İhalelerde Danışıklılık: Emareler, 4734 m.17/d ve Şikâyet

İhalede danışıklılık, rakip görünen isteklilerin ihale sonucunu önceden aralarında belirlemesidir. Kamu İhale Kanunu bunu yasak fiiller arasında sayar: isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak ve alternatif teklif hâlleri dışında doğrudan veya dolaylı birden fazla teklif vermek yasaktır (4734 m.17/b, d). Aynı fiil rekabet hukukunda fiyat tespiti ve piyasa paylaşımı niteliğinde açık ve ağır ihlaldir (4054 m.4, 41), ceza hukukunda ise ihaleye fesat karıştırmanın “fiyatı etkilemek için açık veya gizli anlaşma” hâlidir (TCK m.235/2-d). Bu yazı danışıklılığın emarelerini, idarenin ihale sırasında ve sonrasında yapacaklarını, tek elden teklif sorununu ve meşru ortak girişimle sınırı madde numaralarıyla anlatır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.5, 14, 17, 27/h, 54, 55, 58 ve 59; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.21; 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.4, 5, 16, 40, 41, 56, 57, 58 ve 59; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.235; Kamu İhale Genel Tebliği m.28.1.7 ve 28.2.

Yazı 20 Ekim 2026 tarihli mevzuat metinleri esas alınarak yeniden hazırlanmıştır. Rekabet, ihale ve ceza yaptırımlarının ayrıntılı karşılaştırması için ihalede danışıklı hareket ve cezası yazımıza bakabilirsiniz; bu yazı tespit, emareler ve idare ile isteklinin yapacakları üzerine odaklanır.

Danışıklılık Hangi Hükümlerin Konusudur?

Kamu ihalesinin dayandığı ilke rekabettir; idareler başta saydamlık, rekabet ve eşit muamele olmak üzere Kanunda sayılan ilkeleri sağlamakla sorumludur (4734 m.5). Danışıklılık bu ilkeyi isteklilerin kendi eliyle ortadan kaldırır ve aynı anda üç ayrı kanunun konusu olur.

Danışıklılığın üç kanundaki karşılığı

Kanun	Hüküm	Sonuç
4734 m.17/b	İstekli olabilecekleri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak	Bir yıldan iki yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama (m.58)
4734 m.17/d	Alternatif teklif hâlleri dışında bir isteklinin kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermesi	Aynı yaptırım
4054 m.4	Rekabeti kısıtlayan anlaşma ve uyumlu eylemler; özellikle fiyat ve satış şartlarının tespiti, piyasaların bölüşülmesi, arz miktarının kontrolü	Yıllık gayri safi gelirin yüzde onuna kadar idari para cezası (m.16)
TCK m.235/2-d	İhaleye katılmak isteyen veya katılan kişilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları	Üç yıldan yedi yıla kadar hapis (m.235/1)

Bu rejimler birbirinin alternatifi değildir. Yasaklama idari bir işlemdir, rekabet cezası teşebbüse verilir, hapis cezası gerçek kişilere yöneliktir. Yaptırımların ayrıntısı için ihalede yasak fiil ve davranışlar yazımıza da bakabilirsiniz.

Danışıklılık Desenleri ve Kanundaki Karşılıkları

Uygulamada danışıklılık birkaç tekrar eden biçimde görülür. Her biri 4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde örnek olarak sayılan hâllerden birine karşılık gelir.

Desenler ve 4054 m.4’teki karşılıkları

Desen	İşleyiş	4054 m.4
Teklif bastırma	Teklif verebilecek firmaların bir kısmının ihaleye girmemesi veya teklifini geri çekmesi	(c) arz miktarının kontrolü
Örtülü (destekleyici) teklif	Kaybedecek firmaların kasıtlı yüksek veya kusurlu teklifle rekabet görüntüsü yaratması	(a) fiyat ve satış şartlarının tespiti
Rotasyon	İhalelerin sırayla kazanılması	(b) piyasa kaynaklarının paylaşılması
Bölge veya müşteri paylaşımı	İdarelerin, illerin veya iş türlerinin bölüşülmesi	(b) piyasaların bölüşülmesi
Rakibin dışlanması	Yeni girenin tehdit, boykot veya başka davranışlarla ihaleden uzaklaştırılması	(d) rakiplerin faaliyetlerinin zorlaştırılması

Rekabet Kurulu, piyasada rekabeti kayda değer ölçüde kısıtlamayan anlaşmaları soruşturma konusu yapmayabilir; ancak bu imkân rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ve arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallere uygulanmaz (4054 m.41). Danışıklılık bu nedenle firmanın küçüklüğüne bakılmaksızın soruşturma konusu olabilir.

İmzalı bir anlaşma bulunması da şart değildir. Kanun anlaşmanın yanında uyumlu eylemi de yasaklar (4054 m.4); teklif vermeden önce rakiplerle fiyat, katılım niyeti veya teklif stratejisi paylaşmak bu kapsamda değerlendirilebilir. Hangi bilgi paylaşımının ihlal sayılabileceği için rakipler arası bilgi değişimi yazımıza bakabilirsiniz.

Rakip tekliflerde danışıklılık emaresi mi var, ya da hakkınızda yasak fiil iddiası mı yöneltildi? Şikâyet süresi on gündür. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza gönderin, dosyanızı birlikte değerlendirelim.

Dosyanızın ilgili kanun, yönetmelik ve süreler yönünden incelenmesi ve başvuru yollarının zamanında kullanılması için hemen arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15 💬 WhatsApp

Tek Elden Birden Fazla Teklif: 4734 m.17/d

Danışıklılığın en kolay tespit edilen biçimi, görünüşte farklı tekliflerin aslında aynı kişi veya grup tarafından verilmesidir. Kanun bunu ayrı bir yasak fiil olarak düzenler: alternatif teklif verebilme hâlleri dışında, bir isteklinin kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermesi yasaktır (4734 m.17/d).

m.17/d’nin unsurları

Unsur	Anlamı
Kendisi veya başkaları adına	Teklifin başkası adına verilmesi yasağı ortadan kaldırmaz
Doğrudan veya dolaylı	Görünüşte farklı tüzel kişiler üzerinden verilen teklifler de kapsamdadır
Asaleten veya vekaleten	Aynı kişinin bir firmada asıl, diğerinde vekil olarak teklif vermesi kapsamdadır
Alternatif teklif istisnası	Yalnızca mal alımlarında, dokümanda alternatif teklif verilebileceği belirtilmişse (4734 m.27/h)

Aynı vekilin iki ayrı istekli adına teklif imzalaması, aynı kişinin bir şirkette ortak diğerinde yetkili olması veya grup şirketlerinin aynı ihaleye ayrı ayrı girmesi bu nedenle ilk incelenecek durumlardır. Ortaklık bağlantısının değerlendirilmesinde yasaklamanın ortaklara sirayeti için Kanunun benimsediği ölçüt de yol göstericidir: şahıs şirketlerinde bütün ortaklar, sermaye şirketlerinde sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklar (4734 m.58/2). Sirayetin ayrıntısı için yasaklamanın sirayeti yazımıza bakabilirsiniz.

Emareler: Anlaşma Nasıl İspat Edilir?

Danışıklılıkta yazılı bir anlaşma nadiren bulunur. Rekabet Kanunu bu nedenle ispatı kolaylaştıran iki hüküm içerir. Bir anlaşmanın varlığı ispatlanamadığında, piyasadaki fiyat değişmelerinin, arz ve talep dengesinin veya teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin rekabetin kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi uyumlu eylem karinesidir; taraflar ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanarak uyumlu eylemde bulunmadıklarını ispatlayarak sorumluluktan kurtulabilir (4054 m.4). Tazminat davalarında da piyasaların fiilen paylaşılması veya uzun süre gözlenen fiyat kararlılığı gibi kanıtlar sunulursa ispat yükü davalılara geçer ve anlaşmanın varlığı her türlü delille ispatlanabilir (4054 m.59).

İhale dosyasında incelenen emareler

Emare	Ne gösterebilir
Farklı tekliflerde aynı yazım veya hesap hatası, aynı biçim	Tekliflerin aynı elden hazırlandığını
Aynı vekil, aynı adres, aynı iletişim bilgisi	Doğrudan veya dolaylı birden fazla teklif (m.17/d)
Teminat mektuplarının birbirine bağlı kaynaklardan alınması	Firmalar arasında mali bağlantı
Kazananın hep önünde kümelenen yüksek teklifler	Örtülü teklif
İhaleleri sırayla kazanan aynı firma grubu	Rotasyon
Her firmanın yalnızca belirli idare veya illerde teklif vermesi	Bölge veya müşteri paylaşımı
Kazananın, kaybeden firmaları alt yüklenici yapması	Kaybeden rolün ödüllendirilmesi

Emarelerin hiçbiri tek başına kesin delil değildir; ancak birkaçının birlikte bulunması idarenin incelemesini ve Rekabet Kurumuna bildirimini haklı kılar. Rekabet Kurulu resen veya kendisine intikal eden başvurular üzerine önaraştırma veya doğrudan soruşturma açabilir (4054 m.40).

İdare Ne Yapmalı?

Danışıklılık emaresiyle karşılaşan idarenin yükümlülükleri Kanunda yazılıdır. 17 nci maddedeki fiilleri işleyenler hakkında Kanunun Dördüncü Kısmı uygulanır (4734 m.17).

İdarenin yapacakları

Aşama	İşlem	Dayanak
İhale sırasında tespit	Fiili işleyenler o ihaleye ve yasaklama yürürlüğe girinceye kadar aynı idarenin sonraki ihalelerine iştirak ettirilmez	4734 m.58
Bildirim	Yasaklamayı gerektiren durum ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirilir	4734 m.58
Yasaklama kararı	Tespit tarihini izleyen en geç kırk beş gün içinde; bir yıldan iki yıla kadar; on beş gün içinde Resmî Gazete’ye gönderilir	4734 m.58
Suç duyurusu	Fiil TCK’ya göre suç ise Cumhuriyet savcılığına bildirilir; taahhüt ve kabulden sonra tespit edilse bile	4734 m.59
Rekabet Kurumu	Başvuru üzerine önaraştırma veya soruşturma açılabilir	4054 m.40
Sözleşmeden sonra tespit	Kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir, sözleşme feshedilir; taahhüdün en az yüzde 80’i tamamlanmışsa Kanunda sayılan şartlarla tamamlattırılabilir	4735 m.21

Ortak girişimlerde Tebliğ, fiile iştirak etmeyen ortağı korur: yasak fiil veya davranışa iştirak bulunmaması hâlinde yalnızca fiili işleyen ortak veya ortaklar hakkında 58 inci madde uygulanır; fiil sözleşmeden sonra tespit edilirse fiili işleyen veya iştirak eden ortaklar hakkında yasaklama kararı verilir ve sözleşme 4735 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre feshedilir (KİGT 28.1.7). Fiil hakkında kamu davası açılmasına karar verilenler ise yargılama sonuna kadar Kanun kapsamındaki ihalelere katılamaz (4734 m.59; KİGT 28.2). Yasaklama süreci için ihaleden yasaklama süreci yazımıza bakabilirsiniz.

Ceza ve Rekabet Yaptırımları

Ceza ve rekabet hukukundaki sonuçlar

Konu	Kural	Dayanak
İhaleye fesat karıştırma	Üç yıldan yedi yıla kadar hapis	TCK m.235/1
Kamu zararı doğmamışsa	Cebir veya tehdit hâlleri hariç bir yıldan üç yıla kadar hapis	TCK m.235/3-b
Mahkeme kararıyla ek yasak	İdari yasaklamanın bitiminden itibaren bir yıldan üç yıla kadar	4734 m.59
Teşebbüse rekabet cezası	Yıllık gayri safi gelirin yüzde onuna kadar	4054 m.16
Yönetici ve çalışana ceza	İhlalde belirleyici etkisi saptananlara teşebbüs cezasının yüzde beşine kadar	4054 m.16
Aktif işbirliği	İşbirliğinin niteliği, etkinliği ve zamanlamasına göre ceza verilmeyebilir veya indirim yapılabilir; usul Kurul yönetmeliğiyle belirlenir	4054 m.16
Anlaşmanın geçerliliği	4 üncü maddeye aykırı anlaşma geçersizdir, edimlerin ifası istenemez	4054 m.56
Tazminat	Zarar görenler ödedikleri bedelle rekabet sınırlanmasaydı ödeyecekleri bedel arasındaki farkı isteyebilir; zarar anlaşmadan veya ağır ihmalden kaynaklanıyorsa hâkim, talep üzerine maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel kârın üç katı oranında tazminata hükmedebilir; birden fazla sorumlu müteselsilen sorumludur	4054 m.57, 58

Aktif işbirliği hükmü, danışıklılığa karışmış bir firmanın en önemli kararını zamanlamaya bağlar: Kanun işbirliğinin “niteliği, etkinliği ve zamanlaması” dikkate alınarak bağışıklık veya indirim öngörür. Bu imkân rekabet cezasına ilişkindir; idari yasaklamayı ve ceza yargılamasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bağışıklık ve indirim şartları için rekabet hukukunda pişmanlık programı, suçun unsurları için ihaleye fesat karıştırma yazımıza bakabilirsiniz.

İddiayla Karşılaşan Firma: Savunma Noktaları ve Dava

Danışıklılık iddiası aynı anda idari yasaklama, rekabet soruşturması ve ceza kovuşturması başlatabilir. Her sürecin dayanağı, süresi ve yargı yolu farklıdır; savunma da buna göre ayrı ayrı kurulur.

Savunmada incelenecek noktalar

Nokta	Kural	Dayanak
Fiilin tespiti	Yasaklama, 17 nci maddedeki fiil veya davranışlarda bulunduğu tespit edilenler hakkında verilir; tespitin somut belgeye dayanması gerekir	4734 m.58
Kırk beş günlük süre	Süre, idarenin bildirim yazısının bakanlığa ulaştığı tarihten başlar; Tebliğ bu süreyi yetki süresi sayar ve süre geçtikten sonra yasaklama kararı verilemeyeceğini belirtir	KİGT 28.1.4.2, 28.1.5.1.2
Yetkili makam	Karar ihaleyi yapan veya ilgili bakanlık, il özel idarelerinde İçişleri Bakanlığı, belediyelerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir	4734 m.58
Ortaklara sirayet	Sermaye şirketlerinde yalnızca sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklar yasaklanır	4734 m.58
Ortak girişimde iştirak	Fiile iştirak etmeyen ortak hakkında yasaklama uygulanmaz	KİGT 28.1.7
Fiyat benzerliği	Uyumlu eylem karinesi, ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanılarak çürütülebilir; ortak maliyet yapısı veya aynı tedarikçi gibi nedenler belgelenir	4054 m.4
Kamu zararı	Kamu zararı doğmamışsa ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir	TCK m.235/3-b

Yasaklama kararına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Özel kanunda ayrı süre yoksa dava süresi altmış gündür ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar (2577 m.7). Dava açılması kararın yürütülmesini durdurmaz; yürütmenin durdurulması için işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararın doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması birlikte aranır (2577 m.27). Rekabet Kurulunun idari yaptırım kararlarına karşı da yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir; süreler gerekçeli kararın tebliğinden başlar ve dava açılması para cezasının takip ve tahsilini durdurmaz (4054 m.54, 55). Dava süreci için yasaklama iptal davası ve Rekabet Kurulu kararlarına karşı dava yazılarımıza bakabilirsiniz.

Meşru Yol: Açık Ortak Girişim

Rakiplerin birlikte teklif vermesi kendiliğinden yasak değildir. Kanun ortak girişimi açıkça düzenler: birden fazla gerçek veya tüzel kişi iş ortaklığı veya konsorsiyum oluşturabilir; iş ortaklığı her türlü ihaleye teklif verebilir, konsorsiyumun teklif verip veremeyeceği ise işin farklı uzmanlıklar gerektirmesine göre dokümanda belirtilir (4734 m.14).

Açık ortak girişim ile gizli danışıklılık

Konu	Ortak girişim	Danışıklılık
İdareye görünürlük	Ortaklık anlaşması teklifle sunulur; pilot veya koordinatör ortak belirtilir	Gizli; firmalar rakip görünür
Teklif sayısı	Tek teklif	Birden fazla, birbirini destekleyen teklif
Sorumluluk	İş ortaklığında müşterek ve müteselsil; konsorsiyumda işin kısımlarına göre	Yasak fiil, rekabet ihlali ve suç
Sözleşme	İhale üzerinde kalırsa noter tasdikli ortaklık sözleşmesi verilir	Anlaşma geçersizdir (4054 m.56)

Rakipler arası iş birliği rekabet hukukunda da değerlendirilebilir; yeni gelişme veya iyileşme sağlanması, tüketicinin yarar görmesi, piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması ve rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmaması şartlarının tamamı varsa anlaşma 4 üncü maddeden muaftır (4054 m.5). Ortaklık gerekçesinin, yani tek başına kapasitenin yetmediğinin, kuruluş anında yazılı olarak belgelenmesi bu nedenle önemlidir. Ortaklık modelleri için iş ortaklığı ve konsorsiyum yazımıza bakabilirsiniz.

Rakip İstekli İçin Şikâyet Yolu

Danışıklılık emaresini fark eden istekli, ihale işlemlerine karşı şikâyet yolunu kullanabilir. İhale sonucu, teklif veren bütün isteklilere değerlendirme dışı bırakma gerekçeleriyle birlikte bildirilir (4734 m.41). Şikâyet, aykırılığın farkına varıldığı veya varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde, 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan pazarlık ihalelerinde ise beş gün içinde ve sözleşme imzalanmadan önce idareye yapılır (4734 m.55). İdarenin kararının bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir (4734 m.55, 56). Rekabet Kurumuna ayrıca başvurulabilir; başvuru usulü için Rekabet Kurumuna şikâyet yazımıza bakabilirsiniz.

Danışıklılık iddiası ağır bir iddiadır ve somut emarelerle kurulmalıdır. Zarflar hazır bulunanlar önünde açılır ve istekliler ile teklif fiyatları açıklanır (4734 m.36); bu oturumda kimin hangi teklifi imzaladığı, açıklanan fiyatların dizilişi ve ticaret sicili kayıtlarındaki ortaklık ve yetkili bilgileri ilk elden incelenecek kaynaklardır. Ayrıntısına istekli olarak ulaşılamayan belgeler için idarenin inceleme yapması somut gerekçeyle talep edilmelidir. Şikâyet süresi kaçırılırsa ve sözleşme imzalanırsa şikâyet yolu kapanır (4734 m.55). Rekabet Kurumuna başvuru ve savcılığa bildirim ise bu süreye bağlı değildir.

Şikâyet Dilekçesi Örneği: Tek Elden Verilmiş Teklifler

Aşağıdaki örnek, aynı kişinin farklı isteklilerin teklif mektuplarını imzaladığı ve tekliflerin aynı biçim ve hesap hatalarını taşıdığı bir ihalede, rakip istekli için hazırlanmıştır. Köşeli parantezli alanlar dosyaya göre doldurulmalı, dosyada karşılığı olmayan hususlar çıkarılmalıdır.

[İHALEYİ YAPAN İDARENİN ADI] [BAŞKANLIĞINA / MÜDÜRLÜĞÜNE]

Şikâyet başvurusudur

BAŞVURU SAHİBİ : [Şirket unvanı] — Vergi Kimlik No: […] — Adres: […]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] — Adres: […]

İHALE : [İKN] ihale kayıt numaralı [işin adı] ihalesi

FARKINA VARILMA TARİHİ : İhale sonucu [tarih] tarihinde bildirilmiştir.

KONU : [İstekli A] ve [İstekli B] tekliflerinin 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesine aykırılık nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması, ihale kararının buna göre düzeltilmesi ve Kanunun 58 ve 59 uncu maddeleri ile 4054 sayılı Kanun gereğince bildirimlerin yapılması istemidir.

AÇIKLAMALAR

İhaleye [sayı] teklif verilmiştir. İhale [İstekli A] üzerinde bırakılmış, [İstekli B] ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir. [tarih] tarihli oturumda zarfların açılması sırasında, [İstekli A] ve [İstekli B]’nin teklif mektuplarının aynı kişi, [Ad Soyad] tarafından, birinde şirket yetkilisi diğerinde vekil sıfatıyla imzalandığı görülmüştür. Ticaret sicili kayıtlarına göre [Ad Soyad], [İstekli A]’nın ortağı ve [İstekli B]’nin müdürüdür. [İstekli B]’nin teklifi, idarenin son [sayı] ihalesinde de [İstekli A]’nın teklifinin yaklaşık yüzde [oran] üzerinde yer almıştır.

1. Başvuru süresinde ve usulüne uygun yapılmaktadır (4734 sayılı Kanun m.54, 55)

İhale sonucu [tarih] tarihinde bildirilmiş olup şikâyet, izleyen günden itibaren on gün içinde ve sözleşme imzalanmadan önce yapılmaktadır.

2. Aynı kişi tarafından birden fazla teklif verilmiştir (4734 sayılı Kanun m.17/d)

Kanun, alternatif teklif hâlleri dışında bir isteklinin kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermesini yasaklamaktadır. Aynı kişinin bir teklifi asaleten, diğerini vekaleten imzalaması bu hükmün açık örneğidir. İhalede alternatif teklif öngörülmemiştir.

3. Teklifler rekabeti ve ihale kararını etkileyecek niteliktedir (4734 sayılı Kanun m.17/b)

Aynı kişinin yönetiminde bulunan iki firmanın tekliflerinin, birden fazla ihalede aynı oranda farkla sıralanması, tekliflerin bağımsız hazırlanmadığını göstermektedir. Bu teklifler gerçek bir rekabet yerine rekabet görüntüsü yaratmakta olup rekabeti ve ihale kararını etkileyecek davranış niteliğindedir. İki teklifin birim fiyat ve diğer belgelerinin aynı elden hazırlanıp hazırlanmadığının idarece karşılaştırmalı olarak incelenmesini talep ederiz.

4. Fiili işleyenler bu ihaleye iştirak ettirilemez (4734 sayılı Kanun m.58)

Kanun, ihale sırasında veya sonrasında yasak fiil veya davranışta bulundukları tespit edilenlerin o ihaleye iştirak ettirilmeyeceğini ve idarenin durumu ilgili bakanlığa bildirmekle yükümlü olduğunu öngörmektedir.

5. Rekabetin korunması ilkesi (4734 sayılı Kanun m.5; 4054 sayılı Kanun m.4)

İdare rekabeti sağlamakla sorumludur. Fiyatın tespitine yönelik anlaşma ve uyumlu eylemler 4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre yasaktır; idarenin tespitleriyle birlikte Rekabet Kurumuna bildirimde bulunulması gerekmektedir.

SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle [İstekli A] ve [İstekli B] tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına, ihale kararının buna göre düzeltilmesine, 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesi gereğince ilgili bakanlığa, 59 uncu maddesi gereğince Cumhuriyet savcılığına ve 4054 sayılı Kanun kapsamında Rekabet Kurumuna bildirimde bulunulmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

EKLER : İhale sonucu bildirimi, ticaret sicili gazetesi örnekleri, önceki ihalelere ilişkin teklif sıralaması tablosu, vekâletname, imza sirküleri.

[Tarih]
Başvuru sahibi vekili
Av. [Ad Soyad]

İstekli İçin Uyum Kontrol Listesi

Danışıklılık riskini önlemek için

Kontrol	Dayanak
Rakiplerle fiyat, katılım, bölge veya sıra konuşulmaz; dernek toplantıları gündem ve tutanakla yürütülür	4054 m.4; TCK m.235/2-d
Grup şirketlerinin aynı ihaleye ayrı teklif vermesi engellenir	4734 m.17/d
Aynı kişi birden fazla istekli adına vekil veya yetkili olarak imza atmaz	4734 m.17/d
Birlikte iş yapılacaksa açık ortak girişim kurulur ve gerekçesi belgelenir	4734 m.14; 4054 m.5
Teklif hazırlığı ortak muhasebe veya danışman kullanılan firmalarla fiilen ayrılır	4734 m.17/b
Geçmişte şüpheli bir temas varsa aktif işbirliği seçeneği vakit kaybetmeden değerlendirilir	4054 m.16

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Rakip tekliflerde danışıklılık emaresi bulunan dosyalarda teklif belgelerini, imza ve vekâlet ilişkilerini ve ortaklık bağlantılarını inceliyor, süresi içinde şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu hazırlıyoruz. Danışıklılık iddiasıyla karşılaşan firmaların yasaklama, rekabet soruşturması ve ceza dosyalarında savunmalarını birlikte yürütüyor, aktif işbirliği seçeneğini rekabet ve ceza riskleriyle birlikte değerlendiriyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

İhalede danışıklılık nedir?

Rakip görünen isteklilerin ihale sonucunu önceden aralarında belirlemesidir. Kamu İhale Kanununda yasak fiil (4734 m.17/b, d), Rekabet Kanununda yasak anlaşma (4054 m.4), Türk Ceza Kanununda ihaleye fesat karıştırma hâlidir (TCK m.235/2-d).

Aynı kişi iki firmanın teklifini imzalayabilir mi?

Hayır. Alternatif teklif hâlleri dışında bir isteklinin kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermesi yasaktır (4734 m.17/d).

Grup şirketleri aynı ihaleye ayrı teklif verebilir mi?

Kanun doğrudan veya dolaylı birden fazla teklif vermeyi yasaklar (4734 m.17/d). Grup şirketlerinin ayrı teklifleri bu açıdan risklidir; birlikte iş yapılacaksa açık ortak girişim kurulmalıdır (4734 m.14).

Danışıklılığın ihale yasaklaması ne kadardır?

17 nci maddedeki fiiller için bir yıldan iki yıla kadar bütün kamu ihalelerinden yasaklama verilir; fiil suç ise mahkeme kararıyla ayrıca bir yıldan üç yıla kadar yasaklama eklenir (4734 m.58, 59).

Rekabet cezası ne kadardır?

Teşebbüse yıllık gayri safi gelirinin yüzde onuna kadar, ihlalde belirleyici etkisi saptanan yönetici ve çalışanlara teşebbüs cezasının yüzde beşine kadar idari para cezası verilir (4054 m.16).

Küçük firmalar arasındaki anlaşma da soruşturulur mu?

Evet. Kurulun kayda değer olmayan anlaşmaları soruşturmama imkânı fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ve arz kısıtlaması gibi açık ve ağır ihlallere uygulanmaz (4054 m.41).

Anlaşma yazılı değilse ispat edilebilir mi?

Evet. Fiyat değişmelerinin veya faaliyet bölgelerinin rekabetin kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi uyumlu eylem karinesidir; taraflar ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanarak aksini ispatlayabilir (4054 m.4). Rekabeti sınırlayıcı anlaşma her türlü delille ispatlanabilir (4054 m.59).

Danışıklılıktan çıkmak isteyen firma ne yapabilir?

Rekabet Kurumuyla aktif işbirliği yapan teşebbüs ve yöneticilere, işbirliğinin niteliği, etkinliği ve zamanlamasına göre ceza verilmeyebilir veya indirim yapılabilir (4054 m.16). Bu imkân idari yasaklamayı ve ceza yargılamasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Danışıklılık sözleşmeden sonra ortaya çıkarsa ne olur?

Kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilir. Taahhüdün en az yüzde 80’i tamamlanmış ve tamamlattırılmasında kamu yararı varsa, Kanunda sayılan hâllerde idare feshetmeden işi tamamlattırabilir; bu durumda yükleniciden kesin ve ek kesin teminat tutarı kadar ceza tahsil edilir (4735 m.21). Fiil suç ise taahhüt ve kabulden sonra tespit edilse bile suç duyurusunda bulunulur (4734 m.59).

Yasaklama kararı kırk beş gün geçtikten sonra verilebilir mi?

Kamu İhale Genel Tebliği, kırk beş günlük süreyi yetki süresi olarak nitelendirir ve süre, idarenin bildirim yazısının bakanlığa ulaştığı tarihten başlar; bu süre geçtikten sonra yasaklama kararı verilmesi mümkün değildir (4734 m.58; KİGT 28.1.4.2, 28.1.5.1.2).

Teklif fiyatlarının birbirine yakın olması tek başına danışıklılık mıdır?

Tek başına değildir. Fiyat hareketlerinin rekabetin kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi uyumlu eylem karinesidir; ancak taraflar ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanarak aksini ispatlayabilir (4054 m.4). İdarenin incelemesi, fiyat yakınlığının yanında imza, ortaklık ve belge bağlantılarına da bakar.

Danışıklılık iddiasıyla kim şikâyette bulunabilir?

İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle hak kaybına veya zarara uğradığını ya da uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabilecekler şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilir. Bu başvurular dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır (4734 m.54).

Rekabet Kurumuna yapılan başvuru reddedilirse ne olur?

Kurul iddiaları ciddi ve yeterli bulursa başvuru sahibine araştırmaya başlandığı yazılı olarak bildirilir. Başvurunun açıkça reddedilmesi veya süresinde bildirim yapılmayarak reddedilmiş sayılması hâlinde, doğrudan ya da dolaylı menfaati olduğunu belgeleyen herkes red kararına karşı yargı yoluna başvurabilir (4054 m.42).

Ortak girişimin ortaklarından biri danışıklılığa karıştıysa diğer ortak da yasaklanır mı?

Tebliğe göre yasak fiile iştirak bulunmaması hâlinde yalnızca fiili işleyen ortak veya ortaklar hakkında yasaklama uygulanır; iştirak eden ortaklar da yasaklanır (KİGT 28.1.7).