Lisanssız GES’te Mevzuata Aykırılık Tespiti 2026: YEKDEM’e Bedelsiz Katkı, Ödeme Kesintisi, Bağlantı Anlaşmasının İptali, Kaçak Tahakkuk, İtiraz ve Dava (Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.26, 28, 30, 34, 37)
12 Kasım 2026

Lisanssız GES’te Mevzuata Aykırılık Tespiti 2026: YEKDEM’e Bedelsiz Katkı, Ödeme Kesintisi, Bağlantı Anlaşmasının İptali, Kaçak Tahakkuk, İtiraz ve Dava (Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.26, 28, 30, 34, 37)

Lisanssız bir güneş santralinde mevzuata aykırılık tespit edildiğinde en sık görülen sonuç, aykırılığın sürdüğü dönemde üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilmiş sayılması ve bedeli ödenmeden YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak yazılmasıdır (Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.26, 28 ve 30). Daha ağır hâllerde bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu veya bağlantı anlaşması bildirim yapılmaksızın iptal edilir (m.34/4, 37/9). Kabul yapılmadan işletmeye alınan tesis şebekeden ayrılır ve formülle hesaplanan bir tutar kaçak elektrik geliri olarak tahakkuk ettirilir (m.37/13). Danıştay, sıfır tüketim kuralının ilk hâlini ve birleşme usulüne uyulmadığında bütün ayın bedelini kesen kuralı ölçülülük ilkesine aykırı bularak iptal etmiş, kesilen 481.211,56 TL’nin yasal faiziyle iadesine hükmetmiştir. Görevli tedarik şirketinin mahsuplaşma ve ödeme işlemlerine itiraz süresi yalnızca üç iş günüdür (m.27).

Bu rehber; dağıtım şirketinden, görevli tedarik şirketinden veya EPDK’dan ödemenin kesildiğine, üretimin YEKDEM’e bedelsiz katkı sayıldığına, bağlantı anlaşmasının iptal edildiğine, tesisin şebekeden ayrıldığına ya da kaçak tahakkuk yapıldığına ilişkin yazı alan lisanssız elektrik üreticileri için yazıldı. Hangi aykırılığın hangi sonucu doğurduğunu, tüketim tesisi kurallarını, kaçak tespitinin üretime etkisini, güç aşımı ve acil durum talimatlarını, ihtiyaç fazlası satış sınırını, bildirimsiz iptal hâllerini, itiraz süresini ve dava yolunu madde numaraları ve Danıştay kararlarıyla anlatır. Sayfanın sonunda görevli tedarik şirketine itiraz, EPDK’ya başvuru ve iptal ile tam yargı davası dilekçesi örnekleri yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu m.14 ve 16; Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 12.05.2019, sayı 30772; 25.11.2025 tarihli ve 33088, 02.04.2026 tarihli ve 33212 ile 19.10.2026 tarihli ve 33405 sayılı Resmî Gazete’lerde yayımlanan değişiklikler dâhil) m.4, 5, 6, 19, 21, 22, 26, 27, 28, 30, 31, 34, 37, ek m.3 ve 4 ile geçici m.14; Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.42 ila 48; Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği m.35; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2, 7, 12, 24 ve 27.

Yazı 12 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan metinler ile Danıştay’ın karar arama sisteminde yayımlanan kararlar esas alınarak hazırlanmıştır. Lisanssız tesisin nasıl kurulacağı, başvuru ve izin süreci çatı GES ve lisanssız elektrik üretimi ile GES kurulum izinleri, saatlik mahsuplaşmanın işleyişi çatı tipi güneş sistemi ve mahsuplaşma yazılarımızda ele alınmıştır. Bu sayfa, kurulmuş ve işleyen tesislerde aykırılık tespit edildiğinde uygulanan yaptırımlara ve bunlara karşı yollara ayrılmıştır. Enerji hukukuna ilişkin diğer rehberlerimiz Enerji Hukuku Rehberi sayfasında toplanmıştır.

Lisanssız üretim, Kanunun lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf tuttuğu istisnai bir faaliyettir (6446 m.14/1). Bu muafiyetin karşılığı olarak Yönetmelik, üreticiyi sıkı bir çerçeveye bağlar: üretim, aynı dağıtım bölgesindeki ve aynı kişiye ait tüketim tesislerinin ihtiyacını karşılamak içindir; ihtiyaç fazlası enerji ancak belirli sınırlar içinde ve belirli bir fiyattan satın alınır. Bu çerçevenin dışına çıkıldığında karşılaşılan yaptırımlar, Kanunun 16 ncı maddesindeki idari para cezalarından çok, Yönetmeliğin kendi içinde öngördüğü ve doğrudan gelir kaybı doğuran tedbirlerdir.

Bu tedbirlerin uygulanmasında üç aktör vardır. Dağıtım şirketi sayaç verilerini okur, bedelsiz katkı sayılması gereken hâlleri belirler ve bağlantı anlaşmasının tarafıdır (m.26/2). Görevli tedarik şirketi ihtiyaç fazlası enerjiyi satın alır ve ödemeyi yapar. Kurum ise lisanssız üretim faaliyetlerini doğrudan veya bu kuruluşların raporları üzerinden denetler (m.31). Bir yaptırım yazısı geldiğinde ilk iş, işlemi kimin, hangi madde ve fıkraya dayanarak, hangi dönem için yaptığını tespit etmektir; çünkü itiraz süresi, muhatap ve dava yolu bu sorulara göre değişir.

Lisanssız GES Hangi Kurallara Tabi? Temel Çerçeve

Kanun, kurulu gücü bir megavata kadar olan yenilenebilir kaynaklı tesisleri ve sözleşme gücüyle sınırlı olmak kaydıyla tüketim tesisinin ihtiyacı için kurulan tesisleri lisanstan muaf tutar (6446 m.14/1-b ve g). Yönetmelik bu tesisleri bentler hâlinde sayar: bir megavata kadar yenilenebilir tesisler (m.5/1-c), ürettiğinin tamamını sisteme vermeden aynı ölçüm noktasında kullanan tesisler (m.5/1-ç) ve belediyeler, sanayi ve tarımsal sulama tesisleri için sözleşme gücünün iki katı, diğer kişiler için sözleşme gücü ile sınırlı olarak tüketim tesisiyle aynı ya da farklı ölçüm noktasında kurulan tesisler (m.5/1-h). Aykırılığın sonucu çoğu zaman tesisin hangi bentte olduğuna ve bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun 12.05.2019 tarihinden önce mi sonra mı alındığına göre değişir.

Temel kurallar şöyledir. Üretilen enerji, aynı dağıtım bölgesinde yer alan ve aynı kişiye ait tüketim tesislerinde tüketilebilir; (h) bendi kapsamındaki tesislerde aynı dağıtım bölgesi şartı aranmaz (m.28/1). Mahsuplaşma sonucunda her saatte şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerji, tesisin şebekeye enerji vermeye başladığı tarihten itibaren on yıl süreyle görevli tedarik şirketince satın alınır (m.26/4). 12.05.2019 tarihinden itibaren çağrı mektubu alan tesislerin bir takvim yılında üretebileceği enerji, ilişkili tüketim tesislerinin yıllık tüketiminin iki katını geçemez (m.26/17). Bu temel kurallar, aşağıda anlatılan aykırılık hâllerinin hareket noktasıdır.

Lisanssız üretimde temel kurallar ve ihlal hâlinde sonuç

KuralDayanakİhlal hâlinde
Üretim aynı dağıtım bölgesindeki ve aynı kişiye ait tüketim tesisinde tüketilirLisanssız Üretim Yönetmeliği m.5/5, 28/1Tüketim tesisine ilişkin kurallar işletilir; ilgili dönem bedelsiz katkı sayılabilir
Tüketim tesislerinin sözleşme güçleri toplamı kurulu güçten az olamazm.28/5 (12.05.2019 sonrası), 28/6 (öncesi)İlgili dönemde üretilen enerji için ödeme yapılmaz
Tüketim tesisleri aynı abone grubunda olmalıdır (12.05.2019 sonrası)m.30/6İlgili dönemde üretilen enerji için ödeme yapılmaz
Tüketim tesisinde tüketim olmalıdırm.28/9, 28/10Tüketim olmayan ay veya tüketim başlayana kadar ödeme yapılmaz (mücbir sebep hariç)
Yıllık üretim, ilişkili tüketimin iki katını geçemezm.26/17Sınırın üzerindeki ihtiyaç fazlası bedelsiz katkı sayılır (mesken hariç)
Anlaşma gücünün üzerinde çalıştırılamazm.22/1Bağlantı veya sistem kullanım anlaşmasındaki cezai şartlar
Kabul yapılmadan işletmeye alınamazm.37/13Şebekeden ayırma, formülle tahakkuk, ağır hâlde demontaj ve üç yıl başvuru yasağı
Rüzgâr ve güneş (c) bendi tesislerinde tamamının kabulüne kadar pay devri yasağı6446 m.14/6; m.37/9Çağrı mektubu ve bağlantı anlaşmasının iptali
Tarih ayrımı. Yönetmelik birçok kuralı, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun 12.05.2019 tarihinden önce mi sonra mı alındığına göre farklılaştırır. Danıştay, eksik evrak bildirimi yapılmış olsa da ilk başvurusu 30.04.2019 tarihinde yapılan bir tesisin, 12.05.2019 sonrası başvurulara uygulanan satış sınırı kapsamında sayılamayacağını belirterek tesisin bu kapsamda olduğuna ilişkin Kurul kararını iptal etmiştir (Danıştay 13. Dairesi, 24.12.2024, E.2023/1562, K.2024/5825). Aykırılık yazısı geldiğinde önce tesisin hangi rejime tabi olduğu kontrol edilmelidir.

Aykırılık Haritası: Hangi Aykırılık Hangi Sonucu Doğurur?

Yönetmelikte aykırılıkların sonuçları tek bir maddede toplanmamış, ilgili kuralın hemen yanına yazılmıştır. Aşağıdaki tablo, işleyen bir lisanssız tesiste karşılaşılabilecek başlıca hâlleri ve sonuçlarını bir arada gösterir. Tabloda “bedelsiz katkı” denilen yerlerde sonuç, ilgili enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilip sisteme verilmiş sayılması, piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketince ödeme yapılmaması ve enerjinin YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınmasıdır.

Lisanssız Üretim Yönetmeliğinde aykırılık hâlleri ve sonuçları

AykırılıkHükümSonuçKapsadığı süre
Tüketim tesislerinin sözleşme güçleri toplamının sınırın altında kalmasım.28/5, 28/6Bedelsiz katkıİlgili dönem
Tüketim tesisinin şebeke işletmecisinin veya tedarik şirketinin bilgisi olmadan değiştirilmesi ya da yeni tesisin şartları sağlamamasım.28/7Bedelsiz katkıİlgili dönem
İlişkili tüketim tesisinde kaçak elektrik tüketimi tespitim.28/8Kaçak tespit edilen tesisin sözleşme gücünün toplam sözleşme gücüne oranı kadar enerji için bedelsiz katkıİlgili ay ve takip eden altı fatura dönemi
Tüketim tesisinde hiç tüketim olmaması (mücbir sebep hariç)m.28/9Bedelsiz katkıİlgili ay
Kabul tarihinde tüketim tesisinin enerji tüketmiyor olmasım.28/10Bedelsiz katkıTüketim başlayana kadar
(h) bendi tesisinde birden fazla tüketim tesisi varken, serbest tüketici olunan durumda tesislerin tek tedarikçiden enerji almamasım.30/5Mahsuplaşma yapılmaz, üretilen enerji bedelsiz katkıİlgili ay
Tüketim tesislerinin aynı abone grubunda olmaması (12.05.2019 sonrası)m.30/6Bedelsiz katkıİlgili dönem
Lisanslı tesisle aynı sahada ve aynı ölçüm noktasında kurulan tesisten şebekeye enerji akışım.30/8Uzlaştırma ve mahsuplaşmaya konu edilmez, bedelsiz katkıAkış olan dönem
(ç) veya (d) bendi tesisleri birlikte kurulduğunda fazlanın hangi tesisten verildiğinin tespit edilememesim.26/5Bedelsiz katkıİlgili dönem
Yıllık üretimin tüketimin iki katını aşması (mesken hariç)m.26/17Sınırın üzerindeki ihtiyaç fazlası bedelsiz katkıTakvim yılı
Bütünleşik depolamadan şebekeye enerji verilmesiEk m.3/2Depodan verilen miktar için ödeme yapılmaz; tespit edilemezse ihtiyaç fazlasının tamamı içinİlgili dönem
Acil durum yük atma talimatına uyulmamasıEk m.4Talimatın yerine getirilmeyen kısmı için ödeme yapılmaz ve hesaplanan tutar üreticiden tahsil edilirİlgili uzlaştırma dönemi
Anlaşma gücünün üzerinde çalıştırmam.22/1Bağlantı veya sistem kullanım anlaşmasındaki cezai şartlarAnlaşmaya göre
Teknik mevzuata ve standartlara aykırılıkm.6/3Esasa ilişkin veya tehlikeli durumda bildirimsiz, diğerlerinde on beş günlük süre sonunda şebekeden ayırmaAykırılık giderilene kadar
Düzeltilemez aykırılık, şartların ortadan kalkması veya baştan bulunmaması, hile veya gerçek dışı beyanm.34/4Çağrı mektubu veya bağlantı ve sistem kullanım anlaşmasının bildirimsiz iptaliKalıcı
Yasak kapsamındaki pay devri6446 m.14/6; m.37/9Çağrı mektubu ve bağlantı anlaşmasının iptaliKalıcı
Kabul yapılmadan işletmeye almam.37/13Şebekeden ayırma ve formülle tahakkuk; anlaşması olmayanlarda demontaj ve üç yıl başvuru yasağıAykırılık giderilene kadar, altmış günde bir inceleme

Tablodaki “ilgili dönem” ifadesi Yönetmelikte tanımlanmıştır: aykırılığın başladığı ve sona erdiği tarihler dâhil olmak üzere geçen dönemdir (m.4/1-aa, 02.04.2026 tarihli değişiklikle). Bu tanım, bedelsiz katkı uygulamasında belirleyicidir; çünkü yaptırımın süresi, aykırılığın başlangıç ve bitiş tarihlerine bağlanmıştır. İdarenin aykırılığın başlangıç tarihini hangi kayda dayanarak belirlediği, itiraz ve davada sorgulanması gereken ilk noktadır.

YEKDEM’e Bedelsiz Katkı Nasıl İşler ve Neden Bu Kadar Ağırdır?

Bedelsiz katkı, teknik olarak bir idari para cezası değildir; üreticinin sisteme verdiği enerji için hiç ödeme yapılmaması sonucunu doğuran bir mali tedbirdir. Dağıtım şirketi her ay sayaç değerlerini bildirirken bu Yönetmelik kapsamında üretilen enerjinin kısmen veya tamamen YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak değerlendirilmesi gereken hâlleri de belirler ve görevli tedarik şirketine ve piyasa işletmecisine bildirir (m.26/2-b). Ödeme zaten yapılmışsa uygulamada geriye dönük düzeltme yapılarak tutar üreticiden geri istenir.

Danıştay’ın incelediği bir dosyada, birleşme usulüne uyulmadığı gerekçesiyle Kasım 2021 döneminde üretilen enerjinin bedelsiz katkı sayılmasına karar verilmiş; piyasa işletmecisi görevli tedarik şirketine geriye dönük düzeltme kalemi bildirmiş, görevli tedarik şirketi fatura düzenlemiş ve üretici 481.211,56 TL’yi ödemek zorunda kalmıştır. Danıştay Onüçüncü Dairesi dayanak Yönetmelik hükmünü ve uygulama işlemlerini iptal etmiş, ödenen tutarın yasal faiziyle iadesine hükmetmiştir (24.12.2024, E.2022/1498, K.2024/5835). Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu bu kararı onamıştır (20.11.2025, E.2025/2224, K.2025/2863).

Tedbirin ağırlığı, kapsamından gelir. Hükümlerin çoğunda yaptırım, aykırılığın büyüklüğüne bakılmaksızın ilgili dönemde üretilen enerjinin tamamına uygulanır. Bir günlük aykırılık bütün ayın gelirini, birkaç aylık aykırılık bütün dönemin gelirini götürebilir. Aşağıda görüleceği üzere Danıştay, bu yapının bazı kurallarda ölçülülük ilkesiyle bağdaşmadığına karar vermiştir; bu nedenle bedelsiz katkı yazısına karşı savunma, yalnızca olayın değil dayanak kuralın da denetlenmesini içermelidir.

Fatura ve sistem kullanım bedeli. Yıllık üretim sınırının aşılması hâlinde bedelsiz katkı sayılan enerji için lisanssız üreticiye fatura tebliğ edilmez; bu enerjiye ilişkin sistem kullanım bedeli görevli tedarik şirketi aracılığıyla şebeke işletmecisine ödenir (m.26/17). Diğer bedelsiz katkı hâllerinde ise uygulamada geriye dönük düzeltme ve fatura ile karşılaşılabildiğinden, gelen her faturanın hangi hükme ve hangi döneme dayandığı ayrıca kontrol edilmelidir.

Tüketim Tesisi Kuralları: Sözleşme Gücü, Abone Grubu, Tüketim Yokluğu ve Değişiklik

Uygulamada en çok bedelsiz katkı kararı, üretim tesisinin bağlı olduğu tüketim tesisleriyle ilgili kurallardan çıkar. 12.05.2019 tarihinden itibaren çağrı mektubu alan tesislerde, ilişkili tüketim tesislerinin bağlantı anlaşmalarındaki sözleşme güçlerinin toplamı kural olarak üretim tesisinin kurulu gücünden az olamaz; (h) bendi kapsamındaki belediye, sanayi ve tarımsal sulama tesisleri için ayrı bir hesap öngörülmüştür (m.28/5). 12.05.2019 öncesi tesislerde ise sınır, başvuruya esas sözleşme gücü ile kurulu güçten küçük olana göre belirlenir (m.28/6). Bu sınırların altına düşülmesi hâlinde ilgili dönemde üretilen enerji için ödeme yapılmaz.

Tüketim tesisinin değiştirilmesi de sıkı kurallara bağlıdır. Ayrılan veya değiştirilen tüketim tesisinin yerine gelen tesisler, çağrı mektubu tarihine göre beşinci veya altıncı fıkradaki şartları sağlamalı; öncelik değerlendirmesiyle çağrı mektubu alan tesislerde yıllık tüketim, başvuruya esas tüketim miktarından az olmamalıdır. Değişikliğin şebeke işletmecisinin veya tedarik şirketinin bilgisi olmadan yapılması ya da şartların sağlanmaması hâlinde ilgili dönem bedelsiz katkı sayılır; usulüne uygun değişiklik talepleri her ayın son iş günü itibarıyla sonuçlandırılır (m.28/7). Aynı abone grubu şartı ise 12.05.2019 sonrası tesislerde ayrıca aranır (m.30/6).

Tüketimin hiç olmaması ayrı bir yaptırım sebebidir. Kabulü tamamlanarak işletmeye alınan tesislerde ilişkili tüketim tesislerinde mücbir sebep hâlleri hariç elektrik tüketimi olmaması hâlinde, o aya ilişkin üretilen enerji bedelsiz katkı sayılır (m.28/9). Bütün tüketim tesislerinin en geç kabul tarihinde enerji tüketiyor olması da zorunludur; tüketim yoksa tüketim başlayana kadar üretilen enerji için ödeme yapılmaz (m.28/10).

Sıfır tüketim kuralının geçmişi, bu alandaki yargısal denetimin en açık örneğidir. Danıştay Onüçüncü Dairesi, kuralın ilk hâlini, tüketimin sıfır olmasının süreklilik arz eden zorunlu sebeplere dayanıp dayanmadığına ilişkin hiçbir kıstas getirmediği ve çok az tüketim yapılan ayda ödeme yapılırken sıfır tüketimde hiç ödeme yapılmamasının ölçülü olmadığı gerekçesiyle iptal etmiştir (25.05.2021, E.2019/4217, K.2021/1853 ve E.2019/2575, K.2021/1854; bu kararlara aşağıdaki kararda atıf yapılmıştır). Kurum bunun üzerine kurala mücbir sebep istisnasını ekleyerek yeniden düzenlemiş; Daire, yeni düzenlemenin önceki iptal gerekçesini karşıladığını kabul ederek hukuka uygun bulmuştur. Aynı kararda, üretim tesisi sahasındaki iç tüketimin tüketim noktasındaki tüketim gibi sayılamayacağı ve şirketin tüketim noktasında gerekli kontrolleri yapmadığı anlaşıldığından mücbir sebep bulunmadığı belirtilerek dava reddedilmiştir (13.05.2025, E.2023/2701, K.2025/1911; karar temyiz yolu açık olarak verilmiştir).

Mücbir sebep iddiası somut olmalıdır. Mart ve Nisan 2021 dönemlerinde sıfır tüketim yapılan bir dosyada COVID-19 salgını ileri sürülmüş, ancak üretilen enerjinin salgın veya başka bir sebeple tüketilemediği somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığından iddia soyut kabul edilmiş ve ret kararı onanmıştır (Danıştay 13. Dairesi, 26.03.2025, E.2024/2608, K.2025/1405). Tüketim tesisinin kapalı olduğunu gösteren resmî karar, kira sözleşmesinin sona ermesi, faaliyet durdurma belgesi veya sayaç arıza kaydı gibi belgeler, ilgili ay kapanmadan dosyaya alınmalıdır.

Sayaç arızası iddiası zamanında yapılmalı. Tüketim tesisi aboneliğinin değiştirildiği bir dosyada, yeni tesisin tüketiminin çağrı mektubuna esas abonelikle en az aynı özellikte olmadığı tespit edilmiş; üretici sayacın arızalı olduğunu ve tüketimin doğru kaydedilmediğini ileri sürmüş, ancak bu iddia işlemden yaklaşık iki yıl sonra yapıldığından geçmişe yönelik araştırmanın mümkün olmadığı belirtilmiş ve ret kararı onanmıştır (Danıştay 13. Dairesi, 25.02.2025, E.2024/636, K.2025/931). Sayaç şüphesi doğduğunda dağıtım şirketine yazılı başvuru yapılmalı ve sayaç incelemesi istenmelidir.

Kaçak Elektrik Tespiti Üretim Gelirini Nasıl Etkiler?

Lisanssız üretim tesisiyle ilişkilendirilen bir tüketim tesisinde kaçak elektrik tüketimi tespit edilmesi, yalnızca tüketim tesisi için kaçak faturası doğurmaz; üretim gelirini de etkiler. Bugünkü kurala göre kaçak tüketim tespit edildiğinde, ilgili aya ve takip eden altı fatura dönemine ilişkin üretilen enerjinin, kaçak tespit edilen tüketim tesisinin sözleşme gücünün ilişkili bütün tüketim tesislerinin toplam sözleşme gücüne oranı kadarı için ödeme yapılmaz ve bu enerji bedelsiz katkı sayılır (m.28/8). Yani yaptırım orantılıdır ve süreyle sınırlıdır; birden fazla tüketim tesisi olan üreticide kaçak tespit edilmeyen tesislerin payı korunur.

Yönetmeliğin 2019 tarihli ilk metninde kaçak tespiti bağlantı anlaşmasının iptaline kadar varabilen bir sonuca bağlanmıştı. Danıştay, bu kurala karşı açılan davada düzenlemeyi Kanunun 14 üncü maddesinin dördüncü fıkrasındaki yetki kapsamında görmüş; kaçak elektrik bedelinin tarifeler yoluyla bütün tüketicilere yansıdığını ve kuraldaki “nihai tespit” şartının kaçak faturasına itiraz edilmemesini ya da itiraz sonunda kaçağın nihai olarak tespit edilmesini, bu tespitin yargısal denetimini de kapsayacak şekilde gerektirdiğini belirterek ölçülülük ilkesine aykırılık bulmamıştır (06.06.2024, E.2019/2567, K.2024/2610; onama için Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 15.01.2025, E.2024/2586, K.2025/43). Karar, kaçak tespitine itirazın lisanssız üretim yaptırımları bakımından da belirleyici olduğunu göstermektedir.

Kaçak tespitinin usulü Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. Sayaca veya ölçüm sistemine müdahale şüphesinde sayaç sökülerek incelemeye alınır, laboratuvar raporu ile tespit hâlinde kaçak tespit tutanağı düzenlenir; tespitin doğru bulgu ve belgelere dayandırılması ve işlemlerin fotoğraf ve video ile kayda alınması gerekir (m.43). Kaçak faturasıyla birlikte tüketici, hesaplama ayrıntıları, gerekçeler ve itiraz süresi ile koşulları hakkında bilgilendirilir (m.46/5). Lisanssız üretici bakımından tutanağın her unsuru, ayrıca yedi fatura dönemlik gelir kaybı demektir. Kaçak ve usulsüz tahakkuka itirazın ayrıntıları kaçak ve usulsüz elektrik faturasına itiraz yazımızda anlatılmıştır.

Kaçak tespitine yapılan itirazın uzun süre sonuçlandırılmaması da üretici lehine sonuç doğurabilir. Danıştay’ın onadığı bir kararda, kaçak tespitine yapılan itirazın idarece uzun süre sonuçlandırılmadığı, bu sürede izinlerin iptal edildiği ve şirketin devrettiği payları geri aldığı dikkate alınarak süre uzatımı talebinin reddi hukuka aykırı bulunmuştur (13.03.2025, E.2022/3930, K.2025/1208).

Güç Aşımı, Anlaşma Gücü ve Acil Durum Talimatları

Üretim tesisi bağlantı veya sistem kullanım anlaşmasındaki anlaşma gücünden daha büyük güçte çalıştırılamaz; çalıştırılması hâlinde dağıtım sistemine bağlı üreticiler için Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşmasındaki cezai şartlar uygulanır (m.22/1). 19.10.2026 tarihli değişiklikle eklenen geçici maddeye göre, bu anlaşmanın 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (g) bentlerindeki cezai şartlar 30.04.2027 tarihine kadar uygulanmaz; dengeleme ve uzlaştırma mevzuatındaki ilgili kapsamda bulunan üreticiler de mevcut bağlantı anlaşmalarının Kurul onaylı genel hükümlere uygun olarak revize edilmesi için altmış gün içinde şebeke işletmecisine başvurmakla yükümlüdür (geçici m.14).

Bir megavat sınırının aşılması ayrıca değerlendirilmiştir. Danıştay kararlarına yansıdığı üzere Kurul, lisanssız tesislerden sisteme demand olarak bir megavatın üzerinde güç verilmesi hâlinde bu üretim için ödeme yapılmamasını öngören kararlar almıştır; bunlardan biri 24.08.2017 tarihli ve 7262-3 sayılı karardır. İncelenen bir kararda ayrıca, tespitin yapıldığı ayın sonuna kadar bu güçte bir daha enerji verilmeyeceğine dair taahhüt verilmesi hâlinde izleyen aydan itibaren alımın sürdürülmesi öngörülmüştür. Danıştay bu düzenlemeleri, lisans alması gereken tesislerin mevzuata uymasını sağlamaya yönelik öncül ve uyarıcı nitelikte bulmuş ve hukuka uygun saymıştır (Danıştay 13. Dairesi, 14.01.2025, E.2021/2275, K.2025/162; 7262-3 sayılı karar yönünden 03.12.2025, E.2022/573, K.2025/3751).

Ancak aynı kararlar, uygulamanın somut olayda ölçülü olması gerektiğini de göstermektedir. Nisan ayında gerçekleşen bir aşımın üreticiye ancak 10 Mayıs’ta bildirildiği dosyada, üreticiden tespitin yapıldığı Nisan ayının sonuna kadar taahhütte bulunmasını beklemenin ölçülü olmadığı belirtilmiş ve Mayıs 2020 dönemine ait ödemenin yapılmamasına ilişkin işlem iptal edilmiştir (K.2025/162). Bir başka dosyada ana sayaç aşım gösterirken yedek sayaç aşım göstermemiş, Bakanlık inceleme raporunda sayacın zaman saatinin arızalı olduğu ve tarifelerin doğru değer kaydetmediği belirtilmişti; Kurumun bu somut tespitleri incelemeden başvuruyu cevapsız bırakması hukuka aykırı bulunmuştur (K.2025/3751). Her iki karar da temyiz yolu açık olarak verilmiştir.

Acil durum talimatları ise 19.10.2026 tarihli değişiklikle gelen yeni bir yaptırım alanıdır. Dağıtım şirketleri ve dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgeleri, dengeleme güç piyasası kapsamındaki acil durum talimatlarının yerine getirilmesi için ilgili kapsamdaki lisanssız tesisleri uzaktan kontrol edebilir; acil durumun sona erdiği on beş dakika içinde üreticiye bildirilir ve tesisin yeniden enerjilendirilmesi üreticinin sorumluluğundadır (m.21/8). Sistem İşletmecisinin acil durum yük atma talimatlarına uymayan tesisler için talimatın yerine getirilmeyen kısmına tekabül eden üretim için ödeme yapılmaz ve Yönetmelikte sayılan fiyatlar üzerinden hesaplanan tutar üreticiden tahsil edilir (ek m.4). Değişikliğin ayrıntıları lisanssız GES’lere acil durum talimatı haberimizde anlatılmıştır.

İhtiyaç Fazlası Satış Sınırı: Tüketimin İki Katı Kuralı

12.05.2019 tarihinden itibaren yapılan başvurular sonucunda çağrı mektubu alan tesislerin bir takvim yılında üretebileceği enerji, ilişkili tüketim tesislerinin yıllık tüketiminin iki katını geçemez. Sınır, önceki takvim yılındaki mahsuplaşma öncesi tüketimin iki katı esas alınarak; önceki yılın tamamında tüketim yoksa mevcut aylık tüketimlerin yıllığa çevrilmiş ortalamasının iki katı üzerinden, içinde bulunulan yılın tüketimi daha yüksekse onun iki katı üzerinden belirlenir. Aynı ölçüm noktasındaki tesislerde mahsuplaşma öncesi tüketim, şebekeden çekilen enerji ile üretim sayacından tüketim tesisine verilen enerjinin toplamıdır. Sınırın üzerindeki enerji mahsuplaşmaya konu edilebilir, ancak mahsuplaşma sonrası sisteme verilen ihtiyaç fazlası bedelsiz katkı sayılır. Hüküm mesken abone grubundaki tüketim tesisleriyle ilişkili üretim tesislerine uygulanmaz (m.26/17).

Bu sınırın öncülü olan ve satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlasını tüketim miktarıyla sınırlayan 2022 tarihli düzenleme ile Kurulun 04.08.2022 tarihli ve 11098 sayılı kararı Danıştay’da tartışılmış; Daire, lisanssız üretimin tüketime özgülenmesi amacını, amaç dışı yüksek kapasitelerin önlenmesini ve yatırımların geri dönüşü bakımından makul bir dengenin gözetildiğini belirterek düzenlemeleri hukuka uygun bulmuştur (Danıştay 13. Dairesi, 12.12.2023, E.2022/4054, K.2023/5610; onama için Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 16.09.2024, E.2024/784, K.2024/1553; ayrıca 04.11.2025, E.2024/1075, K.2025/3362). Bu nedenle satış sınırına karşı genel bir iptal talebinin başarı şansı sınırlıdır; savunma daha çok tesisin sınıra tabi olup olmadığı ve sınırın doğru hesaplanıp hesaplanmadığı üzerinde yoğunlaşmalıdır.

Satış sınırı uyuşmazlığında kontrol noktaları

Kontrol noktasıDayanakNe aranır?
Tesis 12.05.2019 sonrası başvuru rejiminde mi?m.26/17; Danıştay 13. D., K.2024/5825İlk başvuru tarihi, eksik evrak bildiriminin niteliği
İlişkili tüketim tesislerinden biri mesken mi?m.26/17, son cümleMesken aboneliği varsa hükmün uygulanmayacağı
Esas alınan tüketim yılı doğru mu?m.26/17-a, b, cÖnceki yıl, ortalama veya içinde bulunulan yıl tüketimi
Aynı ölçüm noktasında tüketim doğru toplandı mı?m.26/17Çift yönlü sayaçtan çekilen ve üretim sayacından verilen enerjinin toplamı
Tüketim tesisi değişikliği hesaba yansıtıldı mı?m.28/7Piyasa işletmecisinin hesabı ve değişiklik tarihi

Bildirimsiz İptal: Bağlantı Anlaşması Ne Zaman Ortadan Kalkar?

Yönetmeliğin en ağır yaptırımı, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun veya bağlantı ve sistem kullanım anlaşmasının iptalidir. Yönetmelikte tanımlanan istisnalar dışında niteliği itibarıyla düzeltilmesi mümkün olmayan iş ve işlemlerin yapıldığının, lisanssız üretim başvurusuna esas olan şartların ortadan kalktığının veya baştan bulunmadığının ya da talep ve işlemlerde hile veya gerçek dışı beyanda bulunulduğunun tespiti hâlinde iptal, herhangi bir bildirim yapılmaksızın gerçekleştirilir (m.34/4). Sayılan sebepler, Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (g) bentlerindeki lisans iptali sebeplerine benzer.

Bu hükmün uygulanmasında kilit kavram “niteliği itibarıyla düzeltilmesi mümkün olmayan” aykırılıktır. Yönetmelik, düzeltilebilir aykırılıklar için daha hafif yollar öngörmüştür: teknik uygunsuzlukta on beş günlük süre verilir ve aykırılık giderilince tesis üç iş günü içinde yeniden bağlanır (m.6/3-b); tüketim tesisi kurallarına aykırılıkta yaptırım ilgili dönemle sınırlı bedelsiz katkıdır. Bir aykırılık için Yönetmelikte özel bir sonuç öngörülmüşse, o aykırılığın aynı zamanda düzeltilemez sayılıp anlaşmanın iptaline dayanak yapılması ayrıca gerekçelendirilmelidir. Bu, iptal işlemine karşı savunmanın ana eksenidir.

Pay devri yasağı ise Kanundan gelir. Rüzgâr ve güneş enerjisine dayalı bir megavata kadar olan tesislerde başvuru tarihinden tesislerin tamamının geçici kabulüne kadar, Kurulca belirlenen istisnalar dışında pay devri yapılamaz; yapılırsa çağrı mektubu iptal edilir (6446 m.14/6). Yönetmelik istisnaları sayar: halka açık paylar, rüçhan hakkına bağlı değişiklikler, yurt dışındaki ortakların yapısındaki değişikliklerden doğan dolaylı değişiklikler, halka arz, mevcut ortaklar arasında kontrol değişikliği oluşturmayan devirler ile eşler ve birinci derece kan hısımları arasındaki devirler. Şebeke işletmecisi bağlantı anlaşması imzası ve kabule hazır tutanağı aşamalarında pay devri kontrolü yapar (m.37/9).

Bildirimsiz iptal ve şebekeden ayırma hâlleri

HâlDayanakUsulSavunma noktası
Düzeltilemez aykırılıkm.34/4Bildirimsiz iptalAykırılığın gerçekten düzeltilemez olup olmadığı; özel yaptırım öngörülüp öngörülmediği
Başvuru şartlarının ortadan kalkması veya baştan bulunmamasım.34/4; 6446 m.16/1-f ile paralelBildirimsiz iptalŞartın hangi tarihte ve hangi belgeyle ortadan kalktığı
Hile veya gerçek dışı beyanm.34/4; 6446 m.16/1-g ile paralelBildirimsiz iptalBeyanın gerçek dışı olduğunun ve iradenin ispatı
Yasak kapsamındaki pay devri6446 m.14/6; m.37/9İptalm.37/9 istisnaları; kontrol değişikliği bulunmadığı
Esasa ilişkin veya tehlikeli teknik uygunsuzlukm.6/3-aBildirimsiz ayırma, gerekçe üç iş günü içinde yazılı bildirilirRiskin gerçekliği, gerekçe bildiriminin süresinde yapılıp yapılmadığı
Esasa ilişkin olmayan teknik uygunsuzlukm.6/3-bBildirim, on beş gün süre, giderilmezse ayırma; giderilince üç iş günü içinde yeniden bağlantıSürenin verilip verilmediği; yeniden bağlantının gecikmesi
Kabul yapılmadan işletmem.37/13Bildirimsiz ayırma ve tahakkukKabul sürecinin durumu; formülün doğru uygulanması

Kabul Yapılmadan İşletmeye Alınan Tesis: Ayırma, Tahakkuk ve Üç Yıl Yasak

02.04.2026 tarihli değişiklikle bugünkü hâlini alan düzenleme, kabul işlemleri yapılmadan kurulup işletmeye alınan tesisleri iki gruba ayırır (m.37/13). Çağrı mektubu veya bağlantı anlaşması bulunmayan tesisler bildirim yapılmaksızın şebekeden ayrılır; tespitten itibaren altmış gün içinde bütün ekipman tesis sahibi tarafından demonte edilip parselin dışına çıkarılır ve bu kişiler üç yıl boyunca Yönetmelik kapsamında başvuru yapamaz. Çağrı mektubu tebliğ edilmiş veya bağlantı anlaşması imzalanmış tesisler de bildirim yapılmaksızın şebekeden ayrılır.

Her iki grupta da şebeke işletmecisi, TT = KG × KKO × 90 × 24 × AEB formülüyle bir tutar tahakkuk ettirir. Formülde KG tesisin mekanik kurulu gücünü (kWm), KKO kapasite kullanım oranını (güneşte 0,2, rüzgârda 0,35), AEB ise ilgili tüketim tesisinin abone grubuna ait perakende tek zamanlı aktif enerji bedelini ifade eder. Bu tutar için kaçak elektrik enerjisi kullanım geliri kapsamında işlem yapılır. Çağrı mektubu veya anlaşması bulunmayan tesislerde aykırılık giderilinceye kadar her altmış günde bir inceleme yapılır ve aykırılığın devamı hâlinde tahakkuk her defasında bir önceki tutarın iki katı olarak uygulanır.

Örnek hesap. Formüle göre 500 kWm gücündeki bir güneş tesisi için tahakkuk, 500 × 0,2 × 90 × 24 = 216.000 kWh karşılığı aktif enerji bedeline eşittir. Tutar, tüketim tesisinin abone grubuna ait güncel tek zamanlı aktif enerji bedeliyle çarpılarak bulunur. Çağrı mektubu veya anlaşması bulunmayan tesislerde aykırılık altmış gün sonra da devam ederse tutar ikiye, sonraki incelemede dörde katlanır. Bu nedenle kabul sürecindeki bir tesiste şebekeye enerji verilmesi, ancak kabul işlemleri çerçevesinde ve şebeke işletmecisinin yazılı onayıyla yapılmalıdır.

Kurulum Süresi Kaçarsa: Tahsis Edilen Kapasitenin Hükümsüz Kalması

Aykırılık yalnızca işletme döneminde ortaya çıkmaz. Diğer izin ve onayların alınması ile kabul işlemleri, bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren dağıtım trafosunu kullanan tesislerde bir yıl; trafoyu kullanmayan tesislerde hidrolikte üç, diğer kaynaklarda iki yıl; (h) bendi kapsamındaki tesislerde üç yıl içinde tamamlanmalıdır. Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 35 inci maddesindeki mücbir sebepler ve Kurulca uygun bulunan hâller dışında bu sürelerin sonunda tesis tamamlanmazsa bağlantı anlaşmasıyla tahsis edilen kapasite kendiliğinden hükümsüz hâle gelir (m.19/1).

Danıştay bu alanda da idare kaynaklı gecikmeyi koruma altına almıştır. Çağrı mektubundan sonra proje onayı için yapılan başvurunun TEDAŞ tarafından birkaç kez iade edildiği, eksikliğin başka bir idarenin hazırlaması gereken teknik değerlendirme raporundan kaynaklandığı ve Kurulca verilen doksan günlük ilave sürenin dolmasına iki gün kala proje onayının alınabildiği bir dosyada, belgelerin ek süreden on iki gün sonra sunulması nedeniyle çağrı mektubunun iptal edilmesi hukuka aykırı bulunmuş, karar onanmıştır (Danıştay 13. Dairesi, 21.10.2024, E.2021/2567, K.2024/4084). Mücbir sebep ve haklı sebep ayrımının ayrıntıları teminat mektubunun irat kaydı rehberimizde Lisans Yönetmeliğinin 35 inci maddesi üzerinden anlatılmıştır.

Danıştay’ın Ölçülülük Denetimi: Hangi Kurallar İptal Edildi, Hangileri Ayakta?

Lisanssız üretimdeki bedelsiz katkı uyuşmazlıklarının en önemli kararı, birleşme usulüne uyulmaması hâlinde bütün ayın üretimini bedelsiz sayan eski kurala ilişkindir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu önce yürütmenin durdurulmasına yapılan itirazı incelerken düzenlemenin idari ceza değil idari tedbir niteliğinde olduğunu, bu nedenle Kurumun ikincil mevzuatla tedbir getirebileceğini kabul etmiş; ancak ölçülülük ilkesine aykırılık bulmuştur. Gerekçeye göre düzenleme bütün sorumluluğu şirketlere yüklemiş, ilgililerin elinde olmayan sistem aksaklıklarını ve mücbir sebepleri gözetmemiş, bedelsiz katkı işlemine karşı bir itiraz yolu öngörmemiş ve fiilin ağırlığına göre herhangi bir oranlama veya derecelendirme yapmadan bütün ayın gelirini kesmiştir; daha hafif tedbirlerle amaca ulaşılabilecekken bu yol ölçülü değildir. Daire kuralı ve uygulama işlemlerini iptal etmiş, Kurul da iptal kararını bu gerekçeyle onamıştır (Danıştay 13. Dairesi, 24.12.2024, E.2022/1498, K.2024/5835; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 20.11.2025, E.2025/2224, K.2025/2863).

Bu gerekçe, bugün yürürlükte olan benzer yapıdaki kurallar için de bir ölçüt sunar. Yönetmeliğin 27 nci maddesindeki itiraz usulü yalnızca görevli tedarik şirketinin veya toplayıcının 23 ila 26 ncı maddeler uyarınca yaptığı işlemleri kapsar; dağıtım şirketinin bedelsiz katkı hâllerini belirlemesine veya 28 ve 30 uncu maddelere dayanan tespitlere özgü bir itiraz usulü Yönetmelikte yer almaz. Sözleşme gücü, tüketim tesisi değişikliği ve abone grubu kurallarında da yaptırım, aykırılığın büyüklüğüne bakılmaksızın ilgili dönemin bütün üretimine uygulanır. Bu kuralların bugünkü hâlleri hakkında henüz bir Danıştay kararı bulunmasa da, İdari Dava Daireleri Kurulunun saydığı ölçütler davada dayanak kuralın denetimi için güçlü bir çerçeve oluşturur.

Danıştay kararlarında lisanssız üretim yaptırımları

KuralSonuçKarar
Birleşme usulüne uyulmazsa ilgili ayın bütün üretiminin bedelsiz sayılması (eski m.37/7)Ölçülülüğe aykırı, iptal; 481.211,56 TL yasal faiziyle iadeDanıştay 13. D., 24.12.2024, K.2024/5835; İDDK 20.11.2025, K.2025/2863
Sıfır tüketimde istisnasız ödeme yapılmaması (m.28/9 ilk hâli)Ölçülülüğe aykırı, iptalDanıştay 13. D., 25.05.2021, K.2021/1853 ve K.2021/1854
Sıfır tüketimde mücbir sebep istisnalı kural (m.28/9 yeni hâli)Hukuka uygunDanıştay 13. D., 13.05.2025, K.2025/1911
Kaçak tespitinde nihai tespit şartına bağlı yaptırım (m.28/7, 2019 metni)Hukuka uygunDanıştay 13. D., 06.06.2024, K.2024/2610; İDDK 15.01.2025, K.2025/43
Satışa konu ihtiyaç fazlasının tüketimle sınırlanması ve 11098 sayılı Kurul kararıHukuka uygunDanıştay 13. D., 12.12.2023, K.2023/5610; İDDK 16.09.2024, K.2024/1553; Danıştay 13. D., 04.11.2025, K.2025/3362
Satış sınırının 12.05.2019 öncesi başvuruya uygulanmasıUygulama işlemi iptalDanıştay 13. D., 24.12.2024, K.2024/5825
Bir megavat aşımında ödeme yapılmamasıKurul kararları hukuka uygun; geç bildirimde ay sonu taahhüdü beklenmesi ölçüsüz, Mayıs dönemi iptalDanıştay 13. D., 14.01.2025, K.2025/162
Aşım iddiasında sayaç arızası tespitinin incelenmemesiBaşvurunun zımnen reddi iptalDanıştay 13. D., 03.12.2025, K.2025/3751

İtiraz ve Başvuru Yolları: Üç İş Günü, Sayaç İncelemesi ve Kuruma Başvuru

Aykırılık yazısı geldiğinde ilk iş, işlemi yapanı belirlemektir. Görevli tedarik şirketinin veya toplayıcının ihtiyaç fazlasının tespiti, değerlendirilmesi ve mahsuplaşmaya ilişkin işlemlerine, işlemin bildiriminden itibaren üç iş günü içinde itiraz edilir. Şirket itirazı beş iş günü içinde yeniden inceler, gerekirse düzeltir ve sonucu bildirir; ödemeye esas miktar veya bedel değişirse fark bir sonraki fatura döneminde düzeltilir (m.27). Bu süre çok kısadır ve aylık fatura dönemine bağlıdır; itiraz yazısı bildirimi izleyen gün hazırlanmalıdır.

Dağıtım şirketinin tespitlerine karşı ise yazılı başvuru yapılmalı; şebekeden ayırma hâlinde ayırma gerekçesinin üç iş günü içinde yazılı olarak bildirilip bildirilmediği kontrol edilmelidir (m.6/3-a). Sayaç kaynaklı bir şüphe varsa sayaç incelemesi derhâl istenmeli, yedek sayaç verileri ve inceleme raporu talep edilmelidir. Kurum, lisanssız üretim faaliyetlerini doğrudan veya şebeke işletmecisi, görevli tedarik şirketi ve piyasa işletmecisinin raporları üzerinden denetler (m.31). Danıştay, üretici ile dağıtım şirketi arasındaki sayaç uyuşmazlığında Kurumun somut tespitleri inceleyerek bir karar vermesi gerektiğini, aksi yorumun uyuşmazlığın sayacı okuyan şirketin tek taraflı değerlendirmesine terk edilmesi anlamına geleceğini belirtmiştir (03.12.2025, E.2022/573, K.2025/3751).

Kaçak tespitlerinde ise ayrıca Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğindeki itiraz yolu işletilmelidir. Kuruma veya şirkete yapılan başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istem reddedilmiş sayılır ve dava süresi bu tarihten başlar (2577 m.10). Başvuru dilekçesinde dönem, hüküm, tutar ve talep açıkça yazılmalı; sonradan dava açılacağı düşünülerek bütün belgeler eklenmelidir.

Dava Yolu: Görev, Süre, Yürütmenin Durdurulması ve Faiz

Lisanssız üretimde dağıtım şirketinin ve Kurumun işlemleri idari yargının denetimine tabidir. Danıştay, dağıtım şirketinin özel hukuk tüzel kişisi olduğu gerekçesiyle davayı görev yönünden reddeden kararı bozmuş; elektrik dağıtımının kamu hizmeti olduğunu ve bu alanda kamu gücüyle tek taraflı olarak tesis edilen işlemlere karşı idari yargı yerinin görevli olduğunu belirtmiştir (20.01.2025, E.2024/1511, K.2025/315). Dava, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde açılır (2577 m.7). Dayanak Yönetmelik hükmünün de iptali istenecekse, ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı davalar Danıştay’da ilk derece olarak görülür (2577 m.24). İncelenen kararların önemli bir kısmında Daire, Yönetmelik hükmünü ve uygulama işlemlerini aynı davada incelemiştir.

İptal istemine, kesilen veya geri alınan bedelin iadesi istemi eklenmelidir (2577 m.2/1-b ve 12). Danıştay’ın onadığı kararda Daire, ödenen 481.211,56 TL’nin yasal faiziyle iadesine hükmetmiş; davacının üretim miktarını ABD doları cinsinden YEKDEM fiyatıyla çarpıp dava tarihindeki kura göre bulduğu daha yüksek tutarı ve avans faizi talebini reddetmiştir. Faizin ödeme tarihinden işlemesi gerektiği kabul edilmekle birlikte, davacı dava tarihinden faiz istediği için taleple bağlılık ilkesi gereği faiz dava tarihinden başlatılmıştır (24.12.2024, K.2024/5835). Bu nedenle dilekçede faiz, bedelin kesildiği veya ödendiği tarihten itibaren istenmelidir. Yönetmelik ayrıca görevli tedarik şirketinin ödemede temerrüde düşmesi hâlinde 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammının iki katının uygulanacağını düzenler (m.26/10); bu oranın iptal kararı sonrası iade alacağına uygulanıp uygulanmayacağı yayımlanan kararlarda netleşmemiştir.

Yürütmenin durdurulması, işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartlarına bağlıdır (2577 m.27/2). Birleşme kuralı dosyasında Daire yürütmenin durdurulmasına karar vermiş, Kurumun itirazı da reddedilmiştir; bu da bedelsiz katkı uyuşmazlıklarında yürütmenin durdurulması kararının mümkün olduğunu göstermektedir. Talep, aylık gelir kaybının işletmenin finansman yükümlülükleri karşısındaki etkisi ve kredi geri ödemelerinin aksaması gibi somut zarar unsurlarıyla desteklenmelidir. Dava yolunun genel çerçevesi EPDK kararlarına karşı dava yazımızda anlatılmıştır.

Lisanssız Üreticinin Elinde Bulunması Gereken Belgeler

Aykırılık dosyasında hazırlanması gereken belgeler

BelgeNeyi ispatlarİlgili hüküm
Çağrı mektubu, bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları, kabul tutanağıTesisin rejimi, anlaşma gücü, başvuru tarihim.5, 19, 22, 26/17
İlişkili tüketim tesislerinin abonelik ve bağlantı anlaşmalarıSözleşme gücü toplamı, abone grubu, aynı kişi ve aynı dağıtım bölgesi şartım.28/1, 28/5-6, 30/6
Tüketim tesisi değişikliği başvurusu ve teslim belgeleriDeğişikliğin bilgi verilerek ve süresinde yapıldığım.28/7
Aylık sayaç endeksleri, yük profili ve yedek sayaç verileriTüketimin varlığı, aşımın gerçekliğim.26/2, 28/9; K.2025/3751
Sayaç inceleme ve laboratuvar raporlarıÖlçüm hatası veya arızaTüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.37, 43
Mücbir sebebi gösteren resmî belgelerTüketimin olmamasının veya talimata uyulamamasının sebebim.28/9; K.2025/1405
Kaçak tespit tutanağı, fatura ve itiraz yazışmalarıKaçak tespitinin kesinleşip kesinleşmediğim.28/8; Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.43, 46
Ödeme bildirimleri, geriye dönük düzeltme faturaları ve banka dekontlarıKesilen veya ödenen tutar ve faiz başlangıcım.26, 27; 2577 m.12
Ortaklık yapısı ve pay devirlerine ilişkin sicil kayıtlarıPay devri yasağına aykırılık bulunmadığı6446 m.14/6; m.37/9
Acil durum talimatı ve uzaktan kontrol bildirimleriTalimatın zamanı ve uygulanabilirliğim.21/8; ek m.4

Adım Adım Yol Haritası

Aykırılık yazısı geldiğinde süreler ve aşamalar

AşamaYapılacak işSüre ve dayanak
Görevli tedarik şirketinin mahsuplaşma veya ödeme bildirimiYazılı itiraz; hesap ve dönem itirazıBildirimden itibaren üç iş günü; şirketin incelemesi beş iş günü (m.27)
Şebekeden ayırmaGerekçenin bildirilip bildirilmediğini kontrol, aykırılığı giderme ve yeniden bağlantı talebiGerekçe üç iş günü içinde; esasa ilişkin olmayan aykırılıkta on beş gün süre; yeniden bağlantı üç iş günü (m.6/3)
Tüketim tesisi değişikliğiBelgeleri tam başvuruHer ayın son iş günü itibarıyla sonuçlandırılır (m.28/7)
Kaçak tespitiTutanağa ve faturaya itiraz; üretim gelirine etkisinin hesaplanmasıTüketici Hizmetleri Yönetmeliği; üretimde yedi fatura dönemi (m.28/8)
Bağlantı anlaşması revizyonu (acil durum talimatı kapsamındakiler)Şebeke işletmecisine başvuru19.10.2026 tarihinden itibaren altmış gün (geçici m.14)
Kabulsüz işletme tespitiAyırma ve tahakkuka itiraz; anlaşması olmayanlarda demontajAltmış gün; altmış günde bir inceleme (m.37/13)
Kuruma veya şirkete başvuruSomut tespitlerin incelenmesi ve işlemin kaldırılması talebiOtuz gün içinde cevap verilmezse ret sayılır (2577 m.10)
Davaİptal, iade ve yasal faiz; gerekirse yürütmenin durdurulmasıTebliğden itibaren altmış gün (2577 m.7)

Sık Yapılan Hatalar

  • Görevli tedarik şirketinin bildirimine üç iş günü içinde itiraz etmeyip bir sonraki ayın faturasını beklemek.
  • Tüketim tesisini kapatmak, devretmek veya aboneliği değiştirmek ve bunu şebeke işletmecisine ve görevli tedarik şirketine bildirmemek.
  • Tüketim tesisinde tüketim olmayacağı belli olan aylarda mücbir sebep belgelerini hazırlamamak.
  • Kaçak tespit tutanağını yalnızca tüketim tesisinin sorunu sanıp üretim gelirine etkisini hesaba katmamak.
  • Sayaç arızası şüphesini yıllar sonra ileri sürmek; yedek sayaç verilerini ve inceleme raporunu istememek.
  • Kabul tamamlanmadan tesise enerji vermek.
  • Pay devri yapmadan önce Yönetmeliğin 37 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasındaki istisnaları kontrol etmemek.
  • Bedelsiz katkı işlemine karşı davada dayanak kuralın ölçülülüğünü tartışmamak.
  • Dava dilekçesinde iade istemini ve faizin ödeme tarihinden itibaren işletilmesini istememek.
  • 19.10.2026 değişikliğiyle gelen bağlantı anlaşması revizyon başvurusunu altmış gün içinde yapmamak.

İtiraz, Kuruma Başvuru ve Dava Dilekçesi Örnekleri

Aşağıdaki örnekler genel çerçeveyi göstermek için hazırlanmıştır ve olayları varsayımsaldır. Boş bırakılan yerler dosyanın bilgileriyle doldurulmalı, dosyada karşılığı bulunmayan hususlar çıkarılmalıdır. Dava dilekçesinde yetkili mahkeme, işlemi yapan Kurumun veya şirketin bulunduğu yere göre belirlenir (2577 m.32).

Görevli tedarik şirketine mahsuplaşma ve ödeme işlemine itiraz

… ELEKTRİK PERAKENDE SATIŞ ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
(Görevli tedarik şirketi)

İTİRAZ EDEN: … Enerji Limited Şirketi (adres, vergi kimlik numarası, … tesisat numaralı lisanssız üretim tesisi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
İLGİ: … tarihinde tebliğ edilen … dönemine ait mahsuplaşma ve ödeme bildirimi
KONU: … dönemi ihtiyaç fazlası enerji bedelinin ödenmemesine ve hesaplamaya itirazdır.

AÇIKLAMALAR

1. İtiraz süresi içinde yapılmaktadır (Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.27/1). İlgi bildirim müvekkile … tarihinde ulaşmış olup üç iş günlük süre … tarihinde dolmaktadır.

2. Bildirimde … dönemine ait üretimin tamamı ödeme dışı bırakılmıştır, ancak dayanak gösterilen tespit yalnızca … tarihleri arasına ilişkindir (Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.4/1-aa). Yönetmelik ilgili dönemi aykırılığın başladığı ve sona erdiği tarihler arasındaki dönem olarak tanımlamaktadır. Aykırılığın başlangıç ve bitiş tarihlerinin hangi kayda dayanılarak belirlendiği bildirimde gösterilmemiştir.

3. İlişkili tüketim tesisinde ilgili ayda tüketim mevcuttur (Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.28/9). … tesisat numaralı tüketim tesisinin … dönemine ait sayaç endeksleri Ek-1’de sunulmuş olup bu dönemde … kWh tüketim gerçekleşmiştir.

4. Satış sınırı hesabında esas alınan tüketim yılı hatalıdır (Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.26/17). İçinde bulunulan yılın tüketimi önceki yılın tüketimini aştığından, sınırın içinde bulunulan yılın mahsuplaşma öncesi tüketiminin iki katı üzerinden hesaplanması gerekir. Hesap tablosu Ek-2’dedir.

5. Düzeltme yapılarak farkın ödenmesi gerekir (Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.27/2, m.27/3). İtirazın beş iş günü içinde incelenerek sonucunun bildirilmesini, farkın en geç bir sonraki fatura döneminde düzeltilmesini talep ederiz. Konuya ilişkin dağıtım şirketi bildirimleri ve piyasa işletmecisi kayıtları da talep edilmektedir.

SONUÇ VE TALEP

Açıklanan nedenlerle; itirazımızın kabulü ile … dönemine ait mahsuplaşma ve ödeme işleminin düzeltilmesine, ödenmeyen ihtiyaç fazlası enerji bedelinin müvekkile ödenmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz. Yasal haklarımız saklıdır. …/…/2026

İtiraz Eden Vekili
Av. …

EKLER: 1. Tüketim tesisi sayaç endeksleri 2. Satış sınırı hesap tablosu 3. Vekâletname

Bedelsiz katkı işleminin kaldırılması için Kuruma başvuru

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU BAŞKANLIĞINA
(Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığı)

BAŞVURUDA BULUNAN: … Tarım ve Enerji Anonim Şirketi (adres, vergi kimlik numarası, … tesisat numaralı lisanssız üretim tesisi)
VEKİLİ: Av. … (adres)
KONU: … ayında üretilen enerjinin, ilişkili tüketim tesisinde tüketim olmadığı gerekçesiyle YEKDEM’e bedelsiz katkı sayılmasına ilişkin işlemin mücbir sebep nedeniyle kaldırılması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Başvuru, … ayında üretilen enerjinin bedelsiz katkı sayılmasına ilişkindir (Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.26/2-b, m.28/9). … Elektrik Dağıtım Anonim Şirketinin … tarihli bildirimiyle, ilişkili tüketim tesisinde ilgili ayda tüketim olmadığı belirtilerek … kWh üretimin bedelsiz katkı sayıldığı müvekkile bildirilmiştir.

2. Tüketimin olmaması mücbir sebepten kaynaklanmıştır (Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.28/9). Tüketim tesisi olan sulama tesisinin bulunduğu bölgede … tarihinde sel meydana gelmiş, … Valiliğinin … tarihli yazısıyla tesisin bulunduğu alanın su baskınından etkilendiği tespit edilmiş ve pompa istasyonu kullanılamaz hâle gelmiştir. Valilik yazısı, itfaiye ve hasar tespit tutanakları Ek-1’dedir.

3. Müvekkil gerekli özeni göstermiştir (Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.28/9). Olay günü dağıtım şirketine ve görevli tedarik şirketine yazılı bildirim yapılmış, onarım için … tarihinde sözleşme imzalanmış ve tesis … tarihinde yeniden tüketime başlamıştır. Bildirimler ve onarım belgeleri Ek-2’dedir. Danıştay da kuralın mücbir sebep istisnasıyla birlikte uygulanabileceğini, istisnanın gerekli özen ve dikkatin gösterilmesine rağmen önlenemeyen hâller için öngörüldüğünü kabul etmektedir (Danıştay 13. Dairesi, 13.05.2025, E.2023/2701, K.2025/1911).

4. Başvurudaki somut tespitlerin Kurumca incelenmesi gerekir (Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.31). Danıştay, Kurumun üretici ile dağıtım şirketi arasındaki uyuşmazlıkta somut tespitleri inceleyerek bir karar vermesi gerektiğini, aksi yorumun uyuşmazlığı şirketin tek taraflı değerlendirmesine terk edeceğini belirtmiştir (Danıştay 13. Dairesi, 03.12.2025, E.2022/573, K.2025/3751).

5. Uygulanan yaptırım, olayın ağırlığıyla da orantılı değildir (Anayasa m.2, m.13). Danıştay, mücbir sebepleri ve ilgililerin elinde olmayan durumları gözetmeksizin bütün dönemin gelirini kesen düzenlemeyi ölçülülük ilkesine aykırı bulmuştur (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 20.11.2025, E.2025/2224, K.2025/2863).

SONUÇ VE TALEP

Açıklanan nedenlerle; … ayında üretilen enerjinin bedelsiz katkı sayılmasına ilişkin işlemin kaldırılmasına, ihtiyaç fazlası enerji bedelinin müvekkile ödenmesi için dağıtım şirketi, görevli tedarik şirketi ve piyasa işletmecisi nezdinde gerekli işlemlerin yapılmasına karar verilmesini saygıyla talep ederiz. …/…/2026

Başvuruda Bulunan Vekili
Av. …

EKLER: 1. Valilik yazısı, itfaiye ve hasar tespit tutanakları 2. Bildirim ve onarım belgeleri 3. Sayaç endeksleri 4. Vekâletname

Bedelsiz katkı işlemine karşı iptal ve tam yargı davası

… NÖBETÇİ İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMLİDİR

DAVACI: … Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (adres, vergi kimlik numarası)
VEKİLİ: Av. … (adres)
DAVALILAR: 1. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, Ankara 2. … Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi (adres) 3. … Elektrik Perakende Satış Anonim Şirketi (adres)
DAVA KONUSU: Davacıya ait lisanssız üretim tesisinde … ile … aylarında üretilen enerjinin, tüketim tesisinin bilgi verilmeden değiştirildiği gerekçesiyle YEKDEM’e bedelsiz katkı sayılmasına ilişkin … tarihli işlemin, bu işleme dayanılarak düzenlenen … tarihli ve … TL tutarlı geriye dönük düzeltme faturasının yürütmesinin durdurulması ve iptali ile ödenen … TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davacıya iadesi istemidir.
TEBLİĞ TARİHİ: …

AÇIKLAMALAR

1. Dava süresinde açılmıştır (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7). Dava konusu işlem davacıya … tarihinde tebliğ edilmiş olup altmış günlük süre içindeyiz.

2. Uyuşmazlık idari yargının görev alanındadır (2577 sayılı Kanun m.2/1-a). Danıştay, dağıtım şirketinin lisanssız üretim alanında kamu gücüne dayanarak tek taraflı tesis ettiği işlemlere karşı davaların idari yargıda görüleceğini belirtmiştir (Danıştay 13. Dairesi, 20.01.2025, E.2024/1511, K.2025/315).

3. Tüketim tesisi değişikliği şebeke işletmecisine ve görevli tedarik şirketine bilgi verilerek yapılmıştır (Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.28/7). Davacı … tarihinde yeni tüketim tesisinin abonelik ve bağlantı anlaşması belgeleriyle birlikte başvurmuş, başvuru davalı şirketlerin evrak kayıtlarına girmiştir. Yönetmelik, belgeleri tam başvuruların her ayın son iş günü itibarıyla aynı gün sonuçlandırılmasını öngördüğü hâlde değişiklik … ay boyunca işleme alınmamış, ardından değişikliğin bilgi verilmeden yapıldığı kabul edilmiştir. Hükmün aradığı bilgi verilmeme hâli gerçekleşmemiştir.

4. Yeni tüketim tesisi Yönetmelikteki şartları sağlamaktadır (Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.28/5, m.30/6). Yeni tesisin sözleşme gücü … kW olup üretim tesisinin kurulu gücünün üzerindedir; tesis önceki tesisle aynı abone grubundadır. Abonelik belgeleri dosyadadır.

5. İlgili dönem hatalı belirlenmiştir (Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.4/1-aa). Aykırılık kabul edilse dahi, ilgili dönem aykırılığın başladığı ve sona erdiği tarihler arasıdır; belgeleri tam başvurunun yapıldığı tarihten sonraki dönemin yaptırım kapsamına alınması mümkün değildir.

6. Dayanak kural bu olaya uygulandığı biçimiyle ölçülü değildir (Anayasa m.2, m.13). Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, ilgililerin elinde olmayan sistem aksaklıklarını gözetmeyen, itiraz yolu öngörmeyen ve fiilin ağırlığına göre herhangi bir oranlama yapmadan bütün dönemin gelirini kesen düzenlemeyi ölçülülük ilkesine aykırı bulmuştur (Danıştay 13. Dairesi, 24.12.2024, E.2022/1498, K.2024/5835; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 20.11.2025, E.2025/2224, K.2025/2863). Somut olayda gecikme davalı şirketlerin başvuruyu işleme almamasından doğmuştur ve Yönetmelik bu tespit için özel bir itiraz yolu da öngörmemektedir.

7. Yürütmenin durdurulması şartları gerçekleşmiştir (2577 sayılı Kanun m.27/2). Geriye dönük düzeltme faturası nedeniyle davacı icra takibi ve tüketim tesisinde kesme işlemi tehlikesiyle karşı karşıyadır ve tesisin finansmanına ilişkin kredi geri ödemeleri bu gelire bağlıdır. İşlem yukarıda açıklanan nedenlerle açıkça hukuka aykırıdır.

8. Ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle iadesi gerekir (2577 sayılı Kanun m.12). Davacı … tarihinde … TL ödemiştir. Danıştay, hukuka aykırı bulunan bedelsiz katkı işlemi nedeniyle ödenen tutarın yasal faiziyle iadesine hükmetmiştir (Danıştay 13. Dairesi, 24.12.2024, E.2022/1498, K.2024/5835).

SONUÇ VE TALEP

Açıklanan nedenlerle; öncelikle dava konusu işlemlerin yürütmesinin teminatsız olarak durdurulmasına, yapılacak yargılama sonunda işlemlerin iptaline, ödenen … TL’nin … olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz. …/…/2026

Davacı Vekili
Av. …

EKLER: 1. Dava konusu işlem ve tebliğ belgesi 2. Geriye dönük düzeltme faturası ve ödeme dekontu 3. Tüketim tesisi değişikliği başvurusu ve evrak kayıtları 4. Abonelik ve bağlantı anlaşmaları 5. Vekâletname

Dayanak Yönetmelik hükmünün de iptali istenecekse dava, uygulama işlemiyle birlikte Danıştay’da ilk derece olarak açılmalıdır; bu durumda dilekçeye hükmün iptali istemi ve davalı olarak Kurum eklenir. Dava yolunun genel kalıbı için EPDK idari para cezası iptal dava dilekçesi örneği sayfamıza da bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Lisanssız GES’imin ürettiği enerji neden YEKDEM’e bedelsiz katkı sayıldı?

Yönetmelik birçok aykırılıkta, ilgili dönemde üretilen enerjinin görevli tedarik şirketince üretilmiş sayılmasını ve bedelinin ödenmemesini öngörür. En sık sebepler tüketim tesislerinin sözleşme gücünün yetersiz kalması, tüketim tesisinin bildirimsiz değiştirilmesi, tüketimin hiç olmaması, farklı abone grubu, ilişkili tesiste kaçak tespiti ve yıllık üretimin tüketimin iki katını aşmasıdır (Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.26/17, 28, 30). Yazıda hangi hükme dayanıldığı ilk kontrol edilecek noktadır.

Bedelsiz katkı kararına karşı ne kadar sürede itiraz etmeliyim?

Görevli tedarik şirketinin veya toplayıcının mahsuplaşma ve ödeme işlemlerine, işlemin bildiriminden itibaren üç iş günü içinde itiraz edilir; şirket beş iş günü içinde inceler ve fark bir sonraki fatura döneminde düzeltilir (m.27). Dağıtım şirketinin veya Kurumun tespitlerine karşı ise yazılı başvuru ve tebliğden itibaren altmış gün içinde dava yolu vardır (2577 m.7).

Tüketim tesisimde bir ay hiç tüketim olmadıysa ne olur?

Mücbir sebep hâlleri hariç o aya ilişkin üretilen enerji için ödeme yapılmaz (m.28/9). Danıştay, kuralın istisnasız ilk hâlini iptal etmiş, mücbir sebep istisnası eklenmiş yeni hâlini hukuka uygun bulmuştur (13.05.2025, E.2023/2701, K.2025/1911). Mücbir sebep iddiası somut belgelere dayanmalıdır; COVID-19 salgınına dayanan soyut bir iddia kabul görmemiştir (26.03.2025, K.2025/1405).

Tüketim tesisini değiştirmek istiyorum, nelere dikkat etmeliyim?

Değişiklik şebeke işletmecisine ve görevli tedarik şirketine bildirilmeli, yeni tesisler sözleşme gücü ve gerekiyorsa yıllık tüketim şartlarını sağlamalı ve 12.05.2019 sonrası tesislerde aynı abone grubunda olmalıdır. Bilgi verilmeden yapılan veya şartları sağlamayan değişiklikte ilgili dönem bedelsiz katkı sayılır; belgeleri tam talepler her ayın son iş günü itibarıyla sonuçlandırılır (m.28/7, 30/6).

Tüketim tesisinde kaçak tespit edilirse üretim gelirim ne olur?

İlgili aya ve takip eden altı fatura dönemine ilişkin üretilen enerjinin, kaçak tespit edilen tesisin sözleşme gücünün toplam sözleşme gücüne oranı kadarı için ödeme yapılmaz (m.28/8). Bu nedenle kaçak tespit tutanağına ve faturasına Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında itiraz etmek, üretim geliri bakımından da önemlidir.

Tesisim bir megavatın üzerinde enerji verdi, bütün ayın parası mı yanar?

Kurulun bu konudaki kararları, aşım hâlinde ilgili üretim için ödeme yapılmamasını öngörür ve Danıştay bu kararları hukuka uygun bulmuştur. Ancak geç bildirilen bir aşımda ay sonuna kadar taahhüt beklenmesi ölçüsüz bulunmuş (14.01.2025, K.2025/162), sayaç arızası ve yedek sayaç verisi gibi somut tespitlerin incelenmeden reddedilmesi hukuka aykırı sayılmıştır (03.12.2025, K.2025/3751). Sayaç incelemesi derhâl istenmelidir.

Acil durum talimatına uymazsam ne olur?

19.10.2026 tarihli değişiklikle Sistem İşletmecisinin acil durum yük atma talimatlarına uymayan tesisler için talimatın yerine getirilmeyen kısmına tekabül eden üretim için ödeme yapılmaz ve hesaplanan tutar üreticiden tahsil edilir (ek m.4). Dağıtım şirketleri bu talimatlar için ilgili tesisleri uzaktan kontrol edebilir; acil durum bitince yeniden enerjilendirme üreticinin sorumluluğundadır (m.21/8).

Yıllık üretimim tüketimin iki katını aştı, ne olur?

12.05.2019 sonrası başvurularla çağrı mektubu alan tesislerde sınırın üzerindeki enerji mahsuplaşmaya konu edilebilir, ancak mahsuplaşma sonrası kalan ihtiyaç fazlası bedelsiz katkı sayılır; bu enerji için üreticiye fatura tebliğ edilmez. Mesken abone grubundaki tüketim tesisleriyle ilişkili tesislere hüküm uygulanmaz (m.26/17). Hesapta esas alınan tüketim yılı ve tesisin hangi rejime tabi olduğu kontrol edilmelidir.

Bağlantı anlaşmam bildirim yapılmadan iptal edilebilir mi?

Düzeltilmesi mümkün olmayan aykırılık, başvuru şartlarının ortadan kalkması veya baştan bulunmaması ya da hile veya gerçek dışı beyan tespitinde iptal bildirimsiz yapılır (m.34/4). Ancak Yönetmelikte belirli bir aykırılık için daha hafif bir sonuç öngörülmüşse, o aykırılığın aynı zamanda düzeltilemez sayılması ayrıca gerekçelendirilmelidir. Pay devri yasağına aykırılıkta da çağrı mektubu iptal edilir (6446 m.14/6; m.37/9).

Kabulü yapılmadan tesisi çalıştırırsam ne olur?

Tesis bildirimsiz şebekeden ayrılır ve TT = KG × KKO × 90 × 24 × AEB formülüyle hesaplanan tutar kaçak elektrik geliri olarak tahakkuk ettirilir. Çağrı mektubu veya anlaşması olmayanlarda ekipman altmış gün içinde sökülür, üç yıl başvuru yapılamaz ve aykırılık sürerse tutar her altmış günde iki katına çıkar (m.37/13).

Kesilen ödemeyi faiziyle geri alabilir miyim?

İşlemin iptali ile birlikte tam yargı istemiyle geri alınabilir. Danıştay, birleşme usulüne ilişkin kuralı iptal ettiği dosyada ödenen 481.211,56 TL’nin yasal faiziyle iadesine hükmetmiş, ancak davacı faizi dava tarihinden istediği için faizi bu tarihten başlatmıştır; dövize endeksli hesap ve avans faizi talebini ise reddetmiştir (24.12.2024, K.2024/5835; onama İDDK 20.11.2025, K.2025/2863). Faiz ödeme tarihinden itibaren istenmelidir.

Lisanssız üretim uyuşmazlığında hangi mahkemeye başvurulur?

Danıştay, dağıtım şirketinin çağrı mektubu ve süreye ilişkin işleminin kamu gücüne dayanan idari işlem olduğunu ve davanın idari yargıda görüleceğini belirtmiştir (20.01.2025, E.2024/1511, K.2025/315). Dayanak Yönetmelik hükmü de dava edilecekse dava Danıştay’da ilk derece olarak açılır. Yalnızca hesap farkına dayanan alacak taleplerinde yargı yolu, uyuşmazlığın niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Danıştay hangi bedelsiz katkı kurallarını iptal etti?

Birleşme usulüne uyulmaması hâlinde bütün ayın üretimini bedelsiz sayan eski kural, herhangi bir oranlama yapmaması, mücbir sebep ve sistem aksaklıklarını gözetmemesi ve itiraz yolu öngörmemesi nedeniyle ölçülülüğe aykırı bulunarak iptal edilmiş ve İDDK tarafından onanmıştır. Sıfır tüketim kuralının istisnasız ilk hâli de iptal edilmiştir. Kaçak, satış sınırı ve bir megavat aşımına ilişkin düzenlemeler ise hukuka uygun bulunmuştur.

Lisanssız GES’e EPDK idari para cezası verir mi?

Kanunun 16 ncı maddesindeki idari para cezaları piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilere yöneliktir; lisanssız üreticiler bakımından uygulamada karşılaşılan yaptırımlar ağırlıklı olarak Yönetmelikteki bedelsiz katkı, şebekeden ayırma, anlaşma iptali ve tahakkuk tedbirleridir. Danıştay, incelediği bedelsiz katkı düzenlemesini idari ceza değil idari tedbir olarak nitelendirmiş, ancak ölçülülük denetimine tabi tutmuştur.

Kurulum süresi içinde tesisi bitiremezsem ne olur?

Bağlantı anlaşmasının imzasından itibaren tesisin türüne göre bir, iki veya üç yıl içinde kabul tamamlanmalıdır. Lisans Yönetmeliğinin 35 inci maddesindeki mücbir sebepler ve Kurulca uygun bulunan hâller dışında süre sonunda tahsis edilen kapasite kendiliğinden hükümsüz olur (m.19/1). İdare kaynaklı gecikmede ek sürenin yetersiz kaldığı bir dosyada çağrı mektubu iptali hukuka aykırı bulunmuştur (21.10.2024, K.2024/4084).

Kaynakça

  • 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (mevzuat.gov.tr güncel metni).
  • Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 12.05.2019, sayı 30772) ve değişiklikleri; özellikle 25.11.2025 (sayı 33088), 02.04.2026 (sayı 33212) ve 19.10.2026 (sayı 33405) tarihli değişiklikler.
  • Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği (Resmî Gazete 30.05.2018, sayı 30436) ve değişiklikleri; Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği (Resmî Gazete 02.11.2013, sayı 28809).
  • 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu.
  • Danıştay 13. Dairesi: 12.12.2023, E.2022/4054, K.2023/5610; 06.06.2024, E.2019/2567, K.2024/2610; 21.10.2024, E.2021/2567, K.2024/4084; 24.12.2024, E.2023/1562, K.2024/5825; 24.12.2024, E.2022/1498, K.2024/5835; 14.01.2025, E.2021/2275, K.2025/162; 20.01.2025, E.2024/1511, K.2025/315; 25.02.2025, E.2024/636, K.2025/931; 13.03.2025, E.2022/3930, K.2025/1208; 26.03.2025, E.2024/2608, K.2025/1405; 13.05.2025, E.2023/2701, K.2025/1911; 04.11.2025, E.2024/1075, K.2025/3362; 03.12.2025, E.2022/573, K.2025/3751. 25.05.2021 tarihli E.2019/4217, K.2021/1853 ve E.2019/2575, K.2021/1854 sayılı kararlar, K.2025/1911 sayılı kararda yapılan atıf üzerinden aktarılmıştır.
  • Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu: 16.09.2024, E.2024/784, K.2024/1553; 15.01.2025, E.2024/2586, K.2025/43; 20.11.2025, E.2025/2224, K.2025/2863 (Danıştay karar arama sistemi).

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya kendi bağlantı anlaşması, sayaç kayıtları, bildirim yazıları ve tebliğ tarihleriyle birlikte değerlendirilmelidir. On yıllık alım süresinin sonrasına ilişkin kurallar lisanssız üretimde on yıl sonrası yazımızda, depolama ünitesi eklenmesi enerji depolama tesisi kurmak rehberimizde ele alınmıştır.


GES ödemeniz kesildi mi, bedelsiz katkı yazısı mı geldi?

Bildirim yazısı, sayaç kayıtları ve bağlantı anlaşmanızla arayın; itiraz, Kuruma başvuru ve dava planını birlikte çıkaralım.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Süreler kısa

Görevli tedarik şirketinin işlemine itiraz 3 iş günü, bağlantı anlaşması revizyon başvurusu 60 gün, dava tebliğden itibaren 60 gün. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk