Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi piyasasında tahsisat alıp satacak sanayi ve enerji şirketleri, elektrik ve doğal gaz piyasalarındaki şirketlerle aynı piyasa dürüstlüğü kurallarına tabidir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) 14 Şubat 2026 tarihli ve 33168 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 1 Haziran 2026’da yürürlüğe giren Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik üç davranışı yasaklar: dâhilî bilgiyi süresinde açıklamamak, dâhilî bilgiyi kullanarak işlem yapmak veya başkasına aktarmak ve piyasayı manipüle etmek. 2026 tutarlarıyla şirketlere 25.098.000 TL’ye, kararı veren gerçek kişilere 2.509.800 TL’ye kadar idari para cezası verilebilir; ihlalden menfaat sağlanmışsa ceza bu menfaatin iki katından az olamaz. EPDK’nın 15 Ekim 2026 tarihli ve 14967 sayılı kararı ise ETS kapsamındaki tesislerin bir hafta veya daha uzun süren duruşlarının ve emisyonu önemli ölçüde etkileyen olayların Dâhilî Bilgi Platformunda açıklanmasını zorunlu tutmuştur. Bu yazı kimlerin kapsamda olduğunu, dâhilî bilginin ne olduğunu, açıklama sürelerini, bilgi suistimalini ve manipülasyonu, kendi teslim yükümlülüğü için yapılan alımları, cezaları, tedbirleri, rekabet ve ceza hukukuyla ilişkiyi ve hukuki yolları anlatıyor.
Kısa cevap: ETS piyasası ve bu piyasadaki ikili anlaşmalar Yönetmeliğin kapsamındadır (m.2/1). Piyasa katılımcısı, tesisinin bir hafta veya daha uzun süre planlı ya da plansız kullanılamaması, üretim kapasitesindeki önemli değişiklikler ve sera gazı emisyonunu önemli ölçüde etkileyecek olaylar gibi dâhilî bilgileri Dâhilî Bilgi Platformunda gecikmeksizin açıklamak zorundadır; kapasite kullanımındaki değişikliklerde süre en fazla bir saattir (EPDK Kurulu 14967 sayılı karar). Açıklanmamış bilgiyle tahsisat almak, satmak, bilgiyi paylaşmak veya tavsiye vermek dâhilî bilgi suistimalidir (m.8); yanıltıcı işaret veren veya fiyatı yapay seviyeye taşıyan işlemler manipülasyondur (m.9). 2026 için ceza üst sınırı şirketlere 25.098.000 TL, gerçek kişilere 2.509.800 TL’dir; menfaat varsa ceza menfaatin iki katından az olamaz (m.13).
Tahsisat ticaretine başlamadan uyum kurallarınızı kuralım
Dâhilî bilgi, açıklama prosedürü ve EPDK incelemeleri için Hukukçular Evi: 0554 648 37 15.
Hangi Piyasalar ve Kimler Kapsamda?
Yönetmelik vadeli elektrik, gün öncesi, gün içi, dengeleme güç, yan hizmetler, vadeli doğal gaz ve spot doğal gaz piyasaları ile emisyon ticaret sistemi piyasası ve organize yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasasını ve bu piyasalardaki toptan satış amaçlı ikili anlaşmaları kapsar (m.2/1). Emisyon ticaret sistemi piyasası ile organize YEK-G piyasası ve bunlardaki ikili anlaşmalar “çevresel piyasalar” olarak tanımlanmıştır (m.4/1-b). Borsa İstanbul’un vadeli işlem ve opsiyon piyasasında işlem gören sözleşmeler ile nihai tüketicilerle yapılan ikili anlaşmalar kapsam dışındadır (m.2/2).
Yönetmeliğin dayanağı ve kapsamı
| Konu | Düzenleme | Dayanak |
|---|---|---|
| Kanuni dayanak | EPİAŞ’ın işlettiği veya mali uzlaştırmasını yaptığı ETS piyasası dâhil tüm piyasalarda piyasa bozucu davranışa idari para cezası | 6446 s.K. m.16/9 (7552 s.K. m.18 ile eklendi) |
| EPDK’nın görevi | ETS piyasasındaki piyasa bozucu davranışlara ilişkin gözetim ve denetim usullerini SPK’nın görüşünü alarak belirlemek | 7552 s.K. m.10/1-ç |
| EPİAŞ’ın görevi | Piyasa bozucu davranışları Başkanlığa ve EPDK’ya bildirmek | 7552 s.K. m.10/1-d |
| Yayım ve yürürlük | RG 14.2.2026/33168; yürürlük 1.6.2026 | Yön. m.16 |
| Piyasa katılımcısı | Enerji ve çevresel piyasalarda kendi adına ve hesabına işlem yapma yetkisi olan kişiler | Yön. m.4/1-ı |
| ETS piyasasındaki atıf | ETS piyasasındaki piyasa bozucu davranışlar bu Yönetmeliğe tabidir | ETS Piyasası Yön. (RG 21.10.2026/33407) m.51 |
ETS kapsamındaki işletmeler İşlem Kayıt Sisteminde hesap açtırmak zorunda olduğundan ve tahsisat açıklarını bu piyasadan kapatacaklarından, elektrik veya doğal gaz piyasasıyla hiç ilişkisi olmamış bir çimento, gübre veya demir-çelik şirketi de Yönetmeliğin muhatabı olur. Piyasanın işleyişi ve hesap kuralları için ETS Piyasası Yönetmeliği haberimize bakılabilir.
Üç Yasaklı Davranış
Piyasa bozucu davranışlar
| Davranış | Özü | Madde | 2026 azami ceza (şirket / gerçek kişi) |
|---|---|---|---|
| Dâhilî bilgileri açıklama yükümlülüğünün ihlali | Asgari verileri ve diğer dâhilî bilgileri Dâhilî Bilgi Platformunda tam, doğru ve gecikmeksizin açıklamamak | m.7 | 2.509.800 TL (piyasa katılımcısı) |
| Dâhilî bilgi suistimali | Açıklanmamış bilgiyle işlem yapmak, bilgiyi ifşa etmek veya tavsiyede bulunmak | m.8 | 25.098.000 TL / 2.509.800 TL |
| Piyasa manipülasyonu | Yanıltıcı işaret veren, fiyatı yapay seviyeye taşıyan, hileli veya piyasa kurallarını suistimal eden işlem ve davranışlar; yanıltıcı bilgi yaymak | m.9 | 25.098.000 TL / 2.509.800 TL |
Bu tutarlar, 6446 sayılı Kanun’un 16. maddesinin dokuzuncu fıkrasında gerçek kişiler için 2.000.000 TL, tüzel kişiler için 20.000.000 TL olarak belirlenen üst sınırların 2026 yılı için yeniden değerlenmiş hâlidir ve Yönetmelik her takvim yılı başında güncellenmiş tutarların esas alınacağını öngörür (m.13/1).
Dâhilî Bilgi Nedir? ETS İçin Açıklanacak Asgari Veriler
Dâhilî bilgi; enerji ve çevre ürünleriyle doğrudan veya dolaylı ilgili olan, kamuya açıklanmamış, fakat açıklandığında bu ürünlerin fiyatlarını önemli ölçüde etkilemesi muhtemel, gerçekleşmiş veya normal olarak gerçekleşmesi beklenen durum ve olaylar hakkındaki bilgidir (m.4/1-c). Tesislerin üretim, depolama, tüketim ve iletim kapasitesi ile bunların planlı veya plansız kullanılamaması ve basiret sahibi bir piyasa katılımcısının işlem kararının temelinde kullanacağı diğer bilgiler bu kapsamdadır (m.5/2).
EPDK Kurulu, 15 Ekim 2026 tarihli ve 14967 sayılı kararıyla (RG 20.10.2026/33406) Dâhilî Bilgi Platformunda açıklanacak asgari veriler listesini belirlemiştir. Listedeki ETS kalemleri şunlardır:
ETS piyasası için asgari veriler (EPDK Kurulu 14967 sayılı karar)
| No | Açıklanacak bilgi | Yükümlü |
|---|---|---|
| 15 | Tesislerin bir hafta veya daha uzun süreli planlı veya plansız olarak kullanılamaması ile üretim kapasitelerindeki önemli değişikliklere ilişkin bilgiler | ETS piyasası kapsamındaki piyasa katılımcıları |
| 16 | Tesislerin sera gazı emisyon miktarını etkileyebilecek önemli olaylar; örneğin emisyonu azaltacak bir teknolojinin uygulanması veya karbon yakalama ve depolama yatırım kararı alınması | ETS piyasası kapsamındaki piyasa katılımcıları |
| 19 | Listedeki bir olayın uzun sürece yayılması hâlinde bu olayla bağlantılı önemli ara adımlar | İlgili piyasa katılımcıları |
Karara göre arıza ve bakım dâhil tesislerin kapasite kullanım durumundaki değişikliklere ilişkin bilgiler, olayın ortaya çıktığı andan itibaren en geç bir saat içinde; diğer bilgiler mümkün olan en kısa sürede açıklanır. Liste kalemleri basiret sahibi bir piyasa katılımcısının işlem kararının temelinde kullanacağı bilgiler olarak kabul edilmiş; eşiğin altında kalan veya listede yer almayan durumlar da dâhilî bilgi tanımını karşılıyorsa açıklanacaktır. Kararda ayrı bir yürürlük tarihi öngörülmemiştir. Değerlendirmemize göre bir haftayı aşan plansız fırın veya kazan duruşu kapasite kullanımındaki değişiklik niteliğinde olduğundan bir saatlik süreye tabidir. Şeffaflık Platformu verilerine ilişkin 14968 sayılı karar ise ETS’yi kapsamamakta ve 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmektedir.
Aynı olay farklı mevzuat bakımından ayrı bildirimler de gerektirebilir. Örneğin kapasite artışı veya yeni bir ünitenin devreye alınması, Dâhilî Bilgi Platformundaki açıklamanın yanında İklim Değişikliği Başkanlığına 30 gün içinde bildirimi ve gerekirse emisyon izninin güncellenmesini de gerektirir (ETS Yön. m.9/1, 34/4). Bu bildirimin ayrıntıları için sera gazı emisyon izni rehberimize bakılabilir. Değerlendirmemize göre şirket içinde tek bir olay bildirim formu üzerinden her iki yükümlülüğün birlikte takip edilmesi, sürelerin kaçırılmasını önler.
Açıklama Ne Zaman Geciktirilebilir?
Piyasa katılımcısı, kendi meşru menfaatlerinin zedelenmemesi için, üç şartın birlikte gerçekleşmesi kaydıyla dâhilî bilginin açıklanmasını geciktirebilir: gecikme kamuyu yanıltma olasılığı taşımamalı, bilginin gizliliği sağlanmalı ve bu bilgiye dayanarak alım satım kararı verilmemelidir (m.7/2). Geciktirilen bilgi ve gecikmenin gerekçesi Dâhilî Bilgi Platformundaki bildirim sistemi üzerinden EPİAŞ’a gecikmeksizin bildirilir, EPİAŞ bunu Kuruma raporlar (m.7/3). Sebep ortadan kalkınca bilgi, geciktirme kararı ve sebepleriyle birlikte açıklanır; olay gerçekleşmezse açıklama yapılmayabilir (m.7/4). Kurum gerekçeleri yerinde bulmazsa yaptırım uygulayabilir (m.7/5).
Açıklama yükümlülüğünün ayrıntıları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Değişiklikler | Açıklanan bilgide sonradan oluşan değişiklikler de gecikmeksizin açıklanır | m.7/1 |
| Halka açık şirketler | SPK mevzuatındaki kamuyu aydınlatma yükümlülüğü saklıdır | m.7/1 |
| Toplayıcı portföyündeki tesisler | Yükümlü toplayıcıdır; tesis sahibi bilgiyi toplayıcıya derhâl bildirir | m.7/6 |
| EPİAŞ’ta katılımcı olmayan tüzel kişiye ait bilgi | Muhatabı olan piyasa katılımcısı açıklar | Kurul kararı 14967, 6. bent |
| İhlalde | EPİAŞ ihlal raporunu ivedilikle Kuruma sunar | m.7/7 |
Halka açık bir ETS şirketinde aynı olay hem KAP’ta özel durum açıklaması hem de Dâhilî Bilgi Platformunda açıklama gerektirebilir. Değerlendirmemize göre iki açıklamanın içerik ve zaman bakımından birbiriyle tutarlı olması, sermaye piyasası ve enerji piyasası mevzuatı açısından ayrı ayrı risk doğmasını önler. Sermaye piyasasındaki bilgi suistimali kuralları için SPK bilgi suistimali yazımıza bakılabilir.
Dâhilî Bilgi Suistimali
Dâhilî bilgiye sahip kişilerin bu bilgiyi kullanarak doğrudan veya dolaylı olarak, kendi veya üçüncü kişi hesabına teklif vermesi, işlem yapması, mevcut teklif veya işlemi değiştirmesi ya da iptal etmesi, bilgiyi işinin veya görevinin normal seyri dışında başkasına açıklaması ve bilgiye dayanarak başkasına tavsiyede bulunması dâhilî bilgi suistimalidir; bu fiillere girişim de yasaktır (m.8/1).
Dâhilî bilgi suistimalinin muhatapları (m.8/2)
| Kişi | Örnek |
|---|---|
| Piyasa katılımcısının yöneticileri | Genel müdür, fabrika müdürü, enerji ve karbon ticareti yöneticisi |
| Piyasa katılımcısında pay sahibi olanlar | Grup şirketleri ve ortaklar |
| İşi, mesleği veya görevi gereği bilgiye sahip olanlar | Danışman, doğrulayıcı, bakım yüklenicisi, avukat, banka |
| Bilgiyi suç teşkil eden bir yolla edinenler | Yetkisiz erişimle bilgi elde edenler |
| Bilginin dâhilî bilgi olduğunu bilen veya bilmesi gerekenler | Bilgiyi dolaylı olarak öğrenen üçüncü kişiler |
Fiil tüzel kişi tarafından işlenirse, tüzel kişi adına işlem yapma kararına katılan gerçek kişiler hakkında da yaptırım uygulanır (m.8/3). Değerlendirmemize göre tesis bilgilerine erişen doğrulayıcı kuruluş çalışanları ve teknik danışmanlar da bu kapsamdadır; doğrulama sürecindeki gizlilik kuralları için doğrulayıcı kuruluş rehberimize bakılabilir.
Varsayımsal örnek: Bir çimento şirketinin fabrika müdürü, döner fırının üç hafta süreyle plansız duracağını öğrenir. Duruş emisyonu azaltacağından şirketin tahsisat ihtiyacı düşecektir. Şirket, bilgiyi Dâhilî Bilgi Platformunda açıklamadan önce spot piyasada 40.000 tahsisatı 450 TL’den satar; açıklamadan sonra fiyat 420 TL’ye iner. Şirketin sağladığı menfaat 40.000 × 30 = 1.200.000 TL’dir. Bu durumda hem bir saatlik açıklama yükümlülüğü ihlal edilmiş hem de dâhilî bilgi suistimali gerçekleşmiş olur; suistimal cezası menfaatin iki katı olan 2.400.000 TL’den az olamaz, 2026 üst sınırı 25.098.000 TL’dir. Satış kararına katılan yönetici hakkında ayrıca 2.509.800 TL’ye kadar ceza verilebilir (m.8/3, 13/1-2). Rakamlar varsayımsaldır.
Piyasa Manipülasyonu
Enerji veya çevre ürünleriyle ilgili olarak arz, talep veya fiyat konusunda yanlış veya yanıltıcı işaret veren ya da verebilecek; haklı bir gerekçeye ve genel kabul görmüş piyasa uygulamalarına dayanmadan, tek başına veya başkalarıyla birlikte fiyatı yapay bir seviyeye taşıyan ya da taşıyabilecek; bir tertip kurarak veya aldatıcı ya da hileli başka bir yolla yanıltıcı işaret veren ve piyasanın ya da piyasa kurallarının suistimal edilmesiyle piyasanın veya diğer katılımcıların zararına olacak şekilde teklif vermek, işlem yapmak, teklifi değiştirmek veya iptal etmek manipülasyondur; girişim de yasaktır (m.9/1). İnternet ve medya dâhil herhangi bir yolla, yanlış veya yanıltıcı olduğunu bilen ya da bilmesi gereken kişi tarafından yanıltıcı bilgi yayılması da manipülasyondur (m.9/2).
ETS piyasasında manipülasyon riski taşıyan davranışlar (değerlendirmemize göre)
| Davranış | Neden riskli? | İlgili hüküm |
|---|---|---|
| Grup şirketleri arasında karşılıklı alım satım | Gerçek el değiştirme olmadan hacim ve fiyat görüntüsü yaratır | m.9/1-a |
| Gerçekleşmesi istenmeyen büyük teklifler verip iptal etmek | Arz veya talep hakkında yanıltıcı işaret verir | m.9/1-a, c |
| Yılın son üç ayında fiyatı yükseltmeye veya düşürmeye yönelik işlemler | Teslim cezasının ve ek rezerv taban fiyatının hesabında son üç ayın ağırlıklı ortalama fiyatları kullanılır | m.9/1-b; 7552 s.K. m.14/4-c; ETS Yön. m.16/6 |
| Birincil piyasa ihalesinde teklif koordinasyonu | Tüm kazananların ödediği Tahsisat Referans Fiyatını yapay olarak belirler | m.9/1-b, c |
| Kapasite veya emisyonla ilgili yanlış haber ya da sosyal medya paylaşımı | Yanıltıcı bilgi yayma | m.9/2 |
Yılın son üç ayındaki fiyatlar özel bir öneme sahiptir: teslim edilmeyen her tahsisatın cezası, emisyon raporunun ait olduğu yılın son üç ayındaki birincil ve ikincil piyasa ağırlıklı ortalama fiyatlarının yüksek olanının iki katıdır (7552 s.K. m.14/4-c). Değerlendirmemize göre bu dönemde olağandışı hacim ve fiyat hareketleri piyasa gözetim biriminin özel dikkatini çekecektir. Teslim cezasının hesabı için tahsisat teslim yükümlülüğü rehberimize bakılabilir.
Kendi Teslim Yükümlülüğü İçin Alım Yapmak Serbest mi?
ETS’deki şirketlerin çoğu tahsisatı spekülasyon için değil, kendi teslim yükümlülüğünü karşılamak için alacaktır. Yönetmelikte bu tür alımlar için ayrı bir istisna yoktur. Dâhilî bilgi suistimali tanımı bilgiyi kullanarak yapılan her türlü edinme ve elden çıkarmayı kapsar (m.8/1-a) ve açıklamayı geciktiren katılımcının bu bilgiye dayanarak alım satım kararı vermemesi şarttır (m.7/2-c).
Değerlendirmemize göre bu nedenle, kendi tesisine ilişkin açıklanmamış bir duruş veya kapasite değişikliği bilgisine sahip olan şirket, bilgiyi Dâhilî Bilgi Platformunda açıklamadan önce bu bilgiyle bağlantılı tahsisat alım satımı yapmamalıdır. Önceden belirlenmiş ve belgelenmiş bir alım takvimine göre yapılan, bilgiden bağımsız alımlar ise ayrı değerlendirilmelidir; Kurum’un m.15 uyarınca yayımlayacağı rehber bu konuda yol gösterecektir. Ücretsiz tahsisat miktarının belirlenmesi ve açık hesabı için ücretsiz tahsisat başvurusu rehberimize bakılabilir.
Piyasa Katılımcılarının Yükümlülükleri
Yönetmelik m.10’a göre yükümlülükler
| Yükümlülük | Açıklama |
|---|---|
| Dâhilî bilgiyi yönetmek | Tespit etmek, işlemek, suistimali önleyecek şekilde muhafaza etmek ve zamanında açıklamak |
| Yetkili kişileri bildirmek | Dâhilî Bilgi Platformunda işlem yapmaya yetkili kişileri EPİAŞ’a bildirmek |
| Şüpheli durumu bildirmek | Piyasa bozucu davranışa ilişkin bilgi veya şüphe varsa Kuruma ve piyasa işletmecisine ivedilikle bildirmek |
| Bilgi ve belge vermek | Kurumun ve piyasa işletmecisinin istediği bilgi ve belgeleri süresinde, tam ve doğru vermek |
| Önleyici tedbir almak | Piyasa bozucu davranışların önlenmesi için gerekli tedbirleri almak |
Değerlendirmemize göre “gerekli tedbirleri alma” yükümlülüğü, ETS piyasasına girecek her şirketin yazılı bir piyasa uyum prosedürü oluşturmasını gerektirir: dâhilî bilgiye erişen kişilerin listesi, bilginin karbon ticareti birimine geçişini engelleyen ayrım, bir saatlik açıklama için vardiya bazlı sorumlu, işlem kayıtlarının saklanması ve şüpheli işlem bildirimi. Rakiplerle fiyat, kapasite veya tahsisat stratejisi paylaşımının rekabet hukuku riski için rakipler arası bilgi değişimi yazımıza bakılabilir.
Gözetim, Denetim ve Tedbirler
Her piyasa işletmecisi bünyesinde bir piyasa gözetim birimi kurar, şüpheli durumları gecikmeksizin Kuruma bildirir ve gözetim için katılımcılardan doğrudan bilgi ve belge isteyebilir (m.11/1-3). Kurum gözetim ve denetimi re’sen, ihbar veya şikâyet üzerine yapar; ihbar ve şikâyetçinin kimliği gizli tutulur. Kurum elektronik kayıtlar dâhil her türlü bilgi ve belgeyi isteyebilir, bilgi sistemlerini inceleyebilir, hesapları denetleyebilir ve yerinde inceleme yapabilir (m.12).
Piyasa bozucu davranışta tedbirler (m.14)
| Tedbir | Kim uygular |
|---|---|
| İlave teminat talebi | Kurul; acele hâllerde piyasa işletmecisi |
| Piyasadaki alacaklara bloke | Kurul; acele hâllerde piyasa işletmecisi |
| Teklif veya işlemin askıya alınması ya da iptali | Kurul; acele hâllerde piyasa işletmecisi |
| Piyasaların bir kısmında veya tamamında geçici işlem yasağı | Kurul; acele hâllerde piyasa işletmecisi |
Tedbir için ihlalin tespiti veya kuvvetli şüphe yeterlidir; tedbirler ihlalin olumsuz etkilerini önlemeye yönelik ve bu amaçla sınırlı olmalıdır. Piyasa işletmecisinin aldığı tedbir derhâl Kurul onayına sunulur (m.14). Değerlendirmemize göre teslim tarihine yakın bir dönemde uygulanacak geçici işlem yasağı veya alacaklara bloke, şirketin tahsisat açığını kapatmasını engelleyerek ayrıca teslim cezası riski doğurabileceğinden, bu tür tedbirlere karşı hızlı başvuru ve yargı yolu önemlidir.
İdari Para Cezaları ve Ceza Miktarının Belirlenmesi
2026 yılı idari para cezaları (Yön. m.13/1; 6446 s.K. m.16/9)
| İhlal | Muhatap | Üst sınır |
|---|---|---|
| Açıklama yükümlülüğü ihlali (m.7) | Piyasa katılımcısı | 2.509.800 TL |
| Dâhilî bilgi suistimali (m.8) | Piyasa katılımcısı | 25.098.000 TL |
| Dâhilî bilgi suistimali (m.8) | Gerçek kişi | 2.509.800 TL |
| Piyasa manipülasyonu (m.9) | Piyasa katılımcısı | 25.098.000 TL |
| Piyasa manipülasyonu (m.9) | Gerçek kişi | 2.509.800 TL |
İhlalle menfaat sağlanmış veya zarara sebep olunmuşsa ceza bu menfaat veya zararın iki katından az olamaz (m.13/2). Suistimal ve manipülasyonun girişim aşamasında kalması hâlinde üst sınırın yarısına kadar ceza verilir (m.13/3). Ceza belirlenirken ihlalin ağırlığı ve süresi, kusurun derecesi, piyasaya ve fiyatlara etkisi, tekerrür, failin önceki yıl ilgili piyasada elde ettiği net satış hasılatı ve Kurumla işbirliği dikkate alınır; Kurul kararları Kurumun internet sitesinde yayımlanır (m.13/4-5). Değerlendirmemize göre işbirliği kriteri, ihlali erken fark eden şirketin Kuruma kendiliğinden başvurmasını ceza miktarı bakımından anlamlı kılar.
6446 sayılı Kanun bu Kanuna göre verilen idari para cezalarının tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceğini öngörür (m.16/8). Kabahatler Kanunu’ndaki yüzde 25 peşin ödeme indirimi ise kanunlarında ödeme süresi düzenlenmemiş cezalar için öngörüldüğünden (5326 s.K. m.17/6), değerlendirmemize göre EPDK’nın bu cezalarında indirimin uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır ve ödeme öncesinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Rekabet Hukuku, Sermaye Piyasası ve Ceza Hukuku ile İlişki
Yönetmelik, Şeffaflık Platformunda Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde uyumlu eyleme ve birlikte harekete yol açacak verilerin yayımlanamayacağını öngörür (m.6/5). Değerlendirmemize göre birincil piyasa ihalelerinde rakipler arasında teklif koordinasyonu hem piyasa manipülasyonu hem de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti sınırlayıcı anlaşma olarak ayrıca incelenebilir; bu konuda rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar ve kartel yazımıza bakılabilir.
İklim Kanunu, idari yaptırımların uygulanmasında fiilin suç oluşturması hâline ilişkin Türk Ceza Kanunu ve diğer kanun hükümlerini saklı tutar (7552 s.K. m.14/8). Borsa İstanbul’un vadeli işlem ve opsiyon piyasasında işlem gören sözleşmeler Yönetmeliğin kapsamı dışında bırakılmıştır (m.2/2); değerlendirmemize göre tahsisata dayalı türev sözleşmeler bu piyasada işlem görmeye başlarsa, bu sözleşmelerdeki suistimal ve manipülasyon sermaye piyasası mevzuatına göre değerlendirilecektir.
Ceza ve Tedbirlere Karşı Hukuki Yollar
EPDK’nın idari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir ve Kurul kararlarına karşı açılan davalar öncelikli işlerden sayılır (4628 s.K. m.12). Dava açma süresi tebliğden itibaren 60 gündür (İYUK m.7). Değerlendirmemize göre Kurum’un merkezi Ankara’da olduğundan yetkili mahkeme Ankara idare mahkemeleridir (İYUK m.32/1). Tedbir kararları da idari işlem niteliğinde olup yürütmenin durdurulması istemiyle dava konusu edilebilir (İYUK m.27).
Savunmada incelenecek başlıca noktalar
| Konu | Soru |
|---|---|
| Dâhilî bilgi niteliği | Bilgi gerçekten kamuya açıklanmamış mıydı, fiyatı önemli ölçüde etkileme ihtimali var mıydı? |
| Nedensellik | İşlem bilgiye dayanılarak mı yapıldı, yoksa önceden belirlenmiş bir planın parçası mıydı? |
| Geciktirme şartları | m.7/2’deki üç şart sağlanmış ve EPİAŞ’a bildirim yapılmış mıydı? |
| Haklı gerekçe | Fiyat etkisi olan işlem haklı bir gerekçeye ve genel kabul görmüş piyasa uygulamasına dayanıyor mu (m.9/1-b)? |
| Menfaat hesabı | İki katlık alt sınıra esas menfaat veya zarar doğru hesaplanmış mı? |
| Ceza ölçütleri | Hasılat, kusur, süre ve işbirliği m.13/4’e göre gerekçelendirilmiş mi? |
EPDK cezalarına karşı dava dilekçesinin genel yapısı için EPDK idari para cezası iptal davası dilekçesi örneğimize, idari yargı süreçleri için İdare Hukuku Rehberimize bakılabilir.
Ne Yapmalı? Kontrol Listesi
ETS piyasası uyum listesi:
- 1. Dâhilî Bilgi Platformunda işlem yapmaya yetkili kişileri belirleyip EPİAŞ’a bildirin.
- 2. Bir haftayı aşan planlı ve plansız duruşlar ile önemli kapasite değişiklikleri için bir saatlik açıklama prosedürü kurun.
- 3. Emisyon azaltıcı teknoloji ve karbon yakalama yatırım kararlarını açıklama listesine ekleyin.
- 4. Dâhilî bilgiye erişen kişilerin listesini tutun; danışman, doğrulayıcı ve yüklenicilerle gizlilik sözleşmesi yapın.
- 5. Üretim ve bakım bilgisinin karbon ticareti birimine açıklanmadan geçmesini engelleyin.
- 6. Tahsisat alımlarını önceden belirlenmiş ve yazılı bir takvime bağlayın.
- 7. Grup şirketleri arasında karşılıklı işlem ve iptal edilecek teklif uygulamalarını yasaklayın.
- 8. Yılın son üç ayındaki işlemleri ayrıca gözden geçirin.
- 9. Halka açıksanız KAP ve Dâhilî Bilgi Platformu açıklamalarını eşzamanlı ve tutarlı yapın.
- 10. Şüpheli bir durumu fark ettiğinizde Kuruma ve EPİAŞ’a bildirimi ivedilikle yapın.
Elektrik piyasasında deneyimi olan şirketler için kurallar tanıdıktır; ilk kez piyasaya girecek sanayi şirketleri için ise EPİAŞ ve elektrik toptan piyasası yazımız piyasa işletiminin temelini anlatır. ETS’nin genel çerçevesi için İklim Kanunu uyum rehberimize, karbon kredileriyle ilgili işlemler için karbon kredisi rehberimize bakılabilir. Gelişmeleri Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızdan takip edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
ETS piyasası piyasa bozucu davranışlar yönetmeliğinin kapsamında mı?
Evet. Yönetmelik emisyon ticaret sistemi piyasasını ve bu piyasadaki ikili anlaşmaları açıkça kapsar (m.2/1, 4/1-b).
Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?
14 Şubat 2026 tarihli ve 33168 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1 Haziran 2026’da yürürlüğe girdi (m.16).
ETS şirketleri hangi bilgileri açıklamak zorunda?
Tesislerin bir hafta veya daha uzun süreli planlı ya da plansız kullanılamaması, üretim kapasitesindeki önemli değişiklikler ve emisyonu önemli ölçüde etkileyecek olaylar (EPDK Kurulu 14967 sayılı karar, 15 ve 16 numaralı veriler).
Açıklama süresi nedir?
Arıza ve bakım dâhil kapasite kullanımındaki değişikliklerde olayın ortaya çıkmasından itibaren en geç bir saat; diğer bilgilerde mümkün olan en kısa süre (14967 sayılı karar, 4. bent).
Açıklamayı geciktirebilir miyim?
Gecikme kamuyu yanıltmıyorsa, bilginin gizliliği sağlanıyorsa ve bilgiye dayanarak işlem yapılmıyorsa geciktirilebilir; gerekçe EPİAŞ’a bildirilir (m.7/2-3).
Dâhilî bilgi suistimali nedir?
Açıklanmamış bilgiyle tahsisat almak veya satmak, bilgiyi başkasına açıklamak ya da başkasına tavsiyede bulunmaktır (m.8/1).
Piyasa manipülasyonu nedir?
Arz, talep veya fiyat konusunda yanıltıcı işaret veren, fiyatı yapay seviyeye taşıyan, hileli veya piyasa kurallarını suistimal eden işlemler ve yanıltıcı bilgi yaymaktır (m.9).
Ceza ne kadar?
2026 için şirketlere suistimal ve manipülasyonda 25.098.000 TL’ye, açıklama ihlalinde 2.509.800 TL’ye, gerçek kişilere 2.509.800 TL’ye kadar; menfaat varsa ceza menfaatin iki katından az olamaz (m.13).
Çalışanlar da ceza alır mı?
Evet. Fiil tüzel kişi tarafından işlenmişse, işlem kararına katılan gerçek kişilere de yaptırım uygulanır (m.8/3, 9/3).
Kendi teslim yükümlülüğüm için alım yapmak yasak mı?
Hayır, ancak Yönetmelikte bu alımlar için ayrı bir istisna yoktur. Değerlendirmemize göre açıklanmamış bir tesis bilgisine sahipken bu bilgiyle bağlantılı alım satım yapılmamalıdır (m.7/2-c, 8/1).
EPDK hangi tedbirleri alabilir?
İlave teminat isteyebilir, alacaklara bloke koyabilir, teklif veya işlemi askıya alabilir ya da iptal edebilir ve geçici işlem yasağı getirebilir (m.14).
Cezaya karşı dava süresi nedir?
Tebliğden itibaren 60 gün içinde yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir; davalar öncelikli işlerdendir (4628 s.K. m.12; İYUK m.7).
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Hukukçular Evi Ankara; ETS piyasasına girecek sanayi ve enerji şirketleri için piyasa uyum prosedürlerinin ve dâhilî bilgi açıklama süreçlerinin kurulması, gizlilik ve bilgi bariyeri düzenlemeleri, tahsisat alım-satım ve ikili anlaşma sözleşmeleri, EPDK ve EPİAŞ’ın bilgi ve belge taleplerine verilecek cevaplar, ön inceleme ve soruşturma süreçlerinde savunma, tedbir kararlarına karşı acil başvurular ve idari para cezalarına karşı iptal davalarında hukuki destek sağlar. İklim ve enerji mevzuatındaki diğer rehberler Enerji Hukuku Rehberi sayfasında yer alır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
İlk tahsisat işleminden önce uyum hazırlığınızı yapın
Dâhilî bilgi, açıklama süreleri ve EPDK incelemeleri için: 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Enerji Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)EPDK, lisanslar, iklim ve karbon piyasası, enerji yatırımları ve uyuşmazlıklara ilişkin rehberlerin tamamı
- TSRS 2 Sera Gazı Açıklama Değişiklikleri 2026
- ETS Piyasası Yönetmeliği Yayımlandı (Son Dakika)
- Tahsisat Teslim Yükümlülüğü ve Teslim Etmeme Cezası 2026
- Ücretsiz Tahsisat Başvurusu Rehberi 2026
- Doğrulayıcı Kuruluş ve Sera Gazı Raporu Doğrulaması 2026
- Şirketim ETS’ye Giriyor mu? İklim Kanunu Uyum Rehberi 2026
- EPDK İdari Para Cezası İptal Davası Dilekçe Örneği
- EPİAŞ ve Elektrik Toptan Piyasası
- Bilgi Suistimali (Insider Trading) – SPK m.106
- Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşmalar ve Kartel
- Rakipler Arası Bilgi Değişimi Ne Zaman Rekabet İhlalidir?
Bu içerik Enerji Hukuku alanındadır.
Enerji Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik (RG 14.2.2026/33168) m.2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16; EPDK Kurulunun 15.10.2026 tarihli ve 14967 sayılı Kararı ve eki Dâhilî Bilgi Platformunda Açıklanacak Asgari Veriler Listesi ile 14968 sayılı Kararı (RG 20.10.2026/33406); 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu m.16/8-9 ve 2026 tutarları tablosu; 4628 sayılı Kanun m.12; 7552 sayılı İklim Kanunu m.10/1-ç, d, 14/4-c, 14/8, 18; Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği m.9/1, 16/6, 34/4; Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Piyasasının İşletilmesine İlişkin Yönetmelik (RG 21.10.2026/33407) m.51; 4054 sayılı Kanun m.4; 5326 sayılı Kanun m.17/6; 2577 sayılı İYUK m.7, 27, 32. Örnek ve tablodaki davranış örnekleri varsayımsal ve yorum niteliğindedir. Yazı 9 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuatı yansıtır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.
