Sağlık sektörü, yüksek sabit maliyet, uzun tahsilat vadeleri (özellikle SGK ve özel sigorta ödemeleri) ve pahalı tıbbi cihaz yatırım gerekleri nedeniyle nakit akışı dalgalanmalarına duyarlıdır. Özel hastane, poliklinik, tıp merkezi ve tanı-görüntüleme merkezlerinde konkordato başvurusu; hasta hizmet sürekliliği, SGK anlaşmalarının devamı ve tıbbi personel alacaklarının korunması bakımından özel değerlendirme gerektirir.
Bu konuda hukuki destek almak ister misiniz? Uzman hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Sağlık Kuruluşlarında Konkordatoya Yönelme Sebepleri
Sektörde konkordato nedenleri; SGK ödemelerindeki gecikmeler, özel sigorta şirketleriyle tazmin sorunları, tıbbi cihaz kredi ve leasing yükleri, hekim ve sağlık personeli maliyeti, ilaç-sarf malzeme tedarikçi vadeleri ve hasta trafiğindeki dalgalanmalardır. Konkordato, faaliyetin sürdürülerek borçların yeniden yapılandırılmasını amaçlar.
SGK Anlaşması ve Kamu Alacakları
Özel sağlık kuruluşlarının SGK ile yaptığı anlaşmalar, hasta hizmet sürekliliği ve tahsilat rejimi bakımından kritik önemdedir. Konkordato mühleti kural olarak SGK anlaşmasını kendiliğinden sona erdirmez; ancak SGK’nın prim ve idari yaptırım alacakları amme alacakları rejimine tabidir. Amme alacaklarının konkordatodaki durumu için konkordato ve amme alacakları yazımıza bakabilirsiniz.
Hekim, Hemşire ve Sağlık Personelinin Alacakları
Sağlık personelinin ücret, kıdem ve ihbar alacakları İİK m.206’nın birinci sırasında imtiyazlıdır ve konkordato mühletindeki takip yasağının istisnası olarak değerlendirilebilir. Ayrıca hekimlerin sözleşme türü (iş sözleşmesi, hizmet sözleşmesi, ortaklık) alacakların hukuki niteliğini belirler. Ayrıntı için konkordato ve işçi alacakları yazımıza bakınız.
Hasta Hizmet Sürekliliği ve Kamu Yararı
Hastane, poliklinik gibi kuruluşlarda konkordato ilanı, ilgili idare ve mahkeme bakımından kamu yararının gözetilmesini gerektiren özel bir alandır. Kritik tedavi süreçlerinin kesilmemesi için mahkeme, işletmenin sürdürülmesine ilişkin özel tedbirler alabilir. Sağlık Bakanlığı ve ilgili düzenleyici kuruluşların denetim ve izin süreci de değerlendirilmelidir.
Tıbbi Cihaz Leasing ve İlaç Tedarikçi İlişkileri
Sağlık kuruluşlarında yüksek maliyetli tıbbi cihazlar sıklıkla finansal kiralama (leasing) veya ipotek yoluyla finanse edilir. Konkordatoda rehinli alacaklar için özel müzakere rejimi geçerlidir; ayrıntı için rehinli alacaklılarla müzakere yazımıza bakabilirsiniz. Leasing için ayrıca hub altındaki leasing ve konkordato içeriği yol göstericidir.
Sık Sorulan Sorular
Özel hastane konkordato ilan etti; tedavim devam eder mi?
Konkordato mühleti sağlık kuruluşunun ticari faaliyetini kendiliğinden sona erdirmez; hizmet sürekliliği kural olarak sürer. Mahkeme, kamu yararını gözeten özel tedbirlere hükmedebilir; ayrıntı somut olayda değerlendirilir.
SGK anlaşması konkordato hâlinde iptal olur mu?
SGK anlaşmasının devamı kural olarak sözleşme koşullarına ve SGK’nın değerlendirmesine bağlıdır. Konkordato mühleti anlaşmayı kendiliğinden sona erdirmez ancak SGK, birikmiş prim borçları ve yükümlülük ihlalleri bakımından ayrıca değerlendirme yapabilir.
Uzman görüşü almak için doğrudan iletişime geçebilirsiniz.
📞 0554 648 37 15 | 💬 WhatsApp
Sağlık Sektörünün Özgün Konkordato Riskleri
Özel hastane ve sağlık kuruluşlarının konkordato süreçlerinde diğer sektörlerden farklı hukuki hassasiyetler mevcuttur. En başta gelen hasta güvenliği ve sağlık hizmetlerinin sürekliliği, mahkemenin ve komiserin öncelikli değerlendirme alanıdır. Faaliyetin durdurulması hem hukuka hem etiğe aykırıdır.
Sağlık Bakanlığı’nın ruhsat denetimi ve SGK ile sözleşme durumu, konkordato sürecinin sonucunu doğrudan etkiler. Ruhsatın iptali veya SGK sözleşmesinin feshi, hastanenin gelir akışını sıfırlayabilir. Bu nedenle mühlet süresince kurumsal ilişkilerin dikkatli yönetimi zorunludur.
Malzeme, ilaç, tıbbi cihaz tedarikçileri ile ilişkiler kritik önemdedir. Sağlık sektöründe tedarik zincirinin durması hasta güvenliğini doğrudan tehdit eder. Konkordato mühletinde tedarikçilerle ödeme takvimi ve peşin/kısmi ödeme düzenlemeleri mahkemenin öncelikli desteğini alabilir.
SGK Alacakları ve Hasta Katkı Payları
Sağlık kuruluşları SGK’ya karşı alacaklı pozisyondadır (verilen hizmetlerin bedellerinin geri ödemesi için). Aynı zamanda SGK primleri açısından borçlu pozisyondadır. Bu ikili ilişki konkordatoda özel bir muhasebe gerektirir.
SGK’nın hastaneden olan alacakları (prim borçları, cezalar) amme alacağı olarak İİK m. 206 ve 6183 sayılı Kanun kapsamında öncelikli sıralamaya girer. Tasdik edilen konkordato, 6183 sayılı Kanun kapsamındaki amme alacakları için bağlayıcı değildir (İİK m.308/c/3); proje bu alacaklar için indirim veya vade öngörse de alacaklı kurum bununla bağlı olmaz, bu nedenle bu borçların ödenmesi proje dışında, ilgili mevzuattaki yapılandırma imkânlarıyla planlanmalıdır.
Hasta katkı payları ve özel sağlık sigortası ödemeleri ise ticari alacaklar gibi işlem görür. Konkordato mühleti bu ödemelerin normal seyrini durdurmaz; hastane hizmet vermeye ve gelir elde etmeye devam eder. Bu, sağlık sektörünün konkordatoda avantajıdır: gelir akışı büyük ölçüde korunur.
Hekim ve Sağlık Personeli Alacakları
Hastanelerde çalışan hekim, hemşire ve diğer sağlık personelinin ücret ve maaş alacakları özel bir hassasiyet gerektirir. İİK m. 206 kapsamında son bir yıllık ücret alacakları öncelikli alacak niteliğindedir. Kıdem ve ihbar tazminatları da benzer koruma altındadır.
Hekimlerle yapılan hasılat paylaşımı sözleşmeleri uygulamada sık karşılaşılır. Bu sözleşmelerin konkordato mühletinde nasıl işleyeceği İİK m. 296 çerçevesinde değerlendirilir. Hekime verilen paylar, sözleşmede kararlaştırılan yüzde üzerinden hastane cirosuna göre ödenmeye devam eder.
Sağlık personelinin ayrılma tehdidi, konkordato başarısı için ciddi bir risktir. Bu nedenle uygulamada personel bağlılık primleri ve kıdem korunması taahhütleri konkordato projesine dahil edilir. Aksi hâlde deneyimli personel kaybı hastanenin sonunu getirebilir.
Sağlıkta En Kritik Kalem: SGK Hakedişlerinin Temliki (İİK m.294)
Özel hastane ve sağlık kuruluşlarının nakit akışı büyük ölçüde SGK hakedişlerine dayanır ve bu hakedişler uygulamada sıkça önceden temlik edilir veya faktoringe verilir. İİK m.294 bu yapıya doğrudan müdahale eder:
"Konkordato mühletinin verilmesinden önce, müstakbel bir alacağın devri sözleşmesi yapılmış ve devredilen alacak konkordato mühletinin verilmesinden sonra doğmuş ise, bu devir hükümsüzdür."
| Senaryo | Devir | Sonuç |
|---|---|---|
| Temlik mühletten önce, hakediş de mühletten önce doğdu | Geçerli | Devralan hakedişi alır |
| Temlik mühletten önce, hakediş mühletten sonra doğdu | Hükümsüz | Hakediş işletmenin malvarlığında kalır; devralan İİK m.299 uyarınca on beş gün içinde alacak kaydı yaptırmalıdır |
| Faktoring çerçeve sözleşmesiyle gelecek dönem hakedişleri devredildi, hizmet mühletten sonra verildi | Hükümsüz | Aynı sonuç |
| Devir mühlet kararından sonra yapıldı | Ayrıca değerlendirilir | Mühlet içinde borçlunun tasarruf yetkisi İİK m.297 ile sınırlıdır |
Bu hüküm hastane için hayatî bir nakit kaynağıdır. Sağlık kuruluşlarında konkordatoya gelinmesinin başlıca sebebi, hakedişlerin peşinen temlik edilmiş olması nedeniyle işletmenin kendi ürettiği nakde erişememesidir. İİK m.294, mühletten sonra doğan hakedişleri işletmeye geri kazandırır. Bu tutarların ön projede açıkça gösterilmesi, makul güvence değerlendirmesini belirgin biçimde güçlendirir.
Hizmet Sürekliliği ve Sözleşmelerin Korunması
Sağlıkta faaliyetin durması, diğer sektörlerden farklı olarak yalnızca ticari değil operasyonel bir sonuç doğurur. Kanunun sözleşme rejimi bu sürekliliği destekler.
| Hüküm | Sağlığa özgü sonucu |
|---|---|
| Sözleşmelerin devamı (İİK m.296/1) | İşletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden ilaç, sarf malzeme ve laboratuvar hizmet sözleşmelerinin devamı esastır; sözleşmedeki konkordatoyu fesih sebebi sayan kayıtlar uygulanmaz |
| Karşılıklı ifa (İİK m.296/1 son cümle) | Mühlet süresince devam eden sözleşmelerden doğan edimler karşılıklı ifa edilir — tedarikçi mal vermeye devam ediyorsa bedeli cari olarak ödenir |
| Aşırı külfetli sözleşmenin feshi (İİK m.296/2) | Zarar üreten uzun vadeli cihaz veya hizmet anlaşmaları, komiserin uygun görüşü ve mahkemenin izniyle feshedilebilir; tazminat projeye tabi olur. Hizmet sözleşmelerinin feshine ilişkin özel hükümler saklıdır |
| Komiser izinli yeni borç (İİK m.308/c) | İlaç ve sarf malzeme tedariki için mühlet içinde komiserin izniyle alınan borçlar konkordato şartlarına tabi değildir ve rehinli alacaklardan hemen sonra, diğer bütün alacaklardan önce ödenir |
| Sağlık personeli alacakları | İİK m.206/1 imtiyazlı alacaktır: mühlette haciz yoluyla takip yapılabilir ve tasdik için tam ödemenin teminata bağlanması şarttır (m.294/2, m.305/d) |
🏥 Üçüncü satırdaki saklı hüküm önemlidir. İİK m.296/2’nin son cümlesi, hizmet sözleşmelerinin feshine ilişkin özel hükümlerin saklı olduğunu belirtir. Yani aşırı külfetli sürekli borç ilişkisini fesih imkânı, iş sözleşmelerine kendi rejimi dışında uygulanmaz. Sağlık personeli istihdamına ilişkin kararlar iş mevzuatı çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Leasingli Tıbbi Cihazlar: İİK m.307 Ertelemesi
Görüntüleme sistemleri, laboratuvar cihazları ve ameliyathane donanımı çoğu kuruluşta finansal kiralamayla edinilmiştir. Tasdik kararında, borçlunun talebi üzerine bu malların iadesi karardan itibaren bir yılı geçmemek üzere ertelenebilir. Beş şartın tamamı birlikte aranır:
| Şart | İçeriği | Sağlıkta nasıl karşılanır |
|---|---|---|
| a | Borçlunun sözleşmenin aynen ifasını İİK m.294 uyarınca üstlenmiş olması | Mühlet döneminde komiserlikle yazılı olarak kayda geçirilmelidir — tasdik aşamasına bırakılırsa şart eksik kalır |
| b | Kira alacağının konkordato talebinden önce doğmuş olması | Sözleşme ve ödeme planı tarihleriyle gösterilir |
| c | Ödenmemiş kira borcunun üç aylık tutarı aşmaması | Birikmiş borç üç ayı aşıyorsa talep öncesinde indirilmelidir |
| d | Değer kaybı zararının teminat altına alınmış olması | Cihaz sigortasının erteleme süresini kapsaması; kiralayanın dain-i mürtehin gösterilmesi |
| e | Malın faaliyet için zorunlu olduğunun ve iadesi hâlinde ekonomik varlığın tehlikeye düşeceğinin yaklaşık olarak ispatı | Cihazın hangi hizmet biriminde kullanıldığı, alternatifinin bulunmadığı ve iadesi hâlinde hangi hizmetin duracağı teknik raporla gösterilebilir |
Beşinci şart sağlıkta diğer sektörlere göre daha somut kurulabilir: bir görüntüleme cihazının iadesi hâlinde ilgili birimin hizmet veremeyeceği doğrudan gösterilebilir. Talebe hizmet birimi bazında cihaz kullanım verisi eklenmesi ikna gücünü artırır.
Konkordato Sürecinin Kanuni Çerçevesi
Sağlık kuruluşlarında da süreç genel hükümlere göre işler.
Konkordato rejimi
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Başvuru | Borçlunun veya alacaklının konkordato talebi | İİK m.285 |
| Belgeler | Talebe eklenecek belgeler | İİK m.286 |
| Geçici mühlet | Şartların varlığında geçici mühlet kararı | İİK m.287 |
| İlan | Kararın ilan edilmesi | İİK m.288 |
| Kesin mühlet | Geçici mühlet sonrası kesin mühlet | İİK m.289 |
| Komiser | Konkordato komiserinin görevlendirilmesi | İİK m.290 |
| Takip yasağı | Mühlet içinde takip yapılamaması | İİK m.294 |
| Tasdik | Projenin mahkemece tasdiki | İİK m.305, m.308 |
Yedinci satır, alacaklılar bakımından en somut sonuçtur: mühlet kararıyla birlikte kuruluş hakkında yeni takip yapılamaz ve başlamış takipler durur.
Kamu alacakları da mühletten etkilenir. Mühlet içindeki takip yasağı, kamu alacakları bakımından da kanunda öngörülen çerçevede sonuç doğurur (İİK m.294). Bu nedenle kamu alacaklısı idarelerin de mühlet kararını gözeterek hareket etmesi gerekir.
İşçi Alacakları ve Sıra
Personel alacaklarının konkordatodaki konumu ayrıca değerlendirilir.
Alacak rejimi
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kayıt | Alacağın komisere bildirilmesi | İİK m.299 |
| Nitelik | İmtiyazlı, rehinli veya adi ayrımı | |
| İmtiyaz | Kanuni sıradaki konum | İİK m.206 |
| Dönem | Kanunda öngörülen dönem sınırı | İİK m.206 |
| Aşan kısım | Sınırı aşan kısmın adi alacak olması | |
| Nisap | Oy hesabındaki konumu | İİK m.302 |
| Tasdik | Projenin bağlayıcılığı | İİK m.308/c |
| İflas | Ret hâlinde masaya kayıt | İİK m.206 |
Dördüncü ve beşinci satırlar birlikte okunmalıdır: işçi alacakları kanuni sırada yer alırken kanunda öngörülen dönem sınırı gözetilir; bu sınırı aşan kısım adi alacak konumuna gelir.
Sıra cetveli için sıra cetveli rehberimize bakabilirsiniz.
Tasdike Kadar İşleyen Aşamalar
Mühlet verildikten sonra izlenecek aşamalar kanunda sıralanmıştır.
Tasdik rejimi
| Aşama | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Alacak kaydı | Alacakların komisere bildirilmesi | İİK m.299 |
| İtiraz | Kaydedilen alacaklara itiraz | İİK m.300 |
| Toplantı | Alacaklılar toplantısı | İİK m.301 |
| Nisap | Oy hesabı ve komiserin raporu | İİK m.302 |
| Duruşma | Tasdik duruşmasının yapılması | İİK m.304 |
| Şartlar | Tasdik için aranan şartlar | İİK m.305 |
| Karar | Tasdik veya ret kararı | İİK m.308 |
| Fesih | Bireysel veya tamamen fesih | İİK m.308/e, m.308/f |
Birinci ve dördüncü satırlar birlikte okunmalıdır: nisap hesabı kaydedilen alacaklar üzerinden yapıldığından, personel ve tedarikçi alacaklarının süresinde kaydettirilmesi oylama sonucunu doğrudan etkiler.
Hizmet sürekliliği ayrı bir sorundur. Mühlet süresince faaliyetin devamı esas olsa da tedarik ve personel ilişkilerinin sürdürülmesi ayrı bir yönetim sorunudur. Devam eden sözleşmeler bakımından kanunda öngörülen hükümler gözetilerek hareket edilmelidir (İİK m.296).
Rehinli Alacaklar ve Teminatlar
Kuruluşun kullandığı krediler genellikle teminata bağlanmıştır.
Rehin rejimi
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Takip | Rehnin paraya çevrilmesinde özel durum | İİK m.295/1 |
| Muhafaza | Sınırlama getirilmesi | İİK m.295/1 |
| Satış | Mühlet içinde yapılamaması | İİK m.295/1, m.295/2 |
| Kayıt | Rehinli kısmın ayrı gösterilmesi | İİK m.299 |
| Bağlayıcılık | Tasdikin etkisi | İİK m.308/c |
| Yapılandırma | Rehinli alacakların durumu | İİK m.308/h |
| Açık | Rehin bedelinin yetmemesi | İİK m.152 |
| Adi alacak | Aşan kısmın konumu |
Birinci ve üçüncü satırlar birlikte okunmalıdır: mühlet içinde rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya sürdürülebilir; ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbiri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez (İİK m.295/1). Rehinli malın projeye göre işletmede kullanılması öngörülmüyorsa veya kıymeti düşecek ya da muhafazası masraflı olacaksa m.297/2’deki usule göre satışına izin verilebilir; satış gelirinden rehinli alacaklıya rehin bedeli kadar ödeme yapılır (İİK m.295/2).
Cihaz ve taşınmaz rehinleri ayrı değerlendirilir. Sağlık kuruluşlarında cihaz ve taşınmazlar üzerinde kurulan rehinler, alacaklının konumunu adi alacaklıdan ayırır. Alacak kaydında rehinli kısmın ayrı gösterilmesi gerekir (İİK m.299).
Hastane Konkordatosunda Kıymet Takdiri, Tedarikçi Güvencesi ve Vergi İstisnaları
Sağlık kuruluşlarında hasta hizmetinin kesintisiz sürmesi, ilaç, sarf malzemesi ve tıbbi cihaz tedarikçilerinin mühlet döneminde de çalışmaya devam etmesine bağlıdır. Kanun bunun için tedarikçiye özel bir güvence tanır. Tasdik aşamasında ise bina ve cihaz değerleri, rehinli alacaklıların oy gücü ve personel alacaklarının teminatı öne çıkar. Aşağıdaki tablo bu kuralların hastane dosyalarındaki karşılığını gösterir.
Tasdik aşamasında uygulanan kurallar
| Konu | Kanundaki kural | Sağlık dosyasında anlamı | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Komiser izinli yeni borçlar | Geçici mühlet kararından sonra komiserin izniyle akdedilen borçlar adi konkordatoda konkordato şartlarına tabi değildir, temerrüt hâlinde mühlet sırasında dahi takibe konu edilebilir ve rehinli alacaklardan hemen sonra ödenir; aynı kural, komiserin izniyle ifası kabul edilen sürekli borç ilişkilerindeki karşı edimler için de geçerlidir | Mühlet döneminde komiserin izniyle yapılan ilaç, sarf malzemesi ve cihaz alımları ile enerji gibi sürekli hizmetlerin bedelleri projeyle indirilemez; tedarikçinin çalışmaya devam etmesinin hukuki güvencesi budur | İİK m.308/c |
| Mevcudun defteri ve kıymet takdiri | Komiser, görevlendirilmesini müteakip borçlunun mevcudunun bir defterini yapar ve malların kıymetlerini takdir eder | Hastane binası, tıbbi cihazlar, ilaç ve sarf stoku ayrı ayrı değerlenir; leasingli cihazlar borçlunun mülkiyetinde olmadığından ayrıca gösterilir | İİK m.298/1 |
| Rehinli malın yeniden takdiri | Rehinli malların kıymet takdiri, alacaklılar toplantısından önce rehinli alacaklılara ve borçluya yazılı olarak bildirilir; ilgililer yedi gün içinde ve masrafını önceden vermek kaydıyla mahkemeden yeniden takdir isteyebilir. Rehinli taşınmazların takdiri SPK lisanslı gayrimenkul değerleme uzmanlarına yaptırılabilir | İpotekli hastane binasında takdir lisanslı değerleme uzmanına yaptırılabilir; rehinli banka veya borçlu yedi gün içinde yeniden takdir isteyebilir | İİK m.298/2-4 |
| İflasa göre üstünlük | Teklif edilen tutarın, borçlunun iflası hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılması gerekir | Karşılaştırma tablosunda faaliyetteki hastanenin değeri ile faaliyetin durması hâlindeki tasfiye değeri ayrı ayrı gösterilmelidir | İİK m.305/1-a |
| İşçi alacaklarının teminatı | Birinci sıradaki imtiyazlı alacakların tam olarak ödenmesi, alacaklı açıkça vazgeçmedikçe yeterli teminata bağlanmalıdır | Hekim, hemşire ve diğer personelin birinci sıradaki ücret ve tazminat alacakları için tasdikten önce teminat gösterilmelidir | İİK m.305/1-d |
| Hacizlerin düşmesi | Konkordatonun bağlayıcı hâle gelmesi, geçici mühlet kararından önce başlatılmış takiplerde konulan ve henüz paraya çevrilmemiş hacizleri düşürür; birinci sıra imtiyazlı, rehinli ve 6183 sayılı Kanun kapsamındaki amme alacakları için konulan hacizler bunun dışındadır | Mühletten önce başlatılmış takiplerde cihaz ve hesaplar üzerine konulan, paraya çevrilmemiş hacizler kalkar; SGK ve vergi hacizleri bu kuralın dışındadır | İİK m.308/ç |
| Vergi, harç ve teşvik süreleri | Proje kapsamındaki işlemler harçlardan ve damga vergisinden, alacaklılarca tahsil edilen tutarlar banka ve sigorta muameleleri vergisinden, borçluya kullandırılacak krediler KKDF’den istisnadır; itfa planına bağlanan borçlunun teşvik belgesi ve ihracat taahhüt süreleri geçici mühletten konkordatonun bağlayıcı hâle geldiği tarihe kadar işlemez | Proje kapsamındaki işlemler harç ve damga vergisinden, borçluya kullandırılacak krediler KKDF’den istisnadır; teşvik belgesi süreleri bağlayıcılık tarihine kadar işlemez | İİK m.308/g |
Tedarikçi güvencesinin şartı, komiserin izninin işlemden önce ve yazılı olarak alınmasıdır; izinsiz yapılan alımlarda tedarikçinin alacağı mühlet içinde doğsa bile konkordatoya tabi olur. Tıbbi cihazlar rehinliyse veya leasingle alınmışsa, tasdik kararında rehinli malın satışının ya da leasing konusu malın iadesinin bir yılı geçmemek üzere ertelenmesi istenebilir (İİK m.307). Kıymet takdirine itiraz için kıymet takdirine itiraz dilekçesi, tasdik şartları için konkordatonun tasdiki şartları rehberlerine bakabilirsiniz.
Hastane Konkordatosunda Mühletin Kaldırılması ve Ceza Riski
Sağlık kuruluşlarında mühlet kararı işletmeye zaman kazandırır, fakat komiser denetimi bu süre boyunca sürer. Aşağıdaki hâllerden biri gerçekleşirse mahkeme, borçluyu, varsa talep eden alacaklıyı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet ettikten sonra kesin mühleti kaldırabilir; iflasa tabi borçlu bakımından iflasa da resen karar verebilir.
Mühlet ve tasdik sonrasında riskler
| Risk | Kanundaki kural | Sağlıkta örnek durum | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Malvarlığının korunması için iflas gereği | İflasa tabi borçlu bakımından, malvarlığının korunması için iflasın açılması gerekiyorsa mahkeme komiserin yazılı raporu üzerine kesin mühleti kaldırır, talebi reddeder ve borçlunun iflasına resen karar verir | Ruhsat veya faaliyet izninin tehlikeye girmesi, cihaz ve stokların korunamaması | İİK m.292/1-a |
| Başarıya ulaşamama | Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılırsa aynı sonuç doğar; iflasa tabi olmayan borçluda ise yalnızca talep reddedilir | Kamu veya özel sağlık sigortası ödemelerindeki değişiklikle projenin gelir varsayımının karşılanamaması | İİK m.292/1-b, m.292/2 |
| İzinsiz işlem ve talimata aykırılık | Borçlu m.297’ye aykırı davranır, komiserin talimatlarına uymaz ya da alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ederse mühlet kaldırılır | Hastane binasını veya önem arz eden tıbbi cihazı mahkeme izni olmadan devretmek ya da üzerinde rehin kurmak; komiserin raporlama talimatlarına uymamak | İİK m.292/1-c |
| Borca batık şirketin feragati | Borca batık olduğu anlaşılan sermaye şirketi veya kooperatif talebinden feragat ederse mahkeme iflasa resen karar verir | Borca batık olduğu anlaşılan sağlık şirketinin talebinden vazgeçmesi | İİK m.292/1-d |
| Tasdikten sonra ödemenin aksaması | Kendisine projeye göre ödeme yapılmayan alacaklı, kazandığı yeni hakları koruyarak konkordatonun kendisi hakkında feshini isteyebilir | Projeye bağlanmış taksidin ödenmemesi | İİK m.308/e |
| Kötü niyetle sakatlanmış konkordato | Her alacaklı, kötü niyetle sakatlanmış konkordatonun tamamen feshini tasdik kararını veren mahkemeden isteyebilir | Hakediş alacaklarının gizlenmesi, bir alacaklıya proje dışında ödeme yapılması | İİK m.308/f |
| Ceza sorumluluğu | Mühlet elde etmek veya tasdik ettirmek için hileli davranışlarla alacaklıları ya da komiseri hataya düşüren veya projeye uymayarak kasten zarara sebebiyet veren borçlu, şikâyet üzerine altı aydan bir yıla kadar hapisle cezalandırılır | Hasta sayısı, hakediş veya borç durumu hakkında komisere gerçeğe aykırı bilgi verilmesi | İİK m.334 |
Mahkeme mühleti kaldırmadan önce borçluyu, varsa konkordato talep eden alacaklıyı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse çağırır (İİK m.292). Bu nedenle komiserin uyarıları ciddiye alınmalı ve izne tabi her işlem öncesinde mahkeme izni talebi yoluna gidilmelidir. Mühletin kaldırılmasının sonuçları için konkordato talebi reddedilirse iflas, tasdikten sonraki yollar için konkordatonun feshi, ceza boyutu için konkordato sürecindeki suçlar rehberlerine bakabilirsiniz.
Sağlık Kuruluşlarının Konkordatosunda Yargıtay Kararları
Aşağıdaki kararlarda Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, sağlık kuruluşlarında İİK m.305 ve m.292’yi uygularken ruhsat değeri, mühlet içi giderler, personel alacakları ve hastane varlığı gibi sektöre özgü unsurları da değerlendirmiştir.
Sağlık kuruluşlarına ilişkin Yargıtay kararları
| Karar | Uyuşmazlık | Yargıtay’ın tespiti |
|---|---|---|
| Yargıtay 6. HD, E. 2021/2190, K. 2022/591, T. 07.02.2022 | Nisabı sağlayamayan tıp merkezinin iflası | Ruhsat ve portföy değeriyle yeniden tespit gerekir (bozma) |
| Yargıtay 6. HD, E. 2022/3667, K. 2022/4492, T. 03.10.2022 | Radyoloji şirketinin işçi alacakları ve grup satışı gerekçesiyle reddi | Kötü niyet tespiti yokken ret yerinde değil (bozma) |
| Yargıtay 6. HD, E. 2025/101, K. 2025/821, T. 03.03.2025 | Hastanesi bulunan şirketin faizsiz altmış aylık teklifi | Kaynaklarla orantısız (onama) |
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2021/2190, K. 2022/591, T. 07.02.2022
Tıp merkezi şirketinin projesi gerekli çoğunluğu sağlayamamış; ilk derece mahkemesi şirketi borca batık sayarak talebi reddetmiş ve iflasına karar vermiş, istinaf başvurusu da reddedilmişti. Yargıtay, borca batıklığın TTK m.376 uyarınca, tıp merkezinin portföy ve ruhsat değerleri de hesaba katılarak rayiç değerlere göre belirleneceğini belirtti; borca batıklık ve m.292 şartları yoksa iflasa hükmedilmeden talebin reddedilmesi, aksi hâlde iflastan önce şirket yetkilisinin dinlenmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozdu.
Bu kalemler kayıtlarda görünmeyebilir; borçlu bunları gösteren bir değerleme raporu sunmalı, iflas ihtimalinde m.292’nin son fıkrasındaki duruşmaya davet şartını gözetmelidir.
Kararın ilgili bölümü
“mahkemece yapılacak iş, davacı tıp merkezinin, portföy ve ruhsat değerleri de hesaba katılmak suretiyle, yukarıda belirtilen ilkeler esas alınarak aktif malvarlığının en son rayiç değerlere göre konusunda uzman bir bilirkişi heyetinden alınacak teknik, detaylı ve denetime elverişli rapor ile borca batıklığın tespit edilmesidir.”
Kaynak: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2021/2190, K. 2022/591, T. 07.02.2022. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2022/3667, K. 2022/4492, T. 03.10.2022
Radyoloji hizmeti veren ve anaparayı altı yılda faizsiz ödemeyi öneren şirket hakkında Daire ilk bozmasında fiktif alacak iddiasının, grup şirketinin mühletten sonra yaptığı taşınmaz satışının ve talepten sonra doğan vergi, kira, işçi, elektrik ve su borçlarının araştırılmasını istemişti. Bölge adliye mahkemesi bu kez işçi alacaklarının ödenmediği ve teminata bağlanmadığı, satışın m.297’ye aykırı olduğu gibi gerekçelerle talebi reddetti. Yargıtay, yeni komiser raporuna göre alacak artışının fiktif olmadığını, satışın komiserin bilgisiyle yapıldığını, giderler ile taksitlerin ve yapılandırılan SGK borçlarının ödendiğini, iki işçinin teminat talebi olmadığına dair belgelerin rapora eklendiğini belirterek talebin kabulü gerektiği gerekçesiyle ret kararını bozdu.
İİK m.305/1-d, birinci sıradaki işçi alacaklarının tam ödenmesinin, alacaklı açıkça vazgeçmedikçe yeterli teminata bağlanmasını arar; bu alacakların dökümü ve varsa işçilerin yazılı beyanları komiser raporuna eklenmelidir.
Kararın ilgili bölümü
“komiser raporunda konkordato talep eden şirketin kötü niyetine dair bir tespit yapılmadığı gibi talep eden şirketin proje kapsamında tüm taksitleri düzenli olarak ödediği, dava dışı şirkete ait taşınmazın satılmasının konkordato talep eden şirketin kötü niyetli olduğunun kabulü için yeterli olmadığı”
Kaynak: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2022/3667, K. 2022/4492, T. 03.10.2022. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2025/101, K. 2025/821, T. 03.03.2025
Sağlık sektöründeki şirketin, borçlarını üç ay ödemesiz dönemden sonra üç ayda bir yirmi taksitte ödemeyi öngören projesi alacaklı çoğunluğunca kabul edilip tasdik edilmişti. Bölge adliye mahkemesi, yaklaşık 444,2 milyon TL varlığa karşılık 153,5 milyon TL borcu bulunan şirketin faizsiz ve altmış aya yayılan teklifini konkordatoyu ucuz kredi aracına dönüştürdüğü gerekçesiyle reddetti. Borçlu gerekirse hastanenin satılabileceğini savundu; Yargıtay, faizsiz uzun vadenin konkordatonun amacına uymadığını ve kaynaklarla orantısız olduğunu belirterek kararı onadı.
Taşınmazı ve cihazları kendisine ait olan hastanede rayiç değer bilançosu yüksek bir varlık fazlası gösterebilir; bu durumda faizsiz uzun vade İİK m.305/1-b engeline takılabilir.
Kararın ilgili bölümü
“özellikle faiz ödenmeksizin uzun vadede ödemenin, konkordatonun amacına uygun düşmeyeceği ve borçlunun kaynaklarıyla orantılı olmadığına İİK’nın 305. Maddesindeki tasdik koşullarının bulunmadığının anlaşılmasına göre verilen karar usul ve kanuna uygun olup”
Kaynak: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2025/101, K. 2025/821, T. 03.03.2025. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.
Borçlu sağlık kuruluşu, ruhsat ve portföy değerini gösteren değerleme raporunu, mühlet içi ödemelerin dökümünü ve işçi alacaklarına ilişkin teminat veya vazgeçme belgelerini hazır tutmalıdır. Alacaklı ise itirazını varlık fazlası, faiz ve vade yapısı üzerinden kurmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hastane konkordatoya girerse hastalar mağdur olur mu?
SGK sözleşmesi konkordato sırasında feshedilebilir mi?
Hekimlerin alacakları öncelikli midir?
İlaç ve malzeme tedarikçileri konkordatoyu kabul eder mi?
Sağlık Bakanlığı ruhsatı konkordato ile iptal olur mu?
Tıp merkezinin konkordatosunda borca batıklık hesaplanırken ruhsat değeri dikkate alınır mı?
Sağlık personelinin işçi alacakları teminata bağlanmadan konkordato tasdik edilebilir mi?
Resmî kaynaklar: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.285 vd.). Kanun metinleri mevzuat.gov.tr’deki güncel hâliyle verilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📘 İcra ve İflas Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
- Konkordato Hukuku Genel Rehber
- Konkordatoda İşçi Alacakları
- Konkordatoda Vergi ve SGK Alacakları
- Konkordato Süreci: Adım Adım Yol Haritası
- Ulaştırma ve Nakliye Sektöründe Konkordato Süreci
- Bilişim ve Yazılım Sektöründe Konkordato Süreci
Konunuza özel değerlendirme için ekibimizle iletişime geçin.
📞 0554 648 37 15 | 💬 WhatsApp
Sağlık Sektörünün Nakit Akış Riskleri
Özel hastaneler, tıp merkezleri ve poliklinikler için nakit akışı, tedavi hizmetinin sunulduğu an ile tahsilatın gerçekleştiği an arasındaki gecikmeye son derece hassastır. Gelirin önemli bir kısmı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) hakediş ödemelerinden oluşan sağlık kuruluşlarında, hakediş faturalarının incelemesi, örnekleme denetimleri ve itiraz süreçleri nedeniyle ödemeler çoğu zaman fatura tarihinden aylar sonra tahsil edilebilmektedir. Bu tahsilat gecikmesi; ilaç, tıbbi sarf malzemesi, laboratuvar kiti, radyoloji malzemesi ve cerrahi implant gibi kalemlerdeki maliyet artışlarıyla birleştiğinde işletme sermayesi üzerinde ciddi baskı yaratır.
Buna ek olarak, döviz kuruna endeksli ithal tıbbi cihaz, sarf malzemesi ve ilaç bağımlılığı, kur şoklarında sağlık işletmesinin borç yükünü hızla artırabilmektedir. Sabit maliyeti yüksek olan sağlık işletmelerinde (personel, cihaz amortismanı, bina kirası, akredite laboratuvar giderleri), gelirin bir tek kalemde (SGK) yoğunlaşması, konkordato başvurusu düşünen sağlık kuruluşlarında en sık karşılaşılan yapısal risk unsuru olarak öne çıkmaktadır.
SGK Prim Borçları ve Hakediş Mahsupu
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 88. maddesi, Kuruma olan prim ve diğer alacakların ödenmesi ile idari para cezalarının tahsiline ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. Anılan madde uyarınca Kuruma yapılacak ödemelerde, işverenin muaccel hâle gelmiş prim ve prime bağlı borçları bulunması hâlinde, kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar ve diğer gerçek/tüzel kişilerce ilgiliye yapılacak ödemelerden bu borç tutarının mahsup edilerek doğrudan Kuruma aktarılması öngörülmüştür. Sağlık kuruluşları açısından bu düzenlemenin somut yansıması, SGK’ya sunulan sağlık hizmeti karşılığında doğan hakediş bedelinden, ilgili sağlık kuruluşunun prim borçlarının resen kesilebilmesidir.
Konkordato mühletinin verilmesi, İİK m.294 vd. hükümleri kapsamında borçlu aleyhine takip yasakları getirse de amme alacaklarının özel rejimi ve 5510 s.K. m.88 uyarınca öngörülen mahsup mekanizması, uygulamada tartışmalı sonuçlar doğurabilmektedir. Sağlık işletmesinin nakit dengesini en çok etkileyen unsur, mühletten önce doğmuş prim borçlarının mühlet sonrasında ödenen hakedişlerden mahsuben tahsil edilip edilemeyeceği sorunudur. Konu, hem konkordato ve vergi/SGK amme alacakları yazımızda hem de somut olay bazlı komiser raporlarında ayrıca değerlendirilmelidir.
Doktor ve Hemşire Personel Alacakları
Sağlık sektörü, çalışan başına düşen maliyetin en yüksek olduğu sektörlerden biridir. Uzman hekim, asistan, hemşire, ebe, laborant ve teknisyen kadrolarının brüt ücret düzeyleri sektör ortalamasının üzerindedir. Bu durum, olası bir konkordato sürecinde işçi alacaklarının hem tutar hem de imtiyaz sırası bakımından önemli bir kalem oluşturmasına yol açmaktadır. İş sözleşmesinin işveren tarafından haklı neden olmaksızın feshi veya işçi tarafından haklı nedenle feshi hâllerinde kıdem tazminatı, halen yürürlükte olan 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi uyarınca hesaplanmaktadır.
Konkordato mühleti içinde çalışmaya devam eden hekim ve sağlık personelinin cari ücret alacakları ile mühlet öncesi doğmuş kıdem, ihbar, yıllık izin ücreti gibi alacakları farklı hukuki rejime tabidir. Mühlet öncesi doğan ve İİK m.206 kapsamında imtiyazlı kabul edilen işçi alacaklarının sırası ile mühlet içi hizmet karşılığı ücretlerin masa borcu niteliği, komiser ve mahkeme tarafından ayrı ayrı değerlendirilir. Ayrıntı için bkz. konkordato ve işçi alacakları.
Hasta Alacakları ve Peşin Ödeme Meselesi
Özel sağlık kuruluşları, SGK dışı hizmetlerde (estetik cerrahi, tüp bebek, diş tedavileri, bazı diagnostik testler) çoğu zaman peşin veya taksitli ön ödeme almaktadır. Konkordato mühleti öncesinde tahsil edilen ancak henüz hizmeti sunulmamış paket bedelleri, hastaya karşı ifa yükümlülüğünü doğurur. Mühlet döneminde hizmetin sunulmasının mümkün olmaması veya iptali hâlinde, hastanın iade talebi mühlet öncesi doğmuş adi alacak niteliği kazanabilir; bu da konkordato projesindeki tenzilat oranından etkilenmesi sonucunu doğurabilir. Sağlık kuruluşları açısından hastalarla akdedilen sözleşmelerin cayma, iade ve fesih hükümleri, konkordato projesi hazırlanırken dikkatle incelenmelidir.
Tıbbi Cihaz Leasing ve Rehin
MR, BT, anjiyografi, lineer hızlandırıcı, robotik cerrahi platformları gibi yüksek bedelli tıbbi cihazlar, sağlık kuruluşlarınca büyük ölçüde 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki finansal kiralama sözleşmeleri ile temin edilmektedir. Anılan Kanun, finansal kiralama sözleşmesinin unsurlarını, mülkiyetin kiralayanda kalmasını ve sözleşmenin sona ermesi hâlinde tarafların hak ve yükümlülüklerini düzenler.
Konkordato mühleti süresince finansal kiralama alacakları bakımından İİK m.295 vd. hükümlerinin uygulanması, kira bedellerinin ödenmemesi hâlinde kiralayanın sözleşmeyi feshedip cihazı geri alma hakkı, sağlık işletmesinin faaliyet sürekliliği açısından kritik önem taşır. Cihazın iadesi, hastanenin belirli bir branşta hizmet sunma kapasitesini tamamen ortadan kaldırabileceğinden, komiser gözetiminde mühlet içi kira ödemelerinin öncelikli olarak sürdürülmesi çoğu zaman zorunluluk hâline gelir. Ayrıca cihazlar üzerinde ticari işletme rehni, taşınır rehni veya banka teminatları bulunması hâlinde, rehinli alacaklıların konkordato projesindeki konumu ayrıca ele alınmalıdır.
🗺️ Konkordato Konu Haritası
Konkordato sürecinin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:
📋 Güncel Liste ve Sorgulama
- Konkordato İlan Eden Şirketler 2026
- Firmalar Nasıl Öğrenilir? Resmî Kaynaklar
- Geçici Mühlet İlanı ve Bildirimler (İİK 288)
⏳ Mühlet Rejimi
- Geçici Mühlet Nedir? Süresi ve Uzatılması
- Kesin Mühlet ve 1 Yıllık Süre
- Geçici Mühlet ile Kesin Mühlet Farkı
- Mühlette İcra Takipleri Durur mu?
- Mühlette Faiz İşler mi? (İİK 294)
👤 Konkordato Komiseri
- Konkordato Komiseri Nedir?
- Komiserin Görev ve Yetkileri (İİK 290)
- Komiser Nasıl Olunur? Şartlar ve Liste
- Komiserin Sorumluluğu ve Ücreti
💼 Alacaklının Konumu
- Borçlum Konkordato İlan Etti: Ne Yapmalıyım?
- Alacaklının Hakları ve Alacak Bildirimi
- Alacakların Bildirilmesi ve İncelenmesi
- Alacaklılar Toplantısı ve Oylama
- Alacaklılar Kurulu: Oluşumu ve Görevleri
⚖️ Başvuru, Proje ve Sonuç
- Başvuru Nasıl Yapılır? Belgeler ve Adımlar
- Hangi Mahkemeye Başvurulur?
- Konkordato Projesi ve İyileştirme Belgesi
- Masraflar ve Gider Avansı
- Talep Reddedilirse İflasa Karar Verilir mi?
- Konkordato Sonrası Süreç ve Yükümlülükler
- Sicil Şerhinin Kaldırılması
🏭 Sektörel ve Özel Durumlar
- Tekstil Sektöründe Konkordato
- İnşaat Sektöründe Konkordato
- Turizm ve Otelcilikte Konkordato
- İşçi Alacakları: Kıdem, İhbar, Ücret
- Vergi ve SGK Amme Alacakları
- Teminat Mektupları ve Banka Garantileri
- Finansal Kiralama (Leasing) Sözleşmeleri
- Konkordato mu İflas mı?
🛰️ Güncel takip: Konkordato ilanlarını gün gün izlemek için Konkordato Radarı sayfamızı kullanabilirsiniz.
Sektörel Karşılaştırma ve Yargısal Yaklaşım
Sağlık sektörü, mevsimsellik ve doluluk oranı açısından turizm sektörüyle benzer nakit akışı kırılganlıkları taşısa da gelirin SGK gibi tek bir kamu kurumunda yoğunlaşması ve tıbbi malzemenin yüksek oranda ithalata bağımlı olması yönüyle ayrışır. Karşılaştırmalı sektörel analiz için konkordato ve turizm/otelcilik sektörü yazımız incelenebilir. Yargıtay içtihatlarında; SGK hakedişlerinden yapılan mahsupların, konkordato mühletinin amacına ve alacaklılar arası eşitlik ilkesine etkisi tartışılmakta, özellikle mühlet öncesi doğmuş amme alacakları için özel takip rejimi ile İİK’nin konkordatoya ilişkin hükümleri arasındaki ilişki ele alınmaktadır. Somut olayın koşulları, borçlunun mali durumu, alacaklı yapısı ve iyileşme projesinin gerçekçiliği, mahkemenin mühlet ve tasdik kararında belirleyici olmaktadır.
Somut olayınıza özgü değerlendirme için hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.


