Kornea nakli, keratokonus için çapraz bağlama tedavisi veya kornea yüzeyine yönelik başka bir ameliyattan sonra gözünü ya da görmesinin önemli bir kısmını kaybeden hasta, hekimin ve hastanenin özen borcuna aykırı davrandığını ileri sürerek maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Hekim, vekâlet sözleşmesi gereği meslek alanındaki en hafif kusurundan da sorumludur; ancak tıbbın kabul ettiği risk sınırları içinde, gerekli özene rağmen gelişen ve doğru yönetilen bir komplikasyondan sorumlu tutulmaz. Dosyanın sonucunu çoğu zaman üç soru belirler: ameliyat öncesi değerlendirme yeterli miydi, ameliyat sonrası belirtiler zamanında fark edilip doğru yönetildi mi ve hasta bu ameliyata özgü riskler konusunda aydınlatıldı mı? Ameliyat özel hastanede yapıldıysa dava tüketici mahkemesinde, kamu hastanesinde yapıldıysa idareye başvurudan sonra idare mahkemesinde açılır.
Bu yazının konusu: Kornea ameliyatlarına özgü sorumluluk başlıkları ve tazminat yolu. Rapor aşamasındaki heyet itirazı için Adli Tıp heyetinde ilgili uzman yoksa rapor geçerli mi? yazımıza, hazır itiraz modelleri için Adli Tıp raporuna itiraz ve üniversite heyeti talebi dilekçe örneğimize, katarakt, prematüre retinopatisi ve lazer cerrahisi için göz hastalıklarında malpraktis rehberimize bakabilirsiniz. Yazıdaki tıbbi bilgiler genel çerçevedir; somut dosyada tıbbi değerlendirmeyi uzman hekimler yapar. Bilgilendirme amaçlıdır.
Kornea ameliyatından sonra gözünüzü mü kaybettiniz?
Tıbbi kayıtlarınızı, onam formunuzu ve takip sürecinizi birlikte inceleyelim; dava yolunu ve süreleri netleştirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Kısa cevap
1. Kötü sonuç tek başına kusur değildir. Sorumluluk için tıbbi standarda aykırı bir uygulama ile zarar arasında illiyet bağı bulunmalı ya da hasta riskler konusunda aydınlatılmamış olmalıdır.
2. Hekim ve özel hastane vekâlet hükümlerine göre en hafif kusurdan sorumludur (TBK m.502 vd., m.506/3); kamu hastanesinde sorumluluk idarenin hizmet kusurudur.
3. Kornea dosyalarında en sık kusur iddiaları; yetersiz ameliyat öncesi değerlendirme, ameliyat sonrası enfeksiyon veya doku reddi belirtilerinin geç fark edilmesi ve ameliyata özgü risklerin anlatılmamasıdır.
4. Aydınlatmanın yapıldığını ispat yükü hekim ve hastanededir; genel bir onam formu yeterli olmayabilir.
5. Özel hastaneye karşı vekâlet sözleşmesine dayanan alacakta zamanaşımı beş yıldır (TBK m.147/5); kamu hastanesinde öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde idareye başvurulmalıdır (İYUK m.13).
Kornea Ameliyatları: Hangi İşlem, Hangi Risk?
Kornea, gözün en önündeki saydam tabakadır ve görme keskinliğinin büyük bölümü onun saydamlığına ve biçimine bağlıdır. Kornea hastalıklarında uygulanan cerrahi yöntemler birbirinden farklı amaç ve risklere sahiptir. Hukuki değerlendirmede ilk adım, uygulanan işlemin ne olduğunu ve o işlem için tıbbın kabul ettiği standart adımların neler olduğunu belirlemektir. Aşağıdaki tablo, dava konusu olan başlıca işlemleri genel bir çerçeve olarak özetler.
Kornea ameliyatları ve dava konusu olan başlıca iddialar
| İşlem | Ne için yapılır? | Dava konusu olan başlıca iddialar | Dosyada aranacak kayıt |
|---|---|---|---|
| Tam kat kornea nakli (penetran keratoplasti) | Korneanın tüm katlarının hastalıklı olduğu durumlarda bağış dokusuyla değiştirilmesi | Endikasyon, doku seçimi, ameliyat sonrası doku reddi ve enfeksiyonun geç fark edilmesi | Ameliyat notu, doku kaydı, kontrol muayeneleri |
| Tabakalı kornea nakli (lameller ve endotelyal keratoplasti) | Yalnız hastalıklı tabakanın değiştirilmesi | Teknik seçimi, nakledilen tabakanın yerinden oynaması, takip | Ameliyat notu, ameliyat sonrası görüntüleme |
| Çapraz bağlama tedavisi | Keratokonusta kornea incelmesinin ilerlemesini durdurma | Ameliyat öncesi kornea kalınlığının yeterliliği, enfeksiyon takibi | Kalınlık ölçümü, topografi, kontrol notları |
| Kornea içi halka | Keratokonusta kornea biçiminin düzeltilmesi | Endikasyon, halkanın yeri, enfeksiyon veya halkanın dışarı çıkması | Topografi, ameliyat notu |
| Göz yüzeyindeki dokunun (pterjium) çıkarılması | Konjonktivadan korneaya uzanan dokunun alınması | Kullanılan ilaçların dozu ve takip, kornea veya skleranın incelmesi | Ameliyat notu, ilaç kaydı |
| Görme kusurunu düzelten lazer cerrahisi | Miyop, hipermetrop ve astigmatın düzeltilmesi | Hasta seçimi, ameliyat öncesi tarama, kornea yüzeyi sorunları | Topografi, kalınlık ölçümü, onam formu |
Tabloda geçen ameliyat sonrası sorunların her biri, tıp literatüründe bilinen ve belirli oranlarda görülebilen komplikasyonlardır. Bu nedenle hasta tarafının iddiası, sorunun ortaya çıkmasından çok, ameliyat kararının doğru verilip verilmediği, ameliyatın standarda uygun yapılıp yapılmadığı ve sorunun zamanında fark edilip doğru yönetilip yönetilmediği üzerine kurulmalıdır. Ayrımın genel ölçüleri için komplikasyon mu, malpraktis mi rehberimize bakabilirsiniz.
Hekimle Hasta Arasındaki Hukuki İlişki: Vekâlet ve Özen Borcu
1- TBK m.502 ve m.506 bakımından: Hasta ile serbest çalışan hekim veya özel hastane arasındaki tedavi ilişkisi vekâlet sözleşmesi hükümlerine tabidir. Vekil, üstlendiği işi vekâlet verenin haklı menfaatlerine uygun biçimde, özenle yürütmekle yükümlüdür; özen borcunun belirlenmesinde benzer alanda iş ve hizmetleri üstlenen basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranış esas alınır (TBK m.506/3). Hekim olumlu sonucu garanti etmez; ancak bu sonuca ulaşmak için yaptığı işlemlerin özensizliğinden doğan zarardan sorumludur.
2- Yargıtay içtihadı bakımından: Yargıtay, mesleki iş gören vekil olarak hekimin en hafif kusurundan dahi sorumlu olduğunu, tereddüt doğuran durumlarda tereddüdü giderecek araştırmaları yapmak ve koruyucu önlemleri almakla yükümlü bulunduğunu yerleşik biçimde kabul eder. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 01.07.2025 tarihli, 2025/192 E., 2025/3719 K. sayılı kararında da çeşitli tedavi yöntemleri arasında seçim yapılırken hastanın ve hastalığın özelliklerinin gözetilmesi, hastayı risk altına sokacak davranışlardan kaçınılması ve “en emin yolun seçilmesi” gerektiği vurgulanmıştır. Aynı ilkeler hekimin çalıştığı sağlık kuruluşu için de geçerlidir.
3- Görme kusurunu düzelten lazer cerrahisi bakımından: Estetik amaçlı bazı müdahalelerde Yargıtay sonuç taahhüdü içeren eser sözleşmesi hükümlerini uygulamaktadır. Ancak lazerle görme kusuru düzeltilmesine ilişkin 2016/24615 E., 2019/12860 K. sayılı kararında Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, davanın temelinin vekillik sözleşmesi olduğunu ve özen borcuna aykırılığa dayandığını belirtmiştir. Kornea nakli ve çapraz bağlama gibi tedavi amaçlı müdahalelerde ise vekâlet niteliği tartışmasızdır.
4- Özel hastanenin sorumluluğu bakımından: Hasta özel hastaneye başvurduğunda sözleşme çoğu zaman hastaneyle kurulur; hekim, hastanenin borcunu ifa ederken kullandığı yardımcı kişi konumundadır ve hastane yardımcısının fiilinden sorumludur (TBK m.116). Hastane ayrıca organizasyon kusurundan, örneğin uygun donanım bulundurmamaktan, ameliyat sonrası takibi aksatan randevu düzeninden veya doku temini sürecindeki eksikliklerden doğrudan sorumludur. Bu nedenle dava kural olarak hem hekime hem hastane işletmecisine birlikte yöneltilir.
Lazer göz ameliyatı: LASIK, PRK ve SMILE sonrası görme bozukluğunda vekâlet ve eser tartışmasını, reklam vaadinin etkisini, keratektaziyi ve bilirkişi heyetine sorulacak soruları lazer göz ameliyatı sonrası görme bozukluğu: tazminat ve Yargıtay kararları yazımızda ayrıca ele aldık.
Özel Hastane mi, Kamu Hastanesi mi? Mahkeme, Süre ve Usul
Ameliyatın yapıldığı yere göre dava yolu
| Ameliyatın yapıldığı yer | Hukuki temel | Görevli mahkeme | Süre |
|---|---|---|---|
| Özel hastane veya muayenehane | Vekâlet sözleşmesi; hasta kabul sözleşmesi; TBK m.502 vd., m.116 | Tüketici mahkemesi (6502 s.K. m.3/1-l, m.73) | Vekâletten doğan alacakta beş yıl (TBK m.147/5) |
| Özel hastane — haksız fiile dayanma | TBK m.49 vd. | Dosyanın niteliğine göre belirlenir | Öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde on yıl; ceza zamanaşımı daha uzunsa o (TBK m.72) |
| Devlet hastanesi, eğitim ve araştırma hastanesi, devlet üniversitesi hastanesi | İdarenin hizmet kusuru | İdare mahkemesi (tam yargı davası, İYUK m.2/1-b) | Öğrenmeden itibaren bir yıl, her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvuru; otuz gün içinde cevap verilmezse istem reddedilmiş sayılır; ret veya cevapsızlıktan sonra altmış gün içinde dava (İYUK m.13) |
Kamu hastanesindeki hekime doğrudan dava açılamaz; dava idareye karşı açılır, idarenin kusurlu görevliye rücu hakkı saklıdır (Anayasa m.129/5). Özel hastane dosyalarında ise tüketici uyuşmazlıklarına ilişkin dava şartı arabuluculuk kurallarının dosyanıza uygulanıp uygulanmadığı dava açılmadan önce kontrol edilmelidir; ayrıntılar için malpraktiste arabuluculuk rehberimize, görevli yargı yerinin belirlenmesi için malpraktis davasında hangi mahkeme ve hangi süre rehberimize bakabilirsiniz. Hekimin zorunlu mesleki sorumluluk sigortasının rolü için mesleki sorumluluk sigortası rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Davanın doğru mahkemede ve süresinde açılması kritik
Ameliyatın yapıldığı yere göre izlenecek yolu, idareye başvuru ve dava sürelerini dosyanız üzerinden birlikte belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Kornea Nakline Özgü Mevzuat: Doku, Rıza ve Kayıt
Kornea nakli, 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun kapsamında bir doku naklidir. Organ ve doku nakline ilişkin işlemler Sağlık Bakanlığının yetkilendirme, denetim ve izlemesi altında yürütülür; Kanun ayrıca bedel veya çıkar karşılığı organ ve doku temini yasağını düzenler. Ölüden doku alınmasına ilişkin kurallar içinde kornea için bir kolaylık öngörülmüştür: aksine bir vasiyet veya beyan yoksa, kornea gibi ceset üzerinde değişiklik yapmayan dokular alınabilir. Bağış, rıza ve ölüm tespitine ilişkin kurallar için organ ve doku nakli hukuku rehberimize bakabilirsiniz.
Malpraktis dosyası açısından bu çerçevenin önemi şudur: Nakledilen dokunun nereden temin edildiği, nasıl saklandığı ve hangi kontrollerden geçtiği kayıt altına alınır. Ameliyattan sonra açıklanamayan bir enfeksiyon veya erken doku yetmezliği geliştiyse, dokuya ilişkin kayıtların celbi ve bilirkişiye incelettirilmesi gerekir. Nakli yapan kurumun bu işlem için gerekli yetki ve donanıma sahip olup olmadığı da organizasyon kusuru bakımından ayrıca araştırılmalıdır. Hastane enfeksiyonlarında kurumun sorumluluğu için hastane enfeksiyonu ve organizasyon kusuru rehberimize bakabilirsiniz.
Kusur mu, Komplikasyon mu? Kornea Dosyasında Belirleyici Ayrım
Yargı kararlarında komplikasyon, tıbbi girişim sırasında veya sonrasında öngörülemeyen ya da öngörülse bile önlenemeyen istenmeyen sonuç olarak tanımlanır; ancak bu sonucun bilgi ve beceri eksikliğinden kaynaklanmaması gerekir. Komplikasyon kabul edilse bile, komplikasyonun zamanında fark edilip tıbbi standartlara uygun yönetilmesi gerekir; yönetimdeki gecikme veya hata ayrı bir kusurdur. Kornea dosyalarında bu ayrım aşağıdaki aşamalarda somutlaşır.
Kornea ameliyatında aşama aşama kusur iddiası ve komplikasyon savunması
| Aşama | Kusur iddiasına örnek | Komplikasyon savunmasına örnek | Belirleyici delil |
|---|---|---|---|
| Endikasyon | Daha az riskli bir tedavi yeterliyken ameliyata karar verilmesi | Hastalığın ilerlemesi ameliyatı zorunlu kılıyordu | Ameliyat öncesi muayene ve tetkik kayıtları |
| Ameliyat öncesi değerlendirme | Kornea kalınlığı, topografi, endotel sayımı veya enfeksiyon taramasının yapılmaması | Tetkikler yapıldı, sonuçlar uygundu | Tetkik çıktıları ve tarihleri |
| Teknik ve doku | Hastalığa uygun olmayan teknik veya uygun olmayan doku kullanılması | Seçilen teknik literatürde kabul görmüş bir yöntemdir | Ameliyat notu, doku kaydı |
| Ameliyat sırası | Ameliyatta gelişen sorunun kaydedilmemesi veya yanlış yönetilmesi | Gelişen olay doğru yönetildi | Ameliyat notu, anestezi kaydı |
| Ameliyat sonrası takip | Kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet veya görmede azalma şikâyetine rağmen gecikme | Belirtiler tipik değildi, uygun tedavi başlandı | Kontrol notları, reçeteler, telefon ve randevu kayıtları |
| Komplikasyon yönetimi | Enfeksiyon veya doku reddinde tedavinin geç başlaması, sevkin gecikmesi | Tedavi standarda uygundu, sonuç önlenemedi | Tedavi kayıtları, sevk evrakı |
| Aydınlatma | Ameliyata özgü risklerin anlatılmaması | Onam formu imzalandı | Onam formunun içeriği ve imza tarihi |
Tablonun son satırı ayrıca önemlidir: Aydınlatma eksikliği, tıbbi uygulama standarda uygun olsa bile sorumluluk doğurabilir. Anayasa Mahkemesi B. No: 2021/13476 sayılı başvuruda 15.01.2025 tarihinde verdiği kararda, üniversite heyetinin işlemi komplikasyon olarak nitelendirdiği bir dosyada tıbbi ihmal yönünden ihlal bulmamış; ancak hastanın riskler konusunda bilgilendirildiğini ispat yükünün hastane ve hekimde olduğunu vurgulayarak aydınlatma yönünden maddi ve manevi varlığı koruma hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir (RG 02.10.2025, 33035).
Ameliyat Öncesi Değerlendirme: Sorumluluğun En Sık Kurulduğu Yer
Kornea cerrahisinde ameliyat kararı ve teknik seçimi, ameliyat öncesi ölçümlere dayanır. Kornea kalınlığı ölçümü, kornea yüzeyinin haritasını çıkaran topografi, korneanın iç tabakasındaki hücrelerin sayımı, göz içi basıncı ve göz yüzeyindeki enfeksiyon veya iltihabın değerlendirilmesi bu ölçümlerin başlıcalarıdır. Örneğin çapraz bağlama tedavisinde kornea kalınlığının yetersiz olması iç tabakaya zarar verme riskini artırdığından, kalınlık ölçümü temel bir güvenlik adımı olarak kabul edilir. Görme kusurunu düzelten lazer cerrahisinde ise topografi, korneanın ameliyattan sonra incelip biçim bozukluğu geliştirme riskini taşıyan hastaları ayırt etmeye yarar.
Hukuki açıdan bu aşamanın önemi, Yargıtay’ın tereddüt doğuran durumlarda tereddüdü giderecek araştırmaların yapılmasını ve en emin yolun seçilmesini özen borcunun bir parçası saymasından kaynaklanır. Ameliyat öncesi bir ölçümün hiç yapılmaması, yapıldığı hâlde sonucunun dikkate alınmaması veya sınırdaki bir değere rağmen riskin hastaya anlatılmadan ameliyata girilmesi, sonradan gelişen kötü sonucun komplikasyon olarak nitelendirilmesini zorlaştırır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2025/3719 K. sayılı kararında da ameliyat öncesi görüntülemelerin yeterli olup olmadığı ve görüntülerdeki bulgunun rapor edilip edilmediği, bilirkişi heyetine özellikle sorulması gereken hususlar arasında sayılmıştır.
Bu nedenle davaya hazırlıkta ilk iş, ameliyat öncesi tüm ölçüm çıktılarının tarihleriyle birlikte temin edilmesidir. Çıktılar ameliyat tarihinden sonra düzenlenmiş görünüyorsa veya kayıtlarda tutarsızlık varsa, tıbbi kayıtların sonradan değiştirilmesi rehberimizde anlattığımız tespit yollarına başvurulmalıdır.
Ameliyat Sonrası Takip, Doku Reddi ve Enfeksiyon
Kornea nakli ve diğer kornea ameliyatlarında sonucu belirleyen en önemli dönem çoğu zaman ameliyat sonrasıdır. Nakledilen dokuya karşı vücudun bağışıklık tepkisi, enfeksiyon ve göz içi basıncının yükselmesi gibi sorunlar erken dönemde fark edilip tedavi edildiğinde sonuç değişebilir. Kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet ve görmede azalma bu sorunların bilinen erken belirtileri arasındadır. Bu nedenle hekimin ve hastanenin özen borcu, ameliyatın kendisiyle sınırlı değildir; kontrol randevularının uygun aralıklarla verilmesini, hastaya hangi belirtide acilen başvuracağının yazılı olarak anlatılmasını ve başvurduğunda gecikmeden değerlendirilmesini de kapsar.
1- Hastanın kendi özeni bakımından: Davalı taraf, hastanın kontrollere gelmediğini, ilaçlarını düzenli kullanmadığını veya gözünü korumadığını ileri sürebilir. Zarar görenin zararın doğmasında veya artmasında etkili olması hâlinde hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir (TBK m.52/1). Bu savunmaya karşı en güçlü delil, taburcu sırasında hastaya verilen yazılı talimatın içeriği ve hastanın başvurularını gösteren kayıtlardır. Talimat yazılı değilse veya hangi belirtide başvurulacağı anlatılmamışsa, müterafik kusur savunmasının dayanağı zayıflar.
2- Telefon ve acil başvurular bakımından: Hasta ameliyat sonrası şikâyetini telefonla bildirmiş ve kendisine beklemesi söylenmişse, bu görüşmenin kaydı, mesajlar ve başka bir sağlık kuruluşuna yapılan acil başvurunun kayıtları önem taşır. Hekimin, ihtiyaç hâlinde başka bir uzmandan veya ileri merkezden görüş alması da özen borcunun parçasıdır; bu konuda konsültasyon düzeninde kusur rehberimize bakabilirsiniz.
Aydınlatılmış Onam: Kornea Ameliyatında Hangi Riskler Anlatılmalı?
1- Mevzuat bakımından: Tıbbi müdahale kural olarak hastanın rızasına bağlıdır (1219 sayılı Kanun m.70). Hasta Hakları Yönetmeliği m.15, hastanın sağlık durumu, uygulanacak tıbbi işlemler, bunların fayda ve muhtemel sakıncaları, alternatif yöntemler ve tedaviyi kabul etmemenin muhtemel sonuçları konusunda bilgilendirilmesini; m.22 ve m.24 ise kanunda gösterilen istisnalar dışında rıza olmaksızın tıbbi müdahale yapılamayacağını ve rızanın kimin tarafından verileceğini düzenler. Avrupa Biyotıp Sözleşmesi m.5 de sağlık alanındaki her müdahalenin, kişinin özgür ve bilgilendirilmiş rızasından sonra yapılabileceğini öngörür. Yönetmeliğin ayrıntıları için Hasta Hakları Yönetmeliği rehberimize bakabilirsiniz.
2- Kornea ameliyatına özgü içerik bakımından: Geçerli bir aydınlatma, genel bir “ameliyatın riskleri anlatıldı” cümlesiyle sınırlı kalmamalıdır. Kornea naklinde nakledilen dokunun reddedilebileceği, yeniden nakil gerekebileceği, uzun süre damla kullanılması ve düzenli kontrol gerektiği, enfeksiyon ve göz içi basıncı artışı riskleri ile görme kaybı ihtimali; çapraz bağlama tedavisinde iyileşme sürecindeki enfeksiyon riski ve tedavinin görmeyi düzeltmekten çok hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik olduğu; lazer cerrahisinde ise kuru göz ve kornea biçim bozukluğu gibi riskler, hastaya anlaşılır biçimde açıklanmalıdır. Alternatif tedaviler ve ameliyat yapılmazsa ne olacağı da aydınlatmanın parçasıdır.
3- İspat bakımından: Aydınlatmanın yapıldığını ve rızanın alındığını ispat yükü hekim ve hastanededir. Onam formu ameliyat sabahı, ameliyathane kapısında imzalatılmışsa, form ameliyata özgü riskleri içermiyorsa veya hastanın okuyup anlaması mümkün değilse, rızanın geçerliliği tartışmalı hâle gelir. Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2019/12860 K. sayılı kararında da lazer göz ameliyatı dosyasında bilgilendirme yapılıp yapılmadığının ayrıca değerlendirilmesi istenmiştir. Ayrıntılar için aydınlatılmış onam ve ispat yükü rehberimize bakabilirsiniz.
Delil: Hangi Kayıtları Nasıl Toplamalısınız?
1- Kayıtlara erişim bakımından: Hasta Hakları Yönetmeliği m.16, hastanın sağlık durumuna ilişkin bilgileri içeren dosya ve kayıtları inceleme ve suret alma hakkını; m.17 ise kayıtlardaki eksik veya yanlış bilgilerin düzeltilmesini isteme hakkını düzenler. Ameliyattan hemen sonra, dava düşünülmeden önce bile tüm dosyanın suretinin istenmesi önerilir.
2- Mahkeme aşamasında bakımından: Karşı tarafın elinde bulunan ve davayla ilgili belgelerin ibrazı istenebilir (HMK m.219-220). Kayıtların kaybolma veya değiştirilme tehlikesi varsa dava açılmadan önce delil tespiti yoluna başvurulabilir (HMK m.400 vd.); bu konuda delil tespiti, bilirkişi ve uzman görüşü rehberimize bakabilirsiniz.
3- Kornea dosyasına özgü kayıtlar bakımından: Muayene notları, ameliyat öncesi ölçüm çıktıları, ameliyat notu, anestezi kaydı, nakledilen dokuya ilişkin kayıtlar, onam formları, taburcu özeti ve talimatı, reçeteler, kontrol muayeneleri, telefon ve mesaj kayıtları, başka kuruluşlardaki muayene ve tedavi kayıtları ile mümkünse ameliyat öncesi ve sonrası göz fotoğrafları dosyaya girmelidir. Toplama yöntemi için hasta dosyası ve delil toplama rehberimize bakabilirsiniz.
Bilirkişi Aşaması: Kornea Cerrahisini Bilen Bir Heyet
Kornea dosyalarında davanın kaderi çoğu zaman bilirkişi raporunda belirlenir. Adli Tıp Kurumu kurullarında göz hastalıkları dalı tek bir üyeyle temsil edilir ve bu üye kornea cerrahisinde çalışmıyor olabilir. Rapor teknik soruları cevapsız bırakıyorsa, HMK m.281 uyarınca raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilerek üniversiteden, göz hastalıkları anabilim dalı öğretim üyeleri arasından kornea ve ön segment cerrahisiyle fiilen çalışanların yer aldığı bir heyet istenebilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/192 E., 2025/3719 K. sayılı kararında, Adli Tıp Kurumu Üst Kurulu raporu dâhil itirazları karşılamayan raporları yeterli görmeyerek ilgili branş uzmanlarından oluşan üniversite heyeti istemiştir.
Bu konunun hukuki temeli ve kararların ayrıntısı Adli Tıp heyetinde ilgili uzman yoksa rapor geçerli mi? yazımızda; itiraz, ek süre, soru listesi ve uzman görüşü için hazır modeller dilekçe örneği yazımızda yer alır. Raporun genel denetim ölçüleri için malpraktiste Adli Tıp raporu ve itiraz rehberimize bakabilirsiniz.
Rapor geldi mi, yoksa bilirkişi aşamasına mı geçiliyor?
Heyete sorulacak soruları ve itiraz gerekçelerini kornea ameliyatınızın kayıtlarına göre birlikte hazırlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Tazminat: Hangi Kalemler İstenebilir?
Bedensel zarar hâlinde istenebilecek maddi tazminat kalemleri TBK m.54’te sayılmıştır: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar. Bedensel zararlar Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır; kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri zarardan indirilemez (TBK m.55). Vücut bütünlüğünün zedelenmesi hâlinde hâkim, olayın özelliklerini gözönünde tutarak manevi tazminata hükmedebilir (TBK m.56).
Kornea ameliyatı sonrası göz kaybında tazminat kalemleri
| Kalem | İçeriği | Dayanak | Gerekli belge |
|---|---|---|---|
| Tedavi giderleri | Düzeltici ameliyatlar, yeniden kornea nakli, ilaçlar, özel kontakt lens, göz protezi, yol ve refakat giderleri | TBK m.54 (1. bent) | Fatura, reçete, sevk evrakı |
| Kazanç kaybı | Tedavi ve iyileşme süresince çalışılamayan döneme ait gelir kaybı | TBK m.54 (2. bent) | Gelir belgeleri, istirahat raporları |
| Çalışma gücü kaybı | Kalıcı görme kaybının oluşturduğu maluliyet oranına göre gelecekteki kayıp | TBK m.54 (3. bent) | Maluliyet raporu, aktüerya hesabı |
| Ekonomik geleceğin sarsılması | Mesleğin veya iş olanaklarının görme kaybı nedeniyle daralması | TBK m.54 (4. bent) | Meslek ve eğitim belgeleri |
| Manevi tazminat | Göz kaybının yarattığı acı, elem ve yaşam kalitesi kaybı | TBK m.56 | Tıbbi kayıtlar, tanıklar, psikolojik destek kayıtları |
| Aydınlatma eksikliğinden doğan sorumluluk | Rızanın geçersizliği nedeniyle müdahalenin hukuka aykırı sayılması | 1219 s.K. m.70; Hasta Hakları Yönetmeliği m.15, 22 | Onam formu ve içeriği |
Tek gözde görme kaybının maluliyet oranına çevrilmesi ve görme keskinliği düşmelerinin nasıl hesaplandığı için görme ve işitme kaybında maluliyet oranı rehberimize, tazminat hesabının genel yöntemi için malpraktiste tazminat hesabı rehberimize bakabilirsiniz. Ön bir tahmin için malpraktis tazminatı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Ceza Boyutu: Taksirle Yaralama ve Şikâyet Süresi
1- TCK m.89 bakımından: Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının bozulmasına neden olan kişi taksirle yaralama suçundan sorumludur. Fiil mağdurun duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına neden olmuşsa temel ceza yarı oranında (m.89/2-a), işlevinin yitirilmesine neden olmuşsa bir kat artırılır (m.89/3-b). Bir gözün görme işlevinin kaybı bu nitelikli hâller bakımından değerlendirilir.
2- Şikâyet bakımından: Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak şikâyete bağlıdır; birinci fıkra kapsamındaki yaralama hariç, suçun bilinçli taksirle işlenmesi hâlinde şikâyet aranmaz (TCK m.89/5). Şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73/1). Sağlık meslek mensupları hakkında soruşturma, mevzuatta öngörülen soruşturma izni usulüne tabidir; bu süreç için Mesleki Sorumluluk Kurulu ve rücu rehberimize bakabilirsiniz.
3- Ceza ve tazminat ilişkisi bakımından: Ceza soruşturmasında verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya beraat, tazminat davasını sona erdirmez. Hukuk hâkimi kusurun varlığını belirlerken ceza hâkiminin beraat kararıyla ve kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m.74). Ceza dosyasında alınan rapor tazminat davasında delil olarak değerlendirilebilir; ancak itirazları karşılamıyorsa tazminat davasında ayrı bir inceleme yapılmalıdır.
Süreler Tek Tabloda
Kornea ameliyatı sonrası malpraktis dosyasında süreler
| İşlem | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Özel hastane ve hekime karşı sözleşmeye dayalı dava | Beş yıl | Alacağın muaccel olması | TBK m.147/5 |
| Haksız fiile dayalı dava | İki yıl; her hâlde on yıl | Zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesi; fiil tarihi | TBK m.72 |
| Kamu hastanesi: idareye başvuru | Bir yıl; her hâlde beş yıl | Öğrenme; eylem tarihi | İYUK m.13 |
| Kamu hastanesi: dava açma | Altmış gün | Başvurunun reddi veya otuz gün içinde cevap verilmemesi | İYUK m.13 |
| Taksirle yaralama şikâyeti | Altı ay | Fiilin ve failin öğrenilmesi | TCK m.73/1 |
| Bilirkişi raporuna itiraz | İki hafta | Raporun tebliği | HMK m.281/1 |
Sözleşmeye dayalı beş yıllık süre ile haksız fiile dayalı süreler arasındaki ilişki ve dava stratejisi dosyanın özelliğine göre belirlenmelidir. İdareye başvuru süresi kaçırılırsa tam yargı davası açma imkânı da ortadan kalkabileceğinden, kamu hastanesi dosyalarında başvuru en erken tarihte yapılmalıdır.
Adım Adım: Kornea Ameliyatından Sonra Gözünüzü Kaybettiyseniz
- Tedavinize başka bir merkezde devam edin; ikinci hekimin muayene bulgularını ve görüşünü yazılı olarak alın.
- Ameliyatın yapıldığı yerden tüm dosyanın suretini isteyin: ölçüm çıktıları, ameliyat notu, doku kayıtları, onam formları, taburcu talimatı ve kontrol notları.
- Ameliyat sonrası şikâyetlerinizi ve başvurularınızı tarih sırasıyla yazın; telefon ve mesaj kayıtlarını saklayın.
- Ameliyatın özel hastanede mi kamu hastanesinde mi yapıldığını belirleyin; kamu hastanesinde bir yıllık idareye başvuru süresini takvime işleyin.
- Ceza şikâyeti düşünüyorsanız altı aylık şikâyet süresini kaçırmayın.
- Kornea cerrahisinde çalışan bir uzmandan, kayıtlar üzerinden ön değerlendirme alın; bu değerlendirme dava ve bilirkişi stratejisinin temelidir.
- Dava açıldıktan sonra bilirkişi heyetinin bileşimini ve heyete sorulacak soruları baştan belirleyin; rapor geldiğinde iki haftalık itiraz süresini kaçırmayın.
- Maluliyet raporu ve tazminat hesabı için gerekli gelir ve gider belgelerini erkenden toplayın.
Sık Yapılan Hatalar
- Kötü sonucun kendisini kusur saymak ve iddiayı ameliyat öncesi değerlendirme, takip ve aydınlatma başlıklarına dayandırmamak.
- Ameliyat öncesi ölçüm çıktılarını ve doku kayıtlarını istememek.
- Ameliyat sonrası şikâyetleri yalnızca sözlü bildirmek ve bunların kaydını oluşturmamak.
- Davayı yalnız hekime yöneltip hastaneyi ve organizasyon kusurunu dışarıda bırakmak.
- Kamu hastanesi dosyasında idareye başvuru yapmadan dava açmak veya başvuru süresini kaçırmak.
- Ceza soruşturmasındaki takipsizlik kararından sonra tazminat hakkının da bittiğini düşünmek.
- Bilirkişi heyetinin bileşimine ve rapora süresinde itiraz etmemek.
Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?
Hukukçular Evi Ankara, kornea ameliyatı sonrası göz kaybı dosyalarında önce tüm tıbbi kayıtları toplar ve ameliyat öncesi değerlendirme, ameliyat, takip ve aydınlatma aşamalarını tek tek inceler. Ameliyatın yapıldığı yere göre doğru yargı yolunu ve süreleri belirler, kamu hastanesi dosyalarında idareye başvuruyu süresinde yapar. Dava sürecinde bilirkişi heyetinin kornea cerrahisini bilen uzmanlardan oluşturulmasını talep eder, rapora süresinde ve gerekçeli itiraz eder, maluliyet ve tazminat hesabını takip eder. Tüm başlıklar için Malpraktis Rehberleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kornea naklinden sonra gözümü kaybettim; doktor kusurlu sayılır mı?
Kendiliğinden sayılmaz. Kornea naklinde doku reddi, enfeksiyon veya göz içi basıncı artışı gibi sorunlar özen gösterilse de gelişebilir. Hekimin sorumluluğu için ameliyat öncesi değerlendirmede, ameliyatta, takipte veya komplikasyonun yönetiminde tıbbi standarda aykırılık bulunmalı ya da ameliyata özgü riskler anlatılmamış olmalıdır.
Doku reddi komplikasyon değil midir?
Doku reddi kornea naklinin bilinen bir komplikasyonudur. Ancak erken belirtilerinin zamanında fark edilip tedaviye başlanması ve hastanın hangi belirtide başvuracağı konusunda yazılı olarak uyarılması gerekir. Belirtilere rağmen gecikilmişse, gecikme ayrı bir kusur olarak değerlendirilebilir.
Çapraz bağlama tedavisinden sonra görmem azaldı; dava açabilir miyim?
Açabilirsiniz; ancak başarı, ameliyat öncesi kornea kalınlığının ve diğer ölçümlerin yapılıp yapılmadığına, tedavinin endikasyona uygunluğuna, ameliyat sonrası enfeksiyon takibine ve riskleri anlatılıp anlatılmadığına bağlıdır. Ölçüm çıktılarını ve onam formunu mutlaka temin edin.
Kornea ameliyatı davası hangi mahkemede açılır?
Ameliyat özel hastanede veya muayenehanede yapıldıysa tüketici mahkemesinde (6502 s.K. m.73). Devlet hastanesi, eğitim ve araştırma hastanesi veya devlet üniversitesi hastanesinde yapıldıysa, önce idareye başvurulur, ardından idare mahkemesinde tam yargı davası açılır (İYUK m.13).
Dava açma süresi ne kadar?
Özel hastane ve hekime karşı vekâlet sözleşmesine dayanan alacakta zamanaşımı beş yıldır (TBK m.147/5). Kamu hastanesinde öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulmalı, ret veya cevapsızlıktan sonra altmış gün içinde dava açılmalıdır.
Davayı doktora mı hastaneye mi açmalıyım?
Özel hastane dosyalarında dava kural olarak hekim ve hastane işletmecisine birlikte açılır; hastane, hekimin fiilinden yardımcı kişi sorumluluğu gereği (TBK m.116) ve ayrıca organizasyon kusurundan sorumludur. Kamu hastanesinde hekime doğrudan dava açılamaz; dava idareye karşı açılır.
Onam formu imzaladım; yine de tazminat alabilir miyim?
Olabilir. İmza tek başına yeterli aydınlatma yapıldığını göstermez. Formun bu ameliyata özgü riskleri, alternatifleri ve görme kaybı ihtimalini içermesi, hastaya anlaşılır biçimde ve düşünme süresi tanınarak açıklanması gerekir. Aydınlatmanın yapıldığını ispat yükü hekim ve hastanededir.
Kontrollere gitmediysem tazminatım düşer mi?
Zararın doğmasında veya artmasında etkili olduysanız hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52/1). Ancak taburcu sırasında size hangi belirtide başvuracağınız ve kontrol tarihleri yazılı olarak bildirilmemişse veya başvurduğunuzda gecikilmişse bu savunmanın etkisi azalır.
Kornea dokusunun nereden geldiğini öğrenebilir miyim?
Kornea nakli 2238 sayılı Kanun kapsamında bir doku naklidir ve dokunun temin, saklama ve kontrol süreci kayıt altına alınır. Dava sürecinde bu kayıtların celbi ve bilirkişiye incelettirilmesi istenebilir. Bağışçının kimliğinin açıklanması beklenmez; incelemenin konusu dokunun uygunluğu ve sürecin kayıtlarıdır.
Adli Tıp raporu hekim lehine geldi; dava kaybedilmiş sayılır mı?
Sayılmaz. Rapor hâkimi bağlamaz (HMK m.282). Raporu hazırlayan heyette kornea cerrahisini bilen bir uzman yoksa ve rapor itirazlarınızı karşılamıyorsa, tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz ederek üniversiteden yeni bir heyet istenebilir.
Ceza davası açılmazsa tazminat davası etkilenir mi?
Etkilenmez. Hukuk hâkimi, kusur değerlendirmesinde ceza hâkiminin beraat kararıyla ve kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m.74). Kovuşturmaya yer olmadığı kararı da tazminat davasını engellemez.
Taksirle yaralama şikâyeti için süre var mı?
Var. Taksirle yaralama suçu kural olarak şikâyete bağlıdır ve şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73/1). Bir gözün görme işlevinin kaybı, cezayı artıran nitelikli hâller kapsamında değerlendirilir (TCK m.89/3-b).
Hangi tazminat kalemlerini isteyebilirim?
Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar (TBK m.54) ile manevi tazminat (TBK m.56). Yeniden nakil, özel kontakt lens ve göz protezi gibi giderler de tedavi gideri kapsamındadır.
Lazerle görme kusuru düzeltme ameliyatı da bu kapsamda mı?
Evet, lazer cerrahisi de korneaya yapılan bir müdahaledir. Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2016/24615 E., 2019/12860 K. sayılı kararında bu tür bir ameliyatta davanın vekillik sözleşmesine dayandığı belirtilmiş, Adli Tıp raporuna yönelik itirazlar karşılanmadan hüküm kurulması bozma sebebi sayılmıştır.
Ameliyat kayıtlarımı nasıl alırım?
Hasta Hakları Yönetmeliği m.16 uyarınca sağlık durumunuza ilişkin dosya ve kayıtları inceleme ve suret alma hakkınız vardır. Ameliyatın yapıldığı kuruma yazılı başvuru yapın; dava sürecinde ise karşı taraftaki belgelerin ibrazı mahkemeden istenebilir (HMK m.219-220).
Kamu hastanesindeki doktor hakkında ne yapılabilir?
Tazminat davası idareye karşı açılır; idarenin kusurlu görevliye rücu hakkı saklıdır (Anayasa m.129/5). Ceza soruşturması ise sağlık meslek mensupları için öngörülen soruşturma izni usulüne tabidir.
İlgili Rehberler
- Adli Tıp heyetinde ilgili uzman yoksa rapor geçerli mi?
- Adli Tıp raporuna itiraz ve üniversite heyeti talebi dilekçe örneği
- Göz hastalıklarında malpraktis: ROP, katarakt ve lazer
- Malpraktis Rehberleri
- Komplikasyon mu, malpraktis mi?
- Aydınlatılmış onam ve ispat yükü
- Hasta Hakları Yönetmeliği ve aydınlatılmış onam
- Organ ve doku nakli hukuku
- Hasta dosyası nasıl alınır?
- Tıbbi kayıtların sonradan değiştirilmesi
- Malpraktis davası: hangi mahkeme, hangi süre?
- Malpraktiste arabuluculuk
- Hastane enfeksiyonu ve organizasyon kusuru
- Görme ve işitme kaybında maluliyet oranı
- Malpraktiste tazminat nasıl hesaplanır?
- Malpraktis tazminatı hesaplama aracı
- Hekime rücu davası ve Mesleki Sorumluluk Kurulu
- Lazer göz ameliyatı sonrası görme bozukluğu ve tazminat
- Katarakt ameliyatı sonrası endoftalmi ve göz kaybı
- Malpraktis sonucu tek göz kaybında tazminat
Kornea ameliyatı sonrası göz kaybında hukuki destek
Tıbbi kayıtlarınızı, onam formunuzu ve süreleri birlikte değerlendirelim; dava ve bilirkişi stratejinizi kuralım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Dosyanız için değerlendirme
Tıbbi kayıtlarınızı birlikte inceleyelim, doğru adımı birlikte belirleyelim.
Bu içerik Sağlık Hukuku ve Malpraktis alanındadır.
Malpraktis Rehberleri · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları


