EPDK Yazılı Savunma İstedi 2026: Soruşturma Raporu, 30 Günlük Süre, Ek Süre, İlanen Tebligat ve Savunma Yazısı Örneği (5015, 5307, 6446, 4646)

Bu rehber, EPDK’den soruşturma raporu ya da savunma istem yazısı almış lisans sahibi için yazıldı. Yazının hangi aşamada ve hangi süreyle geldiğini, sürenin tebligat yoluna göre nasıl hesaplandığını, ek süre talebini, savunmanın usul, esas ve ceza hesabı yönünden nasıl kurulacağını, 2026 ceza tutarlarını ve savunmadan sonraki ödeme ile dava aşamasını kanun ve yönetmelik maddeleriyle anlatır. Sayfanın sonunda ek süre talebi ile petrol ve elektrik piyasası için iki savunma yazısı örneği yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

EPDK’nin idari para cezası ve lisans iptali kararları bir soruşturmanın sonunda verilir. Soruşturmanın lisans sahibine dönük yüzü ise çoğu dosyada tek bir yazıdır: soruşturma raporunun tebliği ve savunma istemi. O yazı geldiğinde Kurum incelemesini bitirmiş, tespitlerini yazıya dökmüş ve dosyayı Kurula götürmeden önce lisans sahibinden son sözünü istemiştir.

Savunma aşamasının ağırlığı buradan gelir. Kurul kararını raporu, savunmayı ve varsa ek görüşü içeren dosya üzerinden verir. Süresinde verilmeyen savunma dikkate alınmaz. Dava aşamasına kalındığında ceza tebliğ edilmiş, ödeme süresi işlemeye başlamış olur. Bu nedenle fiilin gerçekleşmediğini, ihtar yapılmadığını ya da cezanın yanlış bentten hesaplandığını gösteren her belgenin savunmayla birlikte dosyaya girmesi gerekir.

EPDK Savunmayı Hangi Yazıyla İster?

Enerji piyasasında tek bir soruşturma yönetmeliği yoktur. Petrol, LPG, elektrik ve doğal gaz için dört ayrı yönetmelik yürürlüktedir ve gelen yazının türü, hangi piyasada faaliyet gösterdiğinize göre değişir. Önce yazının türünü belirleyin; süre ve izlenecek yol buna bağlıdır.

En sık karşılaşılan yazı soruşturma raporunun tebliğidir. Soruşturmayı yürüten Kurum personelinin düzenlediği raporda mevzuata aykırılık tespit edilmişse, raporun bir nüshası Denetim Dairesi Başkanı tarafından lisans sahibine tebliğ edilir ve tebliğ yazısında otuz günlük süre verilerek raporda tespit edilen hususlarla ilgili yazılı savunma istenir (Petrol Y. m.23/1-2; LPG Y. m.22/1-2; Elektrik Y. m.20; Doğal Gaz Y. m.20). Raporda aykırılık tespit edilmemiş olsa bile Kurul, hakkında soruşturma açılan kişinin savunmasını soruşturmanın her aşamasında isteyebilir.

İkinci tür, elektrik ve doğal gaz piyasasına özgüdür. Aykırılığın ön araştırma yapılmasına ve soruşturma raporu düzenlenmesine gerek olmayacak derecede açık olduğu belirlenirse, soruşturmaya ilgili kişiye on beş günden az olmamak üzere uygun bir süre verilerek yazılı savunması alınmak suretiyle başlanır (Elektrik Y. m.23; Doğal Gaz Y. m.23). Bu yolda elinize bir rapor değil, aykırılığı anlatan bir savunma istem yazısı ulaşır. Petrol ve LPG yönetmeliklerindeki benzer maddeler 21.06.2019 tarihli değişiklikle yürürlükten kaldırılmıştır (Petrol Y. m.25; LPG Y. m.24).

Üçüncü tür, bir denetim raporunun tebliğidir. Denetim raporunda tespit edilen aykırılık ayrıca soruşturma yapılmasına gerek olmayacak derecede açık görülürse, denetim raporunun soruşturma raporu gibi değerlendirilmesine karar verilebilir; bu durumda raporun tebliği ve savunmaya ilişkin hükümler aynen uygulanır (Petrol Y. m.26; LPG Y. m.26; Elektrik Y. m.24; Doğal Gaz Y. m.24). Yerinde denetime dayanan dosyalarda elinize soruşturma raporu yerine denetim raporu ulaşmışsa bu yol izlenmiş demektir.

Savunma İstenmeden Önce Dosyada Neler Olur?

Kurul, resen veya kendisine ulaşan ihbar ve şikâyetler üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için ön araştırma yapılmasına karar verir (5015 m.21/1; 5307 m.18/1; 4646 m.10/1). Kurul bu yetkisini Başkanlığa veya Denetim Dairesi Başkanlığına devredebilir (Petrol Y. m.19/A-1; LPG Y. m.18/A-1; Elektrik Y. m.15; Doğal Gaz Y. m.15). Bu nedenle dosyanızda soruşturma açma kararı bir Kurul kararı olmayabilir; yetki devrine dayanan bir Başkanlık ya da Daire Başkanlığı işlemi de olabilir.

Ön araştırma yapılırsa görevlendirilen personel, görevlendirildiği tarihten itibaren en geç otuz gün içinde ön araştırma raporunu Daire Başkanlığına iletir. Soruşturma açılmasına karar verildikten sonra soruşturma raporu en geç altı ay içinde tamamlanır; gerekli görülürse Daire Başkanı bir defaya mahsus üç aya kadar ek süre verebilir (Petrol Y. m.19/A-3, m.21/2; LPG Y. m.18/A-3, m.20/2; Elektrik Y. m.15, m.18; Doğal Gaz Y. m.15, m.18).

Soruşturmayı yürüten personel bilgi isteyebilir, yerinde inceleme yapabilir, belge ve numune alabilir, tutanak düzenleyebilir, yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir. İlgili kişi ve kuruluşlar kendilerinden istenen defter, belge ve bilgiyi vermekle yükümlüdür; elektrik ve doğal gaz piyasasında gizlilik ve sır saklama hükümleri, LPG piyasasında gizlilik gerekçesi ileri sürülerek bilgi ve belge vermekten kaçınılamaz (Petrol Y. m.22; LPG Y. m.21; Elektrik Y. m.19; Doğal Gaz Y. m.19). Petrol piyasasında bilgi, belge ve numune vermek, tutanakları imzalamak ve görevlilerin tesiste inceleme yapmasına izin vermek ayrıca kanuni bir yükümlülüktür (5015 m.4/4-g). Elektrik ve doğal gazda bilgi vermemek ya da yerinde incelemeye imkân tanımamak kendi başına bir yaptırım sebebidir (6446 m.16/1-a; 4646 m.9/a).

Lisans sahibi bu aşamada yalnızca soru cevaplayan taraf değildir. Dört yönetmelik de, mevzuatı ihlal ettiği iddia edilen kişinin soruşturma safhasında kararı etkileyebilecek her türlü bilgi ve delili her zaman Kuruma sunabileceğini düzenler (Petrol Y. m.22/3; LPG Y. m.21/3; Elektrik Y. m.19; Doğal Gaz Y. m.19). Denetim tutanağı tutulduğu gün elinizde olmayan bir belgeyi rapor yazılmadan önce Kuruma ulaştırmak, raporun içeriğini değiştirebilir.

Raporun size gelen nüshası eksiksiz olmayabilir. Tebliğ edilecek raporda ihbar ve şikâyet sahiplerinin kimlikleri ile üçüncü kişilerin ticari sırlarının korunması için gerekli önlemler alınır (Petrol Y. m.23/1; LPG Y. m.22/1; Elektrik Y. m.20; Doğal Gaz Y. m.20). Bu nedenle bazı isimler ve veriler kapatılmış olabilir.

Petrol ve LPG’de İhtar, Geçici Durdurma ve Doğrudan Soruşturma

Petrol ve LPG piyasasında soruşturmaya giden iki ayrı yol vardır ve savunmanın ilk sorusu dosyanın hangi yoldan geldiğidir. Kanun, lisans sahibinin aykırılıklarını niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan ve olmayan fiiller olarak ikiye ayırır; hangi fiillerin düzeltilebilir sayılacağını Kurul belirler (5015 m.20/2-a; 5307 m.17/2-a). Liste petrol piyasası için 14.03.2019 tarihli ve 8487-3 sayılı Kurul Kararıyla belirlenmiş, 20.05.2021 tarihli ve 10222-22 sayılı Kurul Kararıyla tadil edilmiştir; LPG piyasası için liste 14.03.2019 tarihli ve 8487-6 sayılı Kurul Kararıyla belirlenmiştir.

Düzeltme imkânı olan fiillerde önce ihtar yapılır. Kurum veya Kurumca yetkilendirilen kuruluş, aykırılığın otuz gün içinde giderilmesini, aksi hâlde geçici durdurma yapılabileceğini ihtar eder. İhtar süresi sonunda aykırılık sürüyorsa ilgili piyasa faaliyeti altmış gün süreyle geçici olarak durdurulur. Geçici durdurma süresi sonunda da aykırılık giderilmemişse durdurma devam eder, soruşturma başlatılır ve idari yaptırımlar uygulanır. Aynı fiil tespit tarihinden itibaren iki yıl içinde tekrar edilirse ihtar yapılmadan altmış günlük geçici durdurma uygulanır (5015 m.20/2-a; 5307 m.17/2-a; Petrol Y. m.19; LPG Y. m.18).

Düzeltmenin yapılıp yapılmadığı, ihtar süresi içinde ilgilinin yapacağı bildirim üzerine, bildirim yapılmazsa süre sonunda Kurum tarafından tespit edilir (Petrol Y. m.19/2; LPG Y. m.18/2). Aykırılığı gidermek yetmez; giderildiğini süresi içinde Kuruma bildirmek ve bildirimi belgelemek gerekir.

Düzeltme imkânı olmayan fiiller ile 5607 sayılı Kanunda belirtilen akaryakıt kaçakçılığına ilişkin fiillerde ihtar aşaması yoktur; Kurum doğrudan idari soruşturma başlatır ve faaliyeti geçici olarak durdurabilir (5015 m.20/2-b; 5307 m.17/2-b). Lisans almaksızın lisansa tabi faaliyet gösterildiği tespit edilirse tesis lisans alınıncaya veya lisans gerektirmeyen hâle getirilinceye kadar mühürlenir ve ilgililer hakkında soruşturma başlatılır (5015 m.20/2-d; 5307 m.17/2-c). Lisans iptalleri de soruşturma sonucuna göre karara bağlanır. Dağıtıcının lisansı iptal edildiğinde ya da faaliyeti durdurulduğunda bayilerin önündeki süreler için dağıtıcının lisansı iptal edildi: bayi ne yapmalı yazımıza bakılabilir.

Bu ayrım savunmanın omurgasını belirler. Rapora konu fiil düzeltilebilir nitelikteyse ihtarın yapılıp yapılmadığı, usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği ve aykırılığın otuz gün içinde giderilip giderilmediği ilk incelenecek konulardır. Fiil düzeltilemeyen nitelikte gösterilmişse, bu nitelendirmenin doğru olup olmadığı tartışılır. Kaçak akaryakıt ve ulusal marker dosyalarında mühürleme ile ceza soruşturması idari süreçle birlikte yürür; o sürecin ayrıntısı akaryakıt numunesi ve ulusal marker ile petrol lisansı iptali yazılarımızdadır. LPG tarafı için LPG lisansı iptali ve savunma rehberi yazımıza bakabilirsiniz.

Elektrik ve Doğal Gazda İhtar Şartı

Elektrik piyasasında yaptırımların çoğu ihtara bağlıdır. Kanun, mevzuata, lisans hükümlerine, Kurul kararlarına ve talimatlara aykırı hareket edildiği saptandığında aykırılığın otuz gün içinde giderilmesinin veya tekrarlanmamasının ihtar edilmesini, idari para cezasının ise yazılı ihtara rağmen aykırı durumunu sürdüren veya tekrar edenlere verilmesini öngörür (6446 m.16/1-b). Bilgi verme ve yerinde inceleme yükümlülüğünde ihtar süresi on beş gün, iştirak ilişkisi yasağında otuz gün, lisans kapsamı dışı faaliyette on beş gündür (m.16/1-a, d, e). Kurul, fiilin niteliğine göre ihtar sürelerini farklı uygulayabilir (m.16/2).

İhtarsız ceza tek bir hâlde mümkündür: aykırılık yapıldıktan sonra niteliği itibarıyla düzeltme imkânı kalmamışsa ihtara gerek kalmaksızın idari para cezası verilir (6446 m.16/1-c). Savunma bakımından belirleyici ayrım buradadır. Kurum bir yükümlülüğün süresinde yerine getirilmemesini düzeltilemez aykırılık sayarak ihtar yapmadan (c) bendine gidebilir; lisans sahibi ise yükümlülüğün sonradan da yerine getirilebildiğini, dolayısıyla (b) bendi uyarınca önce ihtar yapılması gerektiğini savunur.

Elektrik Yönetmeliği ihtarın sonucunu da düzenler. Kurulun uyguladığı yaptırım süre verilerek aykırılığın giderilmesinin ihtar edilmesi şeklindeyse, aykırılığın sürede düzeltilip düzeltilmediğini Daire Başkanlığı tespit eder. Aykırılık süresinde düzeltilmişse Kurul soruşturmanın sona erdirilmesine karar verir; düzeltilmemişse Kanunun 16 ncı maddesindeki yaptırım ve cezalar uygulanır (Elektrik Y. m.21).

Doğal gaz piyasasında Kanun, yaptırımların Kurulun yapacağı yazılı ihtara rağmen mevzuata aykırı durumunu sürdürenlere uygulanacağını belirterek başlar; bentlerde ihtar süreleri yedi, on beş ve otuz gün olarak gösterilir (4646 m.9). Yönetmelik de Kurulun aykırılığı sabit görmesi hâlinde ilgili kişiye on beş günden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesini ve aykırılığı bu sürede düzeltmesi yönünde uyarıda bulunulmasını düzenler. Aykırılık sürede düzeltilirse soruşturma sona erdirilir; düzeltilmezse Kanunun 9 uncu maddesindeki yaptırım ve cezalar uygulanır (Doğal Gaz Y. m.21, m.23).

Her iki piyasada da pratik sonuç aynıdır: aykırılık giderilebilir nitelikteyse savunmayla birlikte giderildiğini de belgeleyin. Lisans iptaline uzanan dosyalar için elektrik lisansı iptali ve doğal gaz lisansı iptali yazılarımız ayrıntı içerir.

Süre Ne Zaman Başlar? Elektronik Tebligat, Adrese Bildirim ve Resmî Gazete İlanı

Otuz günlük süre tebliğle başlar; bu nedenle ilk iş tebligatın hangi yolla ve hangi tarihte yapıldığını saptamaktır. Petrol piyasasında süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar (Petrol Y. m.28). LPG Yönetmeliği sürelerin tebliğ tarihinden itibaren başlayacağını belirtir (LPG Y. m.28).

Petrol ve LPG piyasasında yaptırım sürecine ilişkin idari işlemler, lisans sahibinin Kuruma bildirdiği elektronik tebligat adresine tebliğ edilir. Bu adrese tebligat zorunlu bir sebeple yapılamazsa Kuruma bildirilen adrese yapılan bildirim tebligat yerine geçer (5015 m.19; 5307 m.16; Petrol Y. m.29/1; LPG Y. m.29/1). Kuruma bildirdiğiniz adres güncel değilse yazı elinize hiç ulaşmadan tebliğ edilmiş sayılabilir.

Lisansı olmayan, lisansı sonlandırılmış veya iptal edilmiş kişilere yapılacak tebligatta 7201 sayılı Tebligat Kanunu uygulanır; ilanen yapılacak tebligatlar Resmî Gazete’de yayımlanır (Petrol Y. m.29/2; LPG Y. m.29/2; 5015 m.14; 5307 m.12). Elektrik ve doğal gaz piyasasında da Kurumun tebligatları 7201 sayılı Kanuna tabidir; elektrik piyasasında ilanen tebligat yine Resmî Gazete’de yayımlanır (6446 m.21; 4646 m.12/c). İstasyonunu devretmiş, lisansı sona ermiş eski bir bayi için bu, bilinen adresinde bulunamaması hâlinde hakkındaki savunma isteminin Resmî Gazete’nin ilan bölümünde yayımlanabileceği anlamına gelir.

Tüzel kişiler bakımından elektronik tebligat istisna değil kuraldır: kanunla kurulanlar da dâhil bütün özel hukuk tüzel kişilerine tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur (7201 m.7/a). Elektronik tebligat kutusunu düzenli açmayan bir şirket, beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılan bir raporun otuz günlük süresini fark etmeden tüketebilir.

Ek Süre Talebi

Savunma için ek süre talep edilirse Denetim Dairesi Başkanı on beş güne kadar ek süre verebilir (Petrol Y. m.23/2; LPG Y. m.22/2; Elektrik Y. m.20; Doğal Gaz Y. m.20). Hüküm üç şey söyler: ek süre talebe bağlıdır, kendiliğinden verilmez; üst sınırı on beş gündür; verilip verilmeyeceği Daire Başkanının takdirindedir.

Yönetmelikler talebin en geç ne zaman yapılacağını ve talebin otuz günlük süreyi durdurup durdurmadığını düzenlemez. Bu sessizlik lisans sahibinin aleyhine işler: ek süre talebine cevap gelmeden otuz gün dolarsa süresinde verilmeyen savunma dikkate alınmaz. Talebi raporun tebliğini izleyen ilk günlerde, gerekçesiyle birlikte verin ve cevap gelmemişse savunmanızı otuz gün içinde sunun. Ek süre verilirse savunmayı ek beyanla tamamlayabilirsiniz.

Gerekçe somut olmalıdır: raporun ve eklerinin hacmi, dağıtıcıdan veya mali müşavirden beklenen kayıtlar, yaptırılan teknik inceleme, eksik gönderilen ekler. Elektrik ve doğal gazdaki doğrudan savunma yolunda ise yönetmelik ek süreye ilişkin bir hüküm içermez; süre savunma istem yazısında, on beş günden az olmamak üzere belirlenir (Elektrik Y. m.23; Doğal Gaz Y. m.23).

Savunma Yazısı Nasıl Kurulur?

İyi bir savunma raporu baştan sona cevaplar, ama raporun sırasını izlemek zorunda değildir. Önce tebliğ ve süreyi kayda geçirir, sonra usule, ardından fiilin kendisine, en sonda ceza hesabına gelir. Ceza hesabına ilişkin açıklamalar fiilin kabulü anlamına gelmeyecek biçimde, ayrı ve ikinci sırada yazılır.

Tebliğ ve süre kaydı

Savunmanın ilk paragrafı raporun hangi tarihte ve hangi yolla tebliğ edildiğini, sürenin hangi gün dolduğunu ve varsa ek süreyi gösterir. Bu kayıt ileride açılacak davada savunmanın süresinde verildiğinin de belgesidir. Savunmanın Kuruma ulaştığını gösteren kaydı saklayın.

Usul: ihtar, yetki ve raporun kapsamı

İlk bakılacak konu ihtardır. Petrol ve LPG’de fiil düzeltilebilir nitelikteyse Kanun önce otuz günlük ihtarı, ardından altmış günlük geçici durdurmayı öngörür; soruşturma, aykırılık bu sürenin sonunda da giderilmemişse başlatılır (5015 m.20/2-a; 5307 m.17/2-a). Elektrikte (b) bendi kapsamındaki aykırılıkta ceza ancak yazılı ihtara rağmen aykırılığı sürdüren veya tekrar edenlere verilir (6446 m.16/1-b). İhtarın hiç yapılmadığı, başka bir adrese gönderildiği ya da aykırılığın süresinde giderilip bildirildiği durumlar belgeleriyle ortaya konur.

İkinci konu soruşturmanın nasıl açıldığıdır. Soruşturma açma yetkisi Kurula aittir ve Başkanlığa veya Daire Başkanlığına devredilebilir. Denetim raporu soruşturma raporu gibi değerlendirilmişse, bu yönde bir karar bulunması gerekir (Petrol Y. m.26; LPG Y. m.26; Elektrik Y. m.24; Doğal Gaz Y. m.24). Tebliğ yazısında bu kararlara atıf yoksa savunmada sorulur.

Üçüncü konu raporun kendisidir. Tebliğ edilen, raporun bir nüshasıdır; raporda anılan tutanak, ölçüm çıktısı, fotoğraf veya analiz raporu ekte yoksa bunu savunmada açıkça yazın, belgelerin gönderilmesini isteyin ve o belgelere ilişkin beyan hakkınızı saklı tutun. Rapordaki her tespite ayrı ayrı cevap verin; cevapsız bırakılan tespit, dosyada karşılığı olmayan tek anlatım olarak kalır.

Esas: fiil, fail ve hukuki nitelendirme

Savunmanın ana ekseni fiilin gerçekleşmediğidir. Raporun dayandığı olguyu kendi kayıtlarınızla karşılaştırın: fatura ve sevk irsaliyeleri, dağıtıcı cari hesap ekstresi, otomasyon sistemi dolum ve satış kayıtları, stok hareketleri, bildirim sistemindeki kayıt çıktıları, servis ve kalibrasyon tutanakları. Raporun bir olgudan çıkardığı sonucun o olgudan zorunlu olarak çıkmadığını gösterebiliyorsanız bunu belgeyle birlikte anlatın.

İkinci eksen hukuki nitelendirmedir, çünkü aynı olay farklı bentlere sokulduğunda ceza katlanır. Petrol piyasasında bayinin, bayisi olduğu dağıtıcı dışında diğer dağıtıcılardan veya onların bayilerinden akaryakıt ikmal etmesi 8 inci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendine aykırıdır ve karşılığı 19 uncu maddenin (f) bendidir. Tağşiş veya hile amacıyla akaryakıta katılabilecek ürünlerin akaryakıta katılması ya da istasyonda bulundurulması ise (b) bendine aykırıdır ve karşılığı, bayiler için yarısı uygulanan (a) bendidir (5015 m.8/2; m.19/1-a, b, f). 2026 tutarlarıyla (f) bendinin üst sınırı 7.264.222 TL, (a) bendinin üst sınırı 116.227.751 TL’dir; bayiye (a) bendindeki cezanın yarısı uygulanır. Raporun fiili hangi bende bağladığını ve bu bağın olguya uyup uymadığını mutlaka denetleyin.

Üçüncü eksen sorumluluktur. Kabahatler Kanununa göre tüzel kişi hakkında idari yaptırım, organ veya temsilcilik görevi yapan ya da tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen kişinin bu görevi kapsamında işlediği kabahatten dolayı uygulanabilir (5326 m.8/1). Kabahatler, kanunda açıkça hüküm bulunmayan hâllerde hem kasten hem taksirle işlenebilir (m.9). Fiilin lisans sahibinin faaliyeti çerçevesinde görev üstlenmiş bir kişiden kaynaklanmadığı, örneğin üçüncü bir kişinin müdahalesiyle oluştuğu durumlarda bu hükümler savunmanın dayanağı olur; kabahat taksirle de işlenebildiğinden yalnızca “bilgimiz yoktu” demek çoğu dosyada yeterli olmaz.

Fiilin tarihi de önemlidir. Kabahat, failin davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır ve Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatlerde de geçerlidir (5326 m.5). Fiil tarihinden sonra mevzuat lisans sahibinin lehine değişmişse bu, savunmada ayrıca ileri sürülür.

Ceza hesabı: kabul anlamına gelmemek kaydıyla

Petrol ve LPG piyasasında cezaların çoğu maktu değildir. Bentler bir alt ve bir üst sınır gösterir; ceza bu sınırlar içinde, fiilin işlendiği tarihten bir önceki yılda ilgili lisansa konu piyasa faaliyetinden elde edilen net satış hasılatının bentte yazılı oranı kadardır (5015 m.19; 5307 m.16). Bir önceki yılda net satış hasılatı yoksa veya tespit edilemiyorsa Kurul, tespit edeceği ikmal veya satış delillerinden, hiçbir tespit yapılamıyorsa emsal bir faaliyetin hasılatından hareket eder. Hasılatınızı gösteren beyanname ve gelir tablosunu savunmaya eklemezseniz hesabı Kurumun varsayımına bırakmış olursunuz.

Alt ve üst sınır arasında belirlenen cezalarda işlenen kabahatin haksızlık içeriği, failin kusuru ve ekonomik durumu birlikte göz önünde bulundurulur (5326 m.17/2). Aykırılığın kısa sürmesi, kullanıcıya zarar doğmaması, kendiliğinden giderilmesi ve işletmenin ölçeği bu çerçevede anlatılır.

Tekerrür ayrı bir başlıktır. Petrol ve LPG’de ceza uygulanan bir fiilin iki yıl geçmeden aynı kişi tarafından tekrar işlenmesi hâlinde idari para cezaları iki kat uygulanır (5015 m.19; 5307 m.16). Elektrik ve doğal gazda ihtara rağmen giderilmeyen veya tekrarlanan fiilde ceza her defasında bir önceki cezanın iki katı olarak artırılır; iki yıl içinde aynı fiil işlenmemişse önceki cezalar tekrarda esas alınmaz (6446 m.16/2; 4646 m.9). Önceki cezanın aynı fiile ilişkin olup olmadığını ve iki yıllık sürenin dolup dolmadığını kontrol edin.

Birden fazla tespit içeren raporlarda içtima kuralı devreye girer. Bir fiille birden fazla kabahat işlenmişse ve bu kabahatler için yalnızca idari para cezası öngörülmüşse en ağır idari para cezası verilir. Aynı kabahatin birden fazla işlenmesi hâlinde her biri için ayrı ceza verilir; ancak kesintisiz fiille işlenebilen kabahatlerde idari yaptırım kararı verilinceye kadar fiil tek sayılır (5326 m.15). Raporun tek bir olayı birden fazla ihlal olarak sayıp saymadığına bakın.

Son olarak zamanaşımı. Soruşturma zamanaşımı dolmuşsa idari para cezasına karar verilemez. Süre, yüz bin Türk lirası veya daha fazla idari para cezasını gerektiren kabahatlerde beş yıl, nispî idari para cezasını gerektiren kabahatlerde sekiz yıldır ve fiilin işlenmesiyle işlemeye başlar; fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa suça ilişkin dava zamanaşımı hükümleri uygulanır (5326 m.20). Eski tarihli denetimlere dayanan raporlarda fiil tarihini bu sürelerle karşılaştırın.

Deliller ve ekler

Savunma belgeyle konuşur. Her açıklamanın sonunda dayandığı eki gösterin ve ekleri numaralandırın. Sık kullanılan ekler şunlardır:

• Lisans belgesi ve tadilleri, bayilik sözleşmesi
• Rapora konu döneme ait fatura, sevk irsaliyesi ve dağıtıcı cari hesap ekstresi
• Otomasyon sistemi dolum, satış ve stok kayıtları; arıza ve servis tutanakları (otomasyon kaynaklı dosyalar için: istasyon otomasyon sistemi cezası)
• Bildirim sistemindeki kayıt çıktıları ve gönderim tarihleri
• İhtar yazısı, ihtara verilen cevap ve aykırılığın giderildiğini gösteren belgeler
• Denetim, numune alma ve mühürleme tutanaklarının sizde kalan nüshaları
• Bir önceki yıla ait kurumlar veya gelir vergisi beyannamesi ve gelir tablosu
• Önceki Kurul kararları (tekerrür değerlendirmesi için)

2026 Yılında Uygulanan Ceza Tutarları

Dört kanundaki idari para cezaları, 25.12.2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğlerle 2025 yılı yeniden değerleme oranı olan yüzde 25,49 oranında artırılmış ve yeni tutarlar 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girmiştir. Savunmada cezanın hangi bentten ve hangi yılın tutarı üzerinden hesaplandığını bu tablolarla karşılaştırın.

Tabloların okunmasında üç noktaya dikkat edin. Serbest kullanıcı lisansı sahiplerinin (d) bendindeki fiilleri için 2026 sınırları 581.130 ile 1.162.270 TL, oran binde beştir (5015 m.19/1-e; Tebliğ m.4/4). Elektrik piyasasında aynı fiilin iki yıl içinde tekrarı hâlinde artırılarak uygulanacak ceza, tüzel kişinin bir önceki mali yılına ilişkin bilançosundaki gayrisafi gelirinin yüzde onunu aşamaz; ceza bu düzeye ulaşırsa Kurul lisansı iptal edebilir (6446 m.16/2). Doğal gazda aynı sınır safi satış hasılatının yüzde yirmisidir (4646 m.9). Piyasa bozucu davranış soruşturmaları için elektrik ve doğal gaz piyasalarında manipülasyon soruşturması, karbon piyasasında ETS piyasasında manipülasyon yazılarımıza bakabilirsiniz.

Savunmadan Sonra: Ek Görüş, Kurul Kararı, Ödeme ve Dava

Savunma Kuruma ulaştıktan sonra soruşturmayı yürüten personelin varsa ek görüşü alınır. Ek görüş Daire Başkanı tarafından lisans sahibine tebliğ edilir ve ilgili kişi on beş gün içinde bu görüşe cevap verebilir (Petrol Y. m.23/3; LPG Y. m.22/3; Elektrik Y. m.20; Doğal Gaz Y. m.20). Ek görüş, savunmanızdaki hangi açıklamanın Kurumu ikna etmediğini gösterir; cevabı o noktalara ayırın ve yeni belgeniz varsa bu aşamada sunun.

Daire Başkanı raporu, savunmayı, ek görüşü, ek görüşe verilen cevabı ve kendi görüşünü içeren soruşturma dosyasını Başkanlığa sunar; Başkan dosyayı Kurul gündemine öncelikle alır. Petrol piyasasında Kurul, soruşturma raporu ile bağlı olmaksızın karar verir; aykırılık Kurul tarafından da sabit görülürse kanunlarda öngörülen ceza ve yaptırımların uygulanması kararlaştırılır (Petrol Y. m.24; LPG Y. m.23). Kurul karar örneği lisans sahibine tebliğ edilir.

Ceza kararı tebliğ edildiğinde iki süre birlikte işlemeye başlar. Birincisi ödeme süresidir: petrol, LPG ve elektrik piyasasında idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir (5015 m.19; 5307 m.16; 6446 m.16/8). Kanununda ödeme süresi düzenlenmemiş idari para cezaları da tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (5326 m.17/6). Süresinde ödenmeyen ceza, 6183 sayılı Kanun uyarınca tahsil edilmek üzere vergi dairesine gönderilir.

Kabahatler Kanunu, idari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde cezadan yüzde yirmi beş indirim yapılmasını öngörür ve ödemenin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemediğini açıkça belirtir (5326 m.17/6). Kanunun genel hükümleri idari para cezası gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanır (m.3/1-b). İndirimli tutarı ve ödeme yapılacak yeri karar tebliğ yazısından teyit edin.

İkincisi dava süresidir. İdari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir ve Kurul kararlarına karşı açılan davalar öncelikli işlerden sayılır (4628 m.12; 5015 m.21/3; 5307 m.18/3; 4646 m.10/3). Özel bir süre öngörülmediğinden dava açma süresi altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (2577 m.7). Kanunlarda yetkili mahkeme ayrıca gösterilmemişse yetkili idare mahkemesi, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki mahkemedir (2577 m.32).

Dava açmak cezanın tahsilini kendiliğinden durdurmaz. İdari davanın açılması işlemin yürütülmesini durdurmaz; yürütmenin durdurulması, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesine bağlıdır (2577 m.27). Petrol ve LPG piyasasında ayrıca özel bir kural vardır: yargı yoluna başvurulması, vergi dairesine idari para cezasına ilişkin banka teminat mektubu verilmesi durumu hariç tahsil işlemlerini durdurmaz (5015 m.19; 5307 m.16; Petrol Y. m.27/4; LPG Y. m.27/4).

Dava aşamasının ayrıntısı EPDK idari para cezaları ve iptal davası, EPDK kararlarına karşı dava ve EPDK lisans iptaline karşı hukuki yollar yazılarımızda; dava dilekçesi EPDK cezasına iptal dava dilekçesi örneği sayfamızdadır.

Ek Süre Talebi ve Yazılı Savunma Örnekleri

Aşağıdaki örnekler genel çerçeveyi göstermek için hazırlanmıştır. Boş bırakılan yerler dosyanın bilgileriyle doldurulmalı, açıklamalar raporun kendi tespitlerine göre yeniden yazılmalıdır. Örneklerdeki olaylar varsayımsaldır.

Yazılı savunma için ek süre talebi

LPG piyasasında dayanak olarak LPG Yönetmeliğinin 22 nci maddesinin ikinci fıkrası, elektrik ve doğal gaz piyasasında ilgili yönetmeliğin 20 nci maddesi gösterilir.

Soruşturma raporuna karşı yazılı savunma (akaryakıt bayisi)

Doğrudan savunma istem yazısına cevap (elektrik piyasası)

Adım Adım Yol Haritası

Tablodaki süreler mevzuattan, “önerilen” olarak işaretlenen zamanlar ise iş planı önerimizden gelir; önerilen zamanlar hukuki süre değildir.

Sık Yapılan Hatalar

• İhtar yazısını savunma istemi sanmak. İhtar süresi aykırılığı giderme süresidir; giderildiği süresi içinde Kuruma bildirilmezse tespit Kurum tarafından yapılır (Petrol Y. m.19/2; LPG Y. m.18/2).
• Elektronik tebligat kutusunu ve Kuruma bildirilen adresi izlememek. Tebliğ, yazıyı açmasanız da yapılmış sayılır.
• Ek süreyi son günlerde istemek ve cevabı beklerken otuz günlük süreyi geçirmek.
• Savunmayı genel ifadelerle yazıp belge eklememek. Rapor tutanağa dayanır; karşısına belge konulmayan savunma dosyada ağırlık taşımaz.
• Yalnızca cezanın azaltılmasını istemek. Fiilin gerçekleşmediği savunulmadan yazılan ceza hesabı, fiilin kabulü gibi okunur.
• Net satış hasılatını gösteren belgeleri sunmamak. Hasılat tespit edilemezse Kurul ikmal ve satış delillerinden veya emsalden hareket eder (5015 m.19; 5307 m.16).
• Raporun fiili bağladığı bendi denetlememek. Bent değiştiğinde alt ve üst sınır da değişir.
• Ek görüşe cevap vermemek. Ek görüş, Kuruma karşı son yazılı söz hakkıdır.
• Karar tebliğinden sonra bir aylık ödeme süresi ile altmış günlük dava süresini birbirine karıştırmak.

Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?

Savunma aşamasında ilk iş süredir. Tebligatın yolunu ve tarihini belirler, son günü hesaplar, gerekiyorsa ek süre talebini ilk hafta içinde veririz. Ardından raporu tespit tespit ayırır, her tespitin dayandığı tutanağı ve belgeyi isteriz; müvekkilin kayıtlarından hangi belgenin hangi tespite cevap verdiğini gösteren bir delil listesi çıkarırız.

Savunma yazısını usul, esas ve ceza hesabı sırasıyla kurarız: ihtar şartı ve soruşturmanın açılış biçimi, fiilin gerçekleşip gerçekleşmediği ve doğru bende bağlanıp bağlanmadığı, hasılat ve tekerrür yönünden cezanın hesabı. Ek görüş gelirse cevabını hazırlar, Kurul kararından sonra ödeme, teminat mektubu ve dava seçeneklerini müvekkille birlikte değerlendiririz. Dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı telefondan Hukukçular Evi’ne ulaşabilirsiniz.

İlgili Rehberler

• Enerji Hukuku Rehberi
• Enerji Hukuku Nedir? EPDK, Lisans Sistemi ve Dava Yolları
• EPDK İdari Para Cezaları ve İptal Davası
• EPDK Cezasına İptal Dava Dilekçesi Örneği
• EPDK Kararlarına Karşı Dava
• EPDK Lisans İptaline Karşı Hukuki Yollar ve Görevli Mahkeme
• EPDK Lisansının İptali ve Sona Ermesi
• Akaryakıt Numunesi Teknik Düzenlemeye Aykırı Çıktı
• Petrol Lisansı İptali: Kaçak, Ulusal Marker ve Savunma
• LPG Lisansı İptali ve Savunma Rehberi
• Elektrik Lisansı İptali: Ön Lisans ve Üretim Lisansı
• Doğal Gaz Lisansı İptali
• Akaryakıt Bayilik Uyuşmazlıkları
• Petrol Piyasası ve Akaryakıt Hukuku
• LPG (Otogaz) Piyasası ve İstasyonlar
• Petrol Piyasasında Lisans Türleri
• Akaryakıt Sektöründe Vergilendirme
• Kaçakçılık Operasyonu: Tutuklama, Adli Kontrol ve Etkin Pişmanlık
• Enerji Uyuşmazlıklarında Görev, Yetki ve Tahkim
• Elektrikli Araç Şarj İstasyonu ve Şarj Ağı Lisansı
• Şarj Ağı İşletmecisine EPDK Cezası

Sıkça Sorulan Sorular

EPDK soruşturma raporuna karşı savunma süresi kaç gündür?

Yazılı savunma, soruşturma raporunun tebliğ yazısında verilen otuz günlük süre içinde Kuruma gönderilir. Kural petrol, LPG, elektrik ve doğal gaz piyasalarında aynıdır (Petrol Y. m.23/2; LPG Y. m.22/2; Elektrik Y. m.20; Doğal Gaz Y. m.20).

Savunma için ek süre alınabilir mi?

Evet. Ek süre talep edilirse Denetim Dairesi Başkanı on beş güne kadar ek süre verebilir. Ek süre talebe bağlıdır ve verilip verilmeyeceği Daire Başkanının takdirindedir (Petrol Y. m.23/2; LPG Y. m.22/2; Elektrik Y. m.20; Doğal Gaz Y. m.20).

Süresinde savunma verilmezse ne olur?

Süresi içinde verilmeyen savunma dikkate alınmaz (Petrol Y. m.23/2; LPG Y. m.22/2; Elektrik Y. m.20; Doğal Gaz Y. m.20). Savunma verilmemiş olması dava hakkını ortadan kaldırmaz; idari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir (4628 m.12).

EPDK rapor düzenlemeden doğrudan savunma isteyebilir mi?

Elektrik ve doğal gaz piyasasında evet. Aykırılık ön araştırma ve soruşturma raporuna gerek olmayacak derecede açık görülürse, on beş günden az olmamak üzere verilen sürede yazılı savunma alınarak soruşturmaya başlanır (Elektrik Y. m.23; Doğal Gaz Y. m.23). Petrol ve LPG yönetmeliklerindeki benzer maddeler 2019’da yürürlükten kaldırılmıştır; bu piyasalarda denetim raporu soruşturma raporu gibi değerlendirilebilir ve otuz günlük savunma süresi uygulanır (Petrol Y. m.26; LPG Y. m.26).

EPDK tebligatı nereye yapar?

Petrol ve LPG piyasasında yaptırım sürecine ilişkin idari işlemler lisans sahibinin Kuruma bildirdiği elektronik tebligat adresine tebliğ edilir; bu adrese tebligat zorunlu bir sebeple yapılamazsa Kuruma bildirilen adrese yapılan bildirim tebligat yerine geçer (5015 m.19; 5307 m.16). Elektrik ve doğal gazda 7201 sayılı Tebligat Kanunu uygulanır (6446 m.21; 4646 m.12/c).

Resmî Gazete’de adıma EPDK ilanı yayımlandı, süre ne zaman başlar?

İlanen tebliğ, son ilan tarihinden itibaren yedi gün sonra yapılmış sayılır; ilana karar veren merci on beş günü geçmemek üzere daha uzun bir süre belirleyebilir (7201 m.31). Savunma süresi tebliğin yapılmış sayıldığı tarihten sonra işler; ilan metninde gösterilen süreyi esas alın.

İhtar yapılmadan EPDK cezası verilebilir mi?

Fiilin niteliğine bağlıdır. Petrol ve LPG’de düzeltme imkânı olan fiillerde önce otuz günlük ihtar yapılır; düzeltme imkânı olmayan fiiller ile akaryakıt kaçakçılığına ilişkin fiillerde doğrudan soruşturma başlatılır (5015 m.20/2-a, b; 5307 m.17/2-a, b). Elektrikte ceza kural olarak yazılı ihtara rağmen aykırılığı sürdürenlere verilir; düzeltme imkânı olmayacak şekilde aykırı davranılmışsa ihtara gerek yoktur (6446 m.16/1-b, c).

EPDK soruşturması ne kadar sürer?

Ön araştırma raporu görevlendirmeden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır. Soruşturma raporu, soruşturma açılmasına karar verildiği tarihten itibaren en geç altı ay içinde tamamlanır; Daire Başkanı bir defaya mahsus üç aya kadar ek süre verebilir (Petrol Y. m.19/A, m.21/2; LPG Y. m.18/A, m.20/2; Elektrik Y. m.15, m.18; Doğal Gaz Y. m.15, m.18).

Soruşturma sürerken Kuruma belge sunabilir miyim?

Evet. Mevzuatı ihlal ettiği iddia edilen kişi, soruşturma safhasında kararı etkileyebilecek her türlü bilgi ve delili her zaman Kuruma sunabilir (Petrol Y. m.22/3; LPG Y. m.21/3; Elektrik Y. m.19; Doğal Gaz Y. m.19).

Ek görüş nedir, cevap süresi ne kadardır?

Ek görüş, soruşturmayı yürüten personelin savunmanız hakkındaki görüşüdür. Daire Başkanı tarafından size tebliğ edilir ve on beş gün içinde cevap verebilirsiniz (Petrol Y. m.23/3; LPG Y. m.22/3; Elektrik Y. m.20; Doğal Gaz Y. m.20).

2026’da akaryakıt bayisine verilen EPDK cezası ne kadardır?

Fiile göre değişir. Bayinin dağıtıcısı dışında ikmal yapması gibi 19 uncu maddenin (f) bendine giren fiillerde 2026 sınırları 1.452.836 ile 7.264.222 TL’dir ve ceza bir önceki yıl net satış hasılatının binde onu oranında belirlenir. Tağşiş amaçlı ürün bulundurma gibi (a) bendine giren fiillerde bayiye (a) bendindeki cezanın yarısı uygulanır (5015 m.19; RG 25.12.2025, 33118).

EPDK cezası süresinde ödenirse indirim var mı?

Kabahatler Kanunu, idari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde yüzde yirmi beş indirim yapılmasını öngörür ve ödemenin kanun yoluna başvurma hakkını etkilemediğini belirtir (5326 m.17/6). İndirimli tutarı karar tebliğ yazısından teyit edin.

Dava açmak cezanın tahsilini durdurur mu?

Hayır. İdari davanın açılması işlemin yürütülmesini durdurmaz; yürütmenin durdurulması kararı gerekir (2577 m.27). Petrol ve LPG piyasasında yargı yoluna başvurulması, vergi dairesine banka teminat mektubu verilmesi durumu hariç tahsil işlemlerini durdurmaz (5015 m.19; 5307 m.16).

EPDK cezasına karşı hangi mahkemede ve kaç günde dava açılır?

İdari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılır (4628 m.12). Dava açma süresi, kararın yazılı bildirimini izleyen günden itibaren altmış gündür (2577 m.7).

EPDK cezalarında zamanaşımı var mı?

Evet. Soruşturma zamanaşımı dolmuşsa idari para cezasına karar verilemez. Süre, yüz bin Türk lirası veya daha fazla idari para cezasını gerektiren kabahatlerde beş yıl, nispî idari para cezasını gerektiren kabahatlerde sekiz yıldır ve fiilin işlenmesiyle başlar (5326 m.20).

Kaynakça

• 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu (mevzuat.gov.tr güncel metni; 7587 sayılı Kanunla yapılan değişiklik dâhil).
• 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun.
• 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu.
• 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu.
• 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun.
• 5326 sayılı Kabahatler Kanunu; 7201 sayılı Tebligat Kanunu; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu.
• Petrol Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 27.11.2013, sayı 28834; son değişiklik 28.01.2023, sayı 32087).
• Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 10.05.2006, sayı 26164; son değişiklik 08.06.2021, sayı 31505).
• Elektrik Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 28.01.2003, sayı 25007; 04.01.2017 tarihli ve 29938 sayılı değişiklik dâhil).
• Doğal Gaz Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 28.01.2003, sayı 25007; 04.01.2017 tarihli ve 29938 sayılı, 07.01.2017 tarihli ve 29941 sayılı değişiklikler dâhil).
• 5015 sayılı Kanunun 19 uncu, 5307 sayılı Kanunun 16 ncı, 6446 sayılı Kanunun 16 ncı ve 4646 sayılı Kanunun 9 uncu maddeleri uyarınca 2026 yılında uygulanacak idari para cezaları hakkında tebliğler (Resmî Gazete 25.12.2025, sayı 33118).

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya kendi soruşturma raporu, tebliğ tarihi ve belgeleriyle birlikte değerlendirilmelidir.