İskandinav ülkelerinde boşanmanın kim tarafından verildiği, kararın Türkiye’de nasıl geçerli olacağını belirler. İsveç’te boşanma kararını mahkeme (tingsrätt) verir; eşler anlaşsa da birinin yanında 16 yaşından küçük çocuk yaşıyorsa altı aylık düşünme süresi uygulanır (Äktenskapsbalken 5 kap.). Danimarka’da anlaşan eşler doğrudan Familieretshuset’ten, Norveç’te kural olarak bir yıllık ayrılıktan sonra Statsforvalteren’den idari boşanma izni alır. Yargıtay, Danimarka’daki idari makamın boşanma kararlarının mahkemede tanınmasını reddeden bölge adliye mahkemesi kararlarını 2023’te iki kez onamıştır. Buna karşılık Nüfus Hizmetleri Kanunu 27/A maddesi yabancı adlî veya idarî makam kararlarının konsoloslukta tescilini açıkça kabul eder. Bu nedenle idari boşanmalarda önce konsolosluk tescili denenmelidir.
Güncel durum (24 Ekim 2026). MÖHUK m.50-59 ve Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A’da yeni bir değişikliğe rastlamadık; idari tescilin usulü 7 Şubat 2018 tarihli ve 30325 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik’le düzenlenmiştir. Danimarka’da boşanma başvurusu Familieretshuset’e dijital olarak yapılır, başvuru harcı 2026 için 875 Danimarka kronudur ve üç aylık düşünme süresi 1 Temmuz 2020’de kaldırılmıştır (borger.dk). 2007 Lahey Çocuk Nafakası Sözleşmesi Danimarka için 1 Ekim 2025’te yürürlüğe girmiştir (HCCH).
Basına yansıyan 20 Ekim 2026 tarihli habere göre Yargıtay, Belçika boşanma kararının tanınması davasında karekodlu belgeleri MÖHUK’un aradığı onaylı belge yerine yeterli görmeyen kararı onamıştır; haberde karar künyesi verilmemiştir. İskandinav ülkelerinin hukukuna ilişkin açıklamalar genel bilgi niteliğindedir ve orada yetkili bir avukattan teyit edilmelidir.
İskandinavya’daki boşanmanızı Türkiye’de geçerli kılalım
Kararınızın mahkeme kararı mı idari karar mı olduğunu belirleyelim; konsolosluk tescili, tanıma davası veya gerekirse Türkiye’de boşanma davasıyla nüfus kaydınızı düzeltelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppİçindekiler
- Kısa cevaplar
- İsveç’te boşanma
- Danimarka’da boşanma
- Norveç’te boşanma
- İdari boşanma kararları Türkiye’de
- Mal paylaşımı ve nafaka
- Çocuklar
- Konsoloslukta idari tescil
- Tanıma ve tenfiz davası
- Yargıtay kararları
- Dilekçe örnekleri
- Örnek senaryolar
- Adım adım yol haritası
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
Kısa Cevaplar
Tablo: İskandinav ülkelerinde boşanma ve Türkiye’de tanınma
| Soru | İsveç | Danimarka | Norveç |
|---|---|---|---|
| Kararı kim verir? | Mahkeme (tingsrätt) | Kural olarak Familieretshuset | Kural olarak Statsforvalteren |
| Anlaşmalı boşanma | 16 yaş altı çocuk yoksa doğrudan | Doğrudan boşanma mümkün | Önce bir yıl ayrılık |
| Anlaşma yoksa | Altı aylık düşünme süresi | Kural olarak altı aylık ayrılıktan sonra | Bir yıl ayrılık veya iki yıl fiilî ayrılık |
| Ayrı yaşama yolu | İki yıl ayrı yaşama | İki yıl ayrı yaşama | İki yıl fiilî ayrılık |
| Türkiye’de mahkemede tanıma | Mümkün | İdari kararda Yargıtay reddi onadı | İdari kararda aynı risk (yorum) |
| Konsoloslukta tescil | Mümkün | Adlî veya idarî karar için mümkün | Adlî veya idarî karar için mümkün |
| Temsilcilik | Stockholm Büyükelçiliği | Kopenhag Büyükelçiliği | Oslo Büyükelçiliği |
Diğer ülkeler için Almanya, Hollanda, İsviçre, İngiltere ve ABD yazılarımıza bakabilirsiniz.
İsveç’te Boşanma: Mahkeme Kararı ve Düşünme Süresi
İsveç’te boşanma Evlilik Kanunu’nun (Äktenskapsbalken, ÄktB) 5. bölümüne tabidir ve kararı bölge mahkemesi (tingsrätt) verir. Eşler evliliğin sona ermesinde anlaşıyorsa boşanmaya hakları vardır; ancak eşlerin ikisi de isterse ya da eşlerden biri velayeti altındaki 16 yaşından küçük kendi çocuğuyla sürekli olarak birlikte yaşıyorsa önce düşünme süresi (betänketid) uygulanır (5 kap. 1 §). Yalnız bir eş boşanmak istiyorsa boşanma her durumda düşünme süresinden sonra mümkündür (5 kap. 2 §).
Düşünme süresi eşlerin birlikte başvurusuyla veya bir eşin talebinin diğerine tebliğiyle başlar. En az altı ay geçtikten sonra eşlerden birinin özel talebiyle boşanmaya karar verilir; süre başladıktan sonra bir yıl içinde bu talep yapılmazsa boşanma konusu düşer (5 kap. 3 §). Eşler en az iki yıldır ayrı yaşıyorsa her biri düşünme süresi olmaksızın boşanabilir (5 kap. 4 §).
İsveç mahkemesinin yetkisinde Avrupa Birliği’nin 2019/1111 sayılı Brüksel IIb Tüzüğü ve İsveç iç hukuku birlikte uygulanır; iç hukuka göre eşlerin ikisinin İsveç vatandaşı olması, davacının bir yıldır İsveç’te oturması veya davalının İsveç’te yerleşik olması gibi bağlar yetki kurar (Lag 1904:26 s.1, 3 kap. 2 §; 7 kap. 6 §). Boşanma davası kural olarak İsveç hukukuna göre görülür; eşlerin ikisi de yabancı olup hiçbiri en az bir yıldır İsveç’te oturmuyorsa vatandaşlık hukukuna ilişkin sınırlı istisnalar vardır (3 kap. 4 §).
Tablo: İsveç’te boşanmanın temel kuralları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Karar makamı | Bölge mahkemesi (tingsrätt) | ÄktB 5 kap. |
| Anlaşma ve çocuk yok | Doğrudan boşanma | ÄktB 5 kap. 1 § |
| 16 yaş altı çocuk veya tek taraflı talep | En az altı ay düşünme süresi | ÄktB 5 kap. 1-3 § |
| Talep süresi | Bir yıl içinde talep yoksa konu düşer | ÄktB 5 kap. 3 § |
| İki yıl ayrı yaşama | Düşünme süresi olmadan boşanma | ÄktB 5 kap. 4 § |
| Uygulanacak hukuk | Kural olarak İsveç hukuku | Lag 1904:26 s.1, 3 kap. 4 § |
Danimarka’da Boşanma: Familieretshuset ve Doğrudan Boşanma
Danimarka’da boşanma ve ayrılık (separation) başvuruları Aile Hukuku Dairesi’ne (Familieretshuset) dijital olarak yapılır. Eşler hem boşanmada hem de sonuçlarında anlaşıyorsa doğrudan boşanabilir ya da önce ayrılık, sonra boşanma yolunu seçebilir (Evlilik Kanunu, ægteskabsloven § 29). Anlaşma, boşanmaya ve şartlarına açık rızayı gerektirir; karşı çıkmamak yeterli değildir. Ayrılık kararından sonra altı aylık süre dolmuşsa, ayrılık şartları boşanmadan sonra da geçerli olmak kaydıyla Familieretshuset diğer eşin açık rızası aranmadan boşanma izni verebilir (§ 30/2, § 42/2; Danimarka Sosyal İşler Bakanlığı rehberi, 2020).
Eşler anlaşamıyorsa kural olarak altı aylık ayrılıktan sonra boşanma istenebilir. İki yıllık ayrı yaşama, zina, psikolojik şiddet ve cinsel istismar dâhil şiddet, iki evlilik ve çocuk kaçırma hâllerinde ise anlaşma aranmadan boşanma mümkündür. Şartlarda uzlaşılamazsa Familieretshuset uyuşmazlık konusu noktalarda karar verir; bu karara karşı dört hafta içinde itiraz edilebilir ve dosya aile mahkemesine (familieretten) gidebilir (borger.dk). Başvuru harcı 2026 için 875 kron, uzlaşma görüşmesi için ayrıca 2.150 krondur.
Türkiye bakımından kritik nokta, Danimarka’da boşanmanın çoğunlukla bir idari makamın izniyle (bevilling) gerçekleşmesidir. Familieretshuset 2019’da kurulmuş, daha önce bu görevi devlet idaresi (Statsforvaltningen) ve daha eski dönemde belediyeler yürütmüştür (genel bilgi; Huysal). Danimarka, Avrupa Birliği’nin aile hukukuna ilişkin Brüksel IIb Tüzüğü’ne bağlı değildir (genel bilgi).
Tablo: Danimarka’da boşanma yolları
| Yol | Şart | Karar veren |
|---|---|---|
| Doğrudan boşanma | Boşanmada ve şartlarda anlaşma | Familieretshuset (idari izin) |
| Ayrılık sonrası boşanma | Altı ay ayrılık; şartlar devam eder | Familieretshuset |
| Özel sebepler | İki yıl ayrı yaşama, zina, şiddet, iki evlilik, çocuk kaçırma | Familieretshuset veya mahkeme |
| Şartlarda uyuşmazlık | Uzlaşma görüşmesi, sonra karar | Familieretshuset; itirazda familieretten |
| Harç (2026) | 875 kron; uzlaşma görüşmesi 2.150 kron | borger.dk |
Norveç’te Boşanma: Statsforvalteren ve Bir Yıllık Ayrılık
Norveç’te boşanma kural olarak iki aşamalıdır. Eşler önce valilik (Statsforvalteren, eski adıyla Fylkesmannen) tarafından verilen ayrılık izniyle (separasjonsbevilling) ayrılır; ayrılık izninden bir yıl sonra boşanma istenebilir ve boşanma izni de valilikçe verilir. Ayrılık izni olmadan iki yıldır ayrı yaşayan eşler de boşanma isteyebilir. Eş veya çocuklar ağır şiddete ya da tehdide maruz kalmışsa ayrılık olmadan boşanma istenebilir ve bu durumda kararı her zaman mahkeme verir. Eşlerin 16 yaşından küçük çocuğu varsa arabuluculuk (mekling) zorunludur ve boşanmanın şartıdır. Ayrılık, eşlerin birbirine mirasçı olma hakkını sona erdirir; ancak boşanma izni verilene kadar evlilik devam eder (Store norske leksikon, 23 Haziran 2026).
Bu kurallar Norveç Evlilik Kanunu’nun (ekteskapsloven) 20. maddesinde ayrılık, 21. maddesinde ayrılıktan sonra boşanma, 22. maddesinde fiilî ayrılıktan sonra boşanma, 23. maddesinde şiddet ve zorla evlendirme nedeniyle boşanma, 26. maddesinde arabuluculuk ve 27. maddesinde işi hangi makamın karara bağlayacağı başlıkları altında düzenlenmiştir (Bufdir Genelgesi 30/2021). Kanun metnine resmî kaynaktan erişemediğimiz için madde içerikleri ikincil kaynaklardan aktarılmıştır.
Tablo: Norveç’te boşanma yolları
| Yol | Şart | Karar veren | Kanun başlığı |
|---|---|---|---|
| Ayrılık (separasjon) | Başvuru | Statsforvalteren | ekteskapsloven § 20 |
| Ayrılıktan sonra boşanma | Ayrılık izninden bir yıl sonra | Statsforvalteren | § 21 |
| Fiilî ayrılık | İki yıl ayrı yaşama | Statsforvalteren | § 22 |
| Şiddet veya tehdit | Ayrılık gerekmez | Her zaman mahkeme | § 23 |
| 16 yaş altı çocuk | Arabuluculuk zorunlu | Arabulucu | § 26 |
Norveç’te boşanmaların çoğu valilikçe verildiğinden, Türkiye’de tanıma bakımından Danimarka için söylenenler Norveç’in idari kararları için de geçerlidir (bizim değerlendirmemiz). Şiddet hâlinde mahkemece verilen boşanma kararları ise mahkeme ilamıdır.
İdari Boşanma Kararları Türkiye’de Nasıl Geçerli Olur?
MÖHUK’un 50. maddesi tenfizi, 58. maddesi tanımayı yabancı mahkeme ilamları için düzenler. Yargıtay, Kopenhag Belediyesi’nin boşanma kararının mahkemede verilmiş bir hüküm niteliği taşımadığı için tanınamayacağına karar vermiştir (2. HD, 13.04.1995, E.1995/3612, K.1995/4567; Huysal ve Yılmaz’ın aktarımı). Aynı yaklaşım güncel kararlarda da sürmektedir. Danimarka devlet idaresinin 2008 tarihli boşanma kararının tanınması davasında ilk derece mahkemesi tanımaya karar vermiş, bölge adliye mahkemesi ise kararı veren makamın mahkeme değil devlet idaresi olduğunu, Türk hukukunda boşanmaya yalnız mahkemelerin karar verebildiğini ve bu kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğunu belirterek davayı reddetmiş; Yargıtay bu kararı onamıştır (2. HD, 03.10.2023, E.2023/2096, K.2023/4376). Danimarka’daki boşanma dairesinin 2014 tarihli kararına ilişkin ikinci dosyada da tanıma davasının reddi onanmıştır (2. HD, 07.12.2023, E.2023/4901, K.2023/6077).
Buna karşılık Nüfus Hizmetleri Kanunu 27/A maddesi, yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca boşanmaya ilişkin verilen kararların, tarafların birlikte başvurusuyla ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamak şartıyla nüfusa tescilini kabul eder; eşlerden biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir. Huysal da madde metninin Norveç valiliği veya Danimarka belediyesinin boşanma kararını kapsadığını belirtmektedir. Stockholm Büyükelçiliği’nin bilgi notu da başvuruların adlî veya idarî makam kararları için yapılabileceğini açıkça yazmaktadır. Kanun koyucu idari boşanma kararlarının tescilini açıkça kabul ettiğine göre, bu kararların idari makamca verilmiş olması tek başına kamu düzenine aykırılık sayılmamalıdır (bizim değerlendirmemiz).
Tablo: Karar türüne göre Türkiye’deki yol
| Karar | Konsoloslukta tescil (NHK m.27/A) | Aile mahkemesinde tanıma (MÖHUK m.58) |
|---|---|---|
| İsveç mahkeme kararı | Mümkün | Mümkün |
| Danimarka Familieretshuset izni | Mümkün; birlikte başvuru gerekir | Yargıtay reddi onadı (2023) |
| Danimarka mahkeme kararı | Mümkün | Mümkün |
| Norveç Statsforvalteren izni | Mümkün; birlikte başvuru gerekir | Aynı risk (yorum) |
| Norveç mahkeme kararı | Mümkün | Mümkün |
| Eş başvurmazsa | Eş yabancı veya ölmüşse tek başına; değilse ret | İdari kararda risk; Türkiye’de boşanma davası seçeneği |
İdari karar için diğer Türk vatandaşı eş konsolosluk başvurusuna katılmıyorsa ve mahkemede tanıma yolu da kapalıysa, evlilik Türk hukukuna göre devam ettiğinden Türkiye’de yeni bir boşanma davası açılması gündeme gelir. Yabancı karar tanınmadıkça Türkiye’de kesin hüküm etkisi doğurmaz (MÖHUK m.58/1); bu nedenle Türk mahkemesinde açılacak boşanma davasında hukuki yarar bulunduğu kanaatindeyiz. Dava yetkisi ve uygulanacak hukuk için yurt dışında yaşayan eşle boşanma, genel kurallar için yurt dışında boşandık, Türkiye’de de geçerli mi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Mal Paylaşımı ve Nafaka
İsveç’te bir eşin malları, kişisel mal (enskild egendom) olmadıkça paylaşıma tabi mal (giftorättsgods) sayılır. Evlilik sözleşmesiyle kişisel mal yapılan veya bağış, vasiyet ya da mirasla kişisel mal olması şartıyla edinilen mallar paylaşım dışındadır (ÄktB 7 kap. 1-2 §). Boşanmada mal paylaşımı (bodelning) yapılır (9 kap. 1 §); borçlar düşüldükten sonra kalan paylaşıma tabi malların değeri eşler arasında eşit bölünür (11 kap. 3 §). Evliliğin kısalığı ve eşlerin ekonomik durumu dikkate alındığında eşit paylaşım makul değilse paylaşım düzeltilebilir (12 kap. 1 §). Boşanmadan sonra her eş kural olarak kendi geçiminden sorumludur; geçiş döneminde katkıya ihtiyacı olan eşe makul ölçüde nafaka verilebilir, uzun evlilikte veya olağanüstü sebeplerle bu süre uzayabilir (6 kap. 7 §).
Danimarka ve Norveç’te de evlilik içinde edinilen mallar boşanmada kural olarak eşit paylaşılır, evlilik öncesi ve miras yoluyla gelen mallar için ayrık paylaşım imkânı vardır ve eş nafakası istisnai ve süreli niteliktedir (genel bilgi). Türk mahkemesi ise iki Türk vatandaşı eşin mal rejimine Türk hukukunu uygular (MÖHUK m.15); 2002’den önceki döneme mal ayrılığı, sonrasına edinilmiş mallara katılma uygulanır (4722 s.K. m.10; genel bilgi).
Tablo: Mal paylaşımı ve nafakada İsveç ve Türkiye
| Konu | İsveç | Türkiye |
|---|---|---|
| Paylaşıma tabi mal | Giftorättsgods (ÄktB 7 kap. 1 §) | Edinilmiş mallar (TMK m.219) |
| Hariç mallar | Enskild egendom (7 kap. 2 §) | Kişisel mallar (TMK m.220) |
| Paylaşım ölçüsü | Eşit bölme (11 kap. 3 §) | Artık değerin yarısı (TMK m.236) |
| Hakkaniyet düzeltmesi | Jämkning (12 kap. 1 §) | Zina veya hayata kastta pay indirimi (TMK m.236/2) |
| Eş nafakası | İstisnai, geçiş dönemi (6 kap. 7 §) | Yoksulluk nafakası; süresiz olabilir (TMK m.175) |
| Türkiye’deki taşınmaz | Paylaşımda dikkate alınabilir | Tapuda HMK m.12; Türk hukuku (MÖHUK m.15) |
| Zamanaşımı | İsveç hukukuna göre | Yabancı kararın kesinleşmesinden on yıl (YHGK 2022/2-1205) |
Türk hukukuna göre mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer ve yurt dışındaki dava tarihi esas alınır (TMK m.225/2; 2. HD, 07.06.2023, E.2022/3663, K.2023/3041); idari boşanmalarda başvuru tarihinin esas alınması beklenir (bizim değerlendirmemiz). Türkiye’deki mallar için katılma alacağı ve yurt dışındaki ev ve hesaplar yazılarımıza bakabilirsiniz.
Çocuklar: Velayet, Çocuk Kaçırma ve Nafaka
Üç ülkede de boşanma ortak velayeti kendiliğinden sona erdirmez; çocuğun kiminle yaşayacağı ve görüşme düzeni eşlerin anlaşmasıyla veya yetkili makam kararıyla belirlenir (genel bilgi). Çocuğun mutad meskeni bu ülkelerdeyse koruma önlemlerinde kural olarak o ülke makamları yetkilidir; 1996 Lahey Sözleşmesi Danimarka için 1 Ekim 2011’den, İsveç için 1 Ocak 2013’ten, Norveç için 1 Temmuz 2016’dan, Türkiye için 1 Şubat 2017’den beri yürürlüktedir. Çocuğun izinsiz götürülmesinde 1980 Lahey Sözleşmesi uygulanır; sözleşme Norveç için 1 Nisan 1989, İsveç için 1 Haziran 1989, Danimarka için 1 Temmuz 1991, Türkiye için 1 Ağustos 2000’den beri yürürlüktedir (HCCH; 1980 Lahey Sözleşmesi).
Tablo: Çocuk ve nafakaya ilişkin sözleşmeler
| Sözleşme | İsveç | Danimarka | Norveç | Türkiye |
|---|---|---|---|---|
| 1973 Lahey Nafaka Kararları | 1 Mayıs 1977 | 1 Ocak 1988 | 1 Temmuz 1978 | 1 Kasım 1983 |
| 2007 Lahey Çocuk Nafakası | 1 Ağustos 2014 (AB) | 1 Ekim 2025 | 1 Ocak 2013 | 1 Şubat 2017 |
| 1996 Lahey Çocukların Korunması | 1 Ocak 2013 | 1 Ekim 2011 | 1 Temmuz 2016 | 1 Şubat 2017 |
| 1980 Lahey Çocuk Kaçırma | 1 Haziran 1989 | 1 Temmuz 1991 | 1 Nisan 1989 | 1 Ağustos 2000 |
| 1961 Apostil | 1 Mayıs 1999 | 29 Aralık 2006 | 29 Temmuz 1983 | 29 Eylül 1985 |
Yabancı ortak velayet kararı Türkiye’de kamu düzenine aykırı sayılmamaktadır (Yargıtay 2. HD, 20.02.2017, E.2016/15771, K.2017/1737; ortak velayet). Velayet idari tescille nüfusa işlenmez; Türkiye’de sonuç doğurması için tanıma davası gerekir. Çocuk nafakası için yurt dışındaki çocuk için nafaka yazımıza bakabilirsiniz.
Konsoloslukta İdari Tescil: Stockholm, Kopenhag ve Oslo
İskandinavya’da boşanmış Türk vatandaşı, karar Türkiye’de tescil edilmedikçe veya tanınmadıkça nüfusta evli görünür ve Türkiye’de yeniden evlenemez; kadın bakımından üç yüz günlük bekleme süresi de gündeme gelir (TMK m.132; bekleme süresi). Başvuru bizzat, kanuni temsilci veya vekil aracılığıyla kararın verildiği ülkedeki dış temsilciliğe ya da Türkiye’deki il nüfus müdürlüğüne yapılır; ayrı başvurularda aradaki süre doksan günü geçemez (Yönetmelik m.5, 6). Türkiye’de açılmış ve devam eden veya reddedilmiş dava varsa başvuru reddedilir (m.9).
Stockholm Büyükelçiliği’nin bilgi notuna göre kararın apostilli onaylı aslı ile büyükelçiliğe bağlı yeminli tercümanlarca yapılmış Türkçe tercümesi, İsveç vatandaşlığının kazanıldığı tarihi gösteren nüfus kaydı (personbevis) ve gerekirse fotoğraflı özel vekâletname istenir. İşlemler randevuyla ve şahsen yapılır; tercüme onayı için ilk sayfa 210, sonraki her sayfa 80 İsveç kronu alınır ve ödeme nakit değil sanal pos ile yapılır. Taraflardan biri ölmüş, yabancı veya Mavi Kart sahibiyse Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir. Velayet, nafaka, kişisel ilişki, mal rejimi ve tazminat için 5718 sayılı Kanun uyarınca dava açılması gerekir.
Tablo: İskandinavya’da tescil başvurusu
| Konu | Bilgi | Kaynak |
|---|---|---|
| İsveç | Stockholm Büyükelçiliği konsolosluk şubesi | Stockholm bilgi notu |
| Danimarka | Kopenhag Büyükelçiliği | Dışişleri temsilcilik sayfası |
| Norveç | Oslo Büyükelçiliği | Dışişleri temsilcilik sayfası |
| Kapsam | Adlî veya idarî makam kararları | NHK m.27/A; Stockholm notu |
| Belge | Apostilli karar ve yeminli Türkçe tercüme | Stockholm notu; Yönetmelik m.7 |
| Tek taraflı başvuru | Eş ölmüş, yabancı veya Mavi Kart sahibi | NHK m.27/A; Stockholm notu |
| Ret hâlinde | Yeniden başvuru veya Türkiye’de adli yol | Yönetmelik; Yılmaz |
Kopenhag ve Oslo büyükelçiliklerinin boşanma tescili için ayrı bir bilgi notuna ulaşamadık; başvurudan önce güncel duyurular kontrol edilmelidir. İdari tescilin genel kuralları için yabancı boşanma kararının idari yoldan tanınması yazımıza bakabilirsiniz.
Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi
İsveç mahkemesinin boşanma kararı ile Danimarka ve Norveç’te mahkemece verilen boşanma kararları aile mahkemesinde tanınabilir. Dava, karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri mahkemesinde, yoksa sâkin olduğu yerde, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir’de açılır (MÖHUK m.51; 4787 s.K. m.4). Dilekçeye kararın onanmış örneği ile kesinleşme belgesi ve tercümeleri eklenir (m.53); karekodlu elektronik belgeler yerine apostilli onaylı belgelerin sunulması güvenli yoldur. Tanımada karşılıklılık aranmaz (m.58/1); dava basit yargılama usulüyle görülür (m.55).
Nafakanın tenfizinde karşılıklılık gerekir (m.54/a). Üç ülke de Türkiye ile birlikte 1973 Lahey Nafaka Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Sözleşmesi’nin tarafıdır; 2007 Lahey Çocuk Nafakası Sözleşmesi de üç ülke ve Türkiye arasında yürürlüktedir (HCCH). İdari makamların nafaka kararları bakımından bu sözleşmeler ayrıca önem taşır; MÖHUK’un mahkeme ilamı şartı ile sözleşme hükümleri arasındaki ilişki dosya bazında değerlendirilmelidir (bizim değerlendirmemiz).
Tablo: MÖHUK 54. maddesindeki şartlar İskandinav kararlarında
| Şart | Dikkat edilecek nokta | Dayanak |
|---|---|---|
| Mahkeme ilamı | İdari izinde mahkemede tanıma reddedilmektedir | MÖHUK m.50, 58; 2. HD 2023 |
| Kesinleşme | Kesinleşme şerhi veya belgesi; onaylı belge | MÖHUK m.53 |
| Karşılıklılık | Boşanmada aranmaz; nafakada 1973 ve 2007 Lahey | MÖHUK m.54/a, 58/1 |
| Münhasır yetki | Türkiye’deki tapuya ilişkin hükümde sorun | MÖHUK m.54/b; HMK m.12 |
| Kamu düzeni | Kusur incelenmemesi tek başına aykırılık değildir | MÖHUK m.54/c (yorum) |
| Savunma hakkı | Türkiye’deki eşe usulüne uygun tebligat | MÖHUK m.54/ç |
Kamu düzenine aykırılık dar yorumlanır; gerekçesiz yabancı karar tek başına kamu düzenine aykırı sayılmaz (YİBBGK, 10.02.2012, E.2010/1, K.2012/1) ve tenfiz hâkimi kararın esasını inceleyemez (YHGK, 18.10.2023, E.2022/2-766, K.2023/975). Dilekçe örneği için yabancı boşanma kararının tanınması dilekçesi, nafaka için yabancı nafaka kararının tenfizi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Yargıtay Kararları
İskandinav kararları bakımından en önemli içtihat, idari boşanma kararlarının mahkemede tanınmasına ilişkindir. Bunun yanında diğer Avrupa ülkelerinin kararlarında konan genel ilkeler de uygulanır. Tanınmış yabancı kararda kusur belirlemesi yoksa Türk mahkemesi yeni bir kusur belirlemesi yapamaz (YHGK, 10.05.2023, E.2022/187, K.2023/444); kusur incelemeyen İskandinav boşanmalarından sonra Türkiye’de kusur tazminatı istemek güçleşir (bizim değerlendirmemiz).
Tablo: İskandinav kararları bakımından önemli Yargıtay ilkeleri
| Karar | Konu | İlke |
|---|---|---|
| 2. HD 2023/2096 E., 2023/4376 K. | Danimarka devlet idaresinin 2008 boşanma kararı | Mahkemede tanıma reddi onandı |
| 2. HD 2023/4901 E., 2023/6077 K. | Danimarka boşanma dairesinin 2014 kararı | Mahkemede tanıma reddi onandı |
| 2. HD 1995/3612 E., 1995/4567 K. | Kopenhag Belediyesi boşanma kararı | Mahkeme hükmü olmadığından tanınamaz |
| YHGK 2022/187 E., 2023/444 K. | Tanınan yabancı boşanmadan sonra tazminat | Yabancı karardan kusur çıkarılamaz |
| YHGK 2022/2-766 E., 2023/975 K. | Arnhem (Hollanda) kararı | Tanıma süreye bağlı değil; esas incelenmez |
| 2. HD 2024/10660 E., 2025/696 K. | Haarlem (Hollanda) kararı | Türk boşanması kesinleşmişse hukuki yarar yok |
| YHGK 2022/2-1205 E., 2023/1188 K. | Mal rejimi zamanaşımı | Yabancı kararın kesinleşmesinden başlar |
Türkiye’de tazminat davası için genel kurallar boşanmada tazminat talebi dilekçesi yazımızdadır.
Dilekçe Örnekleri
Önemli not. Aşağıdaki dilekçeler basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir. Köşeli parantez içindeki bölümleri dosyanıza göre doldurmanız gerekir. Yurt dışından verilecek vekâletname Türk temsilciliğinde veya apostilli olarak düzenlenmelidir.
1. İsveç mahkemesinin boşanma kararının tanınması dava dilekçesi
2. Danimarka idari boşanma kararının konsoloslukta tescili başvuru dilekçesi
3. Norveç’te idari yoldan boşanan eşin Türkiye’de boşanma dava dilekçesi
Örnek Senaryolar
Uyarı. Aşağıdaki senaryolar basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; gerçek kişilere ait değildir. Yabancı hukuka ilişkin sonuçlar genel bilgi niteliğindedir.
Senaryo 1: Malmö’de mahkeme kararı. İki Türk vatandaşı eş Malmö’de yaşamaktadır ve on yaşında çocukları vardır. Boşanmada anlaşmışlardır; Türkiye’de 2006’da alınmış bir daireleri vardır.
Senaryo 1: Adımlar ve sonuçlar
| Konu | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Düşünme süresi | 16 yaş altı çocuk olduğu için en az altı ay | ÄktB 5 kap. 1, 3 § |
| Kararı veren | Bölge mahkemesi | ÄktB 5 kap. |
| Türkiye’de tescil | Stockholm Büyükelçiliği’ne birlikte başvuru | NHK m.27/A |
| Velayet | Nüfusa işlenmez; tanıma davası | Yönetmelik m.9 |
| Türkiye’deki daire | Türk hukukuna göre katılma alacağı | MÖHUK m.15; TMK m.236 |
Senaryo 2: Norveç’te valilik izni, eş Konya’da. Kadın Oslo’da yaşamaktadır. Norveç valiliği 2023’te ayrılık, 2024’te boşanma izni vermiştir. Türk vatandaşı olan koca Konya’ya dönmüştür ve konsolosluk başvurusuna katılmamaktadır.
Senaryo 2: Yol haritası
| Seçenek | Değerlendirme | Dayanak |
|---|---|---|
| Konsolosluk tescili | Koca katılmadıkça ret; iki eş de Türk | NHK m.27/A; Yönetmelik m.6 |
| Mahkemede tanıma | İdari karar olduğundan ret riski yüksek | 2. HD 2023/2096 E.; 2023/4901 E. |
| Türkiye’de boşanma davası | Konya’da TMK 166/1’e dayanan dava | TMK m.166, 168; MÖHUK m.14/1 |
| Mal paylaşımı | Türkiye’deki mallar için katılma alacağı | TMK m.236 |
Adım Adım Yol Haritası
- Kararın türünü belirleyin. Mahkeme kararı mı, Familieretshuset veya Statsforvalteren izni mi?
- Onaylı belge ve apostil alın. Elektronik veya karekodlu çıktı yerine apostilli onaylı belge hazırlayın.
- Tercümeyi temsilciliğin istediği şekilde yaptırın. Stockholm notu büyükelçiliğe bağlı yeminli tercüman istiyor.
- Eşinizle birlikte başvurun. İdari kararlarda en güvenli yol konsolosluk tescilidir.
- Doksan günü kaçırmayın. Ayrı başvuruda iki başvuru arasında en fazla doksan gün olabilir.
- Eş katılmazsa yol seçin. Mahkeme kararında tanıma davası, idari kararda Türkiye’de boşanma davası düşünülebilir.
- Velayet ve nafaka için dava açın. İdari tescil yalnız boşanmayı işler.
- Türkiye’deki malları takvime bağlayın. Katılma alacağı için on yıllık süreyi izleyin.
Sık Yapılan Hatalar
Tablo: İskandinavya’da boşanan Türklerin sık yaptığı hatalar
| Hata | Sonuç | Doğrusu |
|---|---|---|
| İdari izin için doğrudan tanıma davası açmak | Ret riski | Önce konsolosluk tescili |
| Karekodlu çıktıyla dava açmak | Belge yetersiz sayılabilir | Apostilli onaylı belge |
| Ayrılık iznini boşanma sanmak | Evlilik devam eder | Norveç ve Danimarka’da boşanma iznini bekleyin |
| Eşin başvurusunu doksan günden sonra beklemek | Başvuru reddedilir | Birlikte veya süresinde başvuru |
| Türkiye’deki evi unutmak | Ayrı dava ve farklı hukuk | Paylaşımda açıkça düzenleyin |
| Türkiye’de dava açıkken konsolosluğa gitmek | Başvuru reddedilir | Önce davanın durumunu netleştirin |
KKTC’de boşandıysanız: 1987 Türkiye-KKTC Sözleşmesi’ne göre tanıma, tenfiz ve Lefkoşa’da idari tescil için KKTC’de Alınan Boşanma Kararı Türkiye’de Geçerli mi? yazımıza bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
İsveç’te boşanma nasıl olur?
Bölge mahkemesine (tingsrätt) başvurulur. Eşler anlaşıyorsa ve 16 yaşından küçük çocukla yaşanmıyorsa doğrudan boşanma kararı verilir (Äktenskapsbalken 5 kap. 1 §).
İsveç’te düşünme süresi ne zaman uygulanır?
Eşlerin ikisi isterse, eşlerden biri 16 yaşından küçük çocuğuyla yaşıyorsa veya yalnız bir eş boşanmak istiyorsa en az altı aylık düşünme süresi uygulanır (5 kap. 1-3 §).
Danimarka’da doğrudan boşanma mümkün mü?
Evet. Eşler boşanmada ve sonuçlarında anlaşıyorsa Familieretshuset’ten doğrudan boşanma izni alabilir (ægteskabsloven § 29).
Danimarka’da anlaşma yoksa ne olur?
Kural olarak altı aylık ayrılıktan sonra boşanma istenebilir; iki yıl ayrı yaşama, zina veya şiddet gibi hâllerde anlaşma aranmaz (borger.dk).
Norveç’te boşanma ne kadar sürer?
Kural olarak valilikten alınan ayrılık izninden bir yıl sonra boşanma istenebilir; ayrılık izni olmadan iki yıl ayrı yaşayanlar da boşanabilir.
Norveç’te arabuluculuk zorunlu mu?
16 yaşından küçük çocuğu olan eşler için arabuluculuk zorunludur ve boşanmanın şartıdır (Store norske leksikon).
Danimarka veya Norveç’teki idari boşanma Türkiye’de mahkemede tanınır mı?
Risklidir. Yargıtay, Danimarka idari makamının boşanma kararlarının mahkemede tanınmasını reddeden kararları onamıştır (2. HD, 03.10.2023, E.2023/2096, K.2023/4376; 2. HD, 07.12.2023, E.2023/4901, K.2023/6077).
İdari boşanma kararı konsoloslukta tescil edilebilir mi?
Evet. Nüfus Hizmetleri Kanunu 27/A maddesi yabancı adlî veya idarî makam kararlarını kapsar; eşlerin birlikte başvurması gerekir.
Eşim konsolosluğa gelmezse ne yapabilirim?
Eşiniz Türk vatandaşıysa tek başına tescil yapılamaz. Mahkeme kararında tanıma davası açılabilir; idari kararda Türkiye’de boşanma davası açılması gündeme gelir.
Eşim yabancıysa tek başıma başvurabilir miyim?
Evet. Eşlerden biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir (NHK m.27/A); Stockholm notu Mavi Kart sahibi eşi de bu kapsamda saymaktadır.
Hangi temsilciliğe başvurmalıyım?
İsveç için Stockholm, Danimarka için Kopenhag, Norveç için Oslo büyükelçiliklerinin konsolosluk şubelerine.
İsveç’te mallar nasıl paylaşılır?
Kişisel mal dışındaki mallar paylaşıma tabidir ve borçlar düşüldükten sonra eşit bölünür; eşit paylaşım makul değilse düzeltme yapılabilir (ÄktB 7, 11 ve 12 kap.).
İsveç’te eş nafakası var mı?
İstisnaidir. Her eş kural olarak kendi geçiminden sorumludur; geçiş döneminde ihtiyaç sahibi eşe makul nafaka verilebilir (6 kap. 7 §).
İskandinav nafaka kararı Türkiye’de icra edilebilir mi?
Tenfiz kararıyla. Üç ülke ve Türkiye 1973 ve 2007 Lahey nafaka sözleşmelerinin tarafıdır.
Karekodlu belgeyle tanıma davası açılabilir mi?
Güvenli değildir. Basına yansıyan habere göre Yargıtay, karekodlu belgeleri onaylı belge yerine yeterli görmeyen kararı onamıştır; apostilli onaylı belge sunulmalıdır.
Türkiye’deki evimizi paylaşmak için ne kadar sürem var?
Katılma alacağı için on yıllık zamanaşımı yabancı boşanma kararının kesinleştiği tarihten başlar (YHGK, 29.11.2023, E.2022/2-1205, K.2023/1188).
Bu yazının kaynakları. 5718 sayılı MÖHUK m.14, 15, 40, 50-59; 5490 sayılı NHK m.27/A; Yabancı Ülke Adlî veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik (RG 07.02.2018, 30325) m.5-10; TMK m.132, 166, 168, 175, 182, 219, 220, 225, 236; 4722 s.K. m.10; HMK m.12, 114; 4787 s.K. m.4. İsveç: Äktenskapsbalken (1987:230) 5, 6, 7, 9, 11 ve 12. bölümler; Lag (1904:26 s.1) 3 kap. 2, 4, 7 § ve 7 kap. 6 §. Danimarka: ægteskabsloven § 29, 30, 42 (Sosyal İşler Bakanlığı rehberi, 2020); borger.dk. Norveç: ekteskapsloven § 20-23, 26-27 başlıkları (Bufdir Genelgesi 30/2021); Store norske leksikon. HCCH statü tabloları (1961, 1973, 1980, 1996, 2007).
Kararlar: 2. HD, 03.10.2023, E.2023/2096, K.2023/4376; 2. HD, 07.12.2023, E.2023/4901, K.2023/6077; 2. HD, 13.04.1995, E.1995/3612, K.1995/4567 (Huysal ve Yılmaz’ın aktarımı); YHGK, 10.05.2023, E.2022/187, K.2023/444; YHGK, 18.10.2023, E.2022/2-766, K.2023/975; 2. HD, 23.01.2025, E.2024/10660, K.2025/696; 2. HD, 20.02.2017, E.2016/15771, K.2017/1737; YİBBGK, 10.02.2012, E.2010/1, K.2012/1; YHGK, 29.11.2023, E.2022/2-1205, K.2023/1188; 2. HD, 07.06.2023, E.2022/3663, K.2023/3041. Diğer: B. Huysal, Nüfus Hizmetleri Kanunu Kapsamında Yabancı Boşanma Kararlarının Doğrudan Tescili, MHB 2017; Stockholm, Kopenhag ve Oslo büyükelçiliklerinin sayfaları.
📚 İlgili Rehberler
- 🧭 Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi (Hub)Boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımının tüm başlıkları
- Yabancı Boşanma Kararının Tanınması Dilekçesiİdari makam kararlarına ilişkin içtihat
- Yabancı Boşanma Kararının İdari Yoldan TanınmasıKonsolosluk ve nüfus müdürlüğü
- Yurt Dışında Boşandık, Türkiye’de de Geçerli mi?Tanıma ve tenfiz
- Almanya’da Yaşayan Türkler Boşanmayı Hangi Ülkede Açmalı?Yetki ve uygulanacak hukuk
- Hollanda’da Boşanma ve Türkiye’de TanınmasıAltı ay tescil kuralı
- İngiltere’de Boşanma ve Türkiye’de TanınmasıKusursuz boşanma
- ABD’de Boşanma ve Türkiye’de TanınmasıEyalet hukuku
- Yabancı Mahkeme Nafaka Kararının TenfiziNafaka tahsili
- Boşanmada Tazminat Talebi DilekçesiMaddi ve manevi tazminat
İskandinavya’daki boşanmanızı Türkiye’de eksiksiz sonuçlandıralım
Kararınızın türünü inceleyelim, konsolosluk tescili, tanıma davası veya Türkiye’de boşanma davasından hangisinin uygun olduğunu belirleyelim; nafaka ve Türkiye’deki mallar için gereken davaları zamanında açalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppYurt dışı, gurbetçi ve yabancı eş kümesindeki diğer rehberler:
Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi · Almanya’daki Türklerin boşanması · Hollanda’da boşanma · İsviçre’de boşanma · İngiltere’de boşanma · ABD’de boşanma · Tanıma ve tenfiz davası · İdari yoldan tanıma