Evlilik Dışı Çocuğun Tanınması Nasıl Yapılır? (TMK 295)

Tanıma (TMK m. 295), evlilik dışı çocuğun babasının; nüfus memuruna/mahkemeye yazılı başvuru ya da resmî senet/vasiyetnamedeki beyanıyla, çocukla arasında soybağı kurmasıdır. Tek taraflı işlemdir; ana/çocuk rızası aranmaz, vekille yapılamaz. Başka erkekle soybağı olan çocuk, o bağ kaldırılmadıkça tanınamaz (m. 295/3). Bu rehberde tanımayı açıklıyoruz.

Tanıma nedir? (TMK m. 295)

Tanıma, evlilik dışı doğan bir çocuğun biyolojik babasının, çocuğun kendi soyundan geldiğini resmi makamlara beyan etmesiyle, çocuk ile baba arasında soybağı kurulmasıdır. TMK m. 295’e göre tanıma; babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmî senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla gerçekleşir. Böylece baba, tek taraflı bir irade beyanıyla çocuğun babası olduğunu hukuken ilan etmiş olur ve çocukla arasında doğumdan itibaren geçerli bir soybağı doğar.

Tanıma nasıl ve nerede yapılır?

Tanıma, babanın; nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusuyla ya da resmî senette (örneğin noter veya konsolos huzurunda) veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla yapılır. Yani tanıma için belirli resmî şekiller öngörülmüştür; sıradan (adi) yazılı bir beyan yeterli değildir. Vasiyetname yoluyla da tanıma mümkündür. Tanımayı alan nüfus memuru, sulh hâkimi, noter veya vasiyetnameyi açan hâkim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına; çocuğun kayıtlı olduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına ve çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir (TMK m.296). Bu resmî usul, tanımanın hukuken geçerli ve kayıtlara işlenebilir olmasını sağlar.

Rıza gerekmez; tek taraflı işlem

Tanıma, tek taraflı bir hukuki işlemdir ve yalnızca babanın iradesiyle gerçekleşir; ananın veya çocuğun rızası ya da kabulü aranmaz. Ayrıca tanıma, kişiye sıkı sıkıya bağlı bir işlem olduğundan vekil aracılığıyla yapılamaz; babanın bizzat beyanda bulunması gerekir. Bununla birlikte, tanıma beyanında bulunan kişi küçük veya kısıtlı ise, onun veli veya vasisinin de rızası gereklidir. Bu istisna dışında tanıma, tamamen babanın kendi iradesine dayanır ve çocuğa hukuki bir baba kazandırır.

Sonuçları ve her çocuğun tanınamayacağı

Tanıma ile çocuk ve baba arasında doğumdan itibaren geçerli soybağı kurulur; buna bağlı olarak nafaka yükümlülüğü, mirasçılık hakları ve diğer soybağı sonuçları doğar. Ancak her evlilik dışı çocuk tanınamaz: TMK m. 295/3 uyarınca, başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz. Örneğin çocuk başka bir erkeğin üzerine kayıtlıysa, önce soybağının reddi davasıyla bu bağ kaldırılmalı; ancak ondan sonra biyolojik baba çocuğu tanıyabilir. Bu kural, bir çocuğun aynı anda iki erkekle soybağı kurmasını önler.

Tanımanın iptali ve baba tanımazsa

Tanımanın iptali istenebilir: tanıyan, tanımayı yanılma/aldatma/korkutma etkisiyle yaptığını ileri sürerek (anaya ve çocuğa karşı); ilgililer ise -ana, çocuk, çocuğun altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine- tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla (tanıyana veya mirasçılarına karşı) iptal davası açabilir; ispat yükü kural olarak davacıdadır (TMK m.299/1). Baba çocuğu gönüllü tanımıyorsa, ana veya çocuk babalık davası açarak soybağını mahkeme kararıyla kurabilir; bu davada en belirleyici delil DNA testidir. Böylece baba tanımaktan kaçınsa dahi çocuğun soybağı hukuki yollarla güvence altına alınabilir.

TMK m.295–300 Madde Madde

Tanıma, Türk Medeni Kanunu’nun soybağına ilişkin ikinci kısmında, 295 ile 300. maddeler arasında düzenlenmiştir. TMK m.295/1’e göre tanıma, babanın nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmî senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur. Bu dört biçim dışında yapılan beyanlar, örneğin adi bir yazı veya sosyal medya paylaşımı, tanıma sonucunu doğurmaz; ancak bunlar babalık davasında delil olarak değerlendirilebilir.

TMK m.295/2, tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise veli veya vasisinin de rızasının gerekli olduğunu öngörür. TMK m.295/3 ise başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuğun bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamayacağını düzenler. Bu engel, evlilik içinde doğan çocuklarda kocanın babalığına ilişkin karine (TMK m.285/1) ile birlikte okunmalıdır: Ana evliyken veya evliliğin sona ermesinden itibaren üç yüz gün içinde doğan çocuk kocanın çocuğu sayılır ve biyolojik baba ancak bu soybağı soybağının reddi davasıyla kaldırıldıktan sonra tanıma yapabilir.

TMK m.296 bildirim zincirini kurar. Beyanı alan nüfus memuru, sulh hâkimi, noter ve vasiyetnameyi açan hâkim tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir; çocuğun kayıtlı olduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına ve çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir. TMK m.297 ile m.298 iptal davasını iki ayrı yol olarak düzenler, m.299 ispat yükünü, m.300 ise hak düşürücü süreleri belirler. Tanıma beyanının nasıl yazılacağı için tanıma beyanı dilekçesi örneği rehberimize bakabilirsiniz.

Tanıma ile Babalık Davası: Hangi Yol Ne Zaman?

Evlilik dışı doğan çocukla baba arasında soybağı iki yoldan kurulur. Hangi yolun izleneceği, babanın tutumuna bağlıdır.

Tanımanın Yapılabileceği Dört Biçim

Tanıma, belirli şekillerde yapılmak zorundadır; sözlü bir kabul veya sosyal çevrede babalığın benimsenmesi hukuki tanıma sayılmaz.

1. Nüfus memuruna beyan. En yaygın ve pratik yol; nüfus memuruna yapılan tanıma beyanı doğrudan aile kütüklerine tescil edilir (5490 sayılı Kanun m.28/3).
2. Mahkemeye beyan. Görülmekte olan bir dava sırasında da yapılabilir; mahkemede yapılan tanıma on gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirilir (5490 sayılı Kanun m.28/1).
3. Resmî senet. Noterde düzenlenen senetle; noter tanımayı on gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirir (5490 sayılı Kanun m.28/1).
4. Vasiyetname. Ölüme bağlı tasarrufla; bu hâlde tanımayı nüfus müdürlüğüne vasiyetnameyi açan hâkim bildirir (TMK m.296/1; 5490 sayılı Kanun m.28/2).

Tanıyanın ayırt etme gücüne sahip olması gerekir. Küçük veya kısıtlı olan kişinin tanıması, yasal temsilcisinin rızasına bağlıdır. Ayrıca tanıma yapıldığında, ilgili makamlar tarafından anaya, çocuğa ve gerekiyorsa diğer ilgililere bildirim yapılır.

Tanınamayacak Çocuk: Mevcut Soybağı Engeli

Bir çocuk her durumda tanınamaz. Kanunun aradığı temel şart, çocuğun başka bir erkekle soybağının bulunmamasıdır.

Tanımanın Nüfusa Tescili ve Soyadı — 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.28

Tanımanın nüfus kütüğüne nasıl işleneceği 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 28. maddesinde düzenlenmiştir. Tanıma babanın yazılı başvurusu üzerine mahkemede yapılmışsa mahkeme tarafından, notere başvurusu üzerine düzenlenen senetle yapılmışsa noter tarafından, tanımanın yapıldığı tarihten itibaren on gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirilir (m.28/1). Tanıma babanın vasiyetnamesindeki beyanla yapılmışsa bildirim vasiyetnameyi açan hâkim tarafından yapılır (m.28/2). Nüfus memuruna yapılan tanıma beyanı ise doğrudan aile kütüklerine tescil edilir (m.28/3).

Tescilin sonucu 7039 sayılı Kanunla değiştirilen dördüncü fıkrada yer alır: Tanınan veya babalığa hüküm kararı ile soybağı kurulan çocuklar babalarının hanesine baba adı ve soyadı ile nakledilir (m.28/4). Yurt dışında yapılan tanıma işlemlerine ait bildirimler dış temsilciliklere veya Türkçeye tercüme edilip onaylanmış olmak kaydıyla yurt içinde nüfus müdürlüklerine yapılabilir (m.28/5). Kanunun yürürlüğünden önce tanıma beyanı veya babalık hükmü sonucu ana hanesine tescil edilen çocukların baba hanesine nakli için ise ana ve babadan birinin, çocuk ergin ise kendisinin müracaatı aranır (Geçici m.5).

Soyadı konusunda Türk Medeni Kanunu’nun 321. maddesindeki “evli değilse ananın” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin E.2005/114, K.2009/105 sayılı kararıyla iptal edilmiştir (RG 07.10.2009, sayı 27369). Bugün tanınan çocuğun soyadı bakımından uygulanacak açık hüküm, 5490 sayılı Kanunun 28/4. maddesidir. Nüfus kaydına ilişkin ayrıntılar için evlilik dışı doğan çocuğun nüfusa kaydı rehberimize bakabilirsiniz.

Tanımanın Sonuçları

Tanıma, geçmişe etkili biçimde doğum anından itibaren soybağı kurar. Doğan haklar şunlardır:

• İştirak nafakası. Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır (TMK m.327/1); küçüğe fiilen bakan ana, babaya karşı çocuk adına nafaka davası açabilir (TMK m.329/1). Bu, tanımanın en somut sonucudur.
• Miras hakkı. Çocuk, babaya ve babanın hısımlarına evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olur (TMK m.498).
• Velayet. Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir (TMK m.337/1); ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hâkim çocuğun menfaatine göre vasi atar veya velayeti babaya verir (TMK m.337/2).
• Kişisel ilişki. Velayeti altında bulunmayan çocukla uygun kişisel ilişki kurulmasını baba da isteyebilir (TMK m.323).
• Soyadı. Tanınan çocuk babasının hanesine baba adı ve soyadı ile nakledilir (5490 sayılı Kanun m.28/4).
• Nüfus kaydı. Çocuk, babanın hanesine kaydedilir (5490 sayılı Kanun m.28/4).

Baba tanımaktan kaçınıyorsa izlenecek yol nettir: ana veya çocuk tarafından babalık davası açılır. Bu davada genetik inceleme belirleyicidir ve taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdür; rıza gösterilmezse hâkim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu onun aleyhine doğmuş sayabilir (TMK m.284/2). Haklı bir sebep olmaksızın bu yükümlülüğe uyulmazsa hâkim incelemenin zor kullanılarak yapılmasına karar verir (HMK m.292/1).

Ananın babalık davası açma hakkı doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer (TMK m.303/1); bu nedenle tanıma beklentisiyle sürenin geçirilmesi risklidir. Tanıma yönünde somut bir adım atılmıyorsa, dava yolu zamanında değerlendirilmelidir.

Evlilik içinde doğan çocuklarda babalık karinesi ve karinenin çürütülmesi için soybağı karinesi rehberimize, evlilik dışı birlikteliklerde çocuğun ve tarafların hukuki durumu için evlilik dışı birliktelik rehberimize bakabilirsiniz.

Tanımanın İptali Davası — TMK m.297–300

Kanun tanımanın iptalini iki ayrı dava olarak düzenler. Birincisi tanıyanın kendisinin açtığı davadır: Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir ve bu dava anaya ve çocuğa karşı açılır (TMK m.297). İkincisi ilgililerin açtığı davadır: Ana, çocuk ve çocuğun ölümü hâlinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilir; dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır (TMK m.298).

İspat yükü TMK m.299’da düzenlenmiştir. Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür (m.299/1). Ancak ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna dair inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar (m.299/2). Soybağına ilişkin bütün davalarda olduğu gibi hâkim maddi olguları re’sen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder (TMK m.284/1); genetik inceleme bu davaların belirleyici delilidir.

Süreler hak düşürücüdür. Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer (TMK m.300/1). İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer (m.300/2). Çocuğun dava hakkı ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer (m.300/3). Gecikmeyi haklı kılan bir sebep varsa süre, bu sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay uzar (m.300/4). Dava aile mahkemesinde görülür (4787 sayılı Kanun m.4). Sürelerin hesabı için soybağı davası süre hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Baba Tanımazsa: Babalık Davası — TMK m.301–304

Babanın tanımadığı hâllerde soybağı mahkeme kararıyla kurulur. Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilir; dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır (TMK m.301/1-2). Babalık davası Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma, kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir (TMK m.301/3).

Davalının çocuğun doğumundan önceki üç yüzüncü gün ile yüz sekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması babalığa karine sayılır; bu süre dışında olsa bile fiilî gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerlidir (TMK m.302/1-2). Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin babalık olasılığının kendisininkinden daha yüksek olduğunu ispat ederse karine geçerliliğini kaybeder (m.302/3).

Babalık davası çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir; ananın dava hakkı doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer (TMK m.303/1). Çocukla başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar (m.303/3). Çocuğun dava süresini düzenleyen ikinci fıkra Anayasa Mahkemesi’nin 27.10.2011 tarihli, E.2010/71, K.2011/143 sayılı kararıyla; dördüncü fıkradaki bir aylık süre de çocuk yönünden 15.03.2012 tarihli, E.2011/116, K.2012/39 sayılı kararla iptal edilmiştir. Bu nedenle kanunda çocuğun babalık davası için bir süre öngörülmemektedir.

Ana, babalık davasıyla birlikte veya ayrı olarak babadan ya da mirasçılarından doğum giderlerini, doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderlerini ve gebelik ile doğumun gerektirdiği diğer giderleri isteyebilir; çocuk ölü doğmuş olsa bile hâkim bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir (TMK m.304). Dava dilekçesinin örneği için babalık davası dilekçesi örneği rehberimize bakabilirsiniz.

Babanın Ölümünden Sonra Tanıma, Babalık ve Miras

Babanın ölümü soybağının kurulmasını engellemez; yalnızca izlenecek yolu değiştirir. Baba sağlığında tanıma yapmamış ama vasiyetnamesinde çocuğu tanıdığını beyan etmişse bu beyan TMK m.295/1 uyarınca geçerli bir tanımadır ve vasiyetnameyi açan hâkim tanımayı nüfus memurluklarına bildirir (TMK m.296/1; 5490 sayılı Kanun m.28/2). Vasiyetnamede de bir beyan yoksa babalık davası babanın mirasçılarına karşı açılır (TMK m.301/2). Aynı şekilde ilgililerin açacağı tanımanın iptali davası da tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı yöneltilir (TMK m.298/2).

Soybağı tanıma veya hâkim hükmüyle kurulduğunda evlilik dışında doğan çocuk baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olur (TMK m.498). Bu nedenle babanın ölümünden sonra açılan babalık davası çoğu zaman miras paylaşımını da doğrudan etkiler; mirasçılık belgesi bu sonuca göre yeniden düzenlenebilir. Babalık kararının mirasa etkisi için babalık kararı ve miras hakkı ve evlilik dışı çocuğun miras hakkı rehberlerimize bakabilirsiniz.

Ana ve Babanın Sonradan Evlenmesi — TMK m.292

Tanımadan farklı bir yol da ana ile babanın birbiriyle evlenmesidir. TMK m.292’ye göre evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi hâlinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tâbi olur. Bu durumda örneğin velayet bakımından evli ana ve babaya ilişkin kural uygulanır: Evlilik devam ettikçe ana ve baba velayeti birlikte kullanır (TMK m.336/1).

Tanımanın İptali Dava Dilekçesi — Örnek

Aşağıdaki örnek, ananın, tanıyanın çocuğun babası olmadığı iddiasıyla açtığı iptal davası için hazırlanmıştır. Somut olaya göre uyarlanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıma nedir? (TMK m. 295)

Tanıma, evlilik dışı doğan bir çocuğun biyolojik babasının, çocuğun kendi soyundan geldiğini resmi makamlara beyan etmesiyle, çocuk ile baba arasında soybağı kurulmasıdır. TMK m. 295’e göre tanıma; babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmî senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla gerçekleşir. Böylece baba, tek taraflı bir irade beyanıyla çocuğun babası olduğunu hukuken ilan etmiş olur ve çocukla arasında doğumdan itibaren geçerli bir soybağı doğar.

Tanıma nasıl ve nerede yapılır?

Tanıma, babanın; nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusuyla ya da resmî senette (örneğin noter veya konsolos huzurunda) veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla yapılır. Yani tanıma için belirli resmî şekiller öngörülmüştür; sıradan (adi) yazılı bir beyan yeterli değildir. Vasiyetname yoluyla da tanıma mümkündür. Tanımayı alan nüfus memuru, sulh hâkimi, noter veya vasiyetnameyi açan hâkim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına; çocuğun kayıtlı olduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına ve çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir (TMK m.296). Bu resmî usul, tanımanın hukuken geçerli ve kayıtlara işlenebilir olmasını sağlar.

Tanıma için ananın veya çocuğun rızası gerekir mi?

Hayır. Tanıma, tek taraflı bir hukuki işlemdir ve yalnızca babanın iradesiyle gerçekleşir; ananın veya çocuğun rızası ya da kabulü aranmaz. Ayrıca tanıma, kişiye sıkı sıkıya bağlı bir işlem olduğundan vekil aracılığıyla yapılamaz; babanın bizzat beyanda bulunması gerekir. Bununla birlikte, tanıma beyanında bulunan kişi küçük veya kısıtlı ise, onun veli veya vasisinin de rızası gereklidir. Bu istisna dışında tanıma, tamamen babanın kendi iradesine dayanır.

Tanımanın hukuki sonuçları nelerdir?

Tanıma ile çocuk ve baba arasında, çocuğun doğumundan itibaren geçerli olacak şekilde soybağı kurulur. Bu soybağına bağlı olarak baba ile çocuk arasında karşılıklı hak ve yükümlülükler doğar: çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılma (nafaka) yükümlülüğü, mirasçılık hakları ve diğer soybağı sonuçları gündeme gelir. Yani tanıma yalnızca sembolik bir beyan değil; çocuğa hukuki bir baba kazandıran ve maddi sonuçlar doğuran bir işlemdir. Bu nedenle tanımanın sonuçlarının bilinerek yapılması önemlidir.

Her evlilik dışı çocuk tanınabilir mi?

Hayır. TMK m. 295/3 uyarınca, başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz. Örneğin çocuk, nüfus kaydında başka bir erkeğin (örneğin ananın önceki kocasının) üzerine kayıtlıysa veya başka biri tarafından tanınmışsa, önce bu mevcut soybağının ortadan kaldırılması gerekir: Koca ile kurulan soybağı soybağının reddi davasıyla, önceki tanıma ise tanımanın iptali davasıyla kaldırılır. Ancak bu bağ geçersiz kılındıktan sonra biyolojik baba çocuğu tanıyabilir. Bu kural, bir çocuğun aynı anda iki farklı erkekle soybağı ilişkisi kurmasını önlemeye yöneliktir.

Tanıma iptal edilebilir mi?

Evet. Tanımanın iptali iki yoldan istenebilir. Tanıyanın kendisi; tanımayı yanılma, aldatma veya korkutma etkisiyle yaptığını ileri sürerek iptal davası açabilir (bu dava anaya ve çocuğa karşı açılır). Ayrıca ilgililer -ana, çocuk, çocuğun ölümü hâlinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer- tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla tanımanın iptalini dava edebilir (bu dava tanıyana, ölmüşse mirasçılarına karşı açılır). İptal davalarında ispat yükü kural olarak davacıya aittir; yani tanıyanın baba olmadığının ortaya konması gerekir.

Baba çocuğu tanımıyorsa ne yapılabilir?

Babanın çocuğu gönüllü olarak tanımaması hâlinde, ana veya çocuk, baba olduğu iddia edilen kişiye karşı babalık davası açarak soybağının mahkeme kararıyla kurulmasını sağlayabilir. Yani tanıma babanın iradesine bağlı bir yolken, babalık davası bu iradeye ihtiyaç duymadan, mahkeme hükmüyle soybağı kurulmasını sağlayan bir yoldur. Babalık davasında en belirleyici delil DNA testidir. Dolayısıyla baba tanımaktan kaçınsa dahi, çocuğun soybağı hukuki yollarla güvence altına alınabilir. Bu süreçte bir aile hukuku avukatından destek alınması yararlı olur.

Tanıma nüfusa ne zaman işlenir?

Nüfus memuruna yapılan tanıma beyanı doğrudan aile kütüklerine tescil edilir. Mahkemede veya noterde yapılan tanıma ise tanımanın yapıldığı tarihten itibaren on gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirilir (5490 sayılı Kanun m.28/1, m.28/3).

Tanınan çocuk babasının soyadını alır mı?

Evet. Tanınan veya babalığa hüküm kararı ile soybağı kurulan çocuklar babalarının hanesine baba adı ve soyadı ile nakledilir (5490 sayılı Kanun m.28/4).

Tanıma yapılınca velayet babaya geçer mi?

Hayır. Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir (TMK m.337/1). Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hâkim çocuğun menfaatine göre vasi atar veya velayeti babaya verir (TMK m.337/2). Ana ve baba sonradan evlenirse çocuk evlilik içi çocuklara ilişkin hükümlere tâbi olur (TMK m.292).

Tanımanın iptali davası ne kadar sürede açılmalı?

Tanıyan için iptal sebebinin öğrenilmesinden veya korkunun etkisinin kalkmasından itibaren bir yıl, ilgililer için tanımayı ve babalık olmadığını öğrenmeden itibaren bir yıl içinde ve her hâlde tanımadan itibaren beş yıl içinde dava açılmalıdır. Çocuk ergin olmasından itibaren bir yıl içinde dava açabilir (TMK m.300).

Babalık davası için süre var mı?

Ananın dava hakkı doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer (TMK m.303/1). Çocuğun dava süresine ilişkin fıkra Anayasa Mahkemesi’nin E.2010/71, K.2011/143 sayılı kararıyla iptal edildiğinden kanunda çocuk için bir süre öngörülmemektedir.

Ana babalık davasında hangi giderleri isteyebilir?

Ana, babalık davasıyla birlikte veya ayrı olarak doğum giderlerini, doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderlerini ve gebelik ile doğumun gerektirdiği diğer giderleri isteyebilir (TMK m.304/1).

Baba öldükten sonra çocuk tanınabilir mi?

Baba vasiyetnamesinde tanıma beyanında bulunmuşsa bu beyan geçerli bir tanımadır ve vasiyetnameyi açan hâkim tarafından nüfusa bildirilir (TMK m.295/1, m.296/1). Böyle bir beyan yoksa babalık davası babanın mirasçılarına karşı açılır (TMK m.301/2); soybağı kurulursa çocuk baba yönünden mirasçı olur (TMK m.498).

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.