Dağıtıcının Lisansı İptal Edildi veya Adli Süreç Başladı: Bayi Ne Yapmalı? 2026 — 30 Günlük Dağıtıcı Tadili, Satış Yasağı, Kayyım, İflas, Konkordato ve Danıştay Kararları (Lisans Yönetmeliği m.17, 37, 38; 5015 m.20)

Bu rehber, bayisi olduğu dağıtıcının lisansı iptal edilen, sona erdirilen ya da faaliyeti geçici olarak durdurulan akaryakıt bayileri ile dağıtıcısı hakkında ceza soruşturması, kayyım, iflas veya konkordato süreci başlayan istasyon işletmecileri ve istasyon malikleri için yazıldı. Durumun nasıl tespit edileceğini, otuz günlük sürenin ne zaman başladığını, dağıtıcı tadili başvurusunun usulünü, tadile kadar geçen dönemdeki satış yasağını ve cezasını, vergi incelemesi tedbirini, eski dağıtıcıyla sözleşme, teminat ve intifa ilişkisinin nasıl çözüleceğini kanun, yönetmelik ve Danıştay karar numaralarıyla anlatır. Sayfanın sonunda iptal davası dilekçesi, eski dağıtıcıya ihtarname ve EPDK’ya tadil başvurusu üst yazısı örnekleri yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Akaryakıt bayisinin lisansı kendi başına ayakta duran bir izin değildir. Bayilik, 5015 sayılı Kanunda (m.2) dağıtım şirketinin bir sözleşmeyle gerçek veya tüzel kişiye akaryakıtın kullanıcılara ikmali yetkisini vermesi olarak tanımlanır ve bayilik lisansında, bayinin hangi dağıtıcının bayisi olduğu kayıtlıdır. Bayi yalnızca o dağıtıcıdan akaryakıt alabilir, o dağıtıcının markası altında satış yapar ve istasyonundaki otomasyon sistemi o dağıtıcının bayi denetim sistemine bağlıdır. Bu bağ, dağıtıcı tarafında yaşanan her sorunun birkaç gün içinde istasyona yansıması sonucunu doğurur. Lisans türleri ve lisanslama sisteminin genel yapısı petrol piyasasında lisans türleri ve petrol piyasası ve lisanslama sayfalarımızda anlatılmıştır.

Dağıtıcının lisansının iptal edilmesi, faaliyetinin durdurulması, yöneticilerinin gözaltına alınması, şirkete kayyım atanması, iflası ya da konkordato talep etmesi aynı sabah duyulabilir; ancak bu olayların bayi bakımından hukuki sonuçları birbirinden çok farklıdır. Bir kısmı bayinin lisansını otuz günlük bir sürenin sonunda sona erdirir, bir kısmı yalnızca geçici bir tedarik sorunu yaratır, bir kısmı ise lisans üzerinde hiçbir etki doğurmaz ve yalnızca sözleşme ilişkisini ilgilendirir. Bayinin ilk işi, dağıtıcıya tam olarak ne olduğunu doğru adlandırmaktır.

Aşağıda önce bu durumlar karşılaştırılmakta, ardından otuz günlük sürenin başlangıcı, dağıtıcı tadili başvurusu, tadile kadar geçen dönemdeki satış yasağı, dağıtıcının açtığı dava, vergi incelemesi tedbiri, kayyım ve iflas hâlleri ile eski dağıtıcıyla sözleşme ve tapu ilişkisinin tasfiyesi ayrı ayrı ele alınmaktadır.

Dağıtıcıya Ne Oldu? Altı Durum ve Bayiye Etkisi

Petrol Piyasası Kanunu idari yaptırımları tedbirler, lisans iptalleri ve idari para cezaları olarak üçe ayırır (5015 m.20/1). Bayi bakımından önem taşıyan ayrım, dağıtıcının lisansının hukuken ortadan kalkıp kalkmadığıdır. Lisans Yönetmeliği, bayilik lisansının sona erdirilmesini dağıtıcı lisansının “iptali veya sona ermesi” hâline bağlar (m.17/1-d). Faaliyetin geçici olarak durdurulması, ceza soruşturması, kayyım ve konkordato bu kapsamda değildir.

Bayilik teşkilatı oluşturma yükümlülüğünü düzenleyen Lisans Yönetmeliğinin 34/A maddesi ile bu yükümlülüğün yerine getirilmemesini sona erme sebebi sayan 17 nci maddenin birinci fıkrasının (h) bendine karşı açılan iptal davaları Danıştay 13. Dairesince reddedilmiştir (16.11.2021, E.2020/2617, K.2021/3846; 13.09.2024, E.2020/2825, K.2024/3305). Bu nedenle bayilik teşkilatını koruyamayan dağıtıcıların lisanslarının sona erdirilmesi, bayiler için öngörülmesi gereken bir risk olmaya devam etmektedir.

Lisans iptalinin hangi makam tarafından yapıldığı da önemlidir. Lisans Yönetmeliğine göre lisanslar, Kanunun 20 nci maddesinde düzenlenen hâllerde Denetim Yönetmeliği kapsamında Kurul kararıyla iptal edilir; 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (c) ve (g) bentlerindeki hâllerde ise iptal işlemleri Denetim Yönetmeliğine tabi olmaksızın Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığınca gerçekleştirilir (m.17). Lisans sona erdirme işlemi Kurul tarafından veya yetki devri hâlinde Başkanlık ya da Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı tarafından yapılır. Bayi bakımından iptal ile sona erdirme arasında sonuç farkı yoktur: her ikisinde de otuz günlük süre işlemeye başlar. Bu yazı dağıtıcı tarafındaki sebepleri ele alır; şahıs bayinin ölümü gibi bayinin kendisinden kaynaklanan sona erme hâlleri için akaryakıt istasyonu sahibi vefat etti yazımıza bakılabilir.

Dağıtıcının lisansının iptali ya da sona ermesi birçok sebebe dayanabilir ve bunların bir kısmı uzun süren ceza soruşturmalarının ürünüdür. Danıştay 13. Dairesinin 08.12.2025 tarihli, E.2023/1184, K.2025/3827 ve 10.11.2025 tarihli, E.2022/1951, K.2025/3441 sayılı kararlarına konu dosyalarda dağıtıcıların bayilerine yaptıkları teslimatlara ilişkin aylık satış bildirimleri ile depolama ve rafineri lisansı sahiplerinin bildirimleri arasında uyumsuzluk tespit edilmiş; akaryakıtın çıkmadığı tesislerden çıkmış gibi gösterilmesi kanuna karşı hile veya yalan beyan sayılarak lisansları 5015 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca iptal edilmiştir. Daire, ara kararıyla Vergi Denetim Kurulu Başkanlığından bilgi istemiş, kararında davacı dahil 31 şirket hakkındaki soruşturma raporlarına ilişkin bu bilgiye yer vermiş, dağıtıcılar hakkında sahte belge düzenleme fiilinden vergi suçu raporu düzenlendiğini ve suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek iptal işlemlerini hukuka uygun bulmuş, aksi yöndeki bölge idare mahkemesi kararlarını bozmuştur.

(e) bendine dayanan iptalin dağıtıcı açısından ağır bir sonucu vardır: bu hüküm kapsamında lisansı iptal edilenlere yeniden lisans verilmez; tüzel kişilerde fiilin işlendiği tarih itibarıyla yüzde ondan fazla paya sahip ortaklara, yönetim kurulu başkanı ve üyelerine, temsil ve ilzama yetkili olanlara ve bu kişilerin bağlı olduğu tüzel kişilere de lisans verilmez (5015 m.20/2-e). Bayinin, aynı ortaklık yapısının kurduğu yeni bir dağıtıcıyla çalışma planı yapmadan önce bu yasağı göz önünde bulundurması gerekir.

Durum Nereden Öğrenilir? Bildirim Beklemek Risklidir

Mevzuat, dağıtıcının lisansının iptal edildiğini ya da faaliyetinin durdurulduğunu bayiye ayrıca bildirme yükümlülüğünü Kuruma yüklemez. Danıştay kararlarına yansıyan dosyalarda Kurum da bu yönde beyanda bulunmuştur. Danıştay 13. Dairesinin 24.02.2025 tarihli, E.2024/1998, K.2025/892 sayılı kararıyla onanan bölge idare mahkemesi kararında, Kurumun ara kararına verdiği cevapta faaliyeti geçici olarak durdurulan dağıtıcıların bayilerine bu durumun bildirilmediği, durdurma kararının hemen ardından Kurum kayıtlarındaki lisans durumunun “faaliyeti geçici olarak durduruldu” olarak güncellendiği belirtilmiştir.

Dağıtıcının kendi bildirim yükümlülükleri ise sınırlıdır. Dağıtıcı lisansı sahipleri, faaliyetlerini sona erdirmeden en az üç ay önce bayilerini durumdan haberdar etmek ve Kuruma bilgi vermekle yükümlüdür (Lisans Yönetmeliği m.17). Bu hüküm dağıtıcının kendi iradesiyle faaliyetini sona erdirdiği hâllere ilişkindir; iptal ve durdurma gibi Kurum işlemlerinde dağıtıcının üç ay önceden bilgi vermesi zaten mümkün değildir. Bayilik sözleşmesi feshedildiğinde ya da başka bir sebeple sona erdiğinde dağıtıcı, sona ermeyi on beş gün içinde Kuruma bildirir (m.34/o).

Bu nedenle bayinin, dağıtıcısının lisans durumunu düzenli olarak Kurum kayıtlarından kontrol etmesi gerekir. Dağıtıcı hakkında kamuoyuna yansıyan bir operasyon, vergi incelemesi ya da ödeme güçlüğü haberi varsa bu kontrol günlük yapılmalıdır. Kayyım atanması hâlinde atama kararı ticaret sicili gazetesinde ve diğer uygun vasıtalarla ilan olunur (5271 sayılı CMK m.133/1); iflas kararı ise Ticaret Sicili Gazetesi dâhil 166 ncı maddede sayılan yerlerde ilan edilir (2004 sayılı İİK m.166).

Otuz Günlük Süre: Başlangıcı, Hesabı ve Kaçırılmasının Bedeli

Lisans Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre bayilik lisansları, bayilik sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesinden veya lisansa kayıtlı dağıtım şirketine ait dağıtıcı lisansının iptali veya sona ermesinden itibaren otuz gün içerisinde dağıtıcı tadili başvurusu yapılmaması veya Kuruma yeni bayilik sözleşmesi ibraz edilmemesi hâlinde sona erdirilir. Süre, 28.07.2020 tarihli değişiklikle bugünkü otuz günlük hâlini almıştır.

Hükmün aradığı, otuz gün içinde tadilin tamamlanması değil, başvurunun yapılmasıdır. Tadil başvuruları altmış gün içerisinde sonuçlandırılır (m.15); bu sürenin bir kısmı otuz günün dışına taşabilir. Ancak süre içinde yapılan başvurunun “usulüne uygun” olması gerekir. Danıştay 13. Dairesi, süresi içinde yapılan ama eksiklikler nedeniyle iade edilen başvuruları, süre içinde usulüne uygun bir başvuru bulunmadığı yönünde değerlendirmektedir (01.11.2024 tarihli, E.2023/2679, K.2024/4417 ve 23.10.2024 tarihli, E.2023/2379, K.2024/4217 sayılı kararlar). Eksikliklerin nasıl bildirilmesi gerektiği aşağıda ayrıca ele alınmıştır.

Süre öğrenmeyle başlar: Danıştay K.2025/231

Danıştay 13. Dairesinin 15.01.2025 tarihli, E.2023/974, K.2025/231 sayılı kararıyla onanan ilk derece kararında, bayinin dağıtıcısının lisansının 04.10.2021 tarihinde sona erdiği, bu durumun bayiye bildirilmediği ve Kurum sisteminde 14.10.2021 tarihinde ilan edildiği tespit edilmiştir. Bayi tadil bedelini 26.10.2021 tarihinde yatırmış, 08.11.2021 tarihinde yeni bir dağıtıcıyla sözleşme imzalayarak başvurmuş; Kurum ise dağıtıcı lisansının sona erdiği tarihten itibaren otuz gün geçtiği gerekçesiyle bayilik lisansını sona erdirmiştir.

Mahkeme, Yönetmelikte dağıtıcı lisansının iptalinin bayiye bildirilmesine ilişkin açık bir hüküm bulunmasa da, otuz günlük sürenin bayi yönünden başlayabilmesi için bayinin dağıtıcı hakkındaki işlemden haberdar olması gerektiğini; aksi hâlde başkası hakkında tesis edilen bir işlemle bayiye yükümlülük yüklenmesinin ve bu yükümlülüğe uyulmadığı gerekçesiyle lisansının sona erdirilmesinin hukuki belirlilik ve hukuki güvenlik ilkelerine aykırı olacağını belirtmiştir. Kurum, bayinin öğrenme tarihine ilişkin beyanının aksini ileri sürmediğinden, başvurunun süresinde yapıldığı kabul edilmiş ve sona erdirme işlemi iptal edilmiştir. Bölge idare mahkemesi istinaf başvurusunu reddetmiş, Danıştay bu kararı onamıştır.

Kararın uygulamadaki anlamı açıktır: süre, Kurum kayıtlarındaki iptal tarihinden değil, bayinin öğrendiği tarihten hesaplanabilir. Ancak bu yorum, öğrenme tarihinin belgelenebildiği ve idarenin aksini gösteremediği dosyalarda koruma sağlar. Kurum kayıtlarında ilanın yapıldığı tarih, çoğu dosyada öğrenme tarihi olarak esas alınmaya elverişli bir tarihtir. Bayinin, ilandan sonraki her günün süreden düştüğünü varsayarak hareket etmesi en güvenli yoldur.

Süre kaçırılırsa: yeni lisans başvurusu

Otuz gün içinde usulüne uygun başvuru yapılmazsa bayilik lisansı sona erdirilir. Bundan sonra aynı tesis için yapılan başvurular artık tadil başvurusu değildir. Danıştay 13. Dairesi, K.2024/4417, K.2024/4217, 23.10.2024 tarihli, E.2023/2380, K.2024/4219 ve 01.11.2024 tarihli, E.2023/293, K.2024/4418 sayılı kararlarında, lisansı 17 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca sona erdirilen bayinin sonradan yaptığı başvuruların tadil başvurusu kapsamında değerlendirilemeyeceğini, bunların yeni bir lisans başvurusu niteliğinde olduğunu kabul etmiştir. K.2024/4217 sayılı kararın olayında bayi, iade edilen tadil başvurusundaki eksiklikleri tamamlayarak lisansının sona erdirildiği gün yeniden başvurmuş; bu başvuru da yeni lisans başvurusu olarak değerlendirilmiştir.

Yeni lisans başvurusu, bayi için tadilden çok daha ağır bir süreçtir. Lisans alma koşullarının tamamının yeniden sağlanması gerekir; Sosyal Güvenlik Kurumuna ve vergi dairelerine vadesi geçmiş borç bulunmaması şartı yeni başvurular için de geçerlidir (5015 m.3/12) ve bayi hakkında bir vergi incelemesi bildirimi varsa başvuru, aşağıda anlatılan 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (g) bendi yönünden ayrıca incelenir. Lisansın sona erdirilmesiyle yeni lisansın verilmesi arasındaki dönemde istasyonda satış yapılamaz; bu dönemde yapılan satış lisanssız faaliyettir ve tesisin mühürlenmesi sonucunu doğurur (5015 m.20/2-d).

Bir hususun daha altını çizmek gerekir. Dağıtıcının faaliyeti yalnızca geçici olarak durdurulduğunda otuz günlük süre işlemez; ancak bayinin satış yapamadığı dönem uzarsa başka bir sona erme sebebi gündeme gelebilir. Bayilik faaliyeti kapsamında haklı ve mücbir sebepler hariç altı aydan uzun süre pompadan satış yapılmaması da bayilik lisansının sona erdirilmesi sebebidir (Lisans Yönetmeliği m.17/1-g). Dağıtıcının teminat verilinceye kadar durdurulması gibi süresi belirsiz tedbirlerde bayinin bu sınırı da izlemesi gerekir.

Dağıtıcı Tadili Başvurusu: Belgeler, Borç Şartı ve Eksiklik Bildirimi

Dağıtıcının lisansı iptal edildiğinde bayinin eski sözleşmenin feshedilmesini beklemesine gerek yoktur. Lisans Yönetmeliği, bayilerin bayisi oldukları dağıtıcının lisansının iptal edilmesi hâlinde sözleşmenin feshini beklemeksizin başka bir dağıtıcı ile sözleşme imzalayarak lisans tadil başvurusunda bulunacaklarını açıkça öngörür (m.37). Eski dağıtıcının fesih ihbarnamesi göndermemesi, cari hesap mutabakatının yapılmamış olması ya da tapudaki intifa kaydının henüz terkin edilmemesi, tadil başvurusunun ertelenmesi için bir sebep değildir.

Başvurunun usulü

Lisans tadil başvuruları elektronik olarak, Petrol Piyasasında Lisans Tadili Başvurularında Aranacak Bilgi ve Belgelere İlişkin Kurul Kararı uyarınca sunulması gereken bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi suretiyle yapılır (Lisans Yönetmeliği m.15). Başvuru sırasında istenen bilgi ve belgelerin mevzuata uygun olup olmadığı, belgelerin Kuruma sunulmasını izleyen on iş günü içinde değerlendirilir. Başvurunun mevzuata uygun yapılmadığı tespit edilirse, eksikliklerin on iş günü içinde giderilmesi gerektiği, aksi takdirde başvurunun yapılmamış sayılacağı ve iade edileceği başvuru sahibine bildirilir; bu süre içinde de eksiklikler giderilmezse başvuru yapılmamış sayılır ve iade edilir. Tadil başvuruları altmış gün içinde sonuçlandırılır.

Dağıtıcı lisansı sahibi şirketlerin birleşmesi durumunda farklı bir kural uygulanır: her bir bayi için lisans tadil bedeli yatırılmış olması koşuluyla, başka bir belge aranmaksızın bayilerin dağıtıcı tadili yapılır (m.15). Dağıtıcının unvanının tadil edilmesi hâlinde de bayilerin lisanslarına kayıtlı dağıtım şirketi bilgisi resen tadil edilir. Bu iki durumda bayinin yeni bir dağıtıcı araması gerekmez.

Eksiklik bildirimi usulüne uygun yapılmalıdır: Danıştay K.2025/232

On iş günlük süre ve “yapılmamış sayılır” ihtarı, bayi için bir güvencedir. Danıştay 13. Dairesinin 15.01.2025 tarihli, E.2023/1263, K.2025/232 sayılı kararıyla onanan ilk derece kararında, bayilik sözleşmesinin karşılıklı feshinden sonra süresi içinde yapılan tadil başvurusundaki eksikliklerin elektronik sistem üzerinden bayiye bildirildiği, ancak bildirim yazısında eksikliklerin on iş günü içinde giderilmesi gerektiği ve aksi hâlde başvurunun yapılmamış sayılacağı ihtarına yer verilmediği tespit edilmiş; buna rağmen otuz gün içinde başvuru yapılmadığı gerekçesiyle lisansın sona erdirilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Dosyadaki eksiklikler, başvuruda imzası bulunan kayyımın imza sirkülerinin aslı veya son altı ay içinde alınmış noter onaylı örneği ile muvafakatnamedeki imzanın imza sirküleriyle aynı olmamasına ilişkindi.

Karar iki yönden önemlidir. Birincisi, Kurumun eksiklik bildirimi Yönetmelikteki unsurları taşımıyorsa, başvurunun iadesine ve lisansın sona erdirilmesine dayanak olamaz. İkincisi, imza yetkisine ilişkin belgeler, en sık eksiklik gerekçelerinden biridir. Şirket yönetimine kayyım atanmışsa ya da temsil yetkisi değişmişse, başvuruda imzası bulunan kişinin yetkisini gösteren güncel belgeler başvurudan önce hazırlanmalıdır.

Vadesi geçmiş borç şartı

Bayilik lisansına ilişkin tadil başvurularının yerine getirilmesi için başvuru sahibinin Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim ve idari para cezası borcu ile 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması zorunludur (5015 m.3/12; Lisans Yönetmeliği m.15). Borç bilgileri Kurum tarafından Gelir İdaresi Başkanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumundan temin edilir. Borç bilgilerine ilişkin itirazlar borcun kapsamına göre Sosyal Güvenlik Kurumuna veya Gelir İdaresi Başkanlığına yapılır; bu konuda başvuru sahibince Kuruma yapılan itirazlar veya sunulan belgeler incelemeye alınmaz.

Bu hüküm, otuz günlük sürenin en sık kaybedildiği yerdir. Danıştay 13. Dairesinin K.2024/4217 sayılı kararına konu dosyada tadil başvurusu, bayinin vadesi geçmiş vergi borcunun bulunması, imza sirkülerinin son altı ay içinde alınmış aslının veya noter onaylı örneğinin eksik olması ve sözleşme imzalanan yeni dağıtıcının da lisansının iptal edilmiş olması gerekçeleriyle iade edilmiş; süresinde usulüne uygun bir başvuru bulunmadığından lisans sona erdirilmiştir. Borç durumu, dağıtıcı krizinin ilk günü kontrol edilmeli; vadesi geçmiş bir borç varsa ödeme ya da ilgili kurum nezdindeki işlem tadil başvurusundan önce tamamlanmalıdır.

Yeni dağıtıcının seçimi ve otomasyon

Yukarıdaki kararın üçüncü gerekçesi, seçilen yeni dağıtıcının durumunun da bayiyi doğrudan etkilediğini göstermektedir. Aynı dönemde birden fazla dağıtıcı hakkında işlem yapılan dosyalarda, yeni sözleşme imzalanan dağıtıcının lisansının kısa süre içinde iptal edildiği görülmüştür. Danıştay 13. Dairesinin K.2024/4219 sayılı kararının olayında da bayi, bir dağıtıcıdan ayrılarak geçtiği yeni dağıtıcının lisansının sona erdirilmesinden sonra otuz gün içinde yeniden tadil başvurusu yapmadığı için lisansını kaybetmiştir. Yeni dağıtıcının lisans durumu, hakkında bir durdurma kararı bulunup bulunmadığı ve bayilik teşkilatı ile asgari satış yükümlülükleri bakımından durumu, sözleşme imzalanmadan önce Kurum kayıtlarından kontrol edilmelidir.

Tadilin tamamlanabilmesi için istasyon otomasyon sisteminin yeni dağıtıcının sistemine bağlanması da gerekir. Dağıtıcı lisansı sahipleri, bayilerinin dağıtıcı tadili yaptırmasından önce ilgili bayilik lisansına kayıtlı akaryakıt istasyonuna istasyon otomasyon sistemi kurmakla yükümlüdür (Lisans Yönetmeliği m.34/ö). Dağıtıcı, bayilik lisansında dağıtıcı değişikliği tadili yapıldığı günden itibaren on gün içinde istasyon otomasyon sistemini çalışır hâle getirir ve bayideki otomasyon sistemi usul ve esaslara uygun şekilde çevrim içi olana kadar bayiye akaryakıt ikmali yapamaz (1240 sayılı Kurul Kararı m.5/1-b, ç). Otomasyon kurulumu, sözleşme imzalanır imzalanmaz planlanmalıdır.

Tadile Kadar Satış Yasağı: Ceza ve Dağıtıcı Dışı İkmal Riski

Bayilik lisansı sahipleri, dağıtıcılarının lisansının sona ermesi veya iptal edilmesi hâlinde, istasyon dışında yapılan satışlar da dâhil olmak üzere, yeni bir dağıtıcı ile sözleşme imzalayarak lisans tadil işlemini gerçekleştirene kadar akaryakıt satışı yapmamakla yükümlüdür (Lisans Yönetmeliği m.38/j). Hüküm 28.01.2023 tarihli değişiklikle eklenmiştir ve tanklarda kalan ürün için ayrıca bir istisna öngörmez. Satış yasağı, tadil başvurusunun yapılmasıyla değil, tadil işleminin gerçekleşmesiyle sona erer.

Bu nedenle dağıtıcının lisansının iptal edildiği öğrenildiği anda istasyonun satış durumu ve tank seviyeleri kayıt altına alınmalıdır. Otomasyon sisteminden alınacak tank seviyesi dökümü, ileride bu dönemde satış yapılmadığını ve tanklara dolum yapılmadığını göstermenin en güçlü yoludur. Tadil sonrasında yeni dağıtıcıdan alınan ilk ürünün faturası ve sevk irsaliyesi de aynı dosyada saklanmalıdır.

Durdurma döneminde dolum: Danıştay K.2025/892

Danıştay 13. Dairesinin 24.02.2025 tarihli, E.2024/1998, K.2025/892 sayılı kararına konu dosyada, dağıtıcının faaliyeti uzaktan erişim sistemine ilişkin yükümlülüklerini ihtara rağmen yerine getirmemesi nedeniyle altmış gün süreyle geçici olarak durdurulmuş, bayinin tanklarına durdurma döneminde 31.825 litre motorin dolumu yapılmıştır. Bayi, akaryakıtın durdurmadan önceki bir tarihte düzenlenen faturayla satın alındığını, tanklar dolu olduğu için bir süre kendi tankerinde bekletildiğini savunmuştur. Kurum, bu fiili lisans tadili yapılmaksızın faaliyeti durdurulan dağıtıcıdan akaryakıt ikmali olarak nitelendirmiş ve 5015 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca 145.065,73 TL idari para cezası vermiştir.

İdare mahkemesi faturaya itibar ederek cezayı iptal etmiş; bölge idare mahkemesi ise ara kararıyla edindiği bilgilere dayanarak bu kararı kaldırmıştır. Bölge idare mahkemesine göre otomasyon verileri, fatura tarihinde toplam kapasitesi 103 bin litre olan beş tankta yalnızca 24.898 litre motorin bulunduğunu göstermiş, tankların dolu olduğu savunması gerçeği yansıtmamış, akaryakıtın yedi gün tankerde bekletilmesi hayatın olağan akışına aykırı bulunmuş ve faturada yer alan aracın plaka tanıma sistemi kayıtları, aracın bu tarihler arasında istasyonun bulunduğu yerde olmadığını ortaya koymuştur. Dağıtıcının lisansının da kanuna karşı hile veya yalan beyan nedeniyle iptal edildiği ve bu işleme karşı açılan davanın reddedildiği gözetilerek faturanın sonradan oluşturulmuş olma şüphesi taşıdığı kabul edilmiş, dava reddedilmiştir. Danıştay bu kararı onamıştır.

Bu karar, dağıtıcı krizinin ilk günlerinde yapılan her dolumun sonradan otomasyon, tanker seyir ve plaka tanıma kayıtlarıyla ayrıntılı biçimde inceleneceğini göstermektedir. Krizden hemen önceki tarihli bir faturaya dayanan savunma, ancak ürünün istasyona fiilen o tarihte geldiği bağımsız kayıtlarla gösterilebiliyorsa sonuç verir.

Hangi ceza uygulanır?

Faaliyeti durdurulan dağıtıcıdan tadil yapılmadan akaryakıt alınması, K.2025/892 sayılı kararın olayında 19 uncu maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamında cezalandırılmıştır. Bu bent, Kanunda ayrıca sayılmayan yükümlülüklere, ikincil mevzuata, lisans hükümlerine ve Kurul kararlarına aykırılıklar için uygulanır; dağıtıcı lisansı iptal edildikten sonra tadil beklenmeden yapılan satışın hangi bende gireceği ise somut olayın niteliğine göre belirlenir. (ı) bendi, bir önceki yılın net satış hasılatının binde sekizi oranında ceza öngörür ve ceza 2026 yılında 1.278.489 TL’den az, 6.392.518 TL’den fazla olamaz. Ceza uygulanan bir fiilin iki yıl içinde tekrarı hâlinde ceza iki kat uygulanır. İdari para cezasının ödenmesi, indirim ve dava yolu EPDK idari para cezaları ve iptal davası sayfamızda anlatılmıştır.

Bayinin tadil beklerken akaryakıtı başka bir dağıtıcıdan ya da başka bir bayiden temin etmesi ise ayrı ve daha ağır bir isnattır. Bayiler, lisanslarının devamı süresince bayisi oldukları dağıtıcı haricinde diğer dağıtıcı ve onların bayilerinden akaryakıt ikmali yapamaz (5015 m.8/2-a; Lisans Yönetmeliği m.38/d). Bu fiil (f) bendinin 3 numaralı alt bendine girer ve 2026 yılında 1.452.836 TL ile 7.264.222 TL arasında ceza gerektirir; akaryakıtı satan dağıtıcı da başka dağıtıcıların bayilerine dağıtım yasağına aykırılıktan (5015 m.7/2) (ç) bendi uyarınca 14.528.452 TL ile 72.642.341 TL arasında cezayla karşılaşabilir. Bu isnadın delilleri ve savunması dağıtıcı dışı akaryakıt ikmali, gizli tank ve lisanssız faaliyet yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Geçici Durdurma Döneminde Bayinin Seçenekleri

Dağıtıcının faaliyeti üç ayrı yolla geçici olarak durdurulabilir. Niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan bir fiil için verilen otuz günlük ihtar süresi sonunda aykırılık devam ediyorsa faaliyet altmış gün süreyle durdurulur; aynı fiilin iki yıl içinde tekrarında ihtar yapılmaksızın altmış gün süreyle durdurma uygulanır (5015 m.20/2-a). Düzeltme imkânı olmayan, kötüniyet veya tehlikeli eylem sonucunu doğuran fiiller nedeniyle de faaliyet geçici olarak durdurulabilir (m.20/2-b). Vergi Usul Kanununa göre istenen teminatı vermeyenlerin faaliyeti ise teminat verilinceye kadar durdurulur (m.20/2-h). Durdurma süresince, tehlikeli eylemin önlenmesi ve durdurmaya neden olan durumun ortadan kaldırılmasına ilişkin faaliyetler dışında hiçbir piyasa faaliyeti yapılamaz.

Bu dönemde bayinin lisansı devam eder ve iki seçeneği vardır. Birincisi beklemektir. Bu durumda bayi, durdurulan dağıtıcıdan akaryakıt alamaz ve tanklarındaki ürünü sattıktan sonra satışa ara verir. İkincisi geçici tadildir. Bayiler, bayisi oldukları dağıtıcının faaliyetinin geçici olarak durdurulması hâlinde, dağıtıcının yeniden faaliyete geçmesini beklemeksizin, durdurulduğu süre ile sınırlı olmak ve lisanslarını tadil ettirmek kaydıyla başka bir dağıtıcıdan akaryakıt temin edebilir (Lisans Yönetmeliği m.37). Diğer dağıtıcılar da faaliyeti geçici olarak durdurulan dağıtıcıların bayilerine, durdurma süresiyle sınırlı olmak ve dağıtıcı tadili yapılmak kaydıyla akaryakıt satışı yapabilir (m.33).

Geçici tadilde de koşul tadildir: tadil yapılmadan başka dağıtıcıdan alınan her litre dağıtıcı dışı ikmal sayılır. Durdurma sona erdiğinde eski dağıtıcıya dönüş için de lisans kaydının yeniden düzenlenmesi gerekir. Danıştay 13. Dairesinin 28.05.2025 tarihli, E.2023/3009, K.2025/2144 sayılı kararına konu olayda, dağıtıcısının lisansı iptal edilen bayi önce başka bir dağıtıcıya tadil yaptırmış, dağıtıcının lisansı yargı kararıyla yeniden yürürlüğe girince tekrar dağıtıcı tadili yaparak eski dağıtıcısının bayisi olarak faaliyetine devam etmiştir. Her geçişte otomasyon, kurumsal kimlik ve sözleşme adımları yeniden işler.

Bekleme kararı verilirken üç husus tartılmalıdır: durdurmanın süresi (ihtara dayanan durdurmada altmış gün, teminata bağlı durdurmada belirsiz), bayinin altı aydan uzun süre pompadan satış yapmamasının lisans sona erdirme sebebi olması (m.17/1-g) ve bayilik sözleşmesindeki asgari alım, münhasırlık ve cezai şart hükümleri. Durdurma dönemi dağıtıcının kendi fiilinden kaynaklandığından, bu dönemde bayiden asgari alım taahhüdünün yerine getirilmesinin beklenmesi ya da başka dağıtıcıdan geçici tadille alım yapan bayiye cezai şart uygulanması, aşağıda anlatılan Borçlar Kanunu hükümleri yönünden tartışmaya açıktır.

Dağıtıcının Açtığı İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması: Bayinin Konumu

Lisansı iptal edilen dağıtıcı, işleme karşı altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açabilir ve yürütmenin durdurulmasını isteyebilir (2577 m.7, m.27/2). Yürütmenin durdurulması kararıyla dağıtıcının lisansı yeniden yürürlüğe girer; davanın reddi ya da kararın üst derecede bozulması ile durum yeniden değişebilir. Bayinin kendi lisansının akıbetini dağıtıcının davasına bağlaması, aşağıdaki kararların gösterdiği gibi öngörülmesi güç sonuçlar doğurur. Kurum işlemlerine karşı dava yolunun genel yapısı EPDK kararlarına karşı dava ve petrol lisansı iptaline itiraz ve dava sayfalarımızda yer almaktadır.

Bayinin lisansı dağıtıcının davasına bağlanırsa: K.2025/4135 ve K.2025/4136

Danıştay 13. Dairesinin 24.12.2025 tarihli, E.2023/1186, K.2025/4135 ve E.2022/4533, K.2025/4136 sayılı kararlarına konu dosyalarda bayilerin lisansları, dağıtıcılarının lisansının sona ermesinden itibaren otuz gün içinde tadil başvurusu yapılmadığı gerekçesiyle sona erdirilmiştir. İdare mahkemesi, dağıtıcı hakkındaki iptal işleminin başka bir dosyada iptal edildiğini gözeterek, bu işleme dayanan bayi işlemini de iptal etmiş; bölge idare mahkemesi istinaf başvurusunu reddetmiştir. Danıştay ise dağıtıcının dosyasındaki bölge idare mahkemesi kararının kendi K.2025/3827 sayılı kararıyla bozulduğunu, bu kararın bayi davasının sonucunu etkileyeceğini belirterek bayi dosyalarındaki kararları da yeniden karar verilmek üzere bozmuştur.

Bu iki karar, bayinin kendi işlemine karşı dava açmasının ve bu davada dağıtıcının davasındaki gelişmelere dayanmasının mümkün olduğunu, ancak sonucun dağıtıcı dosyasının akıbetine bağlı kaldığını göstermektedir. Dağıtıcı dosyasında lisans iptali sonunda hukuka uygun bulunursa, buna dayanan bayi işlemi de bu yönden ayakta kalabilir. Bu nedenle bayi davasında, dağıtıcı dosyasından bağımsız sebepler, özellikle otuz günlük sürenin öğrenmeyle başlaması ve eksiklik bildiriminin usulü gibi bayinin kendi dosyasına özgü hukuka aykırılıklar mutlaka ileri sürülmelidir.

Lisansın askıda olduğu dönem: K.2025/2144

Danıştay 13. Dairesinin K.2025/2144 sayılı kararı, dağıtıcının lisansının iptal edildiği dönemle yeniden yürürlüğe girdiği dönem arasındaki sorumluluk ayrımını ortaya koymaktadır. Dairenin ara kararına verdiği cevapta Kurum, lisansı iptal edilen dağıtıcı lisansı sahiplerinin mevzuat kapsamında bayi denetim sistemine ilişkin yükümlülüklerle yükümlü kılınmadığını bildirmiştir. Daire, dağıtıcının lisansının iptal edildiği tarihle yürütmenin durdurulması kararı üzerine yeniden yürürlüğe girdiği tarih arasında dağıtıcının bayisine ilişkin otomasyon yükümlülüğü bulunmadığını, bayinin bu dönemin bir kısmında başka bir dağıtıcıya bağlı olduğunu belirterek, bu dönemi de kapsayan tespitlere dayanılarak dağıtıcıya verilen cezada hukuka uygunluk bulunmadığını belirtmiş ve davanın reddine ilişkin kararı onayan bölge idare mahkemesi kararını bozmuştur.

Bayi açısından kararın anlamı, dağıtıcı değişikliği sürecinde otomasyon verisinin hangi dağıtıcının sorumluluğunda olduğunun tarih tarih belirlenmesi gerektiğidir. 1240 sayılı Kurul Kararı, dağıtıcı ve bayilik lisansı sahiplerinin bayi denetim sistemi kapsamındaki yükümlülüklerinin dağıtıcı değişikliği tadili yapılıncaya veya bayilik lisansı sona erinceye kadar devam edeceğini öngörür (m.4/2). Bayinin kendi otomasyon cihazlarını çalışır hâlde tutması ve veri kesintilerini belgelemesi, hangi dağıtıcı sorumlu olursa olsun bayiyi korur. Otomasyon isnatlarına karşı savunma istasyon otomasyon sistemi cezası yazımızda anlatılmıştır.

Bayi, dağıtıcının açtığı davanın sonucundan doğrudan etkilenen bir üçüncü kişidir. İdari Yargılama Usulü Kanunu, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda hukuk usulüne ilişkin hükümlere yollama yapar (2577 m.31). Dağıtıcı davasına katılma ya da en azından dosyanın seyrini düzenli olarak izleme, bayinin kendi davasındaki stratejiyi belirlemek için gereklidir.

Vergi İncelemesi Tedbiri (5015 m.20/2-g): Bayi ve İstasyon Maliki İçin Sonuçları

Dağıtıcı krizlerinin önemli bir kısmı, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlendiği şüphesiyle başlatılan vergi incelemeleriyle birlikte ortaya çıkar. Bu incelemeler çoğu zaman yalnızca dağıtıcıyı değil, o dağıtıcıdan fatura alan bayileri de kapsar. 5015 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendi, bu durumda lisans işlemlerine ilişkin özel bir tedbir öngörür.

Hükmün geçirdiği değişiklikler

Bent 29.04.2021 tarihli ve 7318 sayılı Kanunla eklenmiştir. Anayasa Mahkemesi 28.09.2023 tarihli, E.2023/35, K.2023/163 sayılı kararıyla bentteki faaliyetin durdurulmasına ve tesis için başka kişiye lisans verilmemesine ilişkin bazı bölümleri iptal etmiş, karar dokuz ay sonra yürürlüğe girmek üzere 14.11.2023 tarihli ve 32369 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Bunun üzerine 7491 sayılı Kanunla (Resmî Gazete 28.12.2023, sayı 32413) bent yeniden düzenlenmiş ve geçici durdurmanın altı ayda bir değerlendirileceği öngörülmüştür. Anayasa Mahkemesi bu kez Danıştay 13. Dairesinin itiraz başvurusu üzerine, vergi incelemesi sonuçlanıncaya kadar tesis için başka bir kişiye lisans verilmemesini öngören son cümleyi, tedbirin süreç içinde gözden geçirilmesine imkân tanımadığı ve orantılılık ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle 27.06.2024 tarihli, E.2023/136, K.2024/127 sayılı kararıyla iptal etmiş; karar 02.10.2024 tarihli ve 32680 sayılı Resmî Gazete’de dokuz ay sonra yürürlüğe girmek üzere yayımlanmıştır.

Bent son olarak 24.06.2026 tarihli ve 7587 sayılı Kanunla değiştirilmiş, değişiklik 01.07.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bugünkü metne göre, lisansa tabi faaliyetlerle ilgili olarak Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinin (a) ve (b) fıkraları kapsamındaki yanıltıcı veya sahte belge suçları ile (ç) fıkrasındaki suçların işlendiğine ilişkin vergi incelemesi görevi bulunduğunun Kuruma bildirilmesiyle, söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye lisans verilmemesi tedbiri uygulanır. Tedbirin kaldırılıp kaldırılamayacağı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığından alınacak bilgilere göre üç ayda bir değerlendirilir ve tedbirin süresi bildirimden itibaren bir yılı geçemez. Suçların işlendiği Cumhuriyet başsavcılığına bildirilirse durum Kuruma da iletilir ve kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleştiğinin ya da mahkûmiyet dışında bir hüküm veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiğinin Kurumca öğrenilmesine kadar tesis için başka kişiye lisans verilmez. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans iptal edilir; bu bent kapsamındaki fiillere ilişkin idari para cezaları ödenmedikçe tesis için lisans verilmez. Değişiklikten önceki metinde yer alan faaliyetin geçici olarak durdurulmasına ilişkin ifade, bugünkü metinde yer almamaktadır.

Danıştay’ın yaklaşımı

Danıştay 13. Dairesi, değişiklikten önceki metin döneminde verdiği kararlarda iki ilke ortaya koymuştur. Birincisi, tesis için “başka bir” kişiye lisans verilmemesini öngören kural, lisansın vergi kaybına mahal verilmemesi için üçüncü kişilere devrini engellemeye yöneliktir ve bizzat önceki lisans sahibine yönelik bir düzenleme içermez. Bu nedenle lisansı otuz günlük süre içinde tadil başvurusu yapılmadığı için sona erdirilen bayinin aynı tesis için yaptığı yeni başvuru, bu kural gerekçe gösterilerek reddedilemez; başvurunun lisans alma koşulları yönünden incelenmesi gerekir (K.2024/4217, K.2024/4219, K.2024/4418). İkincisi, tedbirin süreç içindeki gelişmelere göre gözden geçirilmesi gerekir; vergi incelemesinin suç unsuruna rastlanmadan sonuçlanması, adli süreçte lehe bir karar verilmesi ya da vergi yargısında fiilin sabit görülmemesi tedbiri gereksiz hâle getirebilir (23.10.2024 tarihli, E.2023/1531, K.2024/4221).

Buna karşılık vergi incelemesinin sonunda vergi suçu raporu düzenlenmiş, durum Cumhuriyet başsavcılığına intikal etmiş ve tesis mühürlenmişse, tedbir gerekli ve orantılı bulunabilmektedir. K.2024/4417 sayılı kararda, bayinin ikinci lisans başvurusu tarihinde hakkında vergi suçu raporu düzenlenmiş ve tesis mühürlenmiş olduğundan, başvurunun reddine ilişkin işleme karşı açılan davanın reddi onanmıştır. K.2025/231 sayılı kararla onanan dosyada da ilk derece mahkemesi, bayilik lisansının sona erdirilmesine ilişkin işlemi iptal ederken, ara kararıyla getirtilen belgelerden bayi hakkında (g) bendi kapsamında vergi incelemesi bulunduğu anlaşıldığından yeni lisans başvurusunun reddine ilişkin işleme yönelik davayı reddetmiştir; Danıştay incelemesi iptale ilişkin kısımla sınırlı kalmıştır.

Bugünkü metin de tedbiri tesis için “başka bir gerçek veya tüzel kişiye” lisans verilmemesi olarak düzenlediğinden, Danıştay’ın birinci ilkesi yeni metnin yorumu bakımından önemini korumaktadır. Üç aylık değerlendirme ve bir yıllık üst sınır ise, Anayasa Mahkemesinin gözden geçirme eksikliğine ilişkin gerekçesine karşılık olarak getirilmiş görünmektedir; ancak savcılığa bildirim yapılan dosyalarda tedbirin, metindeki adli sonuçlar Kurumca öğrenilinceye kadar sürmesi öngörülmüştür.

İstasyon maliki ve yeni işletmeci açısından

Tedbirin en ağır etkisi, istasyonun maliki ile işletmecisinin farklı kişiler olduğu durumda ortaya çıkar. İşletmeci bayi hakkında vergi incelemesi bildirimi yapılmışsa, malik istasyonu yeni bir işletmeciye kiralasa bile yeni işletmeciye o tesis için lisans verilmesi tedbir süresince mümkün olmayabilir. Kanunun geçici 8 inci maddesi, 29.04.2021 tarihinden önce kira sözleşmesiyle kullanım hakkı devredilmiş ve kiracı adına lisanslandırılmış tesisler için, malikin söz konusu fiillerden dolayı şüpheli, sanık veya hükümlü olmaması kaydıyla ve maddede öngörülen tahliye ve başvuru koşulları gerçekleşirse (g) bendinin uygulanmayacağını öngörür. Malikin bu istisnadan yararlanıp yararlanamayacağı, kira sözleşmesinin tarihine ve tahliye sürecinin zamanlamasına göre ayrıca incelenmelidir.

Kayyım, İflas ve Konkordato: Karşınızda Kim Var?

Dağıtıcı hakkında başlayan adli süreç, çoğu zaman lisans üzerinde değil, şirketin yönetimi ve malvarlığı üzerinde sonuç doğurur. Bu durumda bayinin sorusu “lisansım ne olacak” sorusundan önce “kiminle muhatap olacağım” sorusudur.

Ceza soruşturmasında kayyım (CMK m.133)

Suçun bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmekte olduğu hususunda kuvvetli şüphe sebepleri varsa ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için gerekliyse, soruşturma ve kovuşturma sürecinde hâkim veya mahkeme şirket işlerinin yürütülmesiyle ilgili olarak kayyım atayabilir (5271 sayılı CMK m.133/1). Atama kararında, yönetim organının karar ve işlemlerinin geçerliliğinin kayyımın onayına bağlandığı ya da yönetim organının yetkilerinin tümüyle kayyıma verildiği açıkça belirtilir ve karar ticaret sicili gazetesinde ilan olunur. Bu tedbir yalnızca maddede sayılan suçlarda uygulanabilir; Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda tanımlanan ve hapis cezasını gerektiren suçlar ile suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçu bu suçlar arasındadır (m.133/4). İlgililer, kayyımın işlemlerine karşı görevli mahkemeye başvurabilir (m.133/3). Kaçakçılık soruşturmasının ceza yargılaması yönü kaçakçılık operasyonu sonrası tutuklama ve adli kontrol yazımızda ele alınmıştır.

Kayyım atanması dağıtıcının lisansını sona erdirmez ve bayilik sözleşmesi devam eder. Bayi açısından önemli olan, atama kararındaki yetki modelidir. Yönetim yetkisinin tümüyle kayyıma verildiği durumda fesih protokolü, cari hesap mutabakatı, teminatların iadesi ve tapudaki kayıtların terkini gibi işlemler kayyımla yürütülür; onay modelinde ise şirket yönetiminin işlemi kayyımın onayıyla geçerlilik kazanır. Yukarıda anılan K.2025/232 sayılı kararın olayında eksik görülen belgelerden biri, başvuruda imzası bulunan kayyımın imza sirküleriydi. Kayyımın imzaladığı her belgenin, atama kararı ve güncel imza sirküleriyle birlikte saklanması gerekir.

Bayi, kayyım döneminde sözleşmeyi kendisi sona erdirmeye karar verirse otuz günlük süre bu kez sözleşmenin sona erdiği tarihten işler; çünkü Lisans Yönetmeliği, bayilik sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesini de aynı sürenin başlangıcı olarak öngörür (m.17/1-d). Bayi tarafından gönderilen noter onaylı fesih ihbarnamesi, dağıtıcı tarafından tebellüğden itibaren on beş gün içinde Kuruma bildirilir (m.34/o).

Dağıtıcının iflası

Lisans sahibi hakkında iflas kararı verilmesi, lisansın sona erdirilmesi sebebidir (Lisans Yönetmeliği m.17/1-a; bent 8.4.2026 tarihli ve 33218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bugünkü hâlini almıştır). Dağıtıcı lisansı bu sebeple sona erdirildiğinde bayinin otuz günlük süresi işlemeye başlar. İflas hükümle açılır ve hükümde açılma anı gösterilir (2004 sayılı İİK m.165); karar Ticaret Sicili Gazetesi dâhil kanunda sayılan yerlerde ilan edilir (m.166).

İflasın bayi bakımından doğrudan sonuçları şunlardır. İflas açıldığı zamanda müflisin haczi kabil bütün malları iflas masasını oluşturur (m.184) ve iflas açıldıktan sonra müflisin masaya ait mallar üzerindeki tasarrufları alacaklılara karşı hükümsüzdür (m.191). İflasın açılmasından sonra müflis hiçbir ödeme kabul edemez; müflise ödemede bulunan kişi ancak masaya giren para veya kıymet ölçüsünde borcundan kurtulur, iflasın ilanından önce ve iflastan haberi olmadan ödeme yapan ise borcundan kurtulur (m.192). Bayinin cari hesap borcu, iflastan sonra dağıtıcıya değil iflas idaresine ödenmelidir. İflasın açılması, taşınmaz rehniyle temin edilmiş alacaklar dışında müflisin borçlarını muaccel kılar (m.195).

Adi tasfiyede iflas dairesi iflası ilan eder ve ilanda alacaklıların alacaklarını ilandan itibaren bir ay içinde kaydettirmeleri, müflisin borçlularının aynı süre içinde kendilerini ve borçlarını bildirmeleri ve müflisin mallarını herhangi bir sıfatla ellerinde bulunduranların bu malları, hakları saklı kalmak üzere, aynı süre içinde daire emrine tevdi etmeleri istenir (m.219). İstasyonda dağıtıcıya ait pompa, tabela, otomasyon cihazı veya başka ekipman bulunuyorsa, bayinin bu ilana göre hareket etmesi, en azından bu malları iflas dairesine bildirmesi gerekir. Bayinin dağıtıcıdan teminat iadesi, prim veya iskonto gibi alacakları varsa bunlar da aynı süre içinde kaydettirilmelidir.

Dağıtıcının konkordato talebi

Konkordato, Lisans Yönetmeliğinin 17 nci maddesinde lisansın sona erme sebepleri arasında sayılmaz; dağıtıcının lisansı ve bayilik lisansı devam eder. Kesin mühlet içinde borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanuna göre yapılanlar dâhil hiçbir takip yapılamaz ve başlamış takipler durur (İİK m.294). Borçlunun taraf olduğu ve işletmesinin faaliyetinin devamı için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır; konkordato talebinin sözleşmeye aykırılık veya haklı fesih sebebi sayılacağına ilişkin sözleşme hükümleri uygulanmaz ve sözleşme, borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemez. Mühlet süresince devam eden sözleşmelerden doğan edimler karşılıklı olarak ifa edilir (m.296).

Bu nedenle bayi, dağıtıcının yalnızca konkordato talep etmesine dayanarak sözleşmeyi feshedemez. Dağıtıcı ürün teslimini fiilen durdurursa veya sözleşmedeki diğer edimlerini yerine getirmezse, bu durum konkordatodan bağımsız bir sözleşmeye aykırılık olarak ele alınmalı ve belgelenmelidir. Mühlet içinde borçlu, mahkemenin izni dışında rehin tesis edemez, kefil olamaz, ivazsız tasarruflarda bulunamaz, taşınmazını ve işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden taşınırını devredemez ve takyit edemez (m.297). Dağıtıcının tapudaki intifa hakkından vazgeçmesi gibi işlemlerin bu kapsamda izin gerektirip gerektirmediği ayrıca değerlendirilmelidir.

Sözleşme, Teminatlar ve Tapudaki İntifa Kaydı

Lisans Yönetmeliği, dağıtıcının lisansı iptal edildiğinde bayinin yeni bir dağıtıcıyla çalışmasının önünü açar; ancak eski sözleşmenin özel hukuktaki sonuçlarını düzenlemez. Bu sonuçlar Borçlar Kanunu, Ticaret Kanunu ve Medeni Kanun hükümlerine göre belirlenir. Bayilik sözleşmesinin genel yapısı, süresi ve rekabet yasağı petrol ve akaryakıt bayilik uyuşmazlıkları ve akaryakıt bayilik sözleşmelerinde rekabet yasağı yazılarımızda anlatılmıştır; burada yalnızca dağıtıcı krizine özgü sorunlar ele alınmaktadır.

Dağıtıcının edimi imkânsızlaşırsa

Lisansı iptal edilen dağıtıcı, bayiye akaryakıt dağıtamaz; lisans almaksızın lisansa tabi faaliyet gösterilmesi tesislerin mühürlenmesi sonucunu doğurur (5015 m.20/2-d). Tek elden satış sözleşmesinin temel edimi bu nedenle hukuken imkânsız hâle gelir. Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa borç sona erer; karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri verir ve henüz kendisine ifa edilmemiş edimi isteme hakkını kaybeder (TBK m.136). İmkânsızlık kısmi ise borçlu yalnızca imkânsızlaşan kısımdan kurtulur (m.137).

İptal dağıtıcının kendi fiilinden, örneğin Kuruma yapılan gerçeğe aykırı beyanlardan kaynaklanıyorsa, imkânsızlığın dağıtıcının sorumlu tutulamayacağı bir sebepten doğduğu söylenemez. Bu durumda borç hiç veya gereği gibi ifa edilmemiş olur ve borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının zararını gidermekle yükümlüdür (TBK m.112). İfasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklı, sözleşmeyi feshederek sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini isteyebilir (m.126). Bayinin satış yapamadığı günlerin kaybı, yeni dağıtıcıya geçişin masrafları ve kurumsal kimlik değişiminin giderleri bu kapsamda belgelenmelidir.

Cezai şart ve asgari alım taahhüdü

Bayilik sözleşmelerinde bayinin sözleşme süresince yalnızca o dağıtıcıdan alım yapacağına, belirli bir miktarın altına düşmeyeceğine ve süresinden önce ayrılırsa cezai şart ödeyeceğine ilişkin hükümler yaygındır. Asıl borç, aksi kararlaştırılmadıkça sonradan borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple imkânsız hâle gelmişse cezanın ifası istenemez (TBK m.182). Dağıtıcının lisansı iptal edildiğinde ya da faaliyeti durdurulduğunda, bayinin o dağıtıcıdan alım yapması mevzuat gereği mümkün değildir (Lisans Yönetmeliği m.37, m.38/j); bu dönem için münhasırlık ve asgari alım taahhüdüne dayanan cezai şart talebine karşı bu hüküm ileri sürülebilir.

Tacir sıfatını taşıyan borçlu, Borçlar Kanununun 182 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yazılı hâlde, aşırı ceza kararlaştırıldığı iddiasıyla cezanın indirilmesini mahkemeden isteyemez (6102 sayılı TTK m.22). Ticaret şirketi olarak faaliyet gösteren bayiler tacir sıfatını taşıdığından, cezai şarta karşı savunma cezanın fahiş olduğu üzerine değil, asıl borcun bayiden kaynaklanmayan bir sebeple imkânsızlaştığı ve sözleşmenin sona erdiği üzerine kurulmalıdır. Sözleşmenin yapıldığı sırada öngörülmeyen olağanüstü bir durumun ifayı borçlu aleyhine aşırı ölçüde değiştirmesi hâlinde ise sözleşmenin uyarlanması, bu mümkün değilse sürekli edimli sözleşmelerde fesih gündeme gelir (TBK m.138).

Tapudaki intifa ve ipotek kayıtları

Bayilik ilişkisinde, dağıtıcı lehine istasyon taşınmazı üzerinde intifa hakkı veya ipotek kurulabilmektedir. Taşınmazlarda intifa hakkı tapu kütüğüne tescille kurulur (TMK m.795). Tüzel kişiler lehine kurulan intifa hakkı kararlaştırılan sürenin dolmasıyla, süre kararlaştırılmamışsa kişiliğin ortadan kalkmasıyla sona erer; tüzel kişilerin intifa hakkı en çok yüz yıl devam edebilir (m.797). Dağıtıcının lisansının iptal edilmesi tüzel kişiliğini sona erdirmez; bu nedenle intifa kaydı kendiliğinden düşmez.

İntifa hakkı taşınmazlarda tescilin terkiniyle sona erer; sürenin dolması veya hak sahibinin vazgeçmesi gibi diğer sona erme sebepleri malike terkini isteme yetkisi verir (m.796). Bir tescilin terkini, kaydın kendisine hak sağladığı kişinin yazılı beyanı üzerine yapılır (m.1014). Bir ayni hakkın sona ermesiyle tescil her türlü hukuki değerini kaybettiği takdirde yüklü taşınmaz maliki terkini isteyebilir; tapu memuru bu istemi yerine getirirse her ilgili, işlemin kendisine tebliğinden itibaren otuz gün içinde terkine karşı dava açabilir (m.1026). Uygulamada önce eski dağıtıcıdan, kayyım atanmışsa kayyımdan, iflasta iflas idaresinden yazılı terkin beyanı istenir; beyan verilmezse sona erme sebebine dayanılarak dava yoluna gidilir. Yeni dağıtıcı kendi lehine teminat kurmak isteyebileceğinden, eski kaydın durumu yeni sözleşme müzakeresinde baştan açıklanmalıdır.

İptal Davası Dilekçesi, İhtarname ve Tadil Başvurusu Üst Yazısı Örnekleri

Aşağıdaki örnekler genel çerçeveyi göstermek için hazırlanmıştır ve olayları varsayımsaldır. Boş bırakılan yerler dosyanın bilgileriyle doldurulmalı, dosyada karşılığı bulunmayan hususlar çıkarılmalıdır. İdari para cezasına karşı dava dilekçesinin genel kalıbı EPDK idari para cezası iptal dava dilekçesi örneği sayfamızdadır.

Bayilik lisansının sona erdirilmesine karşı iptal davası dilekçesi (yürütmenin durdurulması istemli)

Dördüncü husus yalnızca Kurumun bildirimi Yönetmelikteki ihtarı taşımıyorsa, beşinci husus yalnızca iade gerekçesi borç bilgisine dayanıyorsa dilekçede kalmalıdır. Dağıtıcı hakkındaki iptal işlemine karşı açılmış bir dava ve bu davada verilmiş bir yürütmenin durdurulması kararı varsa, bu durum ayrı bir husus olarak eklenebilir; ancak yukarıda anlatılan K.2025/4135 ve K.2025/4136 sayılı kararlar, dağıtıcı dosyasındaki gelişmelerin bayi davasının sonucunu değiştirebileceğini göstermektedir.

Eski dağıtıcıya ihtarname: sözleşmenin sona ermesi, terkin ve teminatların iadesi

Muhatap konkordato sürecindeyse üçüncü husus konkordato talebine değil, ancak dağıtıcının fiilen ürün teslim etmemesi gibi somut bir aykırılığa dayandırılmalıdır (İİK m.296). İflas hâlinde ihtarname iflas idaresine yöneltilir; alacakların iflas masasına kaydı bu ihtarnamenin yerine geçmez ve ilandan itibaren bir ay içinde ayrıca yapılmalıdır (İİK m.219).

EPDK’ya dağıtıcı tadili başvurusu üst yazısı

Başvuru elektronik olarak ve Kurul Kararında sayılan belgelerle yapılır (Lisans Yönetmeliği m.15); bu üst yazı başvurunun yerine geçmez, öğrenme tarihini ve sürenin hesabını baştan kayda geçirmek için başvuruya eklenir. Dağıtıcının faaliyeti yalnızca geçici olarak durdurulmuşsa birinci husus yerine, tadilin durdurma süresiyle sınırlı olarak talep edildiği belirtilmelidir (m.33, m.37).

Adım Adım Yol Haritası

Tablodaki süreler mevzuattan, “önerilen” olarak işaretlenen zamanlar iş planı önerimizden gelir; önerilen zamanlar hukuki süre değildir.

Sık Yapılan Hatalar

• Kurumdan veya dağıtıcıdan bildirim beklemek. Mevzuat Kuruma bildirim yükümlülüğü yüklemez; durum Kurum kayıtlarında güncellenir.
• Faaliyetin geçici olarak durdurulmasını lisans iptali sanıp gereksiz yere dağıtıcı değiştirmek ya da tersine, lisans iptalini durdurma sanıp otuz günü kaçırmak.
• Eski sözleşmenin feshini, intifa kaydının terkinini veya cari hesap mutabakatını tadil başvurusundan önce tamamlamaya çalışmak. Lisans Yönetmeliğinin 37 nci maddesi bunları beklemeyi gerektirmez.
• Tadil başvurusu yapıldı diye satışa devam etmek. Satış yasağı tadilin gerçekleşmesine kadar sürer ve tanklarda kalan ürün için istisna yoktur.
• Tadil beklerken başka bir dağıtıcıdan ya da komşu bir bayiden “geçici” akaryakıt almak. Bu, dağıtıcı dışı ikmaldir.
• Vadesi geçmiş vergi veya SGK borcunu başvurudan sonra çözmeye çalışmak ve borç itirazını Kuruma yapmak. İtiraz SGK veya Gelir İdaresi Başkanlığına yapılır.
• Yeni dağıtıcının lisans durumunu kontrol etmeden sözleşme imzalamak.
• Otuz gün geçtikten sonra yapılan başvurunun tadil olarak işlem göreceğini varsaymak. Bu başvurular yeni lisans başvurusu sayılmaktadır.
• Bayinin kendi lisans işlemine karşı dava açmayıp yalnızca dağıtıcının davasının sonucunu beklemek.
• Dağıtıcının iflasından sonra cari hesap borcunu dağıtıcıya ödemek ve alacakları bir aylık süre içinde iflas masasına kaydettirmemek.
• Cezai şart talebine karşı yalnızca cezanın fahiş olduğunu ileri sürmek. Tacir bayi bu gerekçeyle indirim isteyemez; savunma imkânsızlık üzerine kurulmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Dağıtıcımın lisansı iptal edildi. Bayilik lisansım için ne kadar sürem var?

Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre, dağıtıcı lisansının iptali veya sona ermesinden itibaren otuz gün içinde yeni bir dağıtıcıyla sözleşme imzalayıp dağıtıcı tadili başvurusu yapmanız ya da Kuruma yeni bayilik sözleşmesi ibraz etmeniz gerekir. Bu süre içinde başvuru yapılmazsa bayilik lisansınız sona erdirilir.

Otuz günlük süre dağıtıcının lisansının iptal edildiği günden mi başlar?

Danıştay 13. Dairesinin 15.01.2025 tarihli K.2025/231 sayılı kararıyla onanan ilk derece kararında, iptal bayiye bildirilmediği için sürenin bayinin öğrendiği tarihte, o olayda Kurum sisteminde ilan edildiği tarihte başladığı kabul edilmiştir. Bu yorum öğrenme tarihinin belgelenebildiği dosyalarda koruma sağlar; en güvenli yol, süreyi Kurum kayıtlarında ilan edildiği günden itibaren hesaplamaktır.

Tadil başvurusunu yaptım. Sonuçlanana kadar satış yapabilir miyim?

Hayır. Bayilik lisansı sahipleri, dağıtıcılarının lisansının sona ermesi veya iptal edilmesi hâlinde, istasyon dışı satışlar dâhil, yeni bir dağıtıcıyla sözleşme imzalayarak lisans tadil işlemini gerçekleştirene kadar akaryakıt satışı yapamaz (Lisans Yönetmeliği m.38/j). Yasak başvuruyla değil, tadilin gerçekleşmesiyle sona erer.

Tanklarımda eski dağıtıcıdan aldığım akaryakıt var. Bunu satabilir miyim?

Lisans Yönetmeliğinin 38 inci maddesinin (j) bendi, tanklarda kalan ürün için ayrı bir istisna öngörmez; dağıtıcının lisansı iptal edildiyse tadile kadar satış yapılamaz. Tank seviyelerini otomasyon sisteminden alacağınız dökümle kayıt altına almanız, bu dönemde satış ve dolum yapılmadığını ileride göstermenin en güçlü yoludur.

Dağıtıcımın faaliyeti geçici olarak durduruldu. Bayilik lisansım sona erer mi?

Hayır. Otuz günlük süre yalnızca dağıtıcı lisansının iptali veya sona ermesi hâlinde işler. Faaliyetin geçici olarak durdurulmasında bayi, durdurma süresiyle sınırlı olmak ve lisansını tadil ettirmek kaydıyla başka bir dağıtıcıdan akaryakıt alabilir ya da bekleyebilir (Lisans Yönetmeliği m.33, m.37). Altı aydan uzun süre pompadan satış yapılmaması ise ayrı bir sona erme sebebidir (m.17/1-g).

Eski dağıtıcı fesih ihbarnamesi göndermedi. Yeni dağıtıcıyla sözleşme yapabilir miyim?

Evet. Lisans Yönetmeliğinin 37 nci maddesi, bayisi olunan dağıtıcının lisansının iptal edilmesi hâlinde bayilerin sözleşmenin feshini beklemeksizin başka bir dağıtıcıyla sözleşme imzalayarak lisans tadil başvurusunda bulunacaklarını öngörür. Eski dağıtıcıyla sözleşme, teminat ve tapu ilişkisinin tasfiyesi bu başvuruyla paralel yürütülür.

Tadil başvurum eksik evrak nedeniyle iade edildi. Ne yapmalıyım?

Kurum, eksiklikleri tespit ederse bunların on iş günü içinde giderilmesi gerektiğini ve aksi hâlde başvurunun yapılmamış sayılacağını bildirmek zorundadır (Lisans Yönetmeliği m.15). Danıştay 13. Dairesi, bu ihtar yapılmadan lisansın sona erdirilmesini hukuka aykırı bulan kararı onamıştır (K.2025/232). Bildirim usulüne uygunsa eksiklikleri on iş günü içinde giderin; değilse ve lisansınız sona erdirildiyse tebliğden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir.

SGK veya vergi borcum var. Dağıtıcı tadili yapılır mı?

Bayilik lisansına ilişkin tadil başvurularının yerine getirilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim ve idari para cezası borcu ile 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borç bulunmaması şarttır (5015 m.3/12; Lisans Yönetmeliği m.15). Borç bilgilerine ilişkin itirazlar SGK veya Gelir İdaresi Başkanlığına yapılır; Kuruma yapılan itirazlar incelenmez. Borç durumu otuz günlük sürenin ilk günlerinde çözülmelidir.

Otuz günü kaçırdım. Şimdi tadil başvurusu yapabilir miyim?

Lisans sona erdirildikten sonra yapılan başvurular Danıştay 13. Dairesi kararlarına göre tadil başvurusu değil, yeni lisans başvurusu niteliğindedir (K.2024/4417, K.2024/4217, K.2024/4219, K.2024/4418). Lisans alma koşullarının tamamının yeniden sağlanması gerekir ve yeni lisans verilinceye kadar satış yapılamaz. Sona erdirme işleminin hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız, tebliğden itibaren altmış gün içinde iptal davası açabilirsiniz.

Dağıtıcıma kayyım atandı. Bayilik lisansım etkilenir mi?

Kayyım atanması dağıtıcının lisansını kendiliğinden sona erdirmez; bayilik lisansı ve sözleşme devam eder. Kayyım, Ceza Muhakemesi Kanununun 133 üncü maddesi uyarınca atanır ve atama kararında yönetimin işlemlerinin kayyımın onayına bağlandığı ya da yetkilerin tümüyle kayyıma verildiği belirtilir. Fesih, mutabakat, teminat iadesi ve tapu işlemleri için muhatap, atama kararına göre belirlenmelidir.

Dağıtıcı iflas etti. Cari hesap borcumu kime ödemeliyim?

İflasın açılmasından sonra müflis ödeme kabul edemez; müflise ödemede bulunan kişi ancak masaya giren para ölçüsünde borcundan kurtulur (İcra ve İflas Kanunu m.192). Ödeme iflas idaresine veya iflas dairesine yapılmalıdır. Dağıtıcıdan alacaklarınızı da iflas ilanından itibaren bir ay içinde kaydettirmeniz gerekir (m.219). Dağıtıcının iflası lisansının sona erdirilmesi sebebidir; dağıtıcı lisansı sona erdirildiğinde bayinin otuz günlük süresi de işlemeye başlar (Lisans Yönetmeliği m.17/1-a, d).

Dağıtıcı konkordato talep etti. Bayilik sözleşmesini bu gerekçeyle feshedebilir miyim?

Hayır. İcra ve İflas Kanununun 296 ncı maddesine göre borçlunun işletmesinin faaliyetinin devamı için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır ve sözleşme, borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemez. Ancak mühlet süresince edimler karşılıklı ifa edilir; dağıtıcı ürün teslimini fiilen durdurursa bu, ayrı bir sözleşmeye aykırılık olarak değerlendirilir.

Dağıtıcı yürütmeyi durdurma kararı aldı ve lisansı yeniden yürürlüğe girdi. Eski dağıtıcıya dönmek zorunda mıyım?

Bu soru, yeni dağıtıcıyla imzaladığınız sözleşmenin süresine ve fesih koşullarına bağlıdır. Danıştay 13. Dairesinin K.2025/2144 sayılı kararına konu olayda bayi, dağıtıcının lisansı yeniden yürürlüğe girince tekrar dağıtıcı tadili yaparak eski dağıtıcısına dönmüştür. Dönüş ya da kalış kararı verilirken dağıtıcının davasının üst derecede bozulabileceği de gözetilmelidir (K.2025/4135, K.2025/4136).

Eski dağıtıcı sözleşmeyi erken bitirdiğim için cezai şart istiyor. Ödemek zorunda mıyım?

Asıl borç, borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple sonradan imkânsız hâle gelmişse, aksi kararlaştırılmadıkça cezanın ifası istenemez (Türk Borçlar Kanunu m.182). Bayinin münhasır alım borcu, dağıtıcının lisansının iptali nedeniyle hukuken imkânsızlaşmışsa bu hüküm savunmanın dayanağıdır. Tacir olan bayi aşırı olduğu iddiasıyla cezanın indirilmesini isteyemeyeceğinden (Türk Ticaret Kanunu m.22), itirazın imkânsızlık ve sözleşmenin sona ermesi üzerine kurulması gerekir.

Tapudaki intifa kaydını nasıl sildirebilirim?

Bir tescilin terkini, kural olarak kaydın kendisine hak sağladığı kişinin yazılı beyanı üzerine yapılır (Türk Medeni Kanunu m.1014). Bu nedenle önce eski dağıtıcıdan, kayyım atanmışsa kayyımdan, iflasta iflas idaresinden terkin beyanı istenir. Süre dolması gibi sona erme sebepleri malike terkini isteme yetkisi verir (m.796); ayni hak sona ermiş ve tescil hukuki değerini kaybetmişse malik terkini isteyebilir, buna karşı ilgililer otuz gün içinde dava açabilir (m.1026).

Vergi incelemesi nedeniyle istasyonuma başka kişiye lisans verilmiyor. Bu tedbir ne kadar sürer?

5015 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinin 01.07.2026 tarihinde yürürlüğe giren metnine göre tedbir üç ayda bir değerlendirilir ve süresi bildirimden itibaren bir yılı geçemez. Suçların Cumhuriyet başsavcılığına bildirilmesi hâlinde ise tedbir, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleştiğinin ya da mahkûmiyet dışında bir hüküm veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiğinin Kurumca öğrenilmesine kadar sürer.

Kaynakça

• 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu (mevzuat.gov.tr güncel metni; 7318, 7491 ve 7587 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler dâhil).
• Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği (Resmî Gazete 17.06.2004, sayı 25495; son olarak 8.4.2026 tarihli ve 33218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik dâhil).
• Petrol Piyasasında Dağıtıcı Lisansı Sahiplerinin Bayi Denetim Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında 27.06.2007 tarihli ve 1240 sayılı Kurul Kararı.
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu.
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu.
• 5015 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi uyarınca 2026 yılında uygulanacak idari para cezaları hakkında tebliğ (Resmî Gazete 25.12.2025, sayı 33118).
• Anayasa Mahkemesi, 28.09.2023, E.2023/35, K.2023/163 (Resmî Gazete 14.11.2023, sayı 32369); 27.06.2024, E.2023/136, K.2024/127 (Resmî Gazete 02.10.2024, sayı 32680).
• Danıştay 13. Dairesi: 16.11.2021, E.2020/2617, K.2021/3846; 13.09.2024, E.2020/2825, K.2024/3305; 23.10.2024, E.2023/2379, K.2024/4217; 23.10.2024, E.2023/2380, K.2024/4219; 23.10.2024, E.2023/1531, K.2024/4221; 01.11.2024, E.2023/2679, K.2024/4417; 01.11.2024, E.2023/293, K.2024/4418; 15.01.2025, E.2023/974, K.2025/231; 15.01.2025, E.2023/1263, K.2025/232; 24.02.2025, E.2024/1998, K.2025/892; 28.05.2025, E.2023/3009, K.2025/2144; 10.11.2025, E.2022/1951, K.2025/3441; 08.12.2025, E.2023/1184, K.2025/3827; 24.12.2025, E.2023/1186, K.2025/4135; 24.12.2025, E.2022/4533, K.2025/4136 (Danıştay karar arama sistemi).

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya kendi lisans kaydı, sözleşmesi, tebliğ tarihleri ve dağıtıcı hakkındaki işlemin metniyle birlikte değerlendirilmelidir.