İhalede Numune ve Demonstrasyon (MAİUY m.43): Tutanak, Gerekçe ve 2024 Değişikliği
11 Mayıs 2026

İhalede Numune ve Demonstrasyon (MAİUY m.43): Tutanak, Gerekçe ve 2024 Değişikliği

Mal alımı ihalelerinde kâğıt üzerindeki uygunluk çoğu zaman yetmez; idare ürünü görmek ve çalışırken denemek ister. Bu, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43 üncü maddesine dayanır. Maddede 2024’te önemli bir değişiklik yapılmış ve demonstrasyon ilk kez madde metnine açıkça eklenmiştir — o tarihe kadar özellikle tıbbi cihaz ihalelerinde yaygın olan demo uygulamasının ikincil mevzuattaki dayanağı tartışmalıydı. Aynı değişiklikle katalog istenmesi bakımından yeni bir zorunluluk da getirilmiştir.

Numuneniz gerekçesiz mi elendi, demo koşulları eşit mi uygulanmadı?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp’tan Yazın

Dayanak: MAİUY m.43 ve 2024 Değişikliği

Numune ve demonstrasyonun kaynağı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ve demonstrasyon” başlıklı 43 üncü maddesidir.

Bu madde, 18 Mayıs 2024 tarihli ve 32550 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle başlığıyla birlikte yeniden yazılmıştır. Değişikliğin iki somut sonucu vardır:

  • Demonstrasyon madde metnine girdi. Önceki metinde yalnızca numune, katalog, doküman ve fotoğrafın “ayrı ayrı veya birlikte istenebileceği” düzenlenmişti; demonstrasyondan söz edilmiyordu. Yürürlükteki metin ise “…istenebilir ve/veya demonstrasyon yaptırılabilir demektedir.
  • Katalog zorunluluğu geldi. Yeni metne göre “Özel imalat süreci gerektiren mal alımları hariç, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman istenmesi durumunda katalog istenmesi zorunludur.”

Birinci değişiklik özellikle önemlidir. Demonstrasyon, kanuni dayanağı bulunmakla birlikte ikincil mevzuatta açıkça düzenlenmediği için — özellikle tıbbi cihaz ihalelerinde yaygın uygulanmasına rağmen — usulü tartışmalıydı. 2024 değişikliği bu boşluğu kapatmıştır.

Pratik uyarı: 18 Mayıs 2024 öncesine ait kaynaklar ve şartname şablonları demonstrasyonu içermez. Eski metne dayanan itiraz veya savunma güncel değildir.

Ne İstenebilir? Beş Araç

Maddenin birinci fıkrası, teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla şu araçları sayar:

  • Numune — ürünün kendisi,
  • Teknik bilgilerin yer aldığı katalog,
  • Teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman,
  • Fotoğraf,
  • Demonstrasyon — ürünün çalışır hâlde gösterilmesi.

Buradaki amaç kaydı sınırlayıcıdır: bu araçlar teknik şartnamedeki kriterlere uygunluğu belirlemek için istenir. Teknik şartnamede karşılığı bulunmayan bir özellik için numune veya demo üzerinden değerlendirme yapılması, dayanaksız bir yeterlik kriteri getirmek anlamına gelir. Şartname içeriğinin sınırları için: İdari ve Teknik Şartname: İhalenin Anayasası.

Numunenin Sunulması ve Teslim Tutanağı

Maddenin ikinci fıkrası, sürecin usulünü belirler ve istekli açısından en değerli güvenceyi içerir:

“Numunenin sunulma yöntemi ile ihale komisyonunca numunenin değerlendirilmesine yönelik düzenleme, ayrıntılı bir şekilde ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yapılır. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınır. Bu tutanağın bir sureti de aday veya istekliye verilir.

Üç yükümlülük doğar:

  1. Şartnamede ayrıntılı düzenleme zorunluluğu. Numunenin nasıl sunulacağı ve nasıl değerlendirileceği idari şartnamede ayrıntılı olarak yazılmalıdır. “Numune istenecektir” demekle yetinen bir şartname bu yükümlülüğü karşılamaz; değerlendirme kriterleri belirsiz kalırsa sonradan yapılan eleme keyfîlik iddiasına açık hâle gelir.
  2. Tutanakla teslim. Numune elden veya kargoyla alınıp kayıt dışı bırakılamaz; tutanak düzenlenmesi zorunludur.
  3. Tutanağın bir suretinin istekliye verilmesi. Bu, isteklinin elindeki tek somut delildir: neyin, ne zaman, hangi durumda teslim edildiğini gösterir.

Tutanak almadan numune teslim etmeyin. Sonradan “numune eksik geldi”, “hasarlıydı” veya “istenen özellikleri taşımıyordu” denildiğinde karşı koyabileceğiniz tek belge budur.

Değerlendirme: Rapor ve Gerekçe Zorunluluğu

Maddenin yürürlükteki metninde, değerlendirmenin nasıl belgeleneceği de düzenlenmiştir: yapılan inceleme sonucunda düzenlenen numune inceleme raporunda veya tutanağında numunenin uygunluk durumu belirtilir ve uygun bulunmaması durumunda buna ilişkin gerekçelere yer verilir.

Bu hüküm, savunmanın merkezidir. İki sonuç doğurur:

  • Değerlendirme yazılı olmak zorundadır. Sözlü kanaate dayanan bir eleme geçerli değildir; rapor veya tutanak düzenlenmiş olmalıdır.
  • Olumsuz sonuç gerekçeli olmak zorundadır. “Numune teknik şartnameye uygun bulunmamıştır” ifadesi tek başına gerekçe değildir. Hangi teknik kriterin, hangi somut tespitle karşılanmadığı gösterilmelidir.

Gerekçesizlik yalnızca bu maddeye değil, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine de aykırılık oluşturur; Kamu İhale Kurulu gerekçesiz değerlendirmeleri saydamlık, eşit muamele ve güvenirlik ilkelerine aykırı bularak ihale iptal etmiştir: Kamu İhalesinin Temel İlkeleri (4734 m.5).

Demonstrasyonun Kendine Özgü Riskleri

Demonstrasyon, numuneden farklı olarak canlı bir değerlendirmedir ve bu nedenle usul hataları daha kolay doğar. Dikkat edilmesi gereken başlıklar:

  • Şartnamede düzenlenmiş olması. Demonstrasyon yaptırılacaksa bunun ve değerlendirme usulünün ihale dokümanında önceden düzenlenmiş olması gerekir. Doküman aşamasında öngörülmeyen bir demo, sonradan getirilen bir yeterlik kriteri niteliği taşır.
  • Eşit muamele. Tüm isteklilere aynı koşullarda, aynı süre ve aynı test senaryolarıyla demo imkânı tanınmalıdır. Bir istekliye tanınan tekrar hakkının diğerine tanınmaması tipik ihlaldir.
  • Tutanak. Demonstrasyonun yapıldığı tarih, katılanlar, uygulanan test adımları ve sonuçlar tutanağa bağlanmalıdır.
  • Kim değerlendirir? Değerlendirme ihale komisyonuna aittir. Teknik destek alınması mümkün olsa da nihai değerlendirme ve karar komisyonundan çıkmalıdır.
  • Ortam ve altyapı. Demonun yapılacağı ortam idarece sağlanıyorsa, altyapı eksikliğinden doğan olumsuz sonucun istekliye yüklenmemesi gerekir. Bu husus tutanağa yazdırılmalıdır.

Demonstrasyon uygulaması mal alımlarında yoğunlaşmakla birlikte, hastane bilgi yönetim sistemi gibi bazı hizmet alımlarında da söz konusu olabilmektedir. İşin türünün doğru belirlenmesi ve uygulanacak yönetmeliğin saptanması için: Yapım, Mal ve Hizmet Alımı İhalelerinin Farkı.

Konsorsiyum Ayrımı

2024 değişikliğiyle konsorsiyumlara ilişkin düzenleme de netleştirilmiştir. Buna göre konsorsiyumların katılabileceği ihalelerde, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak numune, katalog, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf sunulması ve/veya demonstrasyon işlemine yönelik düzenleme her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenen yeterlik kriterini sağlamak zorundadır.

Pratik sonuç: konsorsiyum ortağından, teklif vermediği bir kısma ilişkin numune veya demo istenmesi hukuka aykırıdır. Buna karşılık her ortak kendi kısmı bakımından kriteri bağımsız olarak sağlamalıdır.

İtiraz Ne Zaman ve Neye Karşı Yapılır?

Numune ve demonstrasyon uyuşmazlıklarında zamanlama belirleyicidir:

  • Doküman aşamasında: numune veya demo düzenlemesi belirsizse, tek bir ürünü işaret ediyorsa ya da hiç düzenlenmemişse — itiraz ihale tarihinden önce dokümana yöneltilmelidir. Bu aşama kaçırıldığında sonradan ileri sürülen doküman itirazları süre yönünden reddedilir.
  • Değerlendirme aşamasında: numune uygun bulunmadığı gerekçesiyle elenildiğinde, itirazın konusu gerekçenin yeterliliği ve usule uyulup uyulmadığıdır.
  • Başvuru sırası: önce idareye şikâyet, sonra Kuruma itirazen şikâyet, ardından dava. Yol haritası için: İhale Kararına Karşı Dava Yol Haritası.
  • Bekleme süresi: şikâyet ve itirazen şikâyet varken sözleşme imzalanamaz: İhalede Bekleme Süresi ve Sözleşme İmzalanma Yasağı.

Kontrol Listesi

  • Şartname 18 Mayıs 2024 sonrası metne göre mi hazırlanmış? Demonstrasyon artık maddede açıkça düzenlenmiştir.
  • Teknik şartnameye cevap dokümanı isteniyorsa, katalog da isteniyor mu? Özel imalat süreci gerektiren alımlar dışında bu zorunludur.
  • Numunenin sunulma yöntemi ve değerlendirme usulü şartnamede ayrıntılı olarak düzenlenmiş mi?
  • Numune tutanakla teslim alındı mı? Tutanağın bir sureti bana verildi mi?
  • İstenen numune/demo, teknik şartnamede karşılığı bulunan bir kritere mi yönelik?
  • Olumsuz sonuç rapor veya tutanakla belgelendi mi? Gerekçe yazıldı mı?
  • Gerekçe, hangi teknik kriterin hangi somut tespitle karşılanmadığını gösteriyor mu?
  • Demonstrasyonda tüm isteklilere aynı koşullar uygulandı mı? Süre, senaryo, tekrar hakkı eşit mi?
  • Değerlendirme ihale komisyonunca mı yapıldı?
  • Konsorsiyumsam, benden yalnızca teklif verdiğim kısma ilişkin numune/demo mu istendi?
  • Doküman kaynaklı bir sorunsa itiraz ihale tarihinden önce yapıldı mı?

Mevzuat Haritası

Numune ve demonstrasyonu çevreleyen hükümler
HükümDüzenlediği konu
MAİUY m. 43Numune, katalog, doküman, fotoğraf ve demonstrasyon
4734 m. 12Teknik şartname; marka-model yasağı ve “veya dengi” istisnası
4734 m. 5Temel ilkeler — saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik
4734 m. 10Yeterlik kriterleri — mesleki ve teknik yeterlik
4734 m. 37Tekliflerin değerlendirilmesi
4734 m. 54Şikâyet ve itirazen şikâyetin zorunlu idari başvuru yolu olması
4734 m. 55İdareye şikâyet — on gün ve dokümanda üç iş günü sınırı
4734 m. 56Kuruma itirazen şikâyet
4734 m. 53Kamu İhale Kurumu ve uygulama yönetmeliklerinin dayanağı
4734 m. 17Yasak fiil ve davranışlar
4735 m. 20, 22, 25Sözleşme aşaması — fesih, teminatın gelir kaydı ve yasaklama
HİUYHizmet alımlarındaki paralel düzenleme

Numune, Yeterlik Kriteri mi Uygunluk Aracı mı?

Maddenin amaç kaydı, bütün savunmanın çıkış noktasıdır: bu araçlar, teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla istenir.

Amaç kaydının doğurduğu sınırlar
SoruCevap
Neyi ölçer?Yalnızca teknik şartnamede yazılı kriterlere uygunluğu
Şartnamede olmayan özellik?Değerlendirmeye esas alınamaz — dayanaksız yeterlik kriteri olur
Beğeni veya tercih?Ölçüt değildir; değerlendirme kritere bağlıdır
Kim değerlendirir?İhale komisyonu; teknik destek alınsa da karar komisyondan çıkar
Nasıl belgelenir?Rapor veya tutanak; olumsuzsa gerekçeyle

İkinci satır, itiraz dilekçesinin en güçlü açılışıdır ve iki adımda kurulur. Önce teknik şartnamenin ilgili maddesi gösterilir, sonra ret gerekçesindeki tespitin bu maddede karşılığı bulunmadığı ortaya konur. “Numune beklentimizi karşılamadı”, “kullanım kolaylığı yetersiz görüldü” gibi ifadeler; teknik şartnamede ölçülebilir bir kritere bağlanmamışsa, ihale dokümanında yer almayan bir yeterlik şartının sonradan getirilmesi anlamına gelir. Bu, 4734 m. 5‘teki saydamlık ve eşit muamele ilkelerine aykırılık olarak ileri sürülür.

Ölçülebilirlik teknik şartnamenin yazımında başlar. Numune ve demo, yalnızca objektif biçimde sınanabilir kriterleri doğrulayabilir. Şartnamede “kaliteli olacaktır”, “kullanışlı olacaktır” gibi ölçülemez ifadeler varsa, bunlara dayanan bir eleme baştan tartışmalıdır.

Marka-Model Sınırı: 4734 m. 12

Numune ve demo düzenlemesinin en sık rastlanan hukuka aykırılığı, tek bir ürünü işaret etmesidir. Bunun dayanağı Yönetmelikte değil, doğrudan Kanundadır.

m. 12: teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterler verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Madde devam eder: “Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Yasağın ikinci cümlesi daha geniştir ve asıl savunma buradadır. Kanun yalnızca marka adı yazılmasını değil, “belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara” yer verilmesini de yasaklar. Yani markanın adı hiç geçmese bile, bir araya geldiğinde tek bir ürünü tarif eden ölçü, ağırlık ve özellik kombinasyonları aynı yasağın kapsamındadır. Numune ve demo düzenlemesi böyle bir şartnameye dayanıyorsa, itiraz numune değerlendirmesine değil şartnamenin kendisine yöneltilmelidir — ve bunun ayrı bir takvimi vardır.

Tek istisna dar tutulmuştur. Ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hâllerinde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. İki koşul birlikte aranır: istisnai durumun varlığı ve “veya dengi” kaydının konulmuş olması.

İtiraz Takvimi: m. 54, 55 ve 56

Numune ve demo uyuşmazlıklarında en sık kaybedilen şey hak değil süredir. İki ayrı takvim işler.

Aşamaya göre başvuru takvimi
KonuSüreDayanak
İlan ve doküman — numune/demo düzenlemesinin kendisiGenel süreyi aşmamak kaydıyla, en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadarm. 55
Süreç işlemleri — değerlendirme, elemeFarkına varıldığı tarihi izleyen günden itibaren on günm. 55
Pazarlık usulü (m. 21/b ve c)Beş günm. 55
Kuruma itirazen şikâyetOn gün; ihalenin iptali kararlarında beş günm. 56
Davaİdari yargı süresiİYUK

Birinci satırdaki üç iş günü kuralı, doküman itirazlarını erkene çeker ve çoğu dosyada gözden kaçar. İlan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, genel süreleri aşmamak kaydıyla teklif sunulmadan önce ve en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılmalıdır. Pratik sonucu şudur: dokümanı ihaleden on gün önce satın alan istekli, on günlük süreye güvenip ihale gününe iki gün kala şikâyet edemez — pencere zaten üç iş günü öncesinde kapanmıştır. Numune veya demo düzenlemesi belirsizse, tek ürünü işaret ediyorsa ya da hiç düzenlenmemişse, itiraz bu tarihten önce yapılmalıdır.

m. 54 zincirin zorunluluğunu kurar: şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Doğrudan dava açmak, bu nedenle sonuç vermez.

Aşama değişince itirazın konusu da değişir. Doküman aşamasında tartışılan düzenlemenin kendisi; değerlendirme aşamasında ise gerekçenin yeterliliği ve usule uyulup uyulmadığıdır. Doküman aşaması kaçırıldığında, sonradan ileri sürülen doküman itirazları süre yönünden reddedilir.

Numunenin Akıbeti ve Sözleşme Aşaması

Numune, ihale bittiğinde ortadan kaybolan bir evrak değildir; sözleşme döneminde referans belge hâline gelir.

Numunenin ihale sonrası işlevi
DurumSonuç
Teslim edilen mal numuneden farklıMuayene ve kabul aşamasında reddedilebilir; sözleşmeye aykırılık doğar
Aykırılık sürerse4735 m. 20 — idarenin fesih hakkı
Fesih sonrasıKesin teminatın gelir kaydı ve 4735 m. 25-26 kapsamında yasaklama
İhale aşamasında yanıltıcı numune4734 m. 17 — yasak fiil ve davranışlar
Numunenin iadesiŞartnamede düzenlenmelidir; teslim tutanağı iade talebinin dayanağıdır

Son satır, teslim tutanağının ikinci işlevidir. Tutanak yalnızca eleme aşamasında değil, numunenin geri alınmasında da tek dayanaktır. Yüksek maliyetli cihaz numunelerinde bu, ciddi bir mali kalemdir: neyin, kaç adet, hangi seri numarasıyla ve hangi durumda teslim edildiği yazılı değilse iade talebi ispatsız kalır. Teslim sırasında fotoğraf ve seri numarası kaydı da tutanağa eklenmeli, kargo ile gönderimde taşıma belgesi saklanmalıdır.

Yasaklama ayrı bir işlemdir. Sözleşmenin feshi ile ihalelere katılmaktan yasaklama farklı kararlardır ve ayrı ayrı dava konusu edilir. Ayrıntı: ihalelere katılmaktan yasaklama. Teminatın gelir kaydı için: teminatın gelir (irat) kaydı.

Gerekçe Denetiminin Ölçütleri

Olumsuz numune veya demo sonucunun gerekçeli olması zorunlu olduğuna göre, asıl soru gerekçenin neyi taşıması gerektiğidir.

Yeterli gerekçe ile yetersiz gerekçe
YetersizYeterli
“Teknik şartnameye uygun bulunmamıştır”Şartnamenin hangi maddesi, hangi somut tespitle karşılanmadı
“Komisyonca uygun görülmemiştir”Ölçüm, test adımı ve sonuç değeri
Sözlü kanaatRapor veya tutanak — yazılı belge
“Beklentiyi karşılamadı”Şartnamede ölçülebilir karşılığı bulunan kriter
Tek cümlelik retHer kriter için ayrı değerlendirme

Gerekçesizlik iki katmanlı bir aykırılıktır. Birincisi MAİUY m. 43‘ün açık hükmüne; ikincisi 4734 m. 5‘teki saydamlık, eşit muamele ve güvenirlik ilkelerine aykırılıktır. İtiraz dilekçesinde her iki katman da ayrı başlık altında ileri sürülmelidir.

Dosyanın celbi talep edilmelidir. Numune inceleme raporu veya tutanağı isteklinin elinde bulunmadığından, şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçelerinde bu belgenin idareden istenmesi açıkça talep edilmelidir. Rapor hiç düzenlenmemişse, bu eksiklik tek başına iptal sebebidir.

İdare Tarafı: Şartname Yazımı

Numune ve demo düzenlemesi, itirazların en yoğunlaştığı alan olduğundan idare için de bir risk yönetimi konusudur.

1. Ölçütü şartnameye yazın. Numune veya demo ile sınanacak her özelliğin teknik şartnamede ölçülebilir karşılığı bulunmalıdır.

2. Usulü ayrıntılandırın. Sunulma yöntemi ve değerlendirme usulü idari şartnamede ayrıntılı düzenlenmelidir; “numune istenecektir” yetmez.

3. Marka-model taraması yapın. 4734 m. 12 — özellik kombinasyonu tek ürünü işaret ediyor mu?

4. Katalog zorunluluğunu atlamayın. Teknik şartnameye cevap dokümanı isteniyorsa, özel imalat hariç katalog da zorunludur.

5. Demo senaryosunu önceden yazın. Süre, test adımları, tekrar hakkı ve ortam koşulları dokümanda olmalıdır.

6. Tutanak disiplinini kurun. Teslim tutanağı, bir sureti istekliye verilerek düzenlenmelidir.

7. Raporu gerekçelendirin. Her olumsuz sonuç, madde ve tespit düzeyinde yazılmalıdır.

8. Konsorsiyumda kısım bazlı düzenleyin. Her kısım için ayrı ayrı.

Beşinci madde demonstrasyon dosyalarının kaderini belirler. Demo, numuneden farklı olarak canlı ve tek seferlik bir değerlendirmedir; senaryo önceden yazılmamışsa her istekli farklı koşullarda sınanmış olur ve eşit muamele iddiası kaçınılmaz hâle gelir. Özellikle şu dört unsur dokümanda sabitlenmelidir: süre, test adımları, tekrar hakkı ve ortamı kimin sağlayacağı. Ortam idarece sağlanıyorsa, altyapı kaynaklı olumsuz sonucun istekliye yüklenmemesi gerekir — ve bu husus tutanağa yazdırılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

İhalede numune ve demonstrasyon neye dayanır?

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 43‘e. Maddeye göre teklif edilen malın teknik şartnamedeki teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf istenebilir ve/veya demonstrasyon yaptırılabilir.

Demonstrasyon mevzuatta ne zaman düzenlendi?

18 Mayıs 2024 tarihli ve 32550 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle madde başlığıyla birlikte yeniden yazılmış ve demonstrasyon metne açıkça eklenmiştir. Önceki metinde demonstrasyondan söz edilmiyordu.

Bu tarihten önceki kaynaklara güvenilir mi?

Hayır. 18 Mayıs 2024 öncesine ait kaynaklar ve şartname şablonları demonstrasyonu içermez; eski metne dayanan itiraz veya savunma güncel değildir.

Katalog istenmesi zorunlu mudur?

Özel imalat süreci gerektiren mal alımları hariç, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman istenmesi durumunda katalog istenmesi zorunludur.

Numune şartnamede olmayan bir özellik için istenebilir mi?

Hayır. Amaç kaydı sınırlayıcıdır: araçlar yalnızca teknik şartnamede yazılı kriterlere uygunluğu belirlemek için istenir. Şartnamede karşılığı bulunmayan bir özellik üzerinden değerlendirme, dayanaksız bir yeterlik kriteri getirmek anlamına gelir.

“Beklentimizi karşılamadı” gerekçesi geçerli mi?

Değildir. Bu tür ifadeler teknik şartnamede ölçülebilir bir kritere bağlanmamışsa, dokümanda yer almayan bir şartın sonradan getirilmesi olur ve 4734 m. 5‘teki saydamlık ile eşit muamele ilkelerine aykırıdır.

Numune teslim ederken tutanak alınır mı?

Evet. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınır ve bu tutanağın bir sureti aday veya istekliye verilir. Tutanak almadan numune teslim edilmemelidir.

Tutanak neden bu kadar önemli?

İsteklinin elindeki tek somut delildir: neyin, ne zaman, hangi durumda teslim edildiğini gösterir. Sonradan “eksik geldi” veya “hasarlıydı” denildiğinde karşı konulabilecek tek belge budur. Ayrıca numunenin iadesinde de dayanaktır.

Tutanakta neler bulunmalı?

Ürünün tanımı, adet, seri numarası, teslim tarihi ve fiziksel durumu. Yüksek maliyetli cihazlarda fotoğraf eklenmeli, kargo ile gönderimde taşıma belgesi saklanmalıdır.

Değerlendirme usulü nerede yazılı olmalı?

Numunenin sunulma yöntemi ile ihale komisyonunca değerlendirilmesine yönelik düzenleme, ayrıntılı bir şekilde ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yapılır. “Numune istenecektir” demekle yetinen şartname bu yükümlülüğü karşılamaz.

Numunemin uygun bulunmaması gerekçelendirilmek zorunda mı?

Evet. Düzenlenen numune inceleme raporunda veya tutanağında uygunluk durumu belirtilir ve uygun bulunmaması durumunda gerekçelere yer verilir.

Yeterli gerekçe nasıl olmalı?

Şartnamenin hangi maddesinin, hangi somut tespitle karşılanmadığını göstermeli. “Teknik şartnameye uygun bulunmamıştır” tek başına gerekçe değildir; ölçüm, test adımı ve sonuç değeri yazılmalıdır.

Rapor hiç düzenlenmemişse?

Değerlendirme yazılı olmak zorundadır; sözlü kanaate dayanan eleme geçerli değildir. Raporun hiç düzenlenmemiş olması tek başına iptal sebebidir. Dilekçede bu belgenin idareden celbi açıkça talep edilmelidir.

Şartname tek bir ürünü işaret ediyorsa?

4734 m. 12: “Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.” Marka adı hiç geçmese bile, tek ürünü tarif eden özellik kombinasyonları aynı yasağın kapsamındadır.

Marka belirtmenin istisnası var mı?

Dar bir istisna: ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hâllerinde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. İki koşul birlikte aranır.

Demonstrasyonda nelere dikkat edilmeli?

Demonun ve değerlendirme usulünün dokümanda önceden düzenlenmiş olması; tüm isteklilere aynı süre, aynı senaryo ve aynı tekrar hakkı; tarih, katılanlar, test adımları ve sonuçların tutanağa bağlanması.

Demo senaryosunda hangi dört unsur sabitlenmeli?

Süre, test adımları, tekrar hakkı ve ortamı kimin sağlayacağı. Senaryo önceden yazılmamışsa her istekli farklı koşullarda sınanmış olur ve eşit muamele iddiası kaçınılmaz hâle gelir.

Demo ortamındaki altyapı sorunu bana yüklenir mi?

Ortam idarece sağlanıyorsa, altyapı eksikliğinden doğan olumsuz sonucun istekliye yüklenmemesi gerekir. Bu husus mutlaka tutanağa yazdırılmalıdır.

Demoyu kim değerlendirir?

Değerlendirme ihale komisyonuna aittir. Teknik destek alınması mümkün olsa da nihai karar komisyondan çıkmalıdır.

Hizmet alımlarında da demo olur mu?

Demonstrasyon mal alımlarında yoğunlaşmakla birlikte, hastane bilgi yönetim sistemi gibi bazı hizmet alımlarında da söz konusu olabilir. İşin türü doğru belirlenip uygulanacak yönetmelik saptanmalıdır.

Konsorsiyumda numune ve demo nasıl istenir?

İşin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak düzenleme her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. Ortaklardan her biri, teklif verdiği kısım için istenen kriteri sağlamak zorundadır.

Teklif vermediğim kısım için numune istenebilir mi?

Hayır; hukuka aykırıdır. Buna karşılık her ortak kendi kısmı bakımından kriteri bağımsız olarak sağlamalıdır.

Numune ve demo düzenlemesine ne zaman itiraz edilir?

Düzenlemenin kendisine yönelik itirazlar ihale dokümanına ilişkindir; 4734 m. 55 uyarınca genel süreleri aşmamak kaydıyla teklif sunulmadan önce ve en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılmalıdır.

Bu “üç iş günü” kuralı neyi değiştirir?

Pencereyi erkene çeker. Dokümanı ihaleden on gün önce alan istekli, on günlük süreye güvenip ihale gününe iki gün kala şikâyet edemez — pencere zaten üç iş günü öncesinde kapanmıştır.

Doküman aşaması kaçarsa ne olur?

Sonradan ileri sürülen doküman itirazları süre yönünden reddedilir. Değerlendirme aşamasında yalnızca gerekçenin yeterliliği ve usule uyulup uyulmadığı tartışılabilir.

Doğrudan dava açabilir miyim?

Hayır. 4734 m. 54 uyarınca şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Sıra: önce idareye şikâyet, sonra Kuruma itirazen şikâyet, ardından dava.

İtirazen şikâyet süresi nedir?

4734 m. 56 uyarınca kural olarak on gün; ihalenin iptaline ilişkin kararlara karşı beş gün.

Teslim ettiğim mal numuneden farklı olursa?

Muayene ve kabul aşamasında reddedilebilir. Aykırılık sürerse 4735 m. 20 kapsamında idarenin fesih hakkı doğar; fesih sonrasında kesin teminatın gelir kaydı ve yasaklama gündeme gelir.

Numunem geri verilir mi?

İade şartnamede düzenlenmelidir; talebin dayanağı teslim tutanağıdır. Neyin, kaç adet, hangi seri numarasıyla teslim edildiği yazılı değilse iade talebi ispatsız kalır.

Numuneniz gerekçesiz mi elendi, demo koşulları eşit mi uygulanmadı?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp’tan Yazın

Atıf yapılan başlıca mevzuat: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 43 (18/5/2024 tarihli ve 32550 sayılı Resmî Gazete değişikliği dâhil); 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m. 5, 10, 12, 17, 21, 37, 53, 54, 55 ve 56; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m. 20, 22, 25 ve 26; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu. İkincil mevzuat ve tip şartnameler sık güncellendiğinden, somut dosyada ihale tarihinde yürürlükte olan metin esas alınmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.


Post by Av. Fatma Öztürk