24 Ekim 2026

İsveç, Danimarka ve Norveç’te Boşanma: İdari Boşanma Kararları ve Türkiye’de Tanınma (MÖHUK 50-59, NHK 27/A)

İskandinav ülkelerinde boşanmanın kim tarafından verildiği, kararın Türkiye’de nasıl geçerli olacağını belirler. İsveç’te boşanma kararını mahkeme (tingsrätt) verir; eşler anlaşsa da birinin yanında 16 yaşından küçük çocuk yaşıyorsa altı aylık düşünme süresi uygulanır (Äktenskapsbalken 5 kap.). Danimarka’da anlaşan eşler doğrudan Familieretshuset’ten, Norveç’te kural olarak bir yıllık ayrılıktan sonra Statsforvalteren’den idari boşanma izni alır. Yargıtay, Danimarka’daki idari makamın boşanma kararlarının mahkemede tanınmasını reddeden bölge adliye mahkemesi kararlarını 2023’te iki kez onamıştır. Buna karşılık Nüfus Hizmetleri Kanunu 27/A maddesi yabancı adlî veya idarî makam kararlarının konsoloslukta tescilini açıkça kabul eder. Bu nedenle idari boşanmalarda önce konsolosluk tescili denenmelidir.

Güncel durum (24 Ekim 2026). MÖHUK m.50-59 ve Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A’da yeni bir değişikliğe rastlamadık; idari tescilin usulü 7 Şubat 2018 tarihli ve 30325 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik’le düzenlenmiştir. Danimarka’da boşanma başvurusu Familieretshuset’e dijital olarak yapılır, başvuru harcı 2026 için 875 Danimarka kronudur ve üç aylık düşünme süresi 1 Temmuz 2020’de kaldırılmıştır (borger.dk). 2007 Lahey Çocuk Nafakası Sözleşmesi Danimarka için 1 Ekim 2025’te yürürlüğe girmiştir (HCCH).

Basına yansıyan 20 Ekim 2026 tarihli habere göre Yargıtay, Belçika boşanma kararının tanınması davasında karekodlu belgeleri MÖHUK’un aradığı onaylı belge yerine yeterli görmeyen kararı onamıştır; haberde karar künyesi verilmemiştir. İskandinav ülkelerinin hukukuna ilişkin açıklamalar genel bilgi niteliğindedir ve orada yetkili bir avukattan teyit edilmelidir.

İskandinavya’daki boşanmanızı Türkiye’de geçerli kılalım

Kararınızın mahkeme kararı mı idari karar mı olduğunu belirleyelim; konsolosluk tescili, tanıma davası veya gerekirse Türkiye’de boşanma davasıyla nüfus kaydınızı düzeltelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

İçindekiler

Kısa Cevaplar

Tablo: İskandinav ülkelerinde boşanma ve Türkiye’de tanınma

SoruİsveçDanimarkaNorveç
Kararı kim verir?Mahkeme (tingsrätt)Kural olarak FamilieretshusetKural olarak Statsforvalteren
Anlaşmalı boşanma16 yaş altı çocuk yoksa doğrudanDoğrudan boşanma mümkünÖnce bir yıl ayrılık
Anlaşma yoksaAltı aylık düşünme süresiKural olarak altı aylık ayrılıktan sonraBir yıl ayrılık veya iki yıl fiilî ayrılık
Ayrı yaşama yoluİki yıl ayrı yaşamaİki yıl ayrı yaşamaİki yıl fiilî ayrılık
Türkiye’de mahkemede tanımaMümkünİdari kararda Yargıtay reddi onadıİdari kararda aynı risk (yorum)
Konsoloslukta tescilMümkünAdlî veya idarî karar için mümkünAdlî veya idarî karar için mümkün
TemsilcilikStockholm BüyükelçiliğiKopenhag BüyükelçiliğiOslo Büyükelçiliği

Diğer ülkeler için Almanya, Hollanda, İsviçre, İngiltere ve ABD yazılarımıza bakabilirsiniz.

İsveç’te Boşanma: Mahkeme Kararı ve Düşünme Süresi

İsveç’te boşanma Evlilik Kanunu’nun (Äktenskapsbalken, ÄktB) 5. bölümüne tabidir ve kararı bölge mahkemesi (tingsrätt) verir. Eşler evliliğin sona ermesinde anlaşıyorsa boşanmaya hakları vardır; ancak eşlerin ikisi de isterse ya da eşlerden biri velayeti altındaki 16 yaşından küçük kendi çocuğuyla sürekli olarak birlikte yaşıyorsa önce düşünme süresi (betänketid) uygulanır (5 kap. 1 §). Yalnız bir eş boşanmak istiyorsa boşanma her durumda düşünme süresinden sonra mümkündür (5 kap. 2 §).

Düşünme süresi eşlerin birlikte başvurusuyla veya bir eşin talebinin diğerine tebliğiyle başlar. En az altı ay geçtikten sonra eşlerden birinin özel talebiyle boşanmaya karar verilir; süre başladıktan sonra bir yıl içinde bu talep yapılmazsa boşanma konusu düşer (5 kap. 3 §). Eşler en az iki yıldır ayrı yaşıyorsa her biri düşünme süresi olmaksızın boşanabilir (5 kap. 4 §).

İsveç mahkemesinin yetkisinde Avrupa Birliği’nin 2019/1111 sayılı Brüksel IIb Tüzüğü ve İsveç iç hukuku birlikte uygulanır; iç hukuka göre eşlerin ikisinin İsveç vatandaşı olması, davacının bir yıldır İsveç’te oturması veya davalının İsveç’te yerleşik olması gibi bağlar yetki kurar (Lag 1904:26 s.1, 3 kap. 2 §; 7 kap. 6 §). Boşanma davası kural olarak İsveç hukukuna göre görülür; eşlerin ikisi de yabancı olup hiçbiri en az bir yıldır İsveç’te oturmuyorsa vatandaşlık hukukuna ilişkin sınırlı istisnalar vardır (3 kap. 4 §).

Tablo: İsveç’te boşanmanın temel kuralları

KonuKuralDayanak
Karar makamıBölge mahkemesi (tingsrätt)ÄktB 5 kap.
Anlaşma ve çocuk yokDoğrudan boşanmaÄktB 5 kap. 1 §
16 yaş altı çocuk veya tek taraflı talepEn az altı ay düşünme süresiÄktB 5 kap. 1-3 §
Talep süresiBir yıl içinde talep yoksa konu düşerÄktB 5 kap. 3 §
İki yıl ayrı yaşamaDüşünme süresi olmadan boşanmaÄktB 5 kap. 4 §
Uygulanacak hukukKural olarak İsveç hukukuLag 1904:26 s.1, 3 kap. 4 §

Danimarka’da Boşanma: Familieretshuset ve Doğrudan Boşanma

Danimarka’da boşanma ve ayrılık (separation) başvuruları Aile Hukuku Dairesi’ne (Familieretshuset) dijital olarak yapılır. Eşler hem boşanmada hem de sonuçlarında anlaşıyorsa doğrudan boşanabilir ya da önce ayrılık, sonra boşanma yolunu seçebilir (Evlilik Kanunu, ægteskabsloven § 29). Anlaşma, boşanmaya ve şartlarına açık rızayı gerektirir; karşı çıkmamak yeterli değildir. Ayrılık kararından sonra altı aylık süre dolmuşsa, ayrılık şartları boşanmadan sonra da geçerli olmak kaydıyla Familieretshuset diğer eşin açık rızası aranmadan boşanma izni verebilir (§ 30/2, § 42/2; Danimarka Sosyal İşler Bakanlığı rehberi, 2020).

Eşler anlaşamıyorsa kural olarak altı aylık ayrılıktan sonra boşanma istenebilir. İki yıllık ayrı yaşama, zina, psikolojik şiddet ve cinsel istismar dâhil şiddet, iki evlilik ve çocuk kaçırma hâllerinde ise anlaşma aranmadan boşanma mümkündür. Şartlarda uzlaşılamazsa Familieretshuset uyuşmazlık konusu noktalarda karar verir; bu karara karşı dört hafta içinde itiraz edilebilir ve dosya aile mahkemesine (familieretten) gidebilir (borger.dk). Başvuru harcı 2026 için 875 kron, uzlaşma görüşmesi için ayrıca 2.150 krondur.

Türkiye bakımından kritik nokta, Danimarka’da boşanmanın çoğunlukla bir idari makamın izniyle (bevilling) gerçekleşmesidir. Familieretshuset 2019’da kurulmuş, daha önce bu görevi devlet idaresi (Statsforvaltningen) ve daha eski dönemde belediyeler yürütmüştür (genel bilgi; Huysal). Danimarka, Avrupa Birliği’nin aile hukukuna ilişkin Brüksel IIb Tüzüğü’ne bağlı değildir (genel bilgi).

Tablo: Danimarka’da boşanma yolları

YolŞartKarar veren
Doğrudan boşanmaBoşanmada ve şartlarda anlaşmaFamilieretshuset (idari izin)
Ayrılık sonrası boşanmaAltı ay ayrılık; şartlar devam ederFamilieretshuset
Özel sebeplerİki yıl ayrı yaşama, zina, şiddet, iki evlilik, çocuk kaçırmaFamilieretshuset veya mahkeme
Şartlarda uyuşmazlıkUzlaşma görüşmesi, sonra kararFamilieretshuset; itirazda familieretten
Harç (2026)875 kron; uzlaşma görüşmesi 2.150 kronborger.dk

Norveç’te Boşanma: Statsforvalteren ve Bir Yıllık Ayrılık

Norveç’te boşanma kural olarak iki aşamalıdır. Eşler önce valilik (Statsforvalteren, eski adıyla Fylkesmannen) tarafından verilen ayrılık izniyle (separasjonsbevilling) ayrılır; ayrılık izninden bir yıl sonra boşanma istenebilir ve boşanma izni de valilikçe verilir. Ayrılık izni olmadan iki yıldır ayrı yaşayan eşler de boşanma isteyebilir. Eş veya çocuklar ağır şiddete ya da tehdide maruz kalmışsa ayrılık olmadan boşanma istenebilir ve bu durumda kararı her zaman mahkeme verir. Eşlerin 16 yaşından küçük çocuğu varsa arabuluculuk (mekling) zorunludur ve boşanmanın şartıdır. Ayrılık, eşlerin birbirine mirasçı olma hakkını sona erdirir; ancak boşanma izni verilene kadar evlilik devam eder (Store norske leksikon, 23 Haziran 2026).

Bu kurallar Norveç Evlilik Kanunu’nun (ekteskapsloven) 20. maddesinde ayrılık, 21. maddesinde ayrılıktan sonra boşanma, 22. maddesinde fiilî ayrılıktan sonra boşanma, 23. maddesinde şiddet ve zorla evlendirme nedeniyle boşanma, 26. maddesinde arabuluculuk ve 27. maddesinde işi hangi makamın karara bağlayacağı başlıkları altında düzenlenmiştir (Bufdir Genelgesi 30/2021). Kanun metnine resmî kaynaktan erişemediğimiz için madde içerikleri ikincil kaynaklardan aktarılmıştır.

Tablo: Norveç’te boşanma yolları

YolŞartKarar verenKanun başlığı
Ayrılık (separasjon)BaşvuruStatsforvalterenekteskapsloven § 20
Ayrılıktan sonra boşanmaAyrılık izninden bir yıl sonraStatsforvalteren§ 21
Fiilî ayrılıkİki yıl ayrı yaşamaStatsforvalteren§ 22
Şiddet veya tehditAyrılık gerekmezHer zaman mahkeme§ 23
16 yaş altı çocukArabuluculuk zorunluArabulucu§ 26

Norveç’te boşanmaların çoğu valilikçe verildiğinden, Türkiye’de tanıma bakımından Danimarka için söylenenler Norveç’in idari kararları için de geçerlidir (bizim değerlendirmemiz). Şiddet hâlinde mahkemece verilen boşanma kararları ise mahkeme ilamıdır.

İdari Boşanma Kararları Türkiye’de Nasıl Geçerli Olur?

MÖHUK’un 50. maddesi tenfizi, 58. maddesi tanımayı yabancı mahkeme ilamları için düzenler. Yargıtay, Kopenhag Belediyesi’nin boşanma kararının mahkemede verilmiş bir hüküm niteliği taşımadığı için tanınamayacağına karar vermiştir (2. HD, 13.04.1995, E.1995/3612, K.1995/4567; Huysal ve Yılmaz’ın aktarımı). Aynı yaklaşım güncel kararlarda da sürmektedir. Danimarka devlet idaresinin 2008 tarihli boşanma kararının tanınması davasında ilk derece mahkemesi tanımaya karar vermiş, bölge adliye mahkemesi ise kararı veren makamın mahkeme değil devlet idaresi olduğunu, Türk hukukunda boşanmaya yalnız mahkemelerin karar verebildiğini ve bu kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğunu belirterek davayı reddetmiş; Yargıtay bu kararı onamıştır (2. HD, 03.10.2023, E.2023/2096, K.2023/4376). Danimarka’daki boşanma dairesinin 2014 tarihli kararına ilişkin ikinci dosyada da tanıma davasının reddi onanmıştır (2. HD, 07.12.2023, E.2023/4901, K.2023/6077).

Buna karşılık Nüfus Hizmetleri Kanunu 27/A maddesi, yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca boşanmaya ilişkin verilen kararların, tarafların birlikte başvurusuyla ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamak şartıyla nüfusa tescilini kabul eder; eşlerden biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir. Huysal da madde metninin Norveç valiliği veya Danimarka belediyesinin boşanma kararını kapsadığını belirtmektedir. Stockholm Büyükelçiliği’nin bilgi notu da başvuruların adlî veya idarî makam kararları için yapılabileceğini açıkça yazmaktadır. Kanun koyucu idari boşanma kararlarının tescilini açıkça kabul ettiğine göre, bu kararların idari makamca verilmiş olması tek başına kamu düzenine aykırılık sayılmamalıdır (bizim değerlendirmemiz).

Tablo: Karar türüne göre Türkiye’deki yol

KararKonsoloslukta tescil (NHK m.27/A)Aile mahkemesinde tanıma (MÖHUK m.58)
İsveç mahkeme kararıMümkünMümkün
Danimarka Familieretshuset izniMümkün; birlikte başvuru gerekirYargıtay reddi onadı (2023)
Danimarka mahkeme kararıMümkünMümkün
Norveç Statsforvalteren izniMümkün; birlikte başvuru gerekirAynı risk (yorum)
Norveç mahkeme kararıMümkünMümkün
Eş başvurmazsaEş yabancı veya ölmüşse tek başına; değilse retİdari kararda risk; Türkiye’de boşanma davası seçeneği

İdari karar için diğer Türk vatandaşı eş konsolosluk başvurusuna katılmıyorsa ve mahkemede tanıma yolu da kapalıysa, evlilik Türk hukukuna göre devam ettiğinden Türkiye’de yeni bir boşanma davası açılması gündeme gelir. Yabancı karar tanınmadıkça Türkiye’de kesin hüküm etkisi doğurmaz (MÖHUK m.58/1); bu nedenle Türk mahkemesinde açılacak boşanma davasında hukuki yarar bulunduğu kanaatindeyiz. Dava yetkisi ve uygulanacak hukuk için yurt dışında yaşayan eşle boşanma, genel kurallar için yurt dışında boşandık, Türkiye’de de geçerli mi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Mal Paylaşımı ve Nafaka

İsveç’te bir eşin malları, kişisel mal (enskild egendom) olmadıkça paylaşıma tabi mal (giftorättsgods) sayılır. Evlilik sözleşmesiyle kişisel mal yapılan veya bağış, vasiyet ya da mirasla kişisel mal olması şartıyla edinilen mallar paylaşım dışındadır (ÄktB 7 kap. 1-2 §). Boşanmada mal paylaşımı (bodelning) yapılır (9 kap. 1 §); borçlar düşüldükten sonra kalan paylaşıma tabi malların değeri eşler arasında eşit bölünür (11 kap. 3 §). Evliliğin kısalığı ve eşlerin ekonomik durumu dikkate alındığında eşit paylaşım makul değilse paylaşım düzeltilebilir (12 kap. 1 §). Boşanmadan sonra her eş kural olarak kendi geçiminden sorumludur; geçiş döneminde katkıya ihtiyacı olan eşe makul ölçüde nafaka verilebilir, uzun evlilikte veya olağanüstü sebeplerle bu süre uzayabilir (6 kap. 7 §).

Danimarka ve Norveç’te de evlilik içinde edinilen mallar boşanmada kural olarak eşit paylaşılır, evlilik öncesi ve miras yoluyla gelen mallar için ayrık paylaşım imkânı vardır ve eş nafakası istisnai ve süreli niteliktedir (genel bilgi). Türk mahkemesi ise iki Türk vatandaşı eşin mal rejimine Türk hukukunu uygular (MÖHUK m.15); 2002’den önceki döneme mal ayrılığı, sonrasına edinilmiş mallara katılma uygulanır (4722 s.K. m.10; genel bilgi).

Tablo: Mal paylaşımı ve nafakada İsveç ve Türkiye

KonuİsveçTürkiye
Paylaşıma tabi malGiftorättsgods (ÄktB 7 kap. 1 §)Edinilmiş mallar (TMK m.219)
Hariç mallarEnskild egendom (7 kap. 2 §)Kişisel mallar (TMK m.220)
Paylaşım ölçüsüEşit bölme (11 kap. 3 §)Artık değerin yarısı (TMK m.236)
Hakkaniyet düzeltmesiJämkning (12 kap. 1 §)Zina veya hayata kastta pay indirimi (TMK m.236/2)
Eş nafakasıİstisnai, geçiş dönemi (6 kap. 7 §)Yoksulluk nafakası; süresiz olabilir (TMK m.175)
Türkiye’deki taşınmazPaylaşımda dikkate alınabilirTapuda HMK m.12; Türk hukuku (MÖHUK m.15)
Zamanaşımıİsveç hukukuna göreYabancı kararın kesinleşmesinden on yıl (YHGK 2022/2-1205)

Türk hukukuna göre mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer ve yurt dışındaki dava tarihi esas alınır (TMK m.225/2; 2. HD, 07.06.2023, E.2022/3663, K.2023/3041); idari boşanmalarda başvuru tarihinin esas alınması beklenir (bizim değerlendirmemiz). Türkiye’deki mallar için katılma alacağı ve yurt dışındaki ev ve hesaplar yazılarımıza bakabilirsiniz.

Çocuklar: Velayet, Çocuk Kaçırma ve Nafaka

Üç ülkede de boşanma ortak velayeti kendiliğinden sona erdirmez; çocuğun kiminle yaşayacağı ve görüşme düzeni eşlerin anlaşmasıyla veya yetkili makam kararıyla belirlenir (genel bilgi). Çocuğun mutad meskeni bu ülkelerdeyse koruma önlemlerinde kural olarak o ülke makamları yetkilidir; 1996 Lahey Sözleşmesi Danimarka için 1 Ekim 2011’den, İsveç için 1 Ocak 2013’ten, Norveç için 1 Temmuz 2016’dan, Türkiye için 1 Şubat 2017’den beri yürürlüktedir. Çocuğun izinsiz götürülmesinde 1980 Lahey Sözleşmesi uygulanır; sözleşme Norveç için 1 Nisan 1989, İsveç için 1 Haziran 1989, Danimarka için 1 Temmuz 1991, Türkiye için 1 Ağustos 2000’den beri yürürlüktedir (HCCH; 1980 Lahey Sözleşmesi).

Tablo: Çocuk ve nafakaya ilişkin sözleşmeler

SözleşmeİsveçDanimarkaNorveçTürkiye
1973 Lahey Nafaka Kararları1 Mayıs 19771 Ocak 19881 Temmuz 19781 Kasım 1983
2007 Lahey Çocuk Nafakası1 Ağustos 2014 (AB)1 Ekim 20251 Ocak 20131 Şubat 2017
1996 Lahey Çocukların Korunması1 Ocak 20131 Ekim 20111 Temmuz 20161 Şubat 2017
1980 Lahey Çocuk Kaçırma1 Haziran 19891 Temmuz 19911 Nisan 19891 Ağustos 2000
1961 Apostil1 Mayıs 199929 Aralık 200629 Temmuz 198329 Eylül 1985

Yabancı ortak velayet kararı Türkiye’de kamu düzenine aykırı sayılmamaktadır (Yargıtay 2. HD, 20.02.2017, E.2016/15771, K.2017/1737; ortak velayet). Velayet idari tescille nüfusa işlenmez; Türkiye’de sonuç doğurması için tanıma davası gerekir. Çocuk nafakası için yurt dışındaki çocuk için nafaka yazımıza bakabilirsiniz.

Konsoloslukta İdari Tescil: Stockholm, Kopenhag ve Oslo

İskandinavya’da boşanmış Türk vatandaşı, karar Türkiye’de tescil edilmedikçe veya tanınmadıkça nüfusta evli görünür ve Türkiye’de yeniden evlenemez; kadın bakımından üç yüz günlük bekleme süresi de gündeme gelir (TMK m.132; bekleme süresi). Başvuru bizzat, kanuni temsilci veya vekil aracılığıyla kararın verildiği ülkedeki dış temsilciliğe ya da Türkiye’deki il nüfus müdürlüğüne yapılır; ayrı başvurularda aradaki süre doksan günü geçemez (Yönetmelik m.5, 6). Türkiye’de açılmış ve devam eden veya reddedilmiş dava varsa başvuru reddedilir (m.9).

Stockholm Büyükelçiliği’nin bilgi notuna göre kararın apostilli onaylı aslı ile büyükelçiliğe bağlı yeminli tercümanlarca yapılmış Türkçe tercümesi, İsveç vatandaşlığının kazanıldığı tarihi gösteren nüfus kaydı (personbevis) ve gerekirse fotoğraflı özel vekâletname istenir. İşlemler randevuyla ve şahsen yapılır; tercüme onayı için ilk sayfa 210, sonraki her sayfa 80 İsveç kronu alınır ve ödeme nakit değil sanal pos ile yapılır. Taraflardan biri ölmüş, yabancı veya Mavi Kart sahibiyse Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir. Velayet, nafaka, kişisel ilişki, mal rejimi ve tazminat için 5718 sayılı Kanun uyarınca dava açılması gerekir.

Tablo: İskandinavya’da tescil başvurusu

KonuBilgiKaynak
İsveçStockholm Büyükelçiliği konsolosluk şubesiStockholm bilgi notu
DanimarkaKopenhag BüyükelçiliğiDışişleri temsilcilik sayfası
NorveçOslo BüyükelçiliğiDışişleri temsilcilik sayfası
KapsamAdlî veya idarî makam kararlarıNHK m.27/A; Stockholm notu
BelgeApostilli karar ve yeminli Türkçe tercümeStockholm notu; Yönetmelik m.7
Tek taraflı başvuruEş ölmüş, yabancı veya Mavi Kart sahibiNHK m.27/A; Stockholm notu
Ret hâlindeYeniden başvuru veya Türkiye’de adli yolYönetmelik; Yılmaz

Kopenhag ve Oslo büyükelçiliklerinin boşanma tescili için ayrı bir bilgi notuna ulaşamadık; başvurudan önce güncel duyurular kontrol edilmelidir. İdari tescilin genel kuralları için yabancı boşanma kararının idari yoldan tanınması yazımıza bakabilirsiniz.

Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi

İsveç mahkemesinin boşanma kararı ile Danimarka ve Norveç’te mahkemece verilen boşanma kararları aile mahkemesinde tanınabilir. Dava, karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri mahkemesinde, yoksa sâkin olduğu yerde, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir’de açılır (MÖHUK m.51; 4787 s.K. m.4). Dilekçeye kararın onanmış örneği ile kesinleşme belgesi ve tercümeleri eklenir (m.53); karekodlu elektronik belgeler yerine apostilli onaylı belgelerin sunulması güvenli yoldur. Tanımada karşılıklılık aranmaz (m.58/1); dava basit yargılama usulüyle görülür (m.55).

Nafakanın tenfizinde karşılıklılık gerekir (m.54/a). Üç ülke de Türkiye ile birlikte 1973 Lahey Nafaka Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Sözleşmesi’nin tarafıdır; 2007 Lahey Çocuk Nafakası Sözleşmesi de üç ülke ve Türkiye arasında yürürlüktedir (HCCH). İdari makamların nafaka kararları bakımından bu sözleşmeler ayrıca önem taşır; MÖHUK’un mahkeme ilamı şartı ile sözleşme hükümleri arasındaki ilişki dosya bazında değerlendirilmelidir (bizim değerlendirmemiz).

Tablo: MÖHUK 54. maddesindeki şartlar İskandinav kararlarında

ŞartDikkat edilecek noktaDayanak
Mahkeme ilamıİdari izinde mahkemede tanıma reddedilmektedirMÖHUK m.50, 58; 2. HD 2023
KesinleşmeKesinleşme şerhi veya belgesi; onaylı belgeMÖHUK m.53
KarşılıklılıkBoşanmada aranmaz; nafakada 1973 ve 2007 LaheyMÖHUK m.54/a, 58/1
Münhasır yetkiTürkiye’deki tapuya ilişkin hükümde sorunMÖHUK m.54/b; HMK m.12
Kamu düzeniKusur incelenmemesi tek başına aykırılık değildirMÖHUK m.54/c (yorum)
Savunma hakkıTürkiye’deki eşe usulüne uygun tebligatMÖHUK m.54/ç

Kamu düzenine aykırılık dar yorumlanır; gerekçesiz yabancı karar tek başına kamu düzenine aykırı sayılmaz (YİBBGK, 10.02.2012, E.2010/1, K.2012/1) ve tenfiz hâkimi kararın esasını inceleyemez (YHGK, 18.10.2023, E.2022/2-766, K.2023/975). Dilekçe örneği için yabancı boşanma kararının tanınması dilekçesi, nafaka için yabancı nafaka kararının tenfizi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yargıtay Kararları

İskandinav kararları bakımından en önemli içtihat, idari boşanma kararlarının mahkemede tanınmasına ilişkindir. Bunun yanında diğer Avrupa ülkelerinin kararlarında konan genel ilkeler de uygulanır. Tanınmış yabancı kararda kusur belirlemesi yoksa Türk mahkemesi yeni bir kusur belirlemesi yapamaz (YHGK, 10.05.2023, E.2022/187, K.2023/444); kusur incelemeyen İskandinav boşanmalarından sonra Türkiye’de kusur tazminatı istemek güçleşir (bizim değerlendirmemiz).

Tablo: İskandinav kararları bakımından önemli Yargıtay ilkeleri

KararKonuİlke
2. HD 2023/2096 E., 2023/4376 K.Danimarka devlet idaresinin 2008 boşanma kararıMahkemede tanıma reddi onandı
2. HD 2023/4901 E., 2023/6077 K.Danimarka boşanma dairesinin 2014 kararıMahkemede tanıma reddi onandı
2. HD 1995/3612 E., 1995/4567 K.Kopenhag Belediyesi boşanma kararıMahkeme hükmü olmadığından tanınamaz
YHGK 2022/187 E., 2023/444 K.Tanınan yabancı boşanmadan sonra tazminatYabancı karardan kusur çıkarılamaz
YHGK 2022/2-766 E., 2023/975 K.Arnhem (Hollanda) kararıTanıma süreye bağlı değil; esas incelenmez
2. HD 2024/10660 E., 2025/696 K.Haarlem (Hollanda) kararıTürk boşanması kesinleşmişse hukuki yarar yok
YHGK 2022/2-1205 E., 2023/1188 K.Mal rejimi zamanaşımıYabancı kararın kesinleşmesinden başlar

Türkiye’de tazminat davası için genel kurallar boşanmada tazminat talebi dilekçesi yazımızdadır.

Dilekçe Örnekleri

Önemli not. Aşağıdaki dilekçeler basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir. Köşeli parantez içindeki bölümleri dosyanıza göre doldurmanız gerekir. Yurt dışından verilecek vekâletname Türk temsilciliğinde veya apostilli olarak düzenlenmelidir.

1. İsveç mahkemesinin boşanma kararının tanınması dava dilekçesi

[ŞEHİR] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DAVACI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, İsveç adresi] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, Türkiye adresi] KONU: [Şehir] Bölge Mahkemesi’nin (tingsrätt) [tarih] tarihli ve [dosya no] sayılı boşanma kararının tanınmasına karar verilmesi istemidir. AÇIKLAMALAR 1. MÖHUK 51. maddesi yönünden: Davalı [tarih] tarihinden beri [il, ilçe] adresinde yaşamaktadır. Mahkemeniz yetkilidir. 2. MÖHUK 50. ve 52. maddeleri yönünden: Boşanma kararı İsveç bölge mahkemesince verilmiş bir mahkeme ilamıdır. İsveç’te boşanmış olmama rağmen Türk nüfus kütüğünde evli görünmekteyim; davalı konsolosluk tesciline katılmamıştır ve Türkiye’de bu evlilikle ilgili bir dava yoktur. 3. MÖHUK 53. maddesi yönünden: Kararın mahkemece onaylı örneği ve kesinleşme belgesi apostilli olarak ve yeminli tercümeleriyle ekte sunulmuştur. Belgeler elektronik çıktı değil, apostil şerhli onaylı belgelerdir. 4. MÖHUK 54/b maddesi yönünden: Dava tarihinde iki taraf da [yıl] yılından beri İsveç’te oturuyordu; İsveç mahkemesinin uyuşmazlıkla gerçek bir bağı vardır ve karar Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiştir. 5. MÖHUK 54/c maddesi yönünden: İsveç mahkemesi, altı aylık düşünme süresinin dolmasından sonra kendi kanunu uyarınca boşanmaya karar vermiştir. Davalının, kusur incelenmediği için kararın kamu düzenine aykırı olduğu yönündeki olası itirazı sonuç doğurmaz; tenfiz hâkimi yabancı kararın esasını inceleyemez (YHGK, 18.10.2023, 2022/2-766 E., 2023/975 K.) ve Türk hukuku da evlilik birliğinin temelden sarsılmasını boşanma sebebi olarak tanır. 6. MÖHUK 54/ç maddesi yönünden: Davalıya dava usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı yargılamaya katılmıştır. Savunma hakkı kısıtlanmamıştır. 7. MÖHUK 58. ve 59. maddeleri yönünden: Tanımada karşılıklılık aranmaz; kararın etkisi kesinleştiği [tarih] tarihinden başlar. DELİLLER: İsveç mahkemesinin kararı; kesinleşme belgesi; apostil şerhleri ve yeminli tercümeler; nüfus kayıt örneği; her türlü yasal delil. HUKUKİ NEDENLER: 5718 s.K. m.50-59; 4787 s.K. m.4; 5490 s.K. m.27/A ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: [Şehir] Bölge Mahkemesi’nin [tarih] tarihli ve [dosya no] sayılı boşanma kararının tanınmasına, kararın nüfus kütüğüne işlenmesi için ilgili nüfus müdürlüğüne yazı yazılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı vekili, imza]

2. Danimarka idari boşanma kararının konsoloslukta tescili başvuru dilekçesi

T.C. KOPENHAG BÜYÜKELÇİLİĞİ KONSOLOSLUK ŞUBESİNE BAŞVURANLAR: 1. [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] 2. [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] KONU: Familieretshuset tarafından verilen boşanma izninin Nüfus Hizmetleri Kanunu 27/A maddesi uyarınca nüfus kütüğüne tescili istemidir. AÇIKLAMALAR 1. Nüfus Hizmetleri Kanunu 27/A maddesi yönünden: Familieretshuset’in [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı izniyle boşandık. Madde, yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca verilen boşanma kararlarını kapsamaktadır; Familieretshuset, Danimarka hukukuna göre anlaşmalı boşanmada izin vermeye yetkili makamdır. Kararın idari makamca verilmiş olması tescile engel değildir. Karar kesinleşmiştir ve Türk kamu düzenine aykırı bir hüküm içermemektedir. Başvuruyu birlikte yapıyoruz. 2. Yönetmeliğin 7. maddesi yönünden: Kararın apostilli onaylı örneği, kesinleştiğine ilişkin belge, Türkçe tercümeleri ve kimlik kartlarımızın örnekleri ekte sunulmuştur. 3. Yönetmeliğin 9. maddesi yönünden: Türkiye’de bu evlilikle ilgili açılmış, devam eden veya reddedilmiş bir dava bulunmamaktadır. EKLER: Başvuru formu; kararın apostilli onaylı örneği ve tercümesi; kesinleşme belgesi ve tercümesi; kimlik örnekleri. HUKUKİ NEDENLER: 5490 s.K. m.27/A; Yabancı Ülke Adlî veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik m.5-10. SONUÇ VE İSTEM: Boşanma kararının, kesinleşme tarihi olan [tarih] esas alınarak aile kütüğüne tescil edilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. [Tarih] — [Başvuranların ad soyadı ve imzaları]

3. Norveç’te idari yoldan boşanan eşin Türkiye’de boşanma dava dilekçesi

[ŞEHİR] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DAVACI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, Norveç adresi] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, Türkiye adresi] KONU: Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle tarafların boşanmalarına karar verilmesi istemidir. AÇIKLAMALAR 1. TMK 168. ve MÖHUK 40. maddeleri yönünden: Davalı [tarih] tarihinden beri [il, ilçe] adresinde yaşamaktadır. Boşanma davasında eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi yetkili olduğundan mahkemeniz yetkilidir. 2. MÖHUK 14/1 maddesi yönünden: Taraflar Türk vatandaşıdır. Boşanma sebeplerine ve sonuçlarına Türk hukuku uygulanır. 3. TMK 166/1 maddesi yönünden: Taraflar [tarih] tarihinden beri ayrı yaşamaktadır. Norveç valiliği [tarih] tarihinde ayrılık iznini, [tarih] tarihinde boşanma iznini vermiştir. Davalı Türkiye’ye yerleşmiştir ve taraflar arasında ortak hayatın yeniden kurulması imkânı kalmamıştır. 4. HMK 114/1-h ve MÖHUK 58/1 maddeleri yönünden: Norveç valiliğinin boşanma izni bir idari makam kararıdır. Yargıtay, idari makamlarca verilen boşanma kararlarının mahkemede tanınmasını reddeden kararları onamıştır (2. HD, 03.10.2023, 2023/2096 E., 2023/4376 K.; 2. HD, 07.12.2023, 2023/4901 E., 2023/6077 K.). Davalı konsolosluk tescil başvurusuna katılmamıştır. Bu nedenle evlilik Türk hukukuna göre devam etmektedir. Davalının, tarafların Norveç’te zaten boşandığı ve davanın konusuz kaldığı yönündeki olası itirazı yerinde değildir; yabancı karar tanınmadıkça Türkiye’de kesin hüküm etkisi doğurmaz ve boşanma davası açmakta hukuki yararım vardır. 5. TMK 182. maddesi yönünden: Taraflardan olan [varsa çocuk adı ve doğum tarihi] Norveç’te benimle yaşamaktadır; velayet ve kişisel ilişki konusunda çocuğun üstün yararına uygun karar verilmesini istiyorum. DELİLLER: Norveç makamlarının ayrılık ve boşanma izinleri ile tercümeleri; konsolosluk başvurusuna ilişkin belgeler; nüfus kayıtları; tanık beyanları; her türlü yasal delil. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.166, 168, 182; MÖHUK m.14, 40, 58; HMK m.114 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Tarafların TMK 166/1 maddesi uyarınca boşanmalarına, ortak çocuğun velayetinin bana verilmesine ve davalı ile kişisel ilişki kurulmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı vekili, imza]

Örnek Senaryolar

Uyarı. Aşağıdaki senaryolar basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; gerçek kişilere ait değildir. Yabancı hukuka ilişkin sonuçlar genel bilgi niteliğindedir.

Senaryo 1: Malmö’de mahkeme kararı. İki Türk vatandaşı eş Malmö’de yaşamaktadır ve on yaşında çocukları vardır. Boşanmada anlaşmışlardır; Türkiye’de 2006’da alınmış bir daireleri vardır.

Senaryo 1: Adımlar ve sonuçlar

KonuSonuçDayanak
Düşünme süresi16 yaş altı çocuk olduğu için en az altı ayÄktB 5 kap. 1, 3 §
Kararı verenBölge mahkemesiÄktB 5 kap.
Türkiye’de tescilStockholm Büyükelçiliği’ne birlikte başvuruNHK m.27/A
VelayetNüfusa işlenmez; tanıma davasıYönetmelik m.9
Türkiye’deki daireTürk hukukuna göre katılma alacağıMÖHUK m.15; TMK m.236

Senaryo 2: Norveç’te valilik izni, eş Konya’da. Kadın Oslo’da yaşamaktadır. Norveç valiliği 2023’te ayrılık, 2024’te boşanma izni vermiştir. Türk vatandaşı olan koca Konya’ya dönmüştür ve konsolosluk başvurusuna katılmamaktadır.

Senaryo 2: Yol haritası

SeçenekDeğerlendirmeDayanak
Konsolosluk tesciliKoca katılmadıkça ret; iki eş de TürkNHK m.27/A; Yönetmelik m.6
Mahkemede tanımaİdari karar olduğundan ret riski yüksek2. HD 2023/2096 E.; 2023/4901 E.
Türkiye’de boşanma davasıKonya’da TMK 166/1’e dayanan davaTMK m.166, 168; MÖHUK m.14/1
Mal paylaşımıTürkiye’deki mallar için katılma alacağıTMK m.236

Adım Adım Yol Haritası

  1. Kararın türünü belirleyin. Mahkeme kararı mı, Familieretshuset veya Statsforvalteren izni mi?
  2. Onaylı belge ve apostil alın. Elektronik veya karekodlu çıktı yerine apostilli onaylı belge hazırlayın.
  3. Tercümeyi temsilciliğin istediği şekilde yaptırın. Stockholm notu büyükelçiliğe bağlı yeminli tercüman istiyor.
  4. Eşinizle birlikte başvurun. İdari kararlarda en güvenli yol konsolosluk tescilidir.
  5. Doksan günü kaçırmayın. Ayrı başvuruda iki başvuru arasında en fazla doksan gün olabilir.
  6. Eş katılmazsa yol seçin. Mahkeme kararında tanıma davası, idari kararda Türkiye’de boşanma davası düşünülebilir.
  7. Velayet ve nafaka için dava açın. İdari tescil yalnız boşanmayı işler.
  8. Türkiye’deki malları takvime bağlayın. Katılma alacağı için on yıllık süreyi izleyin.

Sık Yapılan Hatalar

Tablo: İskandinavya’da boşanan Türklerin sık yaptığı hatalar

HataSonuçDoğrusu
İdari izin için doğrudan tanıma davası açmakRet riskiÖnce konsolosluk tescili
Karekodlu çıktıyla dava açmakBelge yetersiz sayılabilirApostilli onaylı belge
Ayrılık iznini boşanma sanmakEvlilik devam ederNorveç ve Danimarka’da boşanma iznini bekleyin
Eşin başvurusunu doksan günden sonra beklemekBaşvuru reddedilirBirlikte veya süresinde başvuru
Türkiye’deki evi unutmakAyrı dava ve farklı hukukPaylaşımda açıkça düzenleyin
Türkiye’de dava açıkken konsolosluğa gitmekBaşvuru reddedilirÖnce davanın durumunu netleştirin

KKTC’de boşandıysanız: 1987 Türkiye-KKTC Sözleşmesi’ne göre tanıma, tenfiz ve Lefkoşa’da idari tescil için KKTC’de Alınan Boşanma Kararı Türkiye’de Geçerli mi? yazımıza bakın.

Sıkça Sorulan Sorular

İsveç’te boşanma nasıl olur?

Bölge mahkemesine (tingsrätt) başvurulur. Eşler anlaşıyorsa ve 16 yaşından küçük çocukla yaşanmıyorsa doğrudan boşanma kararı verilir (Äktenskapsbalken 5 kap. 1 §).

İsveç’te düşünme süresi ne zaman uygulanır?

Eşlerin ikisi isterse, eşlerden biri 16 yaşından küçük çocuğuyla yaşıyorsa veya yalnız bir eş boşanmak istiyorsa en az altı aylık düşünme süresi uygulanır (5 kap. 1-3 §).

Danimarka’da doğrudan boşanma mümkün mü?

Evet. Eşler boşanmada ve sonuçlarında anlaşıyorsa Familieretshuset’ten doğrudan boşanma izni alabilir (ægteskabsloven § 29).

Danimarka’da anlaşma yoksa ne olur?

Kural olarak altı aylık ayrılıktan sonra boşanma istenebilir; iki yıl ayrı yaşama, zina veya şiddet gibi hâllerde anlaşma aranmaz (borger.dk).

Norveç’te boşanma ne kadar sürer?

Kural olarak valilikten alınan ayrılık izninden bir yıl sonra boşanma istenebilir; ayrılık izni olmadan iki yıl ayrı yaşayanlar da boşanabilir.

Norveç’te arabuluculuk zorunlu mu?

16 yaşından küçük çocuğu olan eşler için arabuluculuk zorunludur ve boşanmanın şartıdır (Store norske leksikon).

Danimarka veya Norveç’teki idari boşanma Türkiye’de mahkemede tanınır mı?

Risklidir. Yargıtay, Danimarka idari makamının boşanma kararlarının mahkemede tanınmasını reddeden kararları onamıştır (2. HD, 03.10.2023, E.2023/2096, K.2023/4376; 2. HD, 07.12.2023, E.2023/4901, K.2023/6077).

İdari boşanma kararı konsoloslukta tescil edilebilir mi?

Evet. Nüfus Hizmetleri Kanunu 27/A maddesi yabancı adlî veya idarî makam kararlarını kapsar; eşlerin birlikte başvurması gerekir.

Eşim konsolosluğa gelmezse ne yapabilirim?

Eşiniz Türk vatandaşıysa tek başına tescil yapılamaz. Mahkeme kararında tanıma davası açılabilir; idari kararda Türkiye’de boşanma davası açılması gündeme gelir.

Eşim yabancıysa tek başıma başvurabilir miyim?

Evet. Eşlerden biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir (NHK m.27/A); Stockholm notu Mavi Kart sahibi eşi de bu kapsamda saymaktadır.

Hangi temsilciliğe başvurmalıyım?

İsveç için Stockholm, Danimarka için Kopenhag, Norveç için Oslo büyükelçiliklerinin konsolosluk şubelerine.

İsveç’te mallar nasıl paylaşılır?

Kişisel mal dışındaki mallar paylaşıma tabidir ve borçlar düşüldükten sonra eşit bölünür; eşit paylaşım makul değilse düzeltme yapılabilir (ÄktB 7, 11 ve 12 kap.).

İsveç’te eş nafakası var mı?

İstisnaidir. Her eş kural olarak kendi geçiminden sorumludur; geçiş döneminde ihtiyaç sahibi eşe makul nafaka verilebilir (6 kap. 7 §).

İskandinav nafaka kararı Türkiye’de icra edilebilir mi?

Tenfiz kararıyla. Üç ülke ve Türkiye 1973 ve 2007 Lahey nafaka sözleşmelerinin tarafıdır.

Karekodlu belgeyle tanıma davası açılabilir mi?

Güvenli değildir. Basına yansıyan habere göre Yargıtay, karekodlu belgeleri onaylı belge yerine yeterli görmeyen kararı onamıştır; apostilli onaylı belge sunulmalıdır.

Türkiye’deki evimizi paylaşmak için ne kadar sürem var?

Katılma alacağı için on yıllık zamanaşımı yabancı boşanma kararının kesinleştiği tarihten başlar (YHGK, 29.11.2023, E.2022/2-1205, K.2023/1188).

Bu yazının kaynakları. 5718 sayılı MÖHUK m.14, 15, 40, 50-59; 5490 sayılı NHK m.27/A; Yabancı Ülke Adlî veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik (RG 07.02.2018, 30325) m.5-10; TMK m.132, 166, 168, 175, 182, 219, 220, 225, 236; 4722 s.K. m.10; HMK m.12, 114; 4787 s.K. m.4. İsveç: Äktenskapsbalken (1987:230) 5, 6, 7, 9, 11 ve 12. bölümler; Lag (1904:26 s.1) 3 kap. 2, 4, 7 § ve 7 kap. 6 §. Danimarka: ægteskabsloven § 29, 30, 42 (Sosyal İşler Bakanlığı rehberi, 2020); borger.dk. Norveç: ekteskapsloven § 20-23, 26-27 başlıkları (Bufdir Genelgesi 30/2021); Store norske leksikon. HCCH statü tabloları (1961, 1973, 1980, 1996, 2007).

Kararlar: 2. HD, 03.10.2023, E.2023/2096, K.2023/4376; 2. HD, 07.12.2023, E.2023/4901, K.2023/6077; 2. HD, 13.04.1995, E.1995/3612, K.1995/4567 (Huysal ve Yılmaz’ın aktarımı); YHGK, 10.05.2023, E.2022/187, K.2023/444; YHGK, 18.10.2023, E.2022/2-766, K.2023/975; 2. HD, 23.01.2025, E.2024/10660, K.2025/696; 2. HD, 20.02.2017, E.2016/15771, K.2017/1737; YİBBGK, 10.02.2012, E.2010/1, K.2012/1; YHGK, 29.11.2023, E.2022/2-1205, K.2023/1188; 2. HD, 07.06.2023, E.2022/3663, K.2023/3041. Diğer: B. Huysal, Nüfus Hizmetleri Kanunu Kapsamında Yabancı Boşanma Kararlarının Doğrudan Tescili, MHB 2017; Stockholm, Kopenhag ve Oslo büyükelçiliklerinin sayfaları.

📚 İlgili Rehberler

İskandinavya’daki boşanmanızı Türkiye’de eksiksiz sonuçlandıralım

Kararınızın türünü inceleyelim, konsolosluk tescili, tanıma davası veya Türkiye’de boşanma davasından hangisinin uygun olduğunu belirleyelim; nafaka ve Türkiye’deki mallar için gereken davaları zamanında açalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp
Post by Av. Fatma Öztürk