Tıbbi hata sonucu bir gözünü kaybeden hasta, hekimden ve hastaneden maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Maddi tazminat; tedavi giderlerini, kazanç kaybını, çalışma gücünün azalmasından doğan kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kaybı kapsar (TBK m.54). Çalışma gücü kaybının hesabında esas alınan maluliyet oranı, olay tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre belirlenir; 20.02.2019’dan sonraki olaylarda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uygulanır ve bu yönetmeliğin kılavuzundaki örnek hesapta, diğer gözü normal olan kişide bir gözün tam kaybı %32 engel oranına karşılık gelir. Manevi tazminatın miktarını hâkim olayın özelliklerine göre takdir eder (TBK m.56); ağır bedensel zarar hâlinde eş, çocuklar ve anne babanın da manevi tazminat isteme hakkı doğabilir. Tazminatın tamamı çoğu zaman bilirkişi raporuyla belirlendiğinden davanın türü ve süreler baştan doğru seçilmelidir.
Bu yazının konusu: Malpraktis sonucu tek göz kaybında tazminatın kapsamı, maluliyet oranı, hesap yöntemi ve dava stratejisi. Kusurun nasıl ispat edileceği için ameliyat türüne göre kornea ameliyatı, lazer göz ameliyatı ve katarakt sonrası endoftalmi yazılarımıza; görme kaybında oran hesabının teknik ayrıntıları için görme ve işitme kaybında maluliyet oranı rehberimize bakabilirsiniz. Bilgilendirme amaçlıdır.
Tıbbi hata sonucu bir gözünüzü mü kaybettiniz?
Maluliyet raporunuzu, gelir belgelerinizi ve tazminat kalemlerinizi birlikte değerlendirelim; davanın türünü ve sürelerini baştan doğru kuralım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Kısa cevap
1. Tek göz kaybında maddi tazminat dört kalemden oluşur: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılması (TBK m.54). Bunlara manevi tazminat eklenir (TBK m.56).
2. Maluliyet oranı olay tarihindeki yönetmeliğe göre belirlenir. 20.02.2019 sonrası olaylarda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uygulanır; oran Ek-2 kılavuzuna göre bulunur (m.10/3).
3. Kılavuzun tek gözlülük kuralına göre yapılan örnek hesapta, diğer gözü ve görme alanı normal olan kişide bir gözün tam kaybı %32 engel oranına karşılık gelir. Göz ve çevre dokusunun da kaybında oran artar.
4. Çalışmayan, ev işleriyle uğraşan veya emekli kişi de çalışma gücü kaybı ve manevi tazminat isteyebilir.
5. Ağır bedensel zarar hâlinde yakınlar da manevi tazminat isteyebilir (TBK m.56/2).
6. 7589 sayılı Kanun’la belirsiz alacak davası 31.07.2026’dan itibaren kaldırılmıştır. Dava artık kısmi dava olarak açılır; talep aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikat sona erinceye kadar artırılabilir ve artırılan kısım için de zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4).
Tek Göz Kaybı Hukuken Ne Anlama Gelir?
Tıpta bir gözün kaybı iki biçimde ortaya çıkar. Göz küresi yerinde olduğu hâlde görme işlevinin tamamen yitirilmesine işlevsel körlük, göz küresinin ameliyatla çıkarılması veya yok olması hâlinde ise anatomik körlük denir. Her iki durumda da kişi tek gözlü hâle gelir; anatomik kayıpta buna ek olarak göz protezi kullanımı ve yüzdeki estetik değişiklik gündeme gelir.
1- Tazminat hukuku bakımından: Bir gözün kaybı, TBK m.54’te düzenlenen bedensel zarardır. Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır; ancak uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler (TBK m.50). Tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini hâkim, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler (TBK m.51).
2- Ceza hukuku bakımından: Taksirle yaralama fiili mağdurun duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine neden olmuşsa ceza bir kat artırılır (TCK m.89/3-b); işlevin sürekli zayıflamasında ise ceza yarı oranında artırılır (TCK m.89/2-a). Bir gözün görme işlevinin kaybı birinci, görmenin kalıcı olarak azalması ikinci kapsamda değerlendirilir.
3- Kusurun ayrıca ispatı bakımından: Bu yazı, kusurun ortaya konduğu veya konacağı varsayımıyla tazminatın kapsamını anlatır. Kötü sonucun kendisi kusur değildir; komplikasyon ile kusurun ayrımı için komplikasyon mu, malpraktis mi rehberimize, bilirkişi heyetine itiraz için Adli Tıp heyetinde ilgili uzman yoksa rapor geçerli mi? yazımıza bakabilirsiniz.
Maluliyet Oranı Hangi Yönetmeliğe Göre Belirlenir?
Çalışma gücü kaybı tazminatının hesabında temel girdi, kişinin kalıcı maluliyet oranıdır. Bu oranın hangi mevzuata göre belirleneceği, olayın tarihine bağlıdır. Adli tıp literatüründe aktarılan uygulamaya göre Yargıtay, olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan yönetmeliğin esas alınmasını istemektedir. Aşağıdaki tablo, Adli Tıp Bülteni’nde 2024 yılında yayımlanan bir çalışmada yer alan dönemlendirmeyi özetler.
Olay tarihine göre maluliyet oranında esas alınan mevzuat
| Olay tarihi | Esas alınan mevzuat | Not | Tazminat davasındaki yeri |
|---|---|---|---|
| 11.10.2008 öncesi | Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü | Eski olaylar için | Meslekte kazanma gücü kaybı oranı |
| 11.10.2008 – 31.08.2013 | Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği (RG 11.10.2008, 27021) | Kişinin mesleği gözetilir | Meslekte kazanma gücü kaybı oranı |
| 01.09.2013 – 31.05.2015 | Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği | Kısa bir dönem uygulanmıştır | Meslekte kazanma gücü kaybı oranı |
| 01.06.2015 – 19.02.2019 | Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik (RG 30.03.2013, 28603) | Engellilik değerlendirmesi esaslı | Özür (engel) oranı |
| 20.02.2019 ve sonrası | Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (RG 20.02.2019, 30692) | Ek-2 Engel Alanları Kılavuzu | Engel oranı |
| 18 yaşından küçükler | Çocuklar için özel gereksinim değerlendirmesine ilişkin düzenleme | Çocuklar için ayrı sistem | Dosyanın özelliğine göre değerlendirilir |
1- 2019 tarihli Yönetmelik bakımından: Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.10/3 uyarınca engel oranı, Ek-2’deki engel alanları kılavuzunda bulunan oranlara göre yüzde olarak belirlenir. Birden fazla hastalık veya işlev kaybında Ek-3’teki Balthazard yöntemi kullanılır (m.10/4); kılavuzda adı geçmeyen durumlarda da vücut sistemleri üzerinden işlev kaybı değerlendirilir (m.10/5). Aynı fıkra, 65 yaş ve üzeri bireylerin engellilik oranına Balthazard formülüyle %10 eklenmesini öngörür (m.10/4); bu eklemenin tazminat hesabındaki yeri bilirkişi raporunda ayrıca tartışılmalıdır.
2- Rapor bakımından: Tazminat davasında maluliyet oranı mahkemenin aldıracağı bilirkişi raporuyla belirlenir. Hastanenin verdiği engelli sağlık kurulu raporu bir delildir; ancak tazminat davasında mahkemeyi tek başına bağlamaz. Rapor, olay tarihindeki yönetmeliğe göre hazırlanmamışsa veya kılavuzdaki hesap kuralları yanlış uygulanmışsa, tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilmelidir (HMK m.281/1).
Tek Göz Kaybında Oran Nasıl Hesaplanır?
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin Ek-2 kılavuzu, görme sistemindeki kaybı görme keskinliği ve görme alanı üzerinden puanlar. Bir gözün anatomik veya işlevsel olarak kaybedildiği durumlar için kılavuzda “tek gözlülük” kuralı bulunur: Tek gözlü kişide işlevsel keskinlik puanı, gören gözün puanının %80’i; işlevsel alan puanı ise gören gözün görme alanı puanının 15 eksiği olarak alınır. Kılavuzdaki örnek hesap aşağıdaki gibidir.
Kılavuzdaki örneğe göre tek göz kaybında engel oranı hesabı (diğer göz ve görme alanı normal)
| Adım | İşlem | Örnekteki değer | Açıklama |
|---|---|---|---|
| 1 | İşlevsel keskinlik puanı | 100 × 0,80 = 80 | Gören gözün keskinlik puanının %80’i |
| 2 | İşlevsel alan puanı | 100 − 15 = 85 | Gören gözün görme alanı puanının 15 eksiği |
| 3 | İşlevsel görme puanı | 80 × 85 / 100 = 68 | İki puanın çarpımı |
| 4 | Görme sistemi yetersizlik oranı | 100 − 68 = 32 | Yüzden işlevsel görme puanı çıkarılır |
| 5 | Engel oranı | %32 | Yetersizlik oranı 50 ve altındaysa engel oranına eşittir |
| 6 | Göz ve çevre dokusunun da kaybı | %32 üzerine Balthazard ile %15 | Göz çukurundaki dokuların da alındığı ağır kayıplarda kılavuzun ek kuralı |
Bu tablo kılavuzdaki örnek hesabı gösterir. Gören gözde önceden var olan bir görme azalması, görme alanı kaybı, çift görme veya göz kapağı sorunları gibi ek durumlar oranı değiştirir. Hesabın ayrıntıları ve kılavuzun diğer kuralları için görme ve işitme kaybında maluliyet oranı rehberimize bakabilirsiniz.
1- Önceden var olan hastalık bakımından: Malpraktis dosyalarında hastanın ameliyattan önce de bir göz hastalığı bulunduğu için oranın tamamı tıbbi hataya bağlanamayabilir. Örneğin ameliyat edilen gözde zaten ileri derecede görme kaybı varsa, tazminatın konusu yalnızca hatanın yol açtığı ek kayıptır. Bu nedenle bilirkişiye, ameliyat öncesindeki görme düzeyi ile şimdiki durum arasındaki farkın ve bu farkın ne kadarının hatayla illiyet bağı içinde olduğunun ayrıca sorulması gerekir.
2- Diğer gözün önemi bakımından: Tek gözünü kaybeden kişi için gören göz artık tek güvencedir. Gören gözde ilerleyen bir hastalık riski bulunan kişilerde, ekonomik geleceğin sarsılması ve manevi tazminat değerlendirmesinde bu kırılganlık ayrıca anlatılmalıdır.
Maluliyet raporunuzdaki oran doğru mu?
Raporun olay tarihindeki yönetmeliğe ve kılavuzdaki hesap kurallarına göre hazırlanıp hazırlanmadığını birlikte kontrol edelim; gerekiyorsa süresinde itiraz edelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Maddi Tazminat Kalemleri
TBK m.54, bedensel zarar hâlinde istenebilecek zararları dört bent hâlinde sayar: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar. Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır; kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri bu zararların belirlenmesinde gözönünde tutulamaz (TBK m.55).
Tek göz kaybında maddi tazminat kalemleri
| Kalem | Tek göz kaybında içeriği | Dayanak | Gerekli belge |
|---|---|---|---|
| Tedavi giderleri | Ek ameliyatlar, ilaçlar, kontrol muayeneleri, göz protezi ve ileride yenilenmesi, yol ve refakat giderleri | TBK m.54 (1. bent) | Fatura, reçete, protez yenileme süresini gösteren hekim raporu |
| Bakım gideri | İyileşme döneminde veya ileri yaşta başkasının yardımına ihtiyaç | TBK m.54 (1. bent) | Bakım ihtiyacını gösteren sağlık raporu |
| Kazanç kaybı | Tedavi ve iyileşme süresince çalışılamayan dönemdeki gelir kaybı | TBK m.54 (2. bent) | Bordro, vergi kayıtları, istirahat raporları |
| Çalışma gücü kaybı | Kalıcı maluliyet oranına göre gelecekteki kayıp; çalışmayanlarda da hesaplanabilir | TBK m.54 (3. bent) | Maluliyet raporu, gelir belgeleri, aktüerya hesabı |
| Ekonomik geleceğin sarsılması | Görme şartı aranan mesleklerin kapanması, terfi ve iş değiştirme imkânlarının daralması | TBK m.54 (4. bent) | Meslek, eğitim ve iş başvurusu belgeleri |
| Ameliyat bedeli | Zarara yol açan ve amacına ulaşmayan ameliyat için ödenen bedel | TBK m.112, m.506/3 | Fatura, ödeme dekontu |
1- Çalışma gücü kaybı bakımından: Bu kalem, kişinin kalıcı maluliyeti nedeniyle gelecekte uğrayacağı kaybı karşılar. Çalışmayan, ev işleriyle uğraşan, öğrenci veya emekli kişiler de bu kalemi isteyebilir; uygulamada gelir belgelenemiyorsa asgari ücret esas alınır. Kişi aynı işte aynı ücretle çalışmaya devam etse bile, aynı işi yapmak için daha fazla güç harcaması (efor kaybı) nedeniyle tazminat istenebilir. Çalışma çağının sona ermesinden sonraki dönem için de zarar hesaplanabilir.
2- Gelecekteki tedavi giderleri bakımından: Göz protezi belirli aralıklarla yenilenir, göz çukuru bakımı ve kontrol muayeneleri ömür boyu sürebilir. Bu giderlerin peşin sermaye değeri, hekim raporuyla belirlenen yenileme sıklığına göre hesaplanabilir. Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanan kısım ile hastanın kendi ödediği fark ayrı ayrı belgelenmelidir.
3- Estetik zarar bakımından: Göz küresinin çıkarılması yüzde kalıcı bir değişikliğe yol açar. Bu değişikliğin giderilmesine yönelik estetik giderler maddi tazminat, yarattığı üzüntü ise manevi tazminat kapsamında değerlendirilir. Yüzdeki kalıcı izlerin hukuki sonuçları için yüzde sabit iz tazminatı rehberimize bakabilirsiniz.
Hesap Nasıl Yapılır? Kusur Oranı, İndirim ve Düzeltme Hakkı
Çalışma gücü kaybı ve gelecekteki giderler, mahkemenin görevlendirdiği hesap bilirkişisi (aktüerya uzmanı) tarafından hesaplanır. Hesapta kişinin yaşı, geliri, maluliyet oranı, kusur oranı, beklenen yaşam süresi ve yapılmış ödemeler dikkate alınır. Hesap raporuna da tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (HMK m.281/1).
1- Kusur oranı bakımından: Bilirkişi raporu kusuru hekim, hastane ve hasta arasında oranlarsa tazminat bu oranlara göre belirlenir. Hekim ve özel hastane birlikte dava edilmişse, dış ilişkide zararın tamamından müteselsilen sorumluluk talep edilebilir; iç ilişkideki paylaşım onların arasındaki rücu meselesidir. Hekimin zorunlu mesleki sorumluluk sigortasının rolü için mesleki sorumluluk sigortası rehberimize bakabilirsiniz.
2- İndirim sebepleri bakımından: Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir (TBK m.52/1). Malpraktis dosyalarında bu savunma çoğu zaman “hasta kontrollere gelmedi” veya “ilaçlarını kullanmadı” biçiminde ileri sürülür. Taburcu sırasında hastaya verilen yazılı talimatın içeriği bu savunmanın karşısındaki en güçlü delildir.
3- Düzeltme hakkı bakımından: Bedensel zararın kapsamı hüküm tarihinde kesin olarak belirlenemiyorsa hâkim, hüküm tarihinden başlayarak iki yıl içinde kararı düzeltme hakkını saklı tutabilir (TBK m.75). Tek göz kaybından sonra gören gözde de bir sorun gelişme ihtimali bulunan dosyalarda bu hakkın saklı tutulması talep edilmelidir.
Kalemlerin ve kusur oranlarının genel yöntemi için malpraktiste tazminat nasıl hesaplanır rehberimize bakabilirsiniz; ön bir tahmin için malpraktis tazminatı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Manevi Tazminat: Miktarı Ne Belirler?
Bedensel bütünlüğü zedelenen kişiye hâkim, olayın özelliklerini gözönünde tutarak, uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir (TBK m.56/1). Kanun manevi tazminatın miktarını belirlemez; bunu hâkimin takdirine bırakır. Yargıtay’ın 22.06.1966 tarihli ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı da manevi tazminatı gerektiren hâl ve şartları “hakimin takdirine bırakmıştır” ve olayın özellikleri ile tarafların sosyal ve ekonomik durumunun gözetilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Tek göz kaybında manevi tazminatın takdirinde öne çıkan ölçütler
| Ölçüt | Tek göz kaybındaki karşılığı | Dayanak | Dosyaya konacak delil |
|---|---|---|---|
| Zararın ağırlığı | Görme işlevinin tamamen yitirilmesi, göz küresinin kaybı, protez kullanımı | TBK m.56/1 | Tıbbi kayıtlar, maluliyet raporu, fotoğraflar |
| Kusurun ağırlığı | Basit bir dikkatsizlik mi, ağır bir ihmal mi; hastane organizasyonundaki eksiklik | TBK m.51 | Bilirkişi raporu |
| Kişinin yaşı ve yaşam koşulları | Genç yaşta göz kaybı; araç kullanma, meslek ve sosyal yaşamdaki kısıtlanma | TBK m.56/1 | Tanıklar, meslek ve yaşam belgeleri |
| Yaşanan süreç | Çok sayıda ek ameliyat, uzun tedavi süreci, belirsizlik ve korku | TBK m.56/1 | Tedavi kayıtları, psikolojik destek kayıtları |
| Tarafların durumu ve paranın alım gücü | Tarafların sosyal ve ekonomik durumu; karar tarihindeki paranın değeri | YİBK 22.06.1966, 7/7 | Gelir ve sosyal durum belgeleri |
Manevi tazminat bir ceza veya zenginleşme aracı değildir; zarar görende manevi bir tatmin duygusu yaratmayı amaçlar. Bununla birlikte, bir gözün kaybı gibi ağır ve kalıcı bir zarar karşısında hükmedilen miktarın bu işlevi görebilecek düzeyde olması gerekir. Bu nedenle dilekçede zararın yaşam üzerindeki somut etkileri ayrıntılı anlatılmalı ve tanıklarla desteklenmelidir.
Kararlarla manevi tazminat: Yargıtay ve Danıştay’ın malpraktis dosyalarında manevi tazminata nasıl yaklaştığını malpraktiste manevi tazminat ne kadar yazımızda topladık.
Yakınların Manevi Tazminatı
Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir (TBK m.56/2). Kanun, yakınların manevi tazminat isteyebilmesini “ağır bedensel zarar” şartına bağlamıştır.
1- Yargıtay uygulaması bakımından: Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 17.11.2014 tarihli, 2014/10693 E., 2014/23947 K. sayılı kararında, sağ gözü ile birlikte başka organları da zarar gören ve %41 oranında maluliyeti bulunan işçinin eşi ve çocuklarının manevi tazminat istemlerinin reddedilmesini isabetsiz bulmuş ve hükmü bozmuştur. Daire bu kararında, ağır yaralanan çocuğun anne ve babasının ve ağır yaralanan kocanın eşinin manevi tazminat isteyebileceğine ilişkin Hukuk Genel Kurulu kararlarına (26.04.1995, 1995/11-122 E., 1995/430 K.; 23.09.1987, 1987/9-183 E., 1987/655 K.) atıf yapmıştır.
2- Tek göz kaybında bakımından: Bir gözün kaybının ağır bedensel zarar sayılıp sayılmayacağı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Göz küresinin kaybı, çok sayıda ameliyat, uzun tedavi süreci, çocuk yaşta göz kaybı veya kişinin bakıma muhtaç hâle gelmesi gibi durumlar bu değerlendirmede öne çıkar. Yakınların davacı olarak gösterilmesi ve her biri için ayrı manevi tazminat talep edilmesi gerekir; dava açıldıktan sonra yeni davacı eklemek kural olarak mümkün olmadığından bu karar baştan verilmelidir.
Yakınlarınız da davaya katılmalı mı?
Ağır bedensel zarar şartının dosyanızda nasıl kurulacağını ve kimlerin davacı olması gerektiğini dava açılmadan önce birlikte belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Davayı Nasıl Açmalı? Kısmi Dava, Talep Artırımı ve Zamanaşımı
Tek göz kaybında tazminatın miktarı, maluliyet ve hesap bilirkişisi raporları alınmadan bilinemez. Bu nedenle davanın türü baştan doğru seçilmelidir.
Tek göz kaybı tazminat davasında dava türü seçimi
| Dava türü | Dayanak | Ne zaman uygun? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Kısmi dava ve talep artırımı | HMK m.109/4 (7589 s.K. m.20) | 31.07.2026 ve sonrasında açılan davalar; alacağın bir kısmı dava edilir | Talep, tahkikat sona erinceye kadar bir defaya mahsus artırılır; artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden kesilmiş sayılır |
| Belirsiz alacak davası | HMK m.107 (7589 s.K. m.19 ile kaldırıldı) | Yalnızca 31.07.2026’dan önce açılmış davalar | Bu davalar eski hükme göre görülmeye devam eder |
| Talep sonucunun artırılması (ıslah) | HMK m.176 vd. | Davada miktarın sonradan yükseltilmesi | Bir davada bir kez yapılabilir; zamanaşımı itirazına konu olabilir |
| Düzeltme hakkının saklı tutulması | TBK m.75 | Zararın kapsamı hüküm tarihinde kesinleşmemişse | Hüküm tarihinden itibaren iki yıl içinde kullanılır |
1- 7589 sayılı Kanun değişikliği bakımından: 31.07.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107 yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Bu tarihten önce açılmış belirsiz alacak davaları ise eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntılar için belirsiz alacak davası kaldırıldı mı rehberimize bakabilirsiniz.
2- Kısmi dava ve talep artırımı bakımından: Aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m.109’a eklenen dördüncü fıkra uyarınca, alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Tek göz kaybında tazminatın miktarı maluliyet ve hesap raporlarıyla belirlendiğinden, dava kısmi dava olarak açılmalı ve raporlar geldikten sonra talep tahkikat bitmeden artırılmalıdır. Artırım bir defaya mahsus olduğundan, raporlara yapılan itirazlar sonuçlanmadan aceleyle yapılmamalıdır. Talep artırım dilekçesi için HMK m.109/4 talep artırım dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.
3- Faiz bakımından: 7589 sayılı Kanun’la TBK m.55’e eklenen hükümler uyarınca, 31.07.2026’dan sonra meydana gelen olaylarda çalışma gücü kaybı tazminatında faiz, gelirin bilindiği dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir; tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemeler oransal olarak mahsup edilir. Bu tarihten önceki olaylarda önceki uygulama sürer. Diğer kalemlerde faizin başlangıç tarihi dilekçede ayrıca ve açıkça istenmelidir; idari yargıdaki tam yargı davalarında faiz uygulamada idareye başvuru tarihinden işletilmektedir. Yasal faiz oranındaki değişiklik için yasal faiz değişikliği rehberimize bakabilirsiniz.
Süre hesabı ayrıntılı: Sözleşme, haksız fiil, uzamış ceza zamanaşımı ve kamu hastanesi süreleri için malpraktiste zamanaşımı rehberimize bakabilirsiniz.
Kime Karşı, Hangi Mahkemede?
1- Özel hastane ve muayenehane bakımından: Dava kural olarak ameliyatı yapan hekime ve hastane işletmecisine birlikte açılır; hastane hekimin fiilinden yardımcı kişi sorumluluğu gereği sorumludur (TBK m.116). Görevli mahkeme tüketici mahkemesidir (6502 s.K. m.3/1-l, m.73). Vekâlet sözleşmesine dayanan alacakta zamanaşımı beş yıldır (TBK m.147/5); haksız fiile dayanılacaksa öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde on yıl, ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır (TBK m.72). Dava şartı arabuluculuk kurallarının dosyaya uygulanıp uygulanmadığı için malpraktiste arabuluculuk rehberimize bakabilirsiniz.
2- Kamu hastanesi bakımından: İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür (Anayasa m.125). Kamu hastanesindeki hekime doğrudan dava açılamaz; dava idareye karşı açılır, idarenin kusurlu görevliye rücu hakkı saklıdır (Anayasa m.129/5). Dava açılmadan önce öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulmalı; ret veya cevapsızlıktan sonra altmış gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılmalıdır (İYUK m.13). Ayrıntılar için malpraktis davasında hangi mahkeme ve hangi süre rehberimize bakabilirsiniz.
Ceza Boyutu ve Uzlaştırma
1- Suç ve şikâyet bakımından: Tek göz kaybına yol açan tıbbi hata taksirle yaralama suçunu oluşturabilir ve cezası işlevin yitirilmesi nedeniyle bir kat artırılır (TCK m.89/3-b). Suç kural olarak şikâyete bağlıdır; birinci fıkra kapsamındaki yaralama hariç, bilinçli taksir hâlinde şikâyet aranmaz (TCK m.89/5). Şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73/1). Sağlık meslek mensupları hakkında soruşturma izni usulü için Mesleki Sorumluluk Kurulu ve rücu rehberimize bakabilirsiniz.
2- Uzlaştırma bakımından: Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-a). Uzlaştırma aşamasında yapılacak bir ödeme teklifinin tazminat davasına etkisi, kabul edilmeden önce dikkatle değerlendirilmelidir; uzlaşma belgesinde maddi ve manevi tazminat haklarının ne ölçüde karşılandığı açıkça yazılmalıdır.
3- Bağımsızlık bakımından: Ceza soruşturmasında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi veya beraat, tazminat davasını sona erdirmez. Hukuk hâkimi kusurun varlığını belirlerken ceza hâkiminin beraat kararıyla ve kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m.74).
Süreler Tek Tabloda
Tek göz kaybı tazminat dosyasında süreler
| İşlem | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Özel hastane ve hekime karşı sözleşmeye dayalı dava | Beş yıl | Alacağın muaccel olması | TBK m.147/5 |
| Haksız fiile dayalı dava | İki yıl; her hâlde on yıl | Zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesi; fiil tarihi | TBK m.72 |
| Kamu hastanesi: idareye başvuru | Bir yıl; her hâlde beş yıl | Öğrenme; eylem tarihi | İYUK m.13 |
| Kamu hastanesi: dava açma | Altmış gün | Başvurunun reddi veya cevap verilmemesi | İYUK m.13 |
| Taksirle yaralama şikâyeti | Altı ay | Fiilin ve failin öğrenilmesi | TCK m.73/1 |
| Bilirkişi ve maluliyet raporuna itiraz | İki hafta | Raporun tebliği | HMK m.281/1 |
| Kısmi davada talep artırımı | Bir defa | Tahkikat sona erinceye kadar | HMK m.109/4 |
| Kararı düzeltme hakkı | İki yıl | Hüküm tarihi | TBK m.75 |
Adım Adım: Tıbbi Hata Sonucu Bir Gözünüzü Kaybettiyseniz
- Tüm tıbbi kayıtlarınızın suretini isteyin; ameliyat öncesindeki görme düzeyinizi gösteren muayene kayıtlarını mutlaka dosyaya ekleyin.
- Tedavi, ilaç, protez, yol ve refakat giderlerinize ait fatura ve belgeleri saklayın.
- Gelirinizi gösteren bordro, vergi ve sigorta kayıtlarını; çalışmıyorsanız eğitim ve meslek belgelerinizi toplayın.
- Görme kaybının işinize, araç kullanmanıza ve günlük yaşamınıza etkisini bilen tanıkları belirleyin.
- Eşinizin, çocuklarınızın veya anne babanızın da davacı olup olmayacağına dava açılmadan önce karar verin.
- Kamu hastanesinde bir yıllık başvuru süresini, ceza şikâyeti için altı aylık süreyi takvime işleyin.
- Davayı kısmi dava olarak açın; maluliyet ve hesap raporlarına iki hafta içinde itiraz edin ve talebinizi tahkikat sona ermeden artırın (HMK m.109/4).
- Gören gözünüzde de risk varsa kararı düzeltme hakkının saklı tutulmasını isteyin (TBK m.75).
Sık Yapılan Hatalar
- Maluliyet raporunun olay tarihindeki yönetmeliğe göre hazırlanıp hazırlanmadığını kontrol etmemek.
- Ameliyat öncesindeki görme düzeyini belgelememek ve hatanın yol açtığı ek kaybı ayrıştırmamak.
- Çalışmadığı için çalışma gücü kaybı isteyemeyeceğini düşünmek.
- Göz protezi ve ileride yenilenmesi gibi gelecekteki giderleri talep etmemek.
- Yakınları davacı olarak göstermemek.
- Kısmi davada talep artırımını tahkikat sona ermeden yapmamak veya artırımın bir defaya mahsus olduğunu gözden kaçırmak.
- Uzlaştırmada tazminat haklarını belirsiz bırakan bir belge imzalamak.
Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?
Hukukçular Evi Ankara, tek göz kaybı dosyalarında önce kusurun ispatına yönelik tıbbi kayıtları ve ameliyat öncesi görme düzeyini belgeleyen kayıtları toplar. Gelir, gider ve yaşam koşullarına ilişkin belgeleri bir araya getirir, yakınların davacı olup olmayacağını belirler ve davayı uygun türde, süresinde açar. Maluliyet raporunun olay tarihindeki yönetmeliğe ve kılavuz kurallarına uygunluğunu, hesap raporunun girdilerini denetler; gerektiğinde süresinde itiraz eder. Tüm başlıklar için Malpraktis Rehberleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Tıbbi hata sonucu bir gözümü kaybettim; ne kadar tazminat alabilirim?
Kesin bir rakam söylenemez. Maddi tazminat; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılması kalemlerinden oluşur ve yaşınıza, gelirinize, maluliyet oranına ve kusur oranına göre bilirkişi tarafından hesaplanır (TBK m.54). Manevi tazminatın miktarını ise hâkim olayın özelliklerine göre takdir eder (TBK m.56).
Tek göz kaybında maluliyet oranı yüzde kaç?
20.02.2019’dan sonraki olaylarda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uygulanır. Kılavuzdaki örnek hesaba göre, diğer gözü ve görme alanı normal olan kişide bir gözün tam kaybı %32 engel oranına karşılık gelir. Göz ve çevre dokusunun da kaybı veya gören gözdeki sorunlar oranı değiştirir.
Olay 2019’dan önce olduysa hangi yönetmelik uygulanır?
Olay tarihinde yürürlükte olan mevzuat esas alınır. Örneğin 01.06.2015 ile 19.02.2019 arasındaki olaylarda Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik; 11.10.2008 ile 31.08.2013 arasındaki olaylarda Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği uygulanır.
Hastaneden aldığım engelli raporu tazminat için yeterli mi?
Yeterli değildir. Engelli sağlık kurulu raporu bir delildir; ancak tazminat davasında maluliyet oranı mahkemenin aldıracağı bilirkişi raporuyla belirlenir ve rapor mahkemeyi tek başına bağlamaz.
Çalışmıyorum; çalışma gücü kaybı tazminatı isteyebilir miyim?
İsteyebilirsiniz. Ev işleriyle uğraşan, öğrenci veya emekli kişiler de bu kalemi isteyebilir; uygulamada gelir belgelenemiyorsa asgari ücret esas alınır. Aynı işte çalışmaya devam edenler de daha fazla güç harcamak zorunda kalmaları nedeniyle tazminat isteyebilir.
Göz protezi giderini isteyebilir miyim?
İsteyebilirsiniz. Protez ve ileride yenilenmesi, göz çukuru bakımı ve kontrol muayeneleri tedavi giderleri kapsamındadır (TBK m.54). Gelecekteki giderler, hekim raporuyla belirlenen yenileme sıklığına göre hesaplanabilir.
Ameliyattan önce de o gözümde sorun vardı; tazminat azalır mı?
Tazminatın konusu, tıbbi hatanın yol açtığı ek kayıptır. Ameliyat öncesindeki görme düzeyi ile şimdiki durum arasındaki fark ve bu farkın ne kadarının hatayla illiyet bağı içinde olduğu bilirkişiye ayrıca sorulmalıdır. Ameliyat öncesi muayene kayıtları bu nedenle çok önemlidir.
Eşim ve çocuklarım da manevi tazminat isteyebilir mi?
Ağır bedensel zarar hâlinde isteyebilir (TBK m.56/2). Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 2014/23947 K. sayılı kararında, sağ gözü ile birlikte başka organları da zarar gören ve %41 maluliyeti bulunan işçinin eşi ve çocuklarının manevi tazminat istemlerinin reddini bozmuştur. Yakınların baştan davacı olarak gösterilmesi gerekir.
Manevi tazminatın miktarını ne belirler?
Zararın ağırlığı, kusurun ağırlığı, kişinin yaşı ve yaşam koşulları, yaşanan tedavi süreci, tarafların sosyal ve ekonomik durumu ile paranın alım gücü. Kanun miktarı belirlemez; hâkimin takdirine bırakır (TBK m.56/1; YİBK 22.06.1966, 7/7).
Davayı belirsiz alacak davası olarak açabilir miyim?
31.07.2026’dan sonra açamazsınız; 7589 sayılı Kanun’la HMK m.107 kaldırılmıştır. Dava kısmi dava olarak açılır; talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikat sona erinceye kadar artırılabilir ve artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4). Bu tarihten önce açılmış belirsiz alacak davaları eski hükme göre görülür.
Gören gözümde ileride sorun çıkarsa ne olur?
Bedensel zararın kapsamı hüküm tarihinde kesin olarak belirlenemiyorsa hâkim, hüküm tarihinden başlayarak iki yıl içinde kararı düzeltme hakkını saklı tutabilir (TBK m.75). Bu hakkın saklı tutulması dava sırasında talep edilmelidir.
Kontrollere gitmediysem tazminatım düşer mi?
Zararın doğmasında veya artmasında etkili olduysanız hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52/1). Ancak taburcu sırasında size hangi belirtide başvuracağınız ve kontrol tarihleri yazılı olarak bildirilmemişse veya başvurduğunuzda gecikilmişse bu savunmanın etkisi azalır.
Davayı kime açmalıyım?
Özel hastanede hekim ve hastane işletmecisine birlikte, tüketici mahkemesinde. Kamu hastanesinde idareye karşı, önce idareye başvurup ardından idare mahkemesinde tam yargı davası olarak (İYUK m.13). Kamu hastanesindeki hekime doğrudan dava açılamaz.
Dava açma süresi ne kadar?
Özel hastaneye karşı vekâlet sözleşmesine dayanan alacakta zamanaşımı beş yıldır (TBK m.147/5). Kamu hastanesinde öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulmalı, ret veya cevapsızlıktan sonra altmış gün içinde dava açılmalıdır.
Ceza davasında uzlaşırsam tazminat davası açabilir miyim?
Uzlaşmanın içeriğine bağlıdır. Taksirle yaralama şikâyete bağlı olduğundan uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-a). Uzlaşma belgesinde maddi ve manevi tazminat haklarının ne ölçüde karşılandığı açıkça yazılmalı; tazminat haklarını belirsiz bırakan bir belge imzalanmadan önce hukuki destek alınmalıdır.
Ceza davası beraatle biterse tazminat davası düşer mi?
Düşmez. Hukuk hâkimi kusurun varlığını belirlerken ceza hâkiminin beraat kararıyla ve kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m.74). Kovuşturmaya yer olmadığı kararı da tazminat davasını engellemez.
İlgili Rehberler
- Görme ve işitme kaybında maluliyet oranı
- Malpraktiste tazminat nasıl hesaplanır?
- Malpraktis tazminatı hesaplama aracı
- Kornea ameliyatı sonrası göz kaybı: hekim kusuru ve tazminat
- Lazer göz ameliyatı sonrası görme bozukluğu: tazminat ve Yargıtay kararları
- Katarakt ameliyatı sonrası endoftalmi ve göz kaybı
- Göz hastalıklarında malpraktis: ROP, katarakt ve lazer
- Adli Tıp heyetinde ilgili uzman yoksa rapor geçerli mi?
- Adli Tıp raporuna itiraz ve üniversite heyeti talebi dilekçe örneği
- Malpraktis Rehberleri
- Yüzde sabit iz tazminatı
- Ölümle sonuçlanan malpraktis: tazminat ve ceza yolu
- Hekim zorunlu mesleki sorumluluk sigortası
- Malpraktis davası: hangi mahkeme, hangi süre?
- Malpraktiste arabuluculuk
- Delil tespiti, bilirkişi ve uzman görüşü
- Talep artırım dilekçesi örneği (HMK m.109/4)
- Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı?
- Malpraktiste zamanaşımı: dava açma süresi
- Malpraktiste manevi tazminat ne kadar?
Tek göz kaybında tazminat için hukuki destek
Maluliyet oranınızı, tazminat kalemlerinizi ve sürelerinizi birlikte değerlendirelim; davanızı doğru türde ve zamanında açalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Dosyanız için değerlendirme
Tıbbi kayıtlarınızı birlikte inceleyelim, doğru adımı birlikte belirleyelim.
Bu içerik Sağlık Hukuku ve Malpraktis alanındadır.
Malpraktis Rehberleri · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları


