu nedenle cevap yazısı, sıradan bir yazışma değil, ileride inceleme raporunun, savunma isteminin ve gerektiğinde suç duyurusunun dayanağı olabilecek bir beyandır. Bu yazıda, yazı geldiğinde talebin nasıl çözümleneceğini, cevabın bölümlerini, elektronik kayıtların istenen şekliyle teslimini, ek süre ve kısmi teslimi, mevcut olmayan belge beyanını, gizlilik itirazlarının sınırını ve aracı kurum ile bankaların müşteri kayıtlarına ilişkin cevabını sekiz hazır metinle anlatıyoruz.

SPK Bilgi-Belge Talebi Nedir, Cevap Vermek Zorunlu mu? (SPKn m.88-90)

Kısa cevap: Bilgi-belge talebi, Kurulun denetim yetkisinin en sık kullanılan aracıdır. Denetim yetkisi, Kurul Başkanının görevlendirdiği meslek personeli tarafından kullanılır (SPKn m.88/1). Talebin muhatabı yalnızca sermaye piyasası kurumları değildir; Kanun kapsamındaki tüm kurum ve kuruluşlar ile ilgili diğer gerçek ve tüzel kişiler de denetime tabidir (m.89/1). Cevap vermek bir tercih değil, kanuni yükümlülüktür (m.89/2).

SPKn m.90/1’in metni şöyledir: “89 uncu maddenin birinci ve ikinci fıkraları çerçevesinde kendilerinden bilgi istenilen gerçek ve tüzel kişiler, bu Kanun ve özel kanunlardaki gizlilik ve sır saklama hükümlerini ileri sürerek bilgi vermekten imtina edemezler.” Aynı maddenin ikinci fıkrası ise şunu öngörür: “İncelemeye konu olan kişiler ile olay ve konu hakkında bilgi ve belge talep edilen kamu kurumları dâhil gerçek ve tüzel kişilerin, incelemenin varlığını ve niteliğini sır olarak saklamaları zorunludur.” Bu iki fıkra, cevap yazısının iki temel sınırını çizer. Birincisi, gizlilik gerekçesiyle belge esirgenemez. İkincisi, cevabın hazırlanması sırasında incelemenin varlığı şirket dışına taşınmamalıdır. Görüşümüze göre şirket içinde de cevabı hazırlayan ekip, işin gerektirdiği kişilerle sınırlı tutulmalıdır. Denetim yetkisinin genel çerçevesi SPK’nın denetim ve tedbir yetkileri yazımızda, incelemenin ilk günlerinde yapılacaklar ise SPK incelemesinde bilgi-belge talebi ve ifade rehberimizde anlatıldı. Bu yazı, doğrudan cevap metnine ve ekine odaklanır.

Cevap yazısının hukuki ağırlığı, sonraki aşamalardan gelir. Kurul, idari para cezası uygulamadan önce ilgilinin savunmasını alır ve savunma istendiğine ilişkin yazının tebliğinden itibaren otuz gün içinde savunma verilmezse savunma hakkından feragat edildiği kabul edilir (SPKn m.105/1). Sermaye piyasası suçlarında soruşturma ise Kurulun yazılı başvurusuna bağlıdır (m.115/1). Her iki aşamada da ilk cevaptaki beyanlar, belge dizini ve teslim kayıtları dosyanın ilk belgeleri arasındadır. Görüşümüze göre cevap yazısı, bu nedenle ileride savunma dilekçesiyle çelişmeyecek biçimde, yalnızca belgeyle desteklenebilen olgular üzerine kurulmalıdır.

Hukukçular Evi Ankara Bu Süreçte Ne Yapar?

Bilgi-belge talebine verilen ilk cevap, çoğu zaman dosyanın sonraki seyrini belirler. Hukukçular Evi Ankara, ihraççı şirketlere, portföy yönetim şirketlerine, aracı kurumlara, bankalara ve yöneticilere bu süreçte aşağıdaki işlerde destek verir.

Sekiz Metin: Hangisi Ne Zaman Kullanılır?

Bir bilgi-belge talebine çoğu zaman tek bir yazıyla değil, birbirini tamamlayan yazılarla cevap verilir. Aşağıdaki tablo, bu yazıdaki metinlerin hangi durumda kullanılacağını gösterir. Metinlerin kullanım sırasına ilişkin öneriler görüşümüzdür.

Yazı Geldiğinde: Talebi Maddelere Ayırın, Süreyi Hesaplayın, Kayıtları Koruyun

Kısa cevap: İyi bir cevap, talep yazısının dikkatle çözümlenmesiyle başlar. Görüşümüze göre ilk gün üç iş yapılmalıdır: talep maddeler hâlinde bir çalışma tablosuna aktarılmalı, cevap süresi en erken başlangıç tarihine göre hesaplanmalı ve talep konusu kayıtların silinmesini veya değiştirilmesini önleyecek bir kayıt koruma talimatı verilmelidir.

Süre nasıl hesaplanır? Bilgi-belge talebinde cevap süresi kanunda belirlenmemiştir; süre talep yazısında gösterilir. Özel hukuk tüzel kişilerine tebligat elektronik yolla yapılır ve elektronik tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m.7/a). Görüşümüze göre yazı “tebliğden itibaren” bir süre veriyorsa bu kural hesaba katılabilir; ancak güvenli yol, yazının elektronik adrese ulaştığı günü başlangıç kabul edip takvimi buna göre kurmaktır. Yazı elden veya başka bir yolla verilmişse alındığı gün esas alınmalıdır. Sürenin son gününün tatile denk gelmesi gibi durumlarda da görüşümüze göre süre uzamasına güvenilmemeli, teslim önceki iş gününe planlanmalıdır.

Kayıt koruma neden ilk iştir? Talep geldikten sonra kayıtların silinmesi veya değiştirilmesi, yalnızca cevabın eksik kalmasına değil, ağır sonuçlara da yol açabilir. Kasten, tutmakla yükümlü olunan defter ve kayıtları usulüne uygun tutmamak veya saklanması gereken belgeleri kanuni süresince saklamamak altı aydan iki yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası gerektirir (SPKn m.112). Gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla bir suçun delillerini yok eden, silen, gizleyen, değiştiren veya bozan kişi TCK m.281 uyarınca cezalandırılır; kişinin kendi işlediği veya işlenişine iştirak ettiği suçla ilgili olarak bu fıkraya göre ceza verilmez. Ticari defterler ve belgeler için on yıllık saklama süresi öngörülmüştür (TTK m.82). Görüşümüze göre kayıt koruma talimatı yazılı verilmeli; e-posta sunucusundaki otomatik silme kuralları, cihaz değişimleri ve arşiv imhaları talep konusu dönem için durdurulmalıdır. Kayıt koruma ve iç incelemenin yöntemi fon krizi sonrası şirket içi inceleme ve delil koruma yazımızda ayrıntılı anlatıldı.

Cevap Yazısının Bölümleri: Hangi Bölüm Ne İşe Yarar?

Kısa cevap: Cevap yazısı, talep yazısının madde numaralarını izlemeli ve her belgeyi bir dizin numarasına bağlamalıdır. Bu yapı, hem Kurulun dosyayı incelemesini kolaylaştırır hem de ileride “hangi bilgi ne zaman verildi” sorusunun cevabını, teslim kayıtlarıyla birlikte, kolayca ispat etmeyi sağlar. Aşağıdaki bölüm düzeni görüşümüzdür.

Cevap, şirketi temsile yetkili kişiler tarafından, imza sirkülerine ve esas sözleşmedeki temsil düzenine uygun olarak imzalanmalıdır (TTK m.370-371). Görüşümüze göre vekil aracılığıyla verilen cevaplarda da şirketin kendi beyanı niteliğindeki bölümler şirket yetkililerince imzalanmalı, vekil bir üst yazıyla teslimi yapmalıdır. Cevap elektronik ortamda imzalanacaksa, güvenli elektronik imza elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur (5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m.5/1). Görüşümüze göre beyan bölümündeki güncelleme taahhüdü, ileride bir eksiklik fark edildiğinde düzeltme yazısının iyi niyetle verildiğini göstermek bakımından önemlidir.

Belge Dizini ve “İstenen Şekliyle” Teslim

Kısa cevap: SPKn m.111/1, istenen bilgi ve belgeleri yalnızca hiç vermemeyi değil, istenen şekliyle vermemeyi de suç olarak düzenler. Bu nedenle belgenin içeriği kadar biçimi de önemlidir. Elektronik kayıtlar açıkça talep ve yaptırım kapsamındadır (SPKn m.89/1, m.111/1); usul hukukunda da elektronik veriler belge sayılır (HMK m.199). Görüşümüze göre her teslim, belge numarası, talep maddesi, dönem, format ve özet değeri gösteren bir dizinle yapılmalıdır.

Özet değeri (hash), bir dosyanın içeriğine göre hesaplanan ve dosyada en küçük değişiklik yapıldığında değişen bir değerdir. Teslim sırasında her dosyanın özet değerinin dizine yazılması ve şirkette aynı dosyaların bir kopyasının saklanması, ileride “teslim edilen kayıt ile şirketteki kayıt aynı mı” sorusunu tartışmasız kılar. Görüşümüze göre elektronik kayıtlar hiçbir zaman yeniden üretilmemeli, yeniden adlandırılırken bile özgün dosya adı dizinde gösterilmelidir. Talep yazısında belirli bir format istenmemişse, düzenlenebilir biçim ile okunabilir biçimin birlikte verilmesi, görüşümüze göre “istenen şekliyle vermeme” tartışmasını büyük ölçüde önler.

Madde Madde Cevap: Olgu, Açıklama ve Değerlendirme Ayrımı

Kısa cevap: Talep yazıları çoğu zaman üç tür soru içerir: mevcut belgelerin sunulması, olgulara ilişkin bilgi ve bir konu hakkında açıklama ya da değerlendirme. Bu soruların her biri farklı bir cevap dili gerektirir. Eksik, gerçeğe aykırı veya yanıltıcı bilgi vermek idari para cezasına konu olduğundan (SPKn m.103/7), görüşümüze göre cevap yalnızca belgeyle desteklenebilen olgular üzerine kurulmalıdır.

Gerçek kişilerin konumu ayrıca değerlendirilmelidir. Anayasa m.38/5’e göre hiç kimse kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz. Bu güvence ile SPKn m.89/2’deki bilgi verme yükümlülüğü arasındaki ilişki, özellikle gerçek kişiler bakımından tartışmalıdır. Görüşümüze göre şirketin kanunen tutmakla yükümlü olduğu defter, kayıt ve belgelerin sunulması ile bir yöneticiden kişisel ceza sorumluluğuna ilişkin açıklama istenmesi aynı değerlendirilmemelidir. Bir yönetici veya çalışan hakkında ceza soruşturması ihtimali belirmişse, o kişinin cevabı şirketin cevabından ayrı olarak ve gerekirse ayrı bir avukatla değerlendirilmelidir. Yöneticilerin incelemeye çağrılmasına ilişkin ayrıntılar hissesi fon portföyündeki şirketin yöneticileri SPK incelemesine çağrıldığında yazımızda, çalışanların konumu ifadeye çağrılan çalışan tanık mı şüpheli mi yazımızda, yatırım kararının yöneticiler bakımından sonuçları ise şirket yöneticisinin fona yatırım kararı ve kişisel sorumluluğu yazımızda anlatıldı.

Süre Yetmiyorsa: Ek Süre Talebi ve Kısmi Teslim

Kısa cevap: Kanunda ek süre hakkı düzenlenmemiştir; ek süre verilip verilmeyeceği Kurulun takdirindedir. Bu nedenle görüşümüze göre ek süre talebi, süre dolmadan, somut gerekçeyle ve hazır olan belgeler teslim edilerek yapılmalıdır. Görüşümüze göre talebin cevabı beklenirken de süre işlemeye devam ediyormuş gibi hareket edilmelidir; Kurul ek süre vermedikçe süre kendiliğinden uzamaz.

Kısmi teslimlerde en sık yapılan hata, her teslimde ayrı ve birbirinden bağımsız dizinler kullanmaktır. Görüşümüze göre tek bir dizin, her teslimle güncellenerek kullanılmalı; düzeltilen belgeler yeni numara almak yerine aynı numaraya “D” eki getirilerek işaretlenmeli ve ilk hâl saklanmalıdır. Böylece sonradan yapılan düzeltme, ilk teslimi gizleme çabası olarak değil, şeffaf bir tamamlama olarak görünür.

Belge Yoksa Ne Yazılır? Mevcut Olmayan Belge Beyanı

Kısa cevap: İstenen bir belgenin şirket kayıtlarında bulunmaması, belge kanunen düzenlenmesi veya saklanması gereken bir belge değilse tek başına bir ihlal oluşturmaz; tutulması zorunlu bir kaydın bulunmaması ise ayrıca yükümlülük ihlali tartışmasına yol açabilir. Her iki durumda da bu durumun nasıl ifade edildiği önemlidir. Sonradan ortaya çıkan bir belge için verilmiş “yoktur” cevabı, eksik veya yanıltıcı bilgi verme tartışmasına yol açabilir (SPKn m.103/7). Görüşümüze göre beyan, belgenin neden bulunmadığını ve hangi kaynakların araştırıldığını açıkça göstermelidir.

Gizlilik, Ticari Sır, Banka Sırrı ve Kişisel Veri: Neler İleri Sürülemez?

Kısa cevap: Bilgi istenen kişiler, SPKn’deki ve özel kanunlardaki gizlilik ve sır saklama hükümlerini ileri sürerek bilgi vermekten kaçınamaz (SPKn m.90/1). Buna karşılık bu kişiler, incelemenin varlığını ve niteliğini sır olarak saklamak zorundadır (m.90/2). Kısacası gizlilik Kurula karşı ileri sürülemez; incelemenin varlığı ise işin gerektirdiği kişiler dışında üçüncü kişilere karşı sır olarak saklanır.

Gizlilik sözleşmesindeki bildirim kaydı. Fon, danışmanlık veya finansman sözleşmelerinde sık görülen bir kayıt, “resmî makamların bilgi talebi hâlinde karşı tarafa önceden bildirim yapılması” yükümlülüğüdür. Bu kayıt, SPKn m.90/2 ve m.113 ile doğrudan çatışabilir: incelemenin varlığını karşı tarafa bildirmek, incelemenin gizliliğini ihlal edebilir. Görüşümüze göre bu durumda sözleşmeden doğan bildirim yapılmamalı; bildirim zorunluluğu olduğu düşünülüyorsa önce Kurulun görüşü yazılı olarak alınmalıdır. Sözleşme ilişkisinden doğabilecek sonuçlar, kanuni sır saklama yükümlülüğü karşısında ayrıca değerlendirilir.

Kişisel verilerde doğru dayanak. Çalışan, yönetici veya müşteri verilerinin Kurula verilmesi için açık rıza gerekmez; bilgi verme yükümlülüğü SPKn m.89-90’dan doğar ve kanunlarda açıkça öngörülme ile hukuki yükümlülük işleme şartları karşılanır (KVKK m.5/2-a, ç; m.8). Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak görevli ve yetkili kamu kurum ve kuruluşlarınca denetleme veya düzenleme görevlerinin yürütülmesi için gerekli veri işleme kısmi istisna kapsamındadır; bu hâlde, Kanunun amacına ve temel ilkelerine uygun ve orantılı olmak kaydıyla, aydınlatma yükümlülüğü, ilgili kişinin hakları (zararın giderilmesini talep hakkı hariç) ve sicile kayıt yükümlülüğü uygulanmaz (KVKK m.28/2-c). Sağlık veya ceza mahkûmiyeti gibi özel nitelikli kişisel veriler için ayrıca KVKK m.6’daki şartlar değerlendirilmelidir. İşyerindeki kişisel veri yükümlülüklerinin genel çerçevesi işyerinde kişisel verilerin korunması yazımızda anlatıldı.

KAP açıklaması. Halka açık şirketler için gizlilik yükümlülüğü, özel durum açıklamasıyla birlikte düşünülmelidir. Görüşümüze göre salt bir bilgi-belge talebi kural olarak açıklama konusu değildir; incelemenin varlığı sır olarak saklanır (SPKn m.90/2). Ancak süreç, sermaye piyasası aracının değerini veya yatırım kararlarını etkileyebilecek bir aşamaya gelirse açıklama yükümlülüğü ayrıca değerlendirilir. Bu değerlendirme MASAK, BDDK ve savcılık süreçlerinde KAP açıklaması yazımızda ele alındı.

Sözlü Bilgi ve Tutanak: İmza, Şerh ve Sonradan Ek Açıklama

Kısa cevap: Kurul meslek personeli yazılı bilginin yanında sözlü bilgi alabilir ve tutanak düzenleyebilir (SPKn m.89/1). İlgililer tutanakları imzalamakla yükümlüdür; imzadan kaçınılırsa sebebi tutanağa yazılır (m.89/2). Görüşümüze göre imzadan kaçınmak yerine, eksik veya yanlış yazıldığı düşünülen hususlar tutanağa şerh olarak düşülmeli ve gerekirse sonradan belgeli bir ek açıklama verilmelidir.

Sözlü bilgi aşamasında kişinin tanık, bilgi sahibi veya şüpheli konumunda olup olmadığı, kullanacağı haklar bakımından belirleyicidir. İdari inceleme ile ceza soruşturmasının sınırı ve çalışanların konumu ifadeye çağrılan çalışan rehberimizde ayrıntılı anlatıldı. Kurul incelemesi sırasında şirket ofisinde arama yapılması ise ayrı kurallara tabidir: arama, Kurul Başkanının talebi ve sulh ceza hâkiminin kararıyla yapılabilir (SPKn m.89/3). Bu durumda yapılacaklar şirket ofisinde arama ve el koyma yazımızda ele alındı.

Aracı Kurum ve Bankaya Gelen Talep: Müşteri Hesapları, Emir, Ses ve Log Kayıtları

Kısa cevap: Fon ve pay işlemlerine ilişkin incelemelerde Kurul, aracı kurumlardan ve yatırım hizmeti sunan bankalardan müşteri hesaplarına, emirlere ve işlemlere ilişkin kayıtları sıkça ister. Bu kayıtların büyük bölümü zaten Yatırım Kuruluşları Belge ve Kayıt Düzeni Tebliği (III-45.1) uyarınca tutulmak ve saklanmak zorundadır. Müşteri sırrı ve banka sırrı Kurula karşı ileri sürülemez (SPKn m.90/1); müşteriye talep hakkında bilgi verilmez (m.90/2).

Müşteri KVKK başvurusu yaparsa. İnceleme sürerken müşteri, kişisel verilerinin aktarıldığı üçüncü kişileri öğrenmek için KVKK m.11 uyarınca başvurabilir. Görüşümüze göre Kurulun denetim görevi için gerekli veri işleme KVKK m.28/2-c kapsamında ve orantılılık şartıyla kısmi istisna oluşturduğundan, bu hâlde ilgili kişinin m.11’deki hakları (zararın giderilmesini talep hakkı hariç) uygulanmaz. SPKn m.90/2’deki sır saklama zorunluluğu ve m.113’teki suç tipi de birlikte değerlendirildiğinde, yatırım kuruluşu bu başvuruya cevap verirken incelemenin varlığını açıklamamalıdır. Bu tür başvurulara verilecek cevabın metni avukatla birlikte kurulmalıdır.

Müşterilerin kendi uyuşmazlıklarında aynı kayıtları nasıl talep edebileceği aracı kurumdan emir, ses ve ekstre kayıtları talebi yazımızda anlatıldı. Yatırım kuruluşlarında aynı dönemde MASAK süreçleri de yürüyorsa, uyum görevlisinin ve yöneticilerin konumu MASAK sürecinde yönetici ve uyum görevlisi yazımızda ele alındı.

Cevapta Yapılan Hatalar ve Yaptırımları

Kısa cevap: Bilgi-belge sürecindeki hatalar, asıl inceleme konusundan bağımsız sorumluluk doğurabilir. Aynı fiil hem suç hem kabahat olarak tanımlanmışsa kural olarak yalnızca suçtan dolayı yaptırım uygulanır; suç dolayısıyla yaptırım uygulanamayan hâllerde kabahatten dolayı yaptırım uygulanabilir (Kabahatler Kanunu m.15/3). Görüşümüze göre en güvenli yol, bu tabloya hiç girmemektir: süresinde, eksiksiz ve istenen şekliyle cevap.

İdari para cezalarının tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden bu yazıda tutar verilmemiştir; güncel tutarlar ve cezaya karşı yollar SPK idari para cezası ve iptal davası yazımızda anlatıldı. Hata fark edilirse ne yapılmalı? Görüşümüze göre verilen cevapta eksik veya hatalı bir bilgi fark edildiğinde beklenmemeli; düzeltme, gerekçesi ve dayanak belgesiyle birlikte gecikmeden Kurula sunulmalıdır. Kendiliğinden ve erken yapılan düzeltme, “yanıltıcı bilgi” tartışmasında iyi niyetin önemli bir göstergesi olabilir. Sonradan ortaya çıkan ve daha önce “yoktur” denilen bir belge için de aynı yol izlenmelidir.

Teslim, Alındı ve Vekâlet: Cevabın İspatı

Kısa cevap: Cevabın içeriği kadar ne zaman ve hangi eklerle teslim edildiğinin ispatı da önemlidir. Süresinde verme ve istenen şekliyle verme, ancak teslim kayıtlarıyla ispat edilebilir. Görüşümüze göre teslim, talep yazısında gösterilen yolla yapılmalı; her teslimin alındı kaydı, teslim edilen dizinin bir nüshası ve veri taşıyıcının bir kopyası şirkette saklanmalıdır.

Elden teslimde evrak kayıt numarası, elektronik teslimde gönderim ve teslim kayıtları, veri taşıyıcıyla teslimde ise dosya listesi ve özet değerleri ispatın temelidir. Görüşümüze göre süre sonuna yakın günlerde posta veya kargo gibi teslim tarihi belirsiz yollar tercih edilmemelidir. Teslimden sonra Kurulun ek soruları geldiğinde, cevaplar aynı dizin numaralarına atıfla verilmelidir; böylece dosya tek bir düzen içinde büyür.

Muhataba Göre Cevap: İhraççı, Portföy Yönetim Şirketi, Aracı Kurum, Banka, Yönetici

Bilgi-belge talebi her muhatap için aynı riskleri taşımaz. Aşağıdaki tablo, fon ve pay işlemlerine ilişkin incelemelerde muhataba göre öne çıkan konuları gösterir. Tablodaki öneriler görüşümüzdür.

Cevaptan Sonra: Ek Talepler, Savunma İstemi, Dava ve Suç Duyurusu

Kısa cevap: Cevabın verilmesi, incelemenin bittiği anlamına gelmez. Kurul ek bilgi isteyebilir, sözlü bilgi alabilir, gerektiğinde arama yapılmasını isteyebilir. İnceleme sonunda idari para cezası gündeme gelirse önce savunma istenir; suç şüphesi varsa soruşturma Kurulun yazılı başvurusuna bağlıdır. İlk cevaptaki beyanlar bu aşamaların hepsinde dosyada yer alır.

Savunma istem yazısına verilecek cevabın yapısı SPK savunma istem yazısına cevap yazımızda, şirket ve yönetici sorumluluğunun birlikte ele alındığı durumlar ise SPK savunma istem yazısı geldiğinde şirket ve yönetici sorumluluğu yazımızda anlatıldı. Görüşümüze göre savunma aşamasında en güçlü dayanak, bilgi-belge aşamasında süresinde, eksiksiz ve tutarlı verilmiş bir cevap dosyasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

SPK bilgi-belge talebine cevap vermek zorunlu mu?

Evet. İlgililer Kurulun bilgi ve belge isteklerini yerine getirmekle yükümlüdür (SPKn m.89/2). İstenen bilgi, belge ve elektronik kayıtları hiç veya istenen şekliyle vermemek bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası gerektiren suçtur (m.111/1).

Cevap süresi kanunda belirlenmiş mi?

Hayır. Süre talep yazısında gösterilir. Bilgi ve belgeleri süresinde vermemek idari para cezasına konu olabilir (SPKn m.103/7).

Yazı elektronik tebligatla geldi; süre ne zaman başlar?

Elektronik tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m.7/a). Görüşümüze göre güvenli yol, takvimi yazının elektronik adrese ulaştığı güne göre kurmaktır.

Süre yetmezse ek süre istenebilir mi?

Evet, istenebilir; ancak kanunda ek süre hakkı düzenlenmemiştir ve karar Kurulun takdirindedir. Görüşümüze göre talep süre dolmadan, somut gerekçeyle ve hazır belgeler teslim edilerek yapılmalıdır.

Ek süre talebi süreyi kendiliğinden durdurur mu?

Görüşümüze göre hayır. Kurul ek süre vermedikçe süre işlemeye devam eder; bu nedenle ek süre talebi, hazır olan belgelerin teslimiyle birlikte yapılmalıdır.

Cevap yazısını kim imzalamalı?

Şirketi temsile yetkili kişiler, imza sirkülerine ve temsil düzenine uygun olarak (TTK m.370-371). Görüşümüze göre vekil aracılığıyla verilen cevaplarda da şirketin kendi beyanı niteliğindeki bölümler şirket yetkililerince imzalanmalıdır.

Avukat aracılığıyla cevap verilebilir mi?

Evet; vekâletname eklenerek yazışmalar vekil aracılığıyla yürütülebilir. Görüşümüze göre vekil tayini, şirket yetkililerinin SPKn m.89/2’deki yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

İstenen belge şirkette yoksa ne yazılmalı?

Belgenin neden bulunmadığı ve hangi kaynakların araştırıldığı açıkça yazılmalıdır. Sonradan ortaya çıkan bir belge için verilmiş “yoktur” cevabı, eksik veya yanıltıcı bilgi tartışmasına yol açabilir (SPKn m.103/7).

“İstenen şekliyle” vermek ne demek; PDF yeterli mi?

SPKn m.111/1, istenen şekliyle vermemeyi de suç olarak düzenler. Görüşümüze göre yazıda düzenlenebilir veya özgün format istenmişse yalnızca PDF vermek risklidir; belirli bir format istenmemişse düzenlenebilir ve okunabilir biçim birlikte verilmelidir.

Ticari sır gerekçesiyle belge verilmeyebilir mi?

Hayır. Bilgi istenen kişiler, SPKn’deki ve özel kanunlardaki gizlilik ve sır saklama hükümlerini ileri sürerek bilgi vermekten kaçınamaz (SPKn m.90/1).

Banka sırrı Kurula karşı ileri sürülebilir mi?

Hayır. Bankacılık Kanunu m.73’teki sır saklama hükmü bir özel kanun hükmüdür ve SPKn m.90/1 bu tür hükümlerin ileri sürülemeyeceğini açıkça belirtir.

Çalışan ve müşteri verilerini Kurula vermek KVKK’ya aykırı mı?

Hayır. Kanunlarda açıkça öngörülme ve hukuki yükümlülük hâllerinde veriler açık rıza aranmadan işlenebilir ve aktarılabilir (KVKK m.5/2-a, ç; m.8). Kamu kurumlarının denetleme görevleri için gerekli veri işleme, orantılı olmak kaydıyla ayrıca kısmi istisna kapsamındadır (KVKK m.28/2-c).

İncelemeyle ilgisiz kişisel veriler maskelenebilir mi?

Görüşümüze göre yalnızca talep kapsamı dışında kalan veriler, maskeleme cevapta açıkça belirtilerek ve maskesiz hâli istendiğinde verilmeye hazır tutularak maskelenebilir. Talep kapsamındaki veriler maskelenmemelidir.

Gizlilik sözleşmesi karşı tarafa bildirim yapmamızı gerektiriyorsa ne olur?

Görüşümüze göre incelemenin varlığını karşı tarafa bildirmek SPKn m.90/2 ve m.113 ile çatışabilir. Bildirim yapılmamalı; zorunluluk düşünülüyorsa önce Kurulun görüşü yazılı olarak alınmalıdır.

Aracı kurum müşterisine SPK’nın kayıtlarını istediğini söyleyebilir mi?

Hayır. Kendisinden bilgi istenen kişiler incelemenin varlığını ve niteliğini sır olarak saklamak zorundadır (SPKn m.90/2); istenen bilgi veya belgelere ilişkin başkalarına açıklamada bulunmak suçtur (m.113).

Müşteri KVKK başvurusuyla verilerinin kime aktarıldığını sorarsa ne cevap verilir?

Görüşümüze göre Kurulun denetim görevi için gerekli veri işleme KVKK m.28/2-c kapsamında ve orantılılık şartıyla kısmi istisna olduğundan m.11’deki haklar (zararın giderilmesi hariç) uygulanmaz; SPKn m.90/2 de dikkate alındığında incelemenin varlığı açıklanmamalıdır.

Ses ve log kayıtları nasıl teslim edilmeli?

Görüşümüze göre ses kayıtları özgün dosya ve tarih-saat bilgisiyle, IP ve log kayıtları ham döküm ve alan açıklamalarıyla, özet değerleri dizinde gösterilerek teslim edilmelidir. Bu kayıtların tutulması ve bütünlüğü III-45.1 m.8/2 ve m.27 ile düzenlenir.

Sözlü bilgi tutanağında eksik yazılan beyan nasıl düzeltilir?

Görüşümüze göre imza sırasında tutanağa şerh düşülmeli, sonra da dayanak belgeyle birlikte ek açıklama ve düzeltme yazısı gecikmeden Kurula verilmelidir.

Tutanağı imzalamazsam ne olur?

İlgililer tutanakları imzalamakla yükümlüdür; imzadan kaçınılırsa sebebi tutanağa yazılır (SPKn m.89/2). Görüşümüze göre imzadan kaçınmak yerine imza üstüne şerh düşmek daha doğrudur.

Yöneticinin kişisel sorumluluğuna ilişkin soruya nasıl cevap verilir?

Anayasa m.38/5’e göre hiç kimse kendisini suçlayan beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz. Görüşümüze göre ceza soruşturması ihtimali belirmişse o kişinin cevabı şirketin cevabından ayrı ve gerekirse ayrı bir avukatla değerlendirilmelidir.

Verdiğimiz cevapta hata fark ettik; ne yapmalıyız?

Görüşümüze göre düzeltme, gerekçesi ve dayanak belgesiyle birlikte gecikmeden Kurula sunulmalıdır. Kendiliğinden ve erken yapılan düzeltme, yanıltıcı bilgi tartışmasında iyi niyetin önemli bir göstergesi olabilir.

Talep geldikten sonra e-postaları silmek suç mu?

Kasten, tutmakla yükümlü olunan kayıtları usulüne uygun tutmamak veya kanuni süresince saklamamak SPKn m.112’de suçtur. Suç delillerini silmek TCK m.281 kapsamına da girebilir; kendi suçuna ilişkin delilde bu fıkraya göre ceza verilmez.

SPK incelemesini KAP’ta açıklamamız gerekir mi?

Görüşümüze göre salt bir bilgi-belge talebi kural olarak açıklama konusu değildir; incelemenin varlığı sır olarak saklanır (SPKn m.90/2). Süreç yatırım kararlarını etkileyebilecek bir aşamaya gelirse açıklama yükümlülüğü ayrıca değerlendirilir.

Bilgi-belge talebi hakkımızda suç duyurusu yapılacağı anlamına mı gelir?

Hayır. Kurul üçüncü kişilerden, aracı kurumlardan, bankalardan ve ihraççılardan da bilgi ister. Sermaye piyasası suçlarında soruşturma ise ancak Kurulun yazılı başvurusu üzerine başlar (SPKn m.115/1).

Cevaptan sonra savunma istemi gelirse süre ne kadar?

Savunma istendiğine ilişkin yazının tebliğinden itibaren otuz gün; bu süre içinde savunma verilmezse savunma hakkından feragat edildiği kabul edilir (SPKn m.105/1).

İlgili Rehberler

• SPK incelemesi: bilgi-belge talebi ve ifade rehberi
• Hissesi fon portföyündeki şirketin yöneticileri SPK incelemesine çağrıldı
• SPK’nın denetim ve tedbir yetkileri
• Fon soruşturmasında ifadeye çağrılan çalışan
• Aracı kurumdan emir, ses ve ekstre kayıtları talebi
• Fon krizi sonrası şirket içi inceleme
• SPK savunma istem yazısı geldi: şirket ve yönetici sorumluluğu
• SPK idari para cezası ve iptal davası
• SPK hakkımda suç duyurusunda bulundu: şüpheli rehberi
• Fon Krizi Gündemi
• Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi